Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# तमिल भाषा

Findings from Adichanallur
Keezhadi excavation site

| तमिल |
| --- |
| தமிழ் *tamiḻ* |
| उच्चारण | /t̪ɐmɨɻ/ |
| मू भाषी जनसंख्या | भारत व श्रीलंका, अल्पसंख्यकतः सिंगापोर, मलेसिया, दुबइ, मरिसस, व दक्षिण अफ्रिका, |
| Native speakers | ८,००,००,००० (२००५)  (*date missing*) |
| भाषा परिवार | द्रविड भाषा परिवार
* दक्षिणी
	+ तमिल-कन्नड
		- तमिलl-कोडगु
			* तमिलl-मलयालम
				+ **तमिल**
 |
| आधिकारिक अवस्था |
| आधिकारिक मान्यता | भारत, श्रीलंका व सिंगापोर |
| भाषा नियमन संस्था | तमिलनाडु सरकार |
| भाषा कोड |
| ISO 639-1 | ta |
| ISO 639-2 | tam |
| ISO 639-3 | tam |

**तमिल भाय** (தமிழ்) छगु द्रविडिय भाषा खः। थ्व भाय् तमिल जातियागु मनुतेसं अप्वयाना छ्येलि। वर्तमान हलिमय् दयाच्वँगु द्रविदियन भासय् थ्व भाय् दकलय् तःधंगु भाय् ख।

## साहित्य

तमिलभासाया साहित्ययात थीथी कालखन्दय् बायेछिं।

### संगमकाल

संगम साहित्य (तमिल भासय्: சங்க இலக்கியம், सङ्ग इलक्कियम्) प्राचीन तमिल साहित्यया छगू कालखण्ड ख। थ्व साहित्यया मू कालखण्ड करिब ३००इपू निसें ३००इसं तक दयाच्वन। थ्व साहित्यिक कालखण्डय् तमिल भासय् ४७३ चिनाखँमिं च्वयातःगु २३४१ चिनाखँ लूगु दु। थ्व ४७३चिनाखँमिइ १०२म्ह अज्ञात दु। [५] वर्तमानकालय् दूगु संगम साहित्यया अधिक भाग तृतीय संगम कालया रचना ख। दक्षिण भारतया प्राचीन इतिहास थुइकेतः थ्व साहित्यं ग्वहालि या। थ्व साहित्यय् साहित्यकालया स्वंगु राजवंशया नां वर्णन यानतःगु दु: चोल, चेर व पाण्ड्य। संगम साहित्य च्वमित पाण्ड्य शासकतेगु संरक्षणय् दयाच्वंगु तमिल चिनाखँमितेगु पुचः ख। कुल ३ संगमय् प्रथम संगम मदुराइस अगस्त्य ऋषिया अध्यक्षताय् जूगु ख। शिलप्पादिकारम्, जीवक चिन्तामणि, तोल्क्पियम्, मणिमेखले छुं महत्वपूर्ण संगम महाकाव्य ख। जुजु व सामान्ततेगु आश्रयाधीन सभाय् एकतृत जुइपिं चिनाखँमितेसं करिब १००० दँतक्क मदुराइया छथासय् वया संगम यासें चिनाखँ संकलन यायेगुलिं थ्व साहित्ययात 'संगम' धाःगु ख। थ्व साहित्यया छम्ह चिनाखँमि तिरूवल्लूवरया त्रिकुरल हलिमय् नांजाः व थ्व ग्रन्थयात मेमेगु भासय् नं भाय्‌हिला याःगु दु। संगम साहित्य धार्मिक मजुसें अबिलय्‌या तमिलमन्दःया मतिना, हताः, प्रशासन आदि विषयय् केन्द्रित जु। संगम साहित्यय् ३०,००० पंक्ति चिनाखँ दु। थ्व चिनाखँतेत २ता पुचलय् मुंकातःगु दु। थ्व निता पुचः पतिणेण्मेल्कणक्कु (பதினெண்மேல்கணக்கு) व पतिणेण्कील्कणक्कु (பதினெண்கீழ்கணக்கு)। पतिणेण्मेल्कणक्कुयात ऐट्टुत्तॊकै (எட்டுத்தொகை) व पत्तुप्पाट्टु (பத்துப்பாட்டு) धाःगु पुचलय् बायातःगु दु।

## तमिल लिपि

तमिल भाषा तमिल लिपिइ च्वैगु या। तमिल लिपि ब्राम्हि लिपिं बुयावःगु लिपि जूगुलिं थ्व लिपिइ ब्राह्मिया मेमेगु कचालिपिइ थें हे माःआखः व बाःआख दु। थ्व लिपि व देवनागरीया आखः थ्व कथं दु।

* अ - அ
* आ - ஆ
* इ -இ
* ई - ஈ
* उ - உ
* ऊ - ஊ
* ए - ஓ
* ऎ - எ
* ओ - ஓ
* औ -ஔ
* ऒ - ஒ
* - கஂ
* क - க
* ख -க
* ग - க
* घ - க
* ङ - ஞ
* च - ச
* छ - ச
* ज -
* झ
* ञ - ஞ
* ट - ட
* ठ - ட
* ड -
* ढ -
* ण - ண
* त - த
* थ - த
* द -
* ध -
* न - ந
* प - ப
* फ -ப
* ब -
* भ -
* म - ம
* य - ய
* र - ர
* व - வ
* श - ஸ
* ष - ஷ
* स - ஸ
* ह - ஹ

## स्वयादिसँ

* तमिलनाडु
* संगम साहित्य
* कुण्डलकेशी
# भेल्लोर

Thomas Daniell (1749-1840) - *The Fort of Vellore in the Carnatic, India*
A view of the city
Gopuram

|  |
| --- |
| **भेल्लोर** |
| —  **city**  — |
|

**भेल्लोर**
Location of भेल्लोर
in तमिलनाडु |
| **निर्देशाङ्क**
﻿ / ﻿ |
| **देय्** | भारत |
| **राज्य** | तमिलनाडु |
| **जिल्ला** | भेल्लोर |
| **जनसङ्ख्या** | १७७,४१३ (2001[update]) |
| **ई लागा** | IST (UTC+05:30) |
| **विस्तार**
• जाः |
• %s |

**भेल्लोर** (अंग्रेजी भाय:Vellore), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु भेल्लोर जिल्लायागु सहर इलाका खः।

## भूगोल

थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः 12.93° N 79.13° E ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः २१६ मिटर (७०८ फिट)।

## जनसंख्या

## स्रोत

Template:तमिलनाडुयागु-सहर
# क्रिकेट

A medieval "club ball" game involving an underarm bowl towards a batter. Ball catchers are shown positioning themselves to catch a ball. Detail from the *Canticles of Holy Mary*

|  |
| --- |
| विकेट |
| क्रिकेट पोजिसन |

**क्रिकेट** छगु कासायागु नां ख। थ्व ११ - ११ कासामितेगु निगु पुचः तेगु दथुइ म्हिति। थ्व कासा ५०० दं न्ह्य इंगल्यांडय् न्ह्येथंगु ख। क्रिकेट म्हितिगु मू देय्‌त ख: अस्ट्रेलिया, इंग्ल्यांड, वेस्ट इंडीज, भारत, पाकिस्तान, बंगलादेश, श्रीलंका, दक्षिण अफ्रीका, न्यूजील्यांड, केन्या, क्यानाडा, जिम्बाब्वे।

## मू धेधेबल्ला

* विश्व कप
* एशिया कप

## मू कासामि

### भारत

* सचिन तेंदुलकर
* महेंद्र सिंह धोनी
* युवराज सिंह
* राहुल द्राविड
* सौरव गाँगुली
* इरफान पठान
* कपिल देव
* सुनील गावस्कर
* रवि शास्त्री
* दिलीप वेंगसरकर
* अनिल कुंबले
* अजीत अगरकर

### अस्ट्रेलिया

* सर डोनाल्ड ब्रेडमैन
* एलन बौर्डर
* स्टीव वौग
* मार्क वौग
* शेन वौर्न
* ग्लेन मैग्राथ
* डेनिस लिली
* इयान चैपल
* ग्रेग चैपल
* रिकी पोंटिंग
* जस्टिन लैंगर
* मैथ्यू हेडन

### पाकिस्तान

* वसीम अकरम
* इमरान ख़ान
* वकार युनुस
* जावेद मियाँदाद
* अब्दुल कादिर
* सक्लेन मुश्ताक
* मुश्ताक अहम़द
* इंज़माम उल हक
* युनुस खान
* मोहम्मद युसुफ

### श्रीलंका

* सनथ जयसूर्या
* हस़न तिलकरत्ने
* रमेश कालूवितरने
* महेला जयवर्धने
* अरविंद डिसिल्वा
* अर्जुन रणतुँगा
* मुथैया मुरलीधरन
* कुमार संगक्कारा
* उपुल थरंगा

### इंग्ल्यांड

* सर् ज्योफ्री बोइकट
* कोलिन काउड्रे
* इयान बथम
* डेविड गावर

### न्यूज़ील्यांड

* सर् रिचर्ड हैडली
* मार्टिन क्रो
* क्रिस क्रेन्स
* स्टीफन फ्लेमिंग

### द.अफ्रिका

* ग्राहम पोलक
* शन पोलक
* एलन डोनाल्ड
* हैन्सी क्रोनिये
* जैक कालिस

### वेस्टइंडीज

* विवियन रिचर्डस
* ब्रायन लारा
* सर गैरी सोबर्स
* डेसमंड हेंस
* गॉर्डन ग्रीनिज़

### Nepal

* Paras khadka
* Gyanendra malla
* Binod bhandari
* Shakti gauchan
* Basant regmi
* Binod das
* Sompal kami

## पिनेयागु स्वापू
# तमिल संकिपा

Samikannu Vincent

| तमिल संकिपा |
| --- |
| चेन्नईया कमला थिएतर |
| Number of screens | 1546 Single-screens in Tamil Nadu |
| Main distributors | Ayngaran International Aascar Films AVM Productions |
| Produced feature films (2012) |
| Total | 262 |
| Gross Box Office (2013) |
| National films | India: Template:INRConvert |

**तमिल संकिपा** तमिलनाडु राज्यया मू न्ववाइगु भाषा तमिल भाषाय् संकिपाया निर्माणय् समर्पित भारतीय सिनेमाया खण्ड ख। थ्व सिनेमायात कलिउडया नामं नं म्हसीकिगु या। थ्व नां कोदम्बकम् (तमिल संकिपा स्टुडियों जाःगु चेन्नईया त्वाः) व हलिउडया नां स्वानाः दयेकूगु नां ख।

दकलय् न्हापांगु तमिल मूक संकिपा कीचक वधाम सन् १९१८इ आर. नटराजा मुदलियरं दय्कूगु ख। न्हापांगु तमिल खँ ल्हाइगु फीचर संकिपा कालिदास, एच. एम. रेड्डीया निर्देशनय् बहुभाषी संकिपाया कथं भारतया न्हापांगु खँ ल्हाइगु संकिपा आलम आराया ७ ला धुंका ३१ अक्टोबर १९३१य् पिहांवल। तमिल संकिपा थःगु उन्नत आख्यान व विविध संकिपाया निंतिं नांजाःगु दु। सन् १९९०या दशक व २०००या दशकया सुरुइ जातीय व भाषिक पंगःयात चीकाः यक्व निर्माण जूगु दु। थन्यागु संकिपाय् रोजा (१९९२), बम्बई (१९९५), इण्डियन (१९९६) व एन्थिरन (२०१०) ला। तमिल संकिपां वयां लिपा भारतीय संकिपाया छुं व्यावसायिक रुपं सफल अभिनेता, निर्देशक व संकिपा दयेकूगु दु।

सन् १९३०या दशकया अन्त्य तक्क मद्रास राज्यया व्यवस्थापिका संसदं सन् १९३९या मनोरञ्जन कर ऐन पारित यात। मद्रास (थौंकन्हय् चेन्नई), अनंलि हिन्दी संकिपा, मेमेगु दक्षिण भारतीय संकिपा उद्योग, नापं श्रीलंकाया संकिपाया निंतिं छगू माध्यमिक केन्द्र जुल। २०गु शताब्दीया लिपांगु ईलय् तमिल संकिपां विश्वव्यापी उपस्थिति स्थापित यात। थ्व ईलय् श्रीलंका, मलेशिया व सिंगापुरया तमिल भाषी दर्शकतेगु दथुइ बल्लाःगु बक्स अफिस सफलता कायेफत। तमिल संकिपा मध्यपूर्व, ओसियानिया, युरोप, उत्तर अमेरिका, अफ्रिकाया छुं भाग, व जापानय् नं वितरण जुयाच्वंगु दु। थ्व उद्योगं श्रीलंका, मलेसिया, सिंगापुर व पश्चिमया तमिल प्रवासी जनसंख्या दथुइ स्वतन्त्र संकिपा दयेकेगु प्रेरणा नं बिल।

## संकिपा धलः

* १९३०या दशकया तमिल संकिपा
* १९४०या दशकया तमिल संकिपा
* १९५०या दशकया तमिल संकिपा
* १९६०या दशकया तमिल संकिपा
* १९७०या दशकया तमिल संकिपा
* १९८०या दशकया तमिल संकिपा
* १९९०या दशकया तमिल संकिपा
* २०००या दशकया तमिल संकिपा
* २०१०या दशकया तमिल संकिपा

| **तमिल संकिपा** |
| --- |
| १९३० | १९४० | १९५० | १९६० | १९७० | १९८० | १९९० | २००० | २०१०
* v
* t
* e
 |

## स्वयादिसँ

* तमिल संकिपातेगु धलः

## लिधंसा
# फूल बने अंगारे (सन् १९९१या संकिपा)

|  |
| --- |
| फूल बने अंगारे |
| किपा:फूल बने अंगारे.jpg **फूल बने अंगारे**या पोस्टर |
| निर्देशक | के सी बोकाड़िया |
| बाखँ | अनवर ख़ान |
| मू कलाकार | रेखा, rekha.rajnikantरजनीकांत, प्रेम चोपड़ा, चरन राज, शफ़ी ईनामदार, दलीप ताहिल, परीक्षत साहनी, अपराजिता, आलोक नाथ, बिन्दू, जगदीश राज, बीना,  |
| पिथना तिथि | 1991 |
| देय् | भारत |
| भासा | हिन्दी |

|  |
| --- |
| **फूल बने अंगारे** |
| **भाषा** | हिन्दी भाषा |
| **पिहांवगु तिथि** | १९९१ |

**फूल बने अंगारे** हिन्दी भाषाया छगू नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवःगु खः।

## बाखँ

थ्व छगू कथानक संकिपा खः।

## मू पात्र

* रेखा
* रजनीकांत
* प्रेम चोपड़ा
* चरन राज
* शफ़ी ईनामदार
* दलीप ताहिल - डी रवि खन्ना
* परीक्षत साहनी - दत्ता बाबू
* अपराजिता - शारदा दत्ता
* आलोक नाथ - कर्नल सिंह
* बिन्दू
* जगदीश राज - कमिश्नर पांडे
* बीना

## संकिपा देकिपिं

* निर्देशक :
* निर्माता :

## सिरपा

## स्वया दिसँ

* हिन्दी संकिपातेगु धलः

## पिनेया स्वापू

* हिन्दी विकिपिडिया

|  |  |
| --- | --- |
| **हिन्दी संकिपा** |  |
| १९२८ - १९५० | १९५१ - १९६० |
१९६१ | १९६२ | १९६३ | १९६४ | १९६५ | १९६६ | १९६७ | १९६८ | १९६९ | १९७० |
१९७१ | १९७२ | १९७३ | १९७४ | १९७५ | १९७६ | १९७७ | १९७८ | १९७९ | १९८० | १९८१ | १९८२ | १९८३ | १९८४ | १९८५ | १९८६ | १९८७ | १९८८ | १९८९ | १९९० | १९९१ | १९९२ | १९९३ | १९९४ | १९९५ | १९९६ | १९९७ | १९९८ | १९९९ | २००० |२००१ |२००२ | २००३ |२००४ |२००५ |२००६ |२००७ |२००८

 |
# गर्दिश (सन् १९९३या संकिपा)

|  |
| --- |
| गर्दिश |
| किपा:गर्दिश.jpg **गर्दिश**या पोस्टर |
| निर्देशक | प्रियदर्शन |
| निर्माता | आर॰ मोहन |
| बाखँ | सूरज संयम (संवाद) |
| मू कलाकार | जैकी श्रॉफ, अमरीश पुरी, डिम्पल कपाड़िया, फरीदा ज़लाल, शम्मी कपूर, ऐश्वर्या  |
| संगीत निर्देशक | आर॰ डी॰ बर्मन |
| पिथना तिथि | 10 सितंबर, 1993 |
| देय् | भारत |
| भासा | हिन्दी |

|  |
| --- |
| **गर्दिश** |
| **भाषा** | हिन्दी भाषा |
| **पिहांवगु तिथि** | १९९३ |

**गर्दिश** हिन्दी भाषाया छगू नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९३य् पिहांवःगु खः।

## बाखँ

थ्व छगू कथानक संकिपा खः।

## मू पात्र

* जैकी श्रॉफ – शिवा
* अमरीश पुरी – पुरुषोत्तम काशीनाथ
* डिम्पल कपाड़िया – शांति
* फरीदा ज़लाल – लक्ष्मी
* मुकेश ऋषि – बिल्ला जिलानी
* शम्मी कपूर – पृथ्वीराज भल्ला
* असरानी – शिवाया साला
* सुरेश ओबेरॉय – इंस्पेक्टर सैनी
* राजबब्बर – प्रताप
* ऐश्वर्या – विद्या भल्ला
* राकेश बेदी –
* अनु कपूर – मनीषभाई हरिशभाई
* अनंत महादेवन – हवलदार सावंत

## संकिपा देकिपिं

* निर्देशक :
* निर्माता :

## सिरपा

## स्वया दिसँ

* हिन्दी संकिपातेगु धलः

## पिनेया स्वापू

* हिन्दी विकिपिडिया

|  |  |
| --- | --- |
| **हिन्दी संकिपा** |  |
| १९२८ - १९५० | १९५१ - १९६० |
१९६१ | १९६२ | १९६३ | १९६४ | १९६५ | १९६६ | १९६७ | १९६८ | १९६९ | १९७० |
१९७१ | १९७२ | १९७३ | १९७४ | १९७५ | १९७६ | १९७७ | १९७८ | १९७९ | १९८० | १९८१ | १९८२ | १९८३ | १९८४ | १९८५ | १९८६ | १९८७ | १९८८ | १९८९ | १९९० | १९९१ | १९९२ | १९९३ | १९९४ | १९९५ | १९९६ | १९९७ | १९९८ | १९९९ | २००० |२००१ |२००२ | २००३ |२००४ |२००५ |२००६ |२००७ |२००८

 |
# मलेसिया

**{{{native\_name}}}Malaysia**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ध्वांय
 | Coat of arms
 |

 |
| म्ये: *Negaraku* *My Country* (instrumental)  |
| मलेसियायागु नक्सा |
| **राजधानी** | Kuala Lumpur Putrajaya (administrative) 3°08′N 101°42′E |
| **तधंगु सहर** | capital |
| **औपचारिक भाय** | Malaysian |
| **सरकार** | Federal constitutional elective monarchy and federal parliamentary democracy |
|  - King | Abdullah al-Haj |
|  - Prime Minister | Muhyiddin Yassin |
|  - Deputy Prime Minister |  |
| **Independence** | from the United Kingdom  |
|  - Malaya | 31 August 1957  |
|  - Sarawak | 22 July 1963  |
|  - North Borneo | 31 August 1963  |
|  - Federation of Malaya, N Borneo, Sarawak, Singapore | 16 September 1963  |
| **क्षेत्रफल** |   |
|  - फुकं | {{{area}}} किमि² (67th) |
|   | ({{{areami²}}} वर्ग माइल)  |
|  - लयागु प्रतिशत (%) | 0.3 |
| **जनसंख्या** |   |
|  - 2010 एस्टिमेटेड |  (42nd) |
|  - 2010 सेन्सस् | 28,334,135 |
|  - जनघनत्व | {{{population\_density}}}/किमि² (114th) ({{{population\_densitymi²}}}/वर्ग माइल)  |
| **कुल ग्राहस्थ उत्पादन** (पि पि पि) | 2012 एस्टिमेट |
|  - फुकं | $491.967 billion ([[List of countries by GDP (PPP)|]]) |
|  - प्रति छ्यं | $16,942 ([[List of countries by GDP (PPP) per capita|]]) |
| **मुद्रा** | Ringgit (RM) (`MYR`) |
| **ई क्षेत्र** | MST (UTC+8) |
|  - वर्खा (DST) | not observed (UTC+8) |
| **इन्टरनेट TLD** | .my |
| **कलिंग कोड** | `++60` |

## ईतिहास

## भूगोल

## अर्थतन्त्र

## राजनीति

## लिधंसा
# कुवेत

The Achaemenid Empire

**دولة الكويت
*दौलत अल कुवैतकुवेत राज्य**|

|  |  |
| --- | --- |
|  | [[Image:|110px|Coat of arms कुवेतयागु]]
  |
| ध्वांय
 | Coat of arms
 |

 |
| म्ये: *अल-नशीद अल-वतनी* |
| कुवेतयागु नक्सा |
| **राजधानी** | कुवेत नगर 29°22′N 47°58′E |
| **तधंगु सहर** | Salimiyah |
| **औपचारिक भाय** | अरबी भाषा |
| **सरकार** | nominal constitutional monarchy |
|  - अमिर | Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah |
|  - राजकुमार | Nawaf Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah |
|  - Prime Minister | Nasser Al-Mohammed Al-Ahmed Al-Sabah |
| **स्वतन्त्रता** |   |
|  - बेलायतनं | जुन १९, १९६१  |
| **क्षेत्रफल** |   |
|  - फुकं | 17,818 किमि² (157th) |
|   | (6,880 वर्ग माइल)  |
|  - लयागु प्रतिशत (%) | Negligible |
| **जनसंख्या** |   |
|  - २००६ एस्टिमेटेड | 3,100,0001 (----) |
|  - जनघनत्व | १३१/किमि² (68th) (३३९/वर्ग माइल)  |
| **कुल ग्राहस्थ उत्पादन** (पि पि पि) | 2005 एस्टिमेट |
|  - फुकं | $87.31 billion (----) |
|  - प्रति छ्यं | $33,351 (४४औं) |
| **मुद्रा** | कुवेती दिनार (`KWD`) |
| **ई क्षेत्र** | (UTC+3) |
|  - वर्खा (DST) | (UTC+3) |
| **इन्टरनेट TLD** | .kw |
| **कलिंग कोड** | `+965` |
| 1Figure includes 1.999 million non-nationals (End of 2005 est.) |

**कुवेत** छगू मध्यपूर्वी देय्‌ ख।

## इतिहास

## भूगोल

किपा:Kuwait Map.JPG
कुवेतयात क्वे बियातःगु प्रान्तय् बायातःगु दु-

* अलासमन प्रान्त, कुवेत
* अलजेरा प्रान्त, कुवेत
* होली प्रान्त, कुवेत
* अलफरवानीन प्रान्त, कुवेत
* मुबारक अलकबीर प्रान्त, कुवेत
* अलअहमदी प्रान्त, कुवेत

## अर्थतन्त्र

## राजनीति
# कतार

Excavation of a Kassite
Abbasid Caliphate

**دولة قطر
*Dawlat QatarState of Qatar**|

|  |  |
| --- | --- |
|  | राष्ट्रीय चिं Qatarयागु |
| ध्वांय
 | राष्ट्रीय चिं
 |

 |
| म्ये: *As Salam al Amiri* |
| Qatarयागु नक्सा |
| **राजधानी** | Doha 25°18′N 51°31′E |
| **तधंगु सहर** | Doha |
| **औपचारिक भाय** | Arabic |
| **सरकार** | Traditional monarchy |
|  - Emir | Sheikh Hamad bin Khalifa Al-Thani |
|  - Prime Minister | Sheikh Abdullah bin Khalifah Al Thani |
| **Independence 1** |   |
|  - from UK protectorate | September 3, 1971  |
| **क्षेत्रफल** |   |
|  - फुकं | 11,437 किमि² (164th) |
|   | (4,416 वर्ग माइल)  |
|  - लयागु प्रतिशत (%) | Negligible |
| **जनसंख्या** |   |
|  - July 2006 एस्टिमेटेड | 839,213 (158th 2) |
|  - 2004 सेन्सस् | 744,029 |
|  - जनघनत्व | 74/किमि² (121st) (192/वर्ग माइल)  |
| **कुल ग्राहस्थ उत्पादन** (पि पि पि) | 2005 एस्टिमेट |
|  - फुकं | $25.01 billion (102nd) |
|  - प्रति छ्यं | $31,397 (11th) |
| **मुद्रा** | Riyal (`QAR`) |
| **ई क्षेत्र** | (UTC+3) |
|  - वर्खा (DST) | (UTC+3) |
| **इन्टरनेट TLD** | .qa |
| **कलिंग कोड** | `+974` |
| 1.) Ruled by the Al Thani family since the mid-1800s
2.) Rank based on 2005 estimate |

**कतार** (अरबी : قطر) अरब प्रायद्वीपया उत्तर पूर्वी तटय् स्थित छगू चिधंगु प्रायद्वीप देय्‌ ख। थ्व देय्‌या दक्षिणय् साउदी अरब, व मेगु स्वंगु हे दिशाय् फारसया खाडी दु। छगू चिकंतम्हि देय्‌या कथं कतार हलिमया दुनिया निगु (प्रति व्यक्ति कूल ग्राहस्थ उत्पाद कथं) तम्हि देय्‌ ख। सन् १७८३य् कुवेतया अल खलीफ वंशं थन शासन न्ह्यथंगु ख। तत्पश्चात थ्व थाय्‌ टर्कीया अधीनय् दयाच्वन। न्हापाया हलिम हताः धुंका थ्व थाय्‌ ब्रिटेनया संरक्षणय् वन। सन् १९७१य् स्वतन्त्रता दयेधुंका सन् १९७२इ खलीफा बिन हमदया शासन न्ह्यथन।

## नामकरण

कतार नां थौंकन्हेया "जुबारा" नांया नगरया प्राचीन नां "कतारा" नं उत्त्पत्ति जूगु धैगु विश्वास दु। प्राचीन समयय् कतारा थ्व क्षेत्रया महत्वपूर्ण बन्दरगाह व नगरया रुपय् दयाच्वन। "कतारा" खँग्वः टोल्मीं दयेकादिगु अरब प्रायद्वीपया मानकिपाय् दक्ले न्हापा खंगु ख।

## लिधंसा

## स्वयादिसँ

* मध्य पूर्व
# हैदराबाद

A 17th century Deccani School
A picture of a doubledecker bus in Hyderabad in the 1940s. Bus services
A mill with a canal connecting to Hussain Sagar lake. Following the introduction of railways in the 1880s, factories were built around the lake.

|  |
| --- |
| **हैदराबाद** |
| —  **city**  — |
| **निर्देशाङ्क** |
| **देय्** | भारत |
| **राज्य** | तेलंगाणा |
| **जिल्ला** | हैदराबाद व रंगरेड्डि |
| **जनसङ्ख्या** | ३,४४९,८७८ (2001[update]) |
| **ई लागा** | IST (UTC+05:30) |

**हैदराबाद** (अंग्रेजी:Hyderabad M.Corp), भारतयागु तेलंगाणा राज्यया हैदराबाद व रंगरेड्डि जिल्लायागु छगु कर्पोरेसनाधीन इलाका खः।

## जनसंख्या

भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हैदराबाद शहरयागु जनसंख्या ३,४४९,८७८ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हैदराबाद यागु साक्षरता अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा

Template:आन्ध्र प्रदेशयागु-शहर-जगच्वसु
# तेलुगु भाषा

Telugu Talli Bomma (statue of Mother Telugu), the personification of Telugu language in Andhra Pradesh
Geographic distribution of Telugu immigrants in light blue; Telugu is native to dark blue.

| तेलुगु |
| --- |
| **తెలుగు** |
| मू भाषी जनसंख्या | भारत |
| Region | आन्ध्र प्रदेश, छत्तीसगढ, कर्नाटक, महाराष्ट्र, उडिसा, तमिलनाडु, यनम, मध्यप्रदेश। |
| Native speakers | ७४ मिलियनया मांभाय् (सन् २०११)  (*date missing*) |
| भाषा परिवार | द्रविड भाषा परिवार
* मध्य-द्वविडियन
	+ तेलुगु–कुइ
		- तेलुगु भाषा
			* **तेलुगु**
 |
| लिपि | तेलुगु लिपि |
| आधिकारिक अवस्था |
| आधिकारिक मान्यता | भारत |
| भाषा कोड |
| ISO 639-1 | te |
| ISO 639-2 | tel |
| ISO 639-3 | tel |
| भारतय् तेलुगु मांभाय् दूगु क्षेत्र |

**तेलुगु** (तेलुगु भाषा:తెలుగు) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्य, तेलंगाना राज्य व यनम जिल्लाया आधिकारिक भाषा ख। थ्व भाषा आन्ध्रप्रदेश नापंया राज्य छत्तीसगढ, कर्नाटक, महाराष्ट्र, उडिसा व तमिलनाडुइ नं छ्येलिगु या। तेलुगु भारतया निगुगु दक्ले तधंगु मांभाय् ख धाःसा एथ्नोलग कथं थ्व हलिमया १३गु दक्ले अप्व छ्येलिगु भाषा ख। थ्व भाषा भारतया २१गु आधिकारिक भाषाय् छगू ख। नापं थ्व भाषा भारतया ४गु प्राचीन भाषाय् नं छगू ख।

मध्य द्रविडियन भाषापरिवारय् तेलुगु साहित्यिक इतिहास दूगु छ्गू जक्क छगू भाषा ख। थ्व भाषाय् संस्कृत व प्राकृतया यक्व प्रभाव दु। नापं हैदराबाद क्षेत्रय् ल्हाइगु भाषाय् उर्दूया यक्व प्रभाव दु।तेलुगु भाषाया खँग्वः आपालं माआखःय् क्वचाइ। थ्व कारणं थ्व भाषायात *पूर्वया इतालियानो* नं धाइगु या। ११गु शताब्दीतक्कया तेलुगु साहित्यया दसु लूगु दु। थ्व भाषाया प्राचीन रुपया दसु सन् २००तक्कया खंगु दु। प्राचीन तेलुगु ब्राह्मी लिपिइ च्वइगु या।

## लिपि

थ्व भाषाया थगु हे लिपि दु।

## लिधंसा

## स्वयादिसँ

* आन्ध्रप्रदेश
* तेलुगु संकिपा
# चेन्नई

18th-century print of Fort St. George, the oldest English settlement in India
Map of Madras, c. 1914
Satellite image of Chennai

|  |
| --- |
| **चेन्नई** |
| —  **city**  — |
|

**चेन्नई**
Location of चेन्नई
in तमिलनाडु |
| **निर्देशाङ्क**
﻿ / ﻿ |
| **देय्** | भारत |
| **राज्य** | तमिलनाडु |
| **जिल्ला** | चेन्नई |
| **जनसङ्ख्या** | ४,२१६,२६८ (2001[update]) |
| **ई लागा** | IST (UTC+05:30) |
| **विस्तार**
• जाः |
• 9 metres (30 ft) |

**चेन्नई** (अंग्रेजी भाय:Chennai), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु चेन्नई जिल्लाया छगू नगर खः। चेन्नई तमिलनाडुया राजधानी व भारतया ४गू दकले तःधंगु नगर खः। सन् १९९६स्वया न्ह्यः थ्व नगरयात मद्रास पट्टिनम, मद्रास व चेन्नापट्टनमया नामं म्हसीकिगु या। चेन्नई बंगालया खाडीया तटय् स्थित बंदरगाह शहरय् छगू खः। थ्यं-मथ्यं १कोटीया मनूल्या दूगु थ्व नगर हलिंया ३५गू दकले तःधंगु नगर खः। १७गू शताब्दीइ अंग्रेजतेसं चेन्नईयात थःगु अधीनय् लाकेधुंका थ्व नगर छगू प्रमुख नगर जूवन। चेन्नईयात दक्षिण भारतया प्रवेशद्वारया रुपय् कायेगु याः। चेन्नईया मरीना बीच हलिंया दकले ताःहाकःगु समुद्र तटय् छगू खः। चेन्नई तमिल संकिपा उद्योगया मूकुथि खः। थ्व संकिपा उद्योगयात कलीवुड धकाः म्हसीकिगु या।

चेन्नईया अर्थव्यवस्था थीथी उद्योगय् निर्भर दु। थुकिलि अटोमोबाइल, सूचं प्रौद्योगिकी, हार्डवेयर दयेकेज्या, चिकित्सा क्षेत्र ला। भारतया गसाः व गसाःतेगु कुचाया लगभग ३५ प्रतिशत उत्पादन चेन्नईय् जुइ।

## भूगोल

थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः 13.08° N 80.28° E ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः ९ मिटर (२९ फिट)।

## जनसंख्या

## स्रोत

Template:तमिलनाडुयागु-सहर