# स्पेन

Reino de Españaस्पेनया राजतन्त्र**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ध्वांय
 | दर्ज्यानी चिं
 |

 |
| म्ये: *मार्चा रियाल* १ (स्पेनमि भाषाय् "Royal March") |
| स्पेनयागु नक्सा |
| **राजधानी** | माद्रिद 40°26′N 3°42′W |
| **तधंगु सहर** | माद्रिद |
| **औपचारिक भाय** | इस्पान्योल। छुं स्वशाषित क्षेत्रय् आरानिज, बास्क, कातालान व गालिसियन भाय् नं आधिकारिक भाय्‌या रुपय् छ्येलिगु या। |
| **सरकार** | संवैधानिक राजतन्त्र |
|  - जुजु | Juan Carlos I |
|  - प्रधान मन्त्री | José Luis Rodríguez Zapatero |
| **पलिस्था** | १५गु शताब्दी  |
|  - Dynastic Union | 1516  |
|  - Unification |   |
|  -   De facto | 1716  |
|  -   De jure | 1812  |
| **Accession to EU** | January 1, 1986 |
| **क्षेत्रफल** |   |
|  - फुकं | 505,992 किमि² (51st) |
|   | (195,364 वर्ग माइल)  |
|  - लयागु प्रतिशत (%) | 1.04% |
| **जनसंख्या** |   |
|  - 1 January 2006 एस्टिमेटेड | 44,395,286 (29th) |
|  - 2005 सेन्सस् | 44,108,530 |
|  - जनघनत्व | 87,8/किमि² (106th) (220/वर्ग माइल)  |
| **कुल ग्राहस्थ उत्पादन** (पि पि पि) | 2005 एस्टिमेट |
|  - फुकं | $1.029 trillion (12th) |
|  - प्रति छ्यं | $26,320 (25th) |
| **मुद्रा** | Euro (€) 2 (`EUR`) |
| **ई क्षेत्र** | CET 3 (UTC+1) |
|  - वर्खा (DST) | CEST (UTC+2) |
| **इन्टरनेट TLD** | .es 4 |
| **कलिंग कोड** | `+34` |
| 1 It also serves as the Royal anthem.
2 Prior to 1999: Spanish Peseta.
3 Except in the Canary Islands, which are in the GMT time zone (UTC, UTC+1 in summer).
4 The .eu domain is also used, as it is shared with other European Union member states. |

**स्पेन**, आधिकारिक कथं "स्पेन राजतन्त्र" (स्पेनया भासय्: Reino de España, चिहाकलं España) छगू दक्षिण युरोपेली देय् खः। थ्व देय्‌या निता भूभाग उत्तर अफ्रिकाय् नं दु। थ्व देय् राजनैतिक कथं संवैधानिक राजतन्त्र ख:। आइबेरियन प्रायद्विपया स्वंगु देय्-स्पेन, पोर्तुगाल व एन्दोराय् दकलय् तःधंगु देय् थ्व हे खः। ग्यालिसियाया पश्चिम व दक्षिणय् स्पेन व पोर्तुगलया सीमा स्वा। थ्व देय्‌या दक्षिणय् जिब्राल्टर जलसन्धि ला धाःसा उत्तरपूर्वय् पाइरिनी पर्वतमालाय् फ्रान्स व एन्दोरा ला। थ्व देसय् भूमध्यसागरया ब्यालेरिक टापू, आन्ध्र सागरया क्यानारी टापू व भूमध्यसागरय् जिब्राल्टर नापंया प्लाजाज् दे सोबरानिया धाःगु टापू नं ला। थ्व देय्‌या उत्तरपूर्वय् पाइरिनीइ लिभिया धाःगु थ्व देय्‌या चिधंगु नगरया फ्रान्सेली भूभागं प्यखें घेरेयानातःगु दु।

स्पेन धाःगु नां लातिन खँग्व: "हिस्पानिया" नं बुया वःगु खँग्वः खः।

## इतिहास

स्पेनया इतिहासयात क्वय् बियातःगु कालखन्दय् बायेछिं

* परापूर्व व रोमनन्ह्यःया आइबेरियन प्रायद्विपया बस्ती
* रोमन साम्राज्य व जर्मनिक कब्जा
* इस्लामी आइबेरिया
* इस्लाम शासनया पतन व एकिकरण
* पूनर्जागरण निसें १९गू शताब्दी
* १९गू शताब्दीया उत्तरार्ध
* नेपोलियन शासनया लिच्वः
* २१गू शताब्दी

## राजनीति

स्पेन छगु संवैधानिक राजतन्त्र खः। थन राष्ट्राध्यक्ष छम्ह वंशानुगत जुजु दु व नि बःया संसद दु। मन्त्रिमण्डलया अध्यक्ष मन्त्रिपरिषदया नायः जुइ। थ्व देय्‌या संसदय् ३५० सदस्य दु|

## प्रशासन

व्यवस्थापिक कथं स्पेनयात ५०गु प्रान्तय् विभाजन यानातःगु दु। प्रान्तत जानाः १७गु स्वशाषित समाज व २गु स्वशाषित नगर दयेकी।

### NUTS कोद

युरोपेली संघया *तथ्याङ्कया निंतिं प्रादेशिक इकाइया नामाकरण* (Nomenclature of Territorial Units for Statistics) कथं थ्व देय्‌या इकाइत थ्व कथं दु

| NUTS १ | कोद | NUTS २ | कोद | NUTS ३ | कोद |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  उत्तर पश्चिम नोर-ओएस्ते (NOROESTE) | ES1 | गालिसिया | ES11 | आ कोरुन्या (A Coruña) | ES111 |
| लुगो (Lugo) | ES112 |
| ओउरेन्से (Ourense) | ES113 |
| पोन्तेवेद्रा (Pontevedra) | ES114 |
| अस्तुरिआस् (Asturias) | ES12 | अस्तुरिआस् | ES120 |
| कान्ताब्रिआ (Cantabria) | ES13 | कान्ताब्रिआ | ES130 |
|  उत्तर पूर्व नरएस्ते (NORESTE) | ES2 | बास्क देय् | ES21 | आलावा (Álava/Araba) | ES211 |
| गुइपुज़्कोआ (Guipúzcoa/Gipuzkoa) | ES212 |
| विज्काया (Vizcaya/Bizkaia) | ES213 |
| नवारे (Navarre) | ES22 | नवारे | ES220 |
| ला रिओखा (La Rioja) | ES23 | ला रिओखा | ES230 |
| आरागोन (Aragon) | ES24 | हुएस्का (Huesca) | ES241 |
| तेरुएल् (Teruel) | ES242 |
| ज़ारागोज़ा (Zaragoza) | ES243 |
|  माद्रिदया पुचः (Community of Madrid) | ES3 | माद्रिद | ES30 | माद्रिद | ES300 |
|  केन्द्र (CENTRO) | ES4 | कास्ताइल-लियोन (Castile-Leon) | ES41 | आविला (Ávila) | ES411 |
| बुर्गोस् (Burgos) | ES412 |
| लियोन् (León) | ES413 |
| पालेन्सिया (Palencia) | ES414 |
| सालामाङ्का (Salamanca) | ES415 |
| सेगोविया (Segovia) | ES416 |
| सोरिया (Soria) | ES417 |
| वायादोलिद् (Valladolid) | ES418 |
| ज़ामोरा (Zamora) | ES419 |
| कास्तिल्-ला माञ्चा (Castile-La Mancha) | ES42 | आल्बासेते (Albacete) | ES421 |
| सिउदाद् रिआल् (Ciudad Real) | ES422 |
| कुएङ्का (Cuenca) | ES423 |
| गुआदालाहारा (Guadalajara) | ES424 |
| तोलेदो (Toledo) | ES425 |
| एक्स्त्रेमादुरा (Extremadura) | ES43 | बादाहोज़् (Badajoz) | ES431 |
| कासेरेस् (Cáceres) | ES432 |
|  पूर्व (ESTE) | ES5 | कातालोनिया | ES51 | बार्सेलोना | ES511 |
| गोरोना (Girona) | ES512 |
| येइदा (Lleida) | ES513 |
| तार्‍रागोना (Tarragona) | ES514 |
| वालेन्सियन पुचः (Valencian Community) | ES52 | एलिकान्ते (Alicante) | ES521 |
| कास्तेयोन् (Castellón/Castelló) | ES522 |
| वालेन्सिया (Valencia) | ES523 |
| बालियारिक द्विप (Balearic Islands) | ES53 | इविसा (Eivissa) व फोर्मेन्तेरा (Formentera) | ES531 |
| मायोर्का (Mallorca) | ES532 |
| मेनोर्का (Menorca) | ES533 |
|  दक्षिण (SUR) | ES6 | आन्दालुसिया (Andalusia) | ES61 | अल्मेरिया (Almería) | ES611 |
| कादिज़् (Cádiz) | ES612 |
| कोर्दोबा | ES613 |
| ग्रानादा | ES614 |
| हुएल्वा (Huelva) | ES615 |
| हाएन् (Jaén) | ES616 |
| मालागा (Málaga) | ES617 |
| सेविया (Sevilla) | ES618 |
| मुर्सिया क्षेत्र (Region of Murcia) | ES62 | मुर्सिया | ES620 |
| सिउता (Ceuta) | ES63 | Ceuta | ES630 |
| मेलिया (Melilla) | ES64 | Melilla | ES640 |
|  कनारियास् (CANARIAS) | ES7 | कनारी द्विप | ES70 | एल् हिएर्‍रो (El Hierro) | ES703 |
| फुएर्तेवेन्तुरा (Fuerteventura) | ES704 |
| ग्रान् कनारिया (Gran Canaria) | ES705 |
| ला गोमेरा (La Gomera) | ES706 |
| ला पाल्मा (La Palma) | ES707 |
| लाञ्जारोते (Lanzarote) | ES708 |
| तेनेरिफे (Tenerife) | ES709 |

सन् २००३स संस्करणय् कनारी द्विपतेगु निगु प्रान्त थ्व कथं कोद यानातल:

|  |  |
| --- | --- |
| लास् पाल्मास् (Las Palmas) | ES701 |
| सान्ता क्रुज् दे तेनेरिफे (Tenerife) | ES702 |

## भूगोल

पर्कुए नाचिओनल डेल तेइदे
मूल स्पेनय् यक्व तःजाःगु पठार व पर्वःझ्वःत, दसु: पाइरिनी, सियरा नेभेदा दयाच्वंगु दु। थन्याःगु तःजाःगु थासं यक्व खुसि उत्पत्ति जुइ, दसु ताजो, एब्रो, डुएरो, ग्वाडियाना ग्वादालकुइभर आदि।

## अर्थतन्त्र

स्पेनया अर्थतन्त्र मिश्रित स्रोतं दयाच्वंगु दु। थ्व देय्‌या मंका ग्राहस्थ उत्पादन तच्वः। थ्व देय्‌या मुद्रा युरो खः।

## जनसंख्या

स्पेनया जनघनत्व ८७.८ प्रति वर्ग किमि दु। जनघनत्व थाय्‌कथं पाः। राजधानी माद्रिद व समुद्र सिथय् यक्व मनूत च्वनिगु या।

## स्पेनी मनूतेगु म्हसीका

थ्व देसय् यक्व तजिलजिया मनुत दु। कास्ताइल, कातालान, बास्क, गालिसियन आदि जातीय व तजिलजि थनया मू जातीय म्हसीका ख।

### भाय्

स्पेनय् यक्व भाय्‌त छ्येलिगु या। थनया मू भाय् थ्व कथं दु-

* कास्तिलान् (राष्ट्र भाय्)
* कातालान् (प्रान्तीय)
* युस्कारा (बास्क), बास्क थासय्
* ओसिताब् (प्रान्तीय)

## धर्म

रोमन क्याथोलिक थनया मूधर्म खः।