Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# अरबी लिपि

**अरबी लिपि** (अङ्ग्रेजी: Arabic script) एसिया व अफ्रिकाया यक्व भाय्‌त च्वयेत छ्यलीगु लिपि खः। ल्याटिन लिपि (Latin script) धुंकाः थ्व हलिमय् दकलय् अप्व छ्यलीगु निगूगु लिपि खः।

मू कथं थ्व लिपि अरबी भाय् च्वयेत विकास जूगु खः, तर लिपा इस्लाम धर्मया विस्तार नापं थ्व लिपि मेमेगु भाय्‌तय्सं नं नालाकाल। थ्व लिपि **जव निसें खव** (Right to left) पाखे च्वइ।

## विशेषता

अरबी लिपिया मू विशेषता थुकथं दु:

* **बहाव (Cursive):** अरबी लिपि "कर्सिभ" (Cursive) जुइ, अर्थात् आखःत थः-थः दथुइ स्वानाः च्वनि। कम्प्युटरय् टाइप यासां वा ल्हातं च्वसां आखःत स्वानाः हे च्वयेगु या।
* **आखःया रुप:** छगू हे आखःया रुप आखःया थाय् कथं पाः। आखः खँग्वःया सुरुइ, दथुइ, वा अन्त्यय् लाःसा उकिया आकार हिली।
* **अबजाद (Abjad):** थ्व लिपि "अबजाद" (Abjad) खः, गुकिलि मू कथं ब्यञ्जन वर्ण (Consonants) जक च्वइ। "अ", "इ", "उ" थें न्याःगु स्वर वर्ण (Vowels) क्यनेत आखःया च्वय् वा क्वय् चिधंगु चिं (Diacritics/Harakat) तयेगु या। न्हिथंया च्वसुइ थ्व चिं मतसें च्वयेगु चलन दु।

## इतिहास

अरबी लिपिया विकास ४गु शताब्दीइ "नाबातियन" (Nabataean) लिपिं जूगु खः, गुगु "अरामिक" (Aramaic) लिपिया छगू कचा खः। ७गु शताब्दीइ इस्लाम धर्मया उदय जुइवं, कुरान च्वयेत व धर्म प्रचार यायेत थ्व लिपि हलिम न्यंकं थ्यन।

## अरबी लिपि छ्यलीगु भाय्‌त

अरबी भाय् नापं थ्व लिपि क्वय् बियातःगु भाय्‌तय् नं छ्यली (गबलें गबलें छुं आखः थप यानाः):

* **फारसी :** इरान, अफगानिस्तान।
* **उर्दु:** पाकिस्तान व भारत।
* **पश्तो:** अफगानिस्तान व पाकिस्तान।
* **कुर्दिश भाय्:** इराक व इरान।
* **सिन्धी भाय्:** पाकिस्तान।
* **उइगुर भाय्:** चीनया सिनजियांग क्षेत्र।
* **जावी:** मलेसिया व ब्रुनाइ (मलय भाय्‌या निंतिं)।

## क्यालिग्राफी (सुलेखन)

इस्लामिक तजिलजिइ "क्यालिग्राफी" (Calligraphy) वा "बांलाक च्वयेगु कला" या तःधंगु महत्त्व दु। इस्लामय् मूर्तिया पलेसा द्यःया खँ (कुरानया आयत) यात हे कलात्मक रुपं च्वयाः मसजिद व लाय्कूलि सजावट यायेगु या। "कुफिक" (Kufic) व "नस्क" (Naskh) थुकिया नांजाःगु शैली खः।

## ल्याः (Numerals)

अरबी लिपिइ निगू प्रकारया ल्याः छ्यली:

1. **पूर्वी अरबी ल्याः:** (٠ ١ ٢ ٣ ٤ ٥ ٦ ٧ ٨ ٩) - मध्य पूर्व व अरब देय्‌तय् छ्यली।
2. **पश्चिमी अरबी ल्याः:** (0, 1, 2, 3...) - थ्व हे ल्याः लिपा युरोप थ्यन व आः हलिम न्यंकं छ्यली।

## लिधंसा
# गा (भूगोल)

A gas main
Depiction of the topography
Automated trench digging on a street in Baku
**गा** धाःगु थन्यागु भौगोलिक अवस्थिति ख गुकिया जा नापंया जमिन स्वया छकलं म्हो जु।

## दसु

* मेरियाना गा हलिमया दकले दूकु गा
* येँगा, येँया गा
* गाबहाल

## स्वयादिसँ

* भूगोल
# हिब्रू भाषा

[[Image:1 QIsa example of damage col 12-13.jpg|thumb|Portion of the Isaiah Scroll
[[Image:Silwan-inscr.jpg|thumb|The Shebna Inscription

**हिब्रू भाषा** छगू भाषा ख।

## वर्गीकरण

हिब्रू भाषाया भाषिक वर्गीकरण।

## ल्हाइगु थाय्

हिब्रू भाषा भाषा ल्हाइगु मू थाय् \_\_ ख। थ्व भाषायात \_\_\_ आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ \_\_ दु।

## साहित्य

हिब्रू भाषा भाषाया साहित्य

## भाषाया खँग्वःया दसु

## स्वयादिसँ

* भाषा
* साहित्य

## लिधँसा

* Zuckermann, Ghil'ad 2020 *Revivalistics: From the Genesis of Israeli to Language Reclamation in Australia and Beyond*, Oxford University Press ISBN 9780199812790 / ISBN 9780199812776
* Zuckermann, Ghil'ad 2003 *Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew*, Palgrave Macmillan ISBN 9781403917232 / ISBN 9781403938695
# सी (वस्तु)

[[Image:Cetyl-palmitate.svg|thumb|right|Cetyl palmitate

Cetyl palmitate, a typical wax ester.
Commercial honeycomb foundation, made by pressing beeswax between patterned metal rollers.
**सी** धाःगु छजाति रसायनिक कम्पाउन्दत ख गुकिलिं साधारन तापक्रम आलुपहलं नाइसेच्वनि। सी छता लिपिद ख। साधारनकथं सी ४५ से (११३फ) स्वया च्वेया तापक्रमय् नाया छ्वालूगु ति जुइ। सी लखय् घुलय् मजुसां अर्गानिक ननपोलार सल्भेन्तय् धाःसा घुलेजु। प्राकृतिक व मनुनं द्येकूगु सकल सी अर्गानिक कम्पाउन्द ख।

## स्वयादिसँ

* वस्तु
# कोट मण्डल, नेल्लोर जिल्ला

Castillo San Felipe del Morro
Maiden Castle
Han dynasty

|  |
| --- |
| **कोट मण्डल** |
| —  **mandal**  — |
| **निर्देशाङ्क** |
| **देय्** | भारत |
| **राज्य** | आन्ध्रप्रदेश |
| **जिल्ला** | नेल्लोर जिल्ला |
| **ई लागा** | IST (UTC+05:30) |
| **जाःथाय्** | www.aponline.gov.in |

**कोट मण्डल** (तेलुगु: కోట ) भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया नेल्लोर जिल्लाया छगु मण्डल ख।

## भूगोल

* पूर्व:
* पश्चिम:
* उत्तर:
* दक्षिण:

## भाषा

थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् तेलुगु भाषा ख। तेलुगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।

## लिधंसा

## पिनेया स्वापू

* आन्ध्रप्रदेश सरकारया वेबथाय्
# ट्रेब्लिन्का स्याइगु क्याम्प

Treblinka in occupied Poland
German ID issued to a worker who was posted to the Malkinia train station near Treblinka. He was in charge of supplying coal to the trains going to and leaving from the death camp.
Official announcement of the founding of Treblinka I, the forced-labour camp

| **होलोकस्ट** |
| --- |
|  |
| न्हापायागु तत्वत: |
| नाजी जर्मनीयागु जातीय नीति · नाजी युजेनिक्स · नुरेम्बर्ग विधानत: · टी-४ युथेनेसियाअ ज्याझ्व · नाजी कन्सन्ट्रेसन क्याम्प (नाजी कन्सन्ट्रेसन क्याम्पयागु सुची) |
| यहुदीतेगु विश्व युद्ध २ यागु ईतिहास |
| नाजी जर्मनीले यहुदी |
| होलोकस्टयागु नरसंहारकृस्टलनाश्ट् · एयासी नरसंहार · जेद्वाब्न नरसंहार · ल्वोव नरसंहार व होलोकस्ट · लिजनेरतेगु प्रतिकार व बुचारेस्ट नरसंहार |
| १९३९-१९४४ले कब्जायनातगु युरोपयागु गेट्टोत:वारस: गेट्टो · लोड्ज गेट्टो · ल्वोव गेट्टो · क्राको गेट्टो · थेरेसाइन्स्टाट कन्सन्ट्रेसन क्याम्प · कोभ्नो गेट्टो |
| आइन्सात्ज्ग्रुपेन्बाबि यार · रुम्बुला · पानेरियाइ · ओडेसा नरसंहार |
| अन्तिम हलवानसी कन्फरेन्स · अपरेसन रीनहार्ड |
| स्याइगु क्याम्पकेल्म्नो स्याइगु क्याम्प · बेल्जेक · सोबिबोर · माज्डानेक · ट्रेब्लिन्का · अश्विज |
| यहुदी प्रतिकार ज्याखंयहुदी पार्टिसान गेट्टो प्रतिकार: वारस: गेट्टो प्रतिकार |
| विश्व युद्ध २ यागु अन्त्यहोलोकस्ट डेथ मार्च · बेरिहा · शेरित हा-प्लेटा |
| मेमेपिं पीडितपिं |
| जेनेरलप्लान ओस्ट · विश्वयुद्ध २ ले पोल्याण्डये जुगु अत्याचार · उस्टासे · पोरास्मस् · नाजी जर्मनीले समलिंगि · नाजी जर्मनीले येहोवानयागु विट्नेस |
| सम्बन्धित पक्ष |
| नाजी जर्मनीएडोल्फ हिटलर · एडोल्फ आइशम्यान · रीनहार्ड हेदृश् · हीनृश हिमलर · शुट्ज्स्टाफ · गेस्टापो · स्टर्माब्टील्याअंग |
| विश्व युद्ध २ले गैह्र-जर्मन नाजी समर्थक |
| परिणामनुरेमबर्ग ट्रायल · अनाजीकरण |
| म्वापिं, पीडित व ग्वालियाईपिं |
| होलोकस्ट म्वापिनिगु सुची · होलोकस्ट पीडितपिनिगु सुची · होलोकस्टे यहुदीपिन्त ग्वालि यापिनिगु सुची |
| स्रोत |
| *द डिस्ट्रक्सन अफ युरोपियन जीउज्(युरोपेली यहुदीतेगु नाश)* फेजेस् अफ होलोकस्ट(होलोकस्टयागु चरणत:) फंक्सनलिजम भर्सस इन्टेन्सनलिजम(कार्यवाद बनाम मतिवाद)

---

 |
| This box: * view
* talk
* edit
 |
# पाको

Lechuguilla Cave, New Mexico, United States
**पाको** (Cave) धइगु बँया सतह स्वया दुने दूगु छगू प्राकृतिक ह्वः वा खालि थाय् खः। थन्याःगु ह्वः ल्वहँया पाः वा गुँया क्वे दयाच्वनि। पाकोया अध्ययन याइगु विज्ञानयात 'स्पेलियोलोजी' (Speleology) धाइ।

## उत्पत्ति व भौगोलिक प्रक्रिया

पाकोत थी-थी भौगोलिक व रासायनिक प्रक्रिया पाखें दयेकी:

1. **रासायनिक क्षय (Chemical Weathering):** सख्वाल्वहं(Limestone) दूगु थासय् फसय् दूगु एसिडिक लःया हाः दुहाँ वनाः ल्वहँयात क्षय यासें पाको दयेकी। थुकियात 'सोलुसन केभ' धाइ।
2. **समुद्री पाको (Sea Caves):** समुद्रया तसःगु लहरं (Waves) तटीय ल्वहँयात तछ्याना पाको दयेकी।
3. **गुंजला पाको (Lava Caves):** गुंजला मुयाः बाहाः वइगु 'लाभा' पिनेया भाग स्वया दुनेया भाग याकनं बाहाः वनाः सिधइबलय् दुने पाको थें च्वंगु नलि (Tube) दयेकी।
4. **च्वापु पाको (Ice Caves):** च्वापुगुँ (Glacier) दुने लः बाहाः वनाः वा च्वापु नायाः थन्यागु पाको दयेकी।

## पाको दुनेया संरचना

पाको दुने लःया फुतितेसं विशेष बनावटत दयेकी:

* **स्ट्यालेक्टाइट ():** पाकोया पलि पाखें क्वे कुतुं वयाच्वंगु लखँ दयेकीगु ल्वहँया संरचना।
* **स्ट्यालेग्माइट (Stalagmite):** पाकोया बं (Floor) पाखें च्वय् थहां वनाच्वंगु ल्वहँया संरचना।

## महत्त्व

* **पुरातत्व (Archaeology):** प्राचीन मनूतय्सं पाकोयात च्वनिगु थाय् कथं छ्यलीगु जुयाः अन पुलां अंगः किपा (Cave paintings) व ज्याभःत लुइफु। थुकिं मनूया इतिहास थुइकेत ग्वाहालि याइ।
* **जैविक विविधता:** पाको दुने थीथी प्राणी व विशेष जीवतयगु वासस्थान दइ।
* **पर्यटन:** बांलाःगु पाकोत स्वयेत हलिं न्यंकं पर्यटकत वइ।

## ब्वनादिसँ

* Gillieson, David (1996). *Caves: Processes, Development and Management*.
* Palmer, Arthur N. (2007). *Cave Geology*.

## लिधंसा
# एच जी वेल्स्

Young Wells, "Bertie" as he was known, c. 1870s
Wells spent the winter of 1887–88 convalescing at Uppark
Commemorative plaque in Midhurst

**हर्बर्ट जोर्ज वेल्स**|  |
| बूं दिं: | September 21, 1866 Bromley, Kent, England |
| सी दिं: | August 13, 1946 (age 79) London, England |
| ज्या: | Novelist, Teacher, Historian, Journalist |
| राष्ट्रियता: |  English |
| साहित्यिक विधा: | Science Fiction |
| प्रेरणा: | Darwinian Theory, Mark Twain, Mary Shelley, Jonathan Swift |
| प्रभावित च्वम्हि: | Olaf Stapledon, Stanley G. Weinbaum, Edgar Rice Burroughs, H.P. Lovecraft, Frank R. Paul, Robert Goddard, Isaac Asimov, Arthur C. Clarke, Carl Sagan, Jack Williamson Stan Lee |

**हर्बर्ट जोर्ज वेल्स** वा **एच जी वेल्स्** छम्ह नांजाम्ह च्वमि ख।