# फ्रान्स

République françaiseफ्रान्सेली गणतन्त्र**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ध्वांय
 | देय् चिं
 |

 |
| म्ये: *ला लार्सेइलेइजे* |
| फ्रान्सयागु नक्सा |
| **राजधानी** | पेरिस 48°52′N 2°19.59′E |
| **तधंगु सहर** | capital |
| **औपचारिक भाय** | फ्रेन्च |
| **सरकार** | अर्ध-राष्ट्रपतिय व्यवस्था युनिटरी स्टेट गणतन्त्र |
|  - फ्रान्सया राष्ट्रपति | निकोलास सार्कोजी |
|  - फ्रान्सया प्रधानमन्त्री | फ्रान्से फिलों |
| **पलिस्था** |   |
|  - फ्रान्सेली देय् | ८४३ (Verdunया सन्धि)  |
|  - आयागु संविधान | १९५८ (फ्रान्सेली ५गु गणतन्त्र)  |
| **Accession to EU** | मार्च २५ १९५७ |
| **क्षेत्रफल** |   |
|  - फुकं | ६७४,८४३ किमि² (४०औं) |
|   | (२६०,५५८ वर्ग माइल)  |
| **जनसंख्या** |   |
|  - जनघनत्व | 113/किमि² (89th) (293/वर्ग माइल)  |
| **कुल ग्राहस्थ उत्पादन** (पि पि पि) | 2006 एस्टिमेट |
|  - फुकं | US $1.871 trillion (7th) |
|  - प्रति छ्यं | US $30,100 (20th) |
| **मुद्रा** | Euro, CFP Franc   (`EUR,    XPF`) |
| **ई क्षेत्र** | CET (UTC+1) |
|  - वर्खा (DST) | CEST (UTC+2) |
| **इन्टरनेट TLD** | .fr |
| **कलिंग कोड** | `+33` |

**फ्रान्स** (फ्रांसे भाषा: फांस आधिकारिक कथं **फ्रान्सेली गणतन्त्र** (République française रिपब्लिक फ्रांसे) छगू देय् खः। थ्व देय्‌या मेट्रोपोलिटन भूभाग पश्चिमी युरोपय् ला धाःसा थ्व देय्‌या ओभरसीज टापुत मेमेगु महादेशे नं ला। मेट्रोपोलिटन फ्रान्स भूमध्य सागर निसें अंग्रेजी च्यानल व उत्तर सागरतक्क, व राइन खुसि निसें एट्लान्टिक सागर तक चकना च्वंगु दु। फ्रान्समि तेसं मेट्रोपोलिटन फ्रान्सयात *L'Hexagone ल्हेक्जागोन* वा षड्कोण धका नं धाइ छाय् धाःसा थ्व देय्‌यु रेखागणितिय आकार षड्कोण थें च्वं।

फ्रान्सयु सिमानाय् बेल्जियम, लक्जेम्बर्ग, जर्मनी, स्विट्जरल्यांड, इटाली, मोनाको, एन्डोरा, व स्पेन ला। थ्व देय्‌या ओभरसीज डिपार्टमेन्टतेसं याना थ्व देय्‌या सिमानाय् ब्राजिल व सुरिनाम (फ्रेन्च गायनानाप), व नेदरल्यांड्स एन्टिल्स (सन्त मार्टिनयु सिमानाय्) ला। फ्रान्स संयुक्त अधिराज्य नाप च्यानल टनेलं स्वानाच्वंगु दु।

फ्रान्सेली गणतन्त्र छगू रिप्रिजेन्टेटिभ प्रजातन्त्र खः। थ्व देस‌य् युनिटरी अर्ध राष्ट्रपतिय गणतान्त्रिक शाषण दु। थ्व देय्‌या मू आदर्श मनू व नागरिकया अधिकारया घोषणाय् खने दु। थ्व छगू विकशित देय् खः। थ्व देय् या अर्थतन्त्र हलिमे खुगूगु थासय् दक्ले तधंगु ख। फ्रान्स हलिमय् दक्ले अप्व मनूतेसं चाहिवैगु देय् ख। थ्व देशे दछिइ ७५ मिलियन स्वया अप्व पर्यटक (बनेज्या पर्यटक नं याना) वै। फ्रान्स युरोपेली संघयु छगु पलिस्था यैगु देय् ख। थ्व युरोपेली युनियनयु दक्ले तधंगु क्षेत्रफल दुगु देय् नं ख। फ्रान्स संयुक्त राष्ट्र संघयु पलिस्थामि देय्, फ्रांकोफोनी, जी८, ल्याटिन युनियनयु सदस्य नं ख। थ्व छगु तधंगु शक्ति ख व संयुक्त राष्ट्र संघयु ५गु स्थायी सदस्यय् छगु ख। थ्व आणविक शक्ति दुगु देय् नं ख।

फ्रान्सया नां "फ्र्यांक्स"(*Francs*) खंग्वलं वगु ख। फ्र्यांक्सत जर्मनिक मनुत ख। थ्व मनूसं पश्चिमी रोमन साम्राज्य क्वचाय्‌ धुंका उत्तरी युरोप कब्जा यागु ख। अझ बांलाक्क स्वेगु खःसा पेरिस नापंया Île-de-France (प्रान्त) वास्तविक फ्रान्सेली शाही दिमेन्सेयु थाय् ख। दक्ले न्हापायाम्ह फ्र्यांक जुजु क्लोभिस १यात फ्रान्सेली जुजुतेगु आजु धका हनी।

## इतिहास

## भूगोल

मेत्रोपोलितन फ्रान्स पश्चिमी युरोपय् ला। अथे जुसां, फ्रान्सया उत्तर अमेरिका, क्यारिबियन, दक्षिण अमेरिका, दक्षिणी हिन्द महासागर, प्रशान्त महासागर, व एन्तार्क्तिकाय् नं भूमि दु। थ्व लागातेगु सरकार थी-थी कथंया दु। छुं थासय् ओभरसीज दिपार्तमेन्त दु धाःसा छुं थासय् ओभरसीज कलेक्सिभिती।

मेत्रोपोलितन फ्रान्सया क्षेत्रफल ५४७,०३० वर्ग किलोमितर (२११,२०९ वर्ग माइल) दु। थ्व कथं फ्रान्स युरोपियन युनियनया क्षेत्रफल कथं दक्ले तधंगु देय् ख। थ्व कथं फ्रान्स स्पेन स्वया भतिचा तधं। फ्रान्सय् यक्व कथंया भूमित दु। थन उत्तर व पश्चिमया तटीय फांट निसें दक्षिण-पूर्वया एल्प्स , मध्य-दक्षिणया मस्सिफ सेन्त्रल व दक्षिण पश्चिमया पारेनीज गुं श्रृङ्खला तक्क दु। ४,८०७ मितर (१५,७७०फुत) जाय् पश्चिमी युरोपया दक्ले तज्जागु च्वापुगुं मों ब्लां एल्प्स च्वापुगुँ श्रृङ्खलाय् फ्रान्स व इटालीया दथुइ ला। मेत्रोपोलितन फ्रान्सय् यक्व खुसित बाहा वइगु प्राकृतिक व्यवस्था दु। दसु- लोई खुसि, गाओंन्, सीन व र्‍होन। थ्व खुसितेसं मास्सिफ सेन्त्रल व आल्प्सयत बाइ। थ्व खुसित भूमध्यसागरय् कामाआज् (Camargue) जुया ल्वाकज्याइ। कामाआज् फ्रान्सया दक्ले म्हो जाय् दुगु थाय् ख। थ्व थाय् (२ मि / ६॰५ फुत समुद्री सतह) स्वया क्वे ला। क्रोसिका भूमध्यसागरीय तटय् ला।

मेत्रोपोलितन फ्रान्सया स्यातेलाइत किपा, अगस्त २००२
## तजिलजि

### नसा

**फ्रेन्च नसा** (फ्रेन्च भासय् Cuisine française) फ्रान्सया नसा-त्वँसा पहः खः, गुकियात पाश्चात्य हलिमया दकलय् प्रतिष्ठित व प्रभावशाली नसा परम्पराय् हनि। थ्व नसाया "परिशुद्धता" (Precision), "प्रविधि" (Technique), व "प्रस्तुति" (Presentation) या निंतिं नांजाः। फ्रेन्च नसाया इतिहास मध्यकाल निसें सुरु जुइ, तर "हाउट कुजिन" (Haute cuisine - उच्च नसा) या विकास १७गु शताब्दीइ भर्साइ लाय्कुलि लुइ १४म्ह या पालय् जुल। २०गु शताब्दीइ "अगस्ट एस्कोफियर" (Auguste Escoffier) नं फ्रेन्च नसायात आधुनिकीकरण व संहिताबद्ध (Codified) यानादिल, गुगु थौं नं हलिमया "कुलिनरी स्कूल" (Culinary schools) तय्सं स्यनी। फ्रेन्च नसायात सन् २०१० य् युनेस्को (UNESCO) नं "अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदा" (Intangible Cultural Heritage) या धलखय् सूचीकृत यात। फ्रेन्च नसाय् "चीज" (Cheese) व "वाइन" (Wine) या तःधंगु महत्त्व दु। फ्रान्सय् ३०० स्वया अप्व प्रकारया चीज व थीथी क्षेत्रया नांजाःगु वाइन उत्पादन जुइ। फ्रेन्च नसाया मू आधार "सस" (Sauces) खः, गथेकि बेकामेल (Béchamel), भेलाउटे (Velouté), व हल्यान्डाइज (Hollandaise)। नसा दयेकेत ताजा ल्वसा, ला, न्या, व जडीबुटी (Herbs ताइम thyme, रोजमेरी rosemary) आदि छ्यली। फ्रान्सया थीथी क्षेत्रया थः-थःगु हे नसा शैली दु, दसु - समुद्र सिथय् न्या व "क्रेप्स" (Crêpes) लोकंह्वाःसा, दक्षिणय् ओलिभया चिकं लोकंह्वाः। फ्रेन्च "बेकरी" (Boulangerie) व "प्याटिसरी" (Pâtisserie) हलिं न्यंकं नांजाः, गन "ब्यागेत" (Baguette), "क्रोसान्त" (Croissant), व "म्याकारोन" (Macaron) दयेकी। फ्रेन्च नसाय् नसा नयेगु झ्वः (Courses) दइ: स्टार्टर (Hors d'oeuvre), मू नसा (Plat principal), चीज कोर्स, व डेजर्ट। फ्रेन्च सेफ (Chef) जुइगु धयागु हलिमया भुतु ज्याय् दकलय् सम्मानित पेसा मध्ये छगू खः। "मिशेलिन स्टार" (Michelin Star) रेस्टुरेन्ट मूल्यांकन प्रणाली फ्रान्सं हे सुरु जूगु खः।

#### मू नसात

* **एपिटाइजर:** एस्कार्गो (Escargots - Snails), फोइ ग्रा (Foie gras), ओनियन सुप (French Onion Soup), किश लोरान (Quiche Lorraine)।
* **मू नसा (Mains):** कोक ओ भिन (Coq au Vin - Chicken in wine), बिफ बुरगुइग्नोन (Beef Bourguignon), राताटुइ (Ratatouille - Vegetable stew), कन्फिट डे क्यानार्ड (Duck Confit), स्टेक फ्राइट्स (Steak Frites)।
* **ब्रेड व बेकरी:** ब्यागेट (Baguette), क्रोसान्त (Croissant), ब्रिच (Brioche), पां ओ चक सकोला (Pain au chocolat)।
* **डेजर्ट:** क्रिम ब्रुले (Crème brûlée), म्याकारोन (Macaron), एक्लेयर (Éclair), मुस (Mousse), क्रेप्स (Crêpes)।
* **चीज:** ब्री (Brie), क्यामेम्बर्ट (Camembert), रोकफोर्ट (Roquefort)।

## लिधंसा

फ्रान्सयागु प्रशासनिक अञ्चल पुचः

आलसास (Alsace) • एक्वितेन (Aquitaine) • ओभेर्न (Auvergne) • बुर्‌गोइन (Bourgogne) • ब्रेताइन (Bretagne) • सँत्र्‌ (फ्रान्स) (Centre) • शम्पाइन-आर्देन (Champagne-Ardenne) • कर्सिका (Corsica) • फ्रँश-कोँते (Franche-Comté) • इल-द्य-फ्रँस (Île-de-France) • लंदोक-रुसिय्योँ (Languedoc-Roussillon) • लिमुजाँ (Limousin) • लोरेन (Lorraine) • मिदि-पिरेने (Midi-Pyrénées) • नर-पा द्य काले (Nord-Pas de Calais) • बास-नरमाँदि (Basse-Normandie) • ओत-नरमाँदि (Haute-Normandie) • पे द्य ला लोयार (Pays de la Loire) • पिकार्दि (Picardie) • पोयातु-शारन्त (Poitou-Charentes) • प्रोभँस-आल्प-कोत दाजुर (Provence-Alpes-Côte d'Azur) • रोन-आल्प (Rhône-Alpes)

**सामुद्रिक अञ्चलपुचः:** फ्रान्सेली गायना (French Guiana) • गुयाद्यलुप (Guadeloupe) • मार्तिनिक (Martinique) • रेउनिओँ (Réunion)