Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# दिं

Earth's rotation imaged by Deep Space Climate Observatory
Rotation of the dwarf planet Ceres
Decimal clock face, made in around the start of the 19th century
**दिं** धयागु २४ घण्टा यागु ई खः। शास्त्रय् दिंयात ५गु कालय् बायातःगु दु-

* प्रातः: प्रथम ३ मुहूर्त्त
* पूर्वाह्न : प्रातः धुंकाया ३ मुहूर्त्त
* मध्याह्न: पूर्वाह्न धुंकाया ३ मुहूर्त्त
* अपराह्न: मध्याह्न धुंकाया ३ मुहूर्त्त
* सायं: शेष ३ मुहूर्त्त।

ब्राह्म मुहूर्त्त: रात्रीया अन्तिम २दण्ड

* १ दिं = १ अहोरात्र = १ न्हि + १ चा
* १ न्हि = १ चा = ४ प्रहर = ४ याम = १५ मुहूर्त्त
* १ मुहूर्त्त = २ दण्ड = ४८ मिनट

७गु दिं जाना छ वाः दयेकी।

## स्वयादिसँ

* दँ
* ई
# ई (काल)

The flow of sand in an hourglass
Horizontal sundial
24-hour clock face in Florence
**ई** धाःगु झकातेगु झ्वःयात निनेत दयेकातःगु छगू विचाः ख। ईयात न्हापा (भूत), आ (वर्तमान) व लिपा (भविष्य)य् बायेछिं। नापं, निता झकात, छगू स्वया मेगु गुलि तापाः धका दाना स्वयेगु इकाइ नं ई हे खः।

## ईया इकाइ

* १ सहस्राव्दी = १००० दँ
* १ सताब्दी वा शदि = १०० दँ
* १ दशक = १० दँ
* १ लस्त्रम (lustrum) = ५ दँ
* १ दँ = १२ ला ≈ ३६५ दिं (३६६ अधिवर्षय्)
* १ ला ≈ २८ निसें ३२ दिं ≈ ४ वा
* १ कला (नि वाः) = १४ दिं = २ वा
* १ वा = ७ न्हु
* १ दिं/न्हु = २४ घौ
* १ घौ = ६० मिनेत
* १ मिनेत = ६० सेकेन्द
* १ सेकेन्द = एस् आइ कथं ईया इकाइ ल्या
* १ मिलिसेकेन्द = १/ १,००० सेकेन्द
* १ माइक्रोसेकेन्द = १/ १,०००,००० सेकेन्द
* १ न्यानोसेकेन्द = १/ १,०००,०००,००० सेकेन्द
* १ पिकोसेकेन्द = १/ १,०००,०००,०००,००० सेकेन्द
* १ फेम्तोसेकेन्द = १/ १,०००,०००,०००,०००,००० सेकेन्द
* १ एत्तोसेकेन्द = १/ १,०००,०००,०००,०००,०००,००० सेकेन्द
* १ प्लाङ्क ई = ईया दकलय् म्हो ल्या

## स्वयादिसँ

* दँ
* ला
# संकिपा

*A Trip to the Moon*
Animated GIF of *Prof. Stampfer's Stroboscopische Scheibe* No. X (Trentsensky & Vieweg 1833)
१६ मिमि स्प्रिङ्ग वाउण्ड बोलेक्स H16 रिफ्लेक्स क्यामेरा
**संकिपा** (Motion Picture) धागु २०औं व २१औं शताब्दीयागु दक्ले अप्व न्ह्याइपुइकिगु साधनय् छगु खः। संकिपायात थी-थी कथं बायेछिं। संकिपाया थ्व चीहाकःगु इतिहासय् थ्व ख्यलय् यक्व विकास जूगु दु। ऐतिहासिक विकासया आधारय् संकिपा न्हापा सः मदूगु युगं सः दूगु युगय् व हाकु-तुयु संकिपां रंगीन संकिपाय् व २दि, ३दि जुजुं ४दिइ विकास जुल। नापं, संकिपाया सः सराउन्द साउन्द, किपा हाइ रिजोलुसन व संकिपा दबूया प्राविधिक पक्ष नं बल्लाना वयाच्वंगु दु। संकिपायात थी-थी रुपय् बायेछिं।

आपालं संकिपा मनोरञ्जनया छगू विधाय् आधारित जुइ। थी-थी विधा ल्वाकछ्याना नं संकिपा दयेकिगु या। विधाया आधारय् हलिमया संकिपाया छुं मू विधा थ्व कथं दु-

* नाटकीय (द्रामा)
* हास्य (कमेडी)
* ध्याचु
* ऐतिहासिक
* धार्मिक
* द्वन्द्व
* मतिना (रोमान्तिक)
* पारिवारिक
* सांगीतिक (म्युजिकल)
* चेतना जागृत यायेगु
* जीवनी
* भयानक (हरर)
* मिस्तरी
* क्षेत्रीय (हलिवुदय् वेस्तर्न, जापानय् सामुराइ, भारतय् सांगीतिक आदि)
* कल्त (संकिपाय् न्ह्याइपुइकिगु छगू सवाः दूपिंसं जक्क स्वइगु दसु: स्तार वार्स)

## स्वयादिसँ

* संस्कृति
# कोरियन भाषा

King Sejong's proclamation of the Hangul script, written in Classical Chinese
Short vowel
Long vowel

| Korean |
| --- |
| 한국어 (韓國語), 조선말 (朝鮮語) *Hangugeo, Chosŏnmal* |
| Two names for Korean, *Hangugeo* and *Chosŏnmal*, written vertically in hangul |
| मू भाषी जनसंख्या | South Korea North Korea Jilin·Liaoning·Heilongjiang, China (Koreans in China) United States (Korean American) Japan (Koreans in Japan) Commonwealth of Independent States (Koryo-saram) |
| Native speakers | **Expression error: Unrecognized punctuation character "२".** |
| भाषा परिवार | Koreanic
* **Korean**
 |
| Early forms | Old Korean
* Middle Korean
	+ **Korean**
 |
| भाषिका | Jeju
mainland Korean dialects

 |
| लिपि | Hangul (primary) Hanja (mixed script) Korean Braille Cyrillic (Koryo-mar) |
| आधिकारिक अवस्था |
| आधिकारिक मान्यता |  South Korea Template:PRK Template:Country data PRC Yanbian, People's Republic of China |
| मान्य अल्पसंख्यक भाषा |  People's Republic of China Template:CIS |
| भाषा नियमन संस्था |  The National Institute of the Korean Language 국립국어원 / 國立國語院
*Sahoe Kwahagwon Ŏhak Yŏnguso* The Language Research Institute, Academy of Social Science 사회과학원 어학연구소 / 社會科學院 語學研究所
Template:Country data PRC China Korean Language Regulatory Commission 중국조선어규범위원회 / 中国朝鲜语规范委员会 |
| भाषा कोड |
| ISO 639-1 | ko |
| ISO 639-2 | kor |
| ISO 639-3 | Variously: kor – Modern Korean okm – Middle Korean oko – Old Korean |
| Linguist list | okm Middle Korean |
|   | oko Old Korean |
| Glottolog | kore1280 |
| भाषिक क्षेत्र | 45-AAA-a |
| Countries with native Korean-speaking populations. (Established immigrant communities in green) |

**कोरियन भाषा** छगू भाषा ख। थ्व भाषा उत्तर व दक्षिण कोरियाया राष्ट्र भाषा ख।

## वर्गीकरण

कोरियन भाषा छ्गू कोरियानिक भाषा परिवारया भाय् ख।

## ल्हाइगु थाय्

कोरियन भाषा भाषा ल्हाइगु मू थाय् कोरिया प्रायद्विप ख। थ्व भाषायात निगु हे कोरियाय् आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ ७.७कोटी दु।

## साहित्य

कोरियन भाषा भाषाया साहित्य

## कोरियन वर्णमाला

**बा आखः**| हानगुल | ㅂ | ㄷ | ㅈ | ㄱ | ㅃ | ㄸ | ㅉ | ㄲ | ㅍ | ㅌ | ㅊ | ㅋ | ㅅ | ㅎ | ㅆ | ㅁ | ㄴ | ㅇ | ㄹ |
| देवनागरी | प | त | च | क | प् | त् | च् | क् | फ | थ | छ | ख | स | ह | स् | म | न | अं | र / ल |
| RR | *b* | *d* | *j* | *g* | *pp* | *tt* | *jj* | *kk* | *p* | *t* | *ch* | *k* | *s* | *h* | *ss* | *m* | *n* | *ng* | *r*, *l* |
| IPA | p | t | t͡ɕ | k | p͈ | t͈ | t͡ɕ͈ | k͈ | pʰ | tʰ | t͡ɕʰ | kʰ | s | h | s͈ | m | n | ŋ | ɾ, l |

**माआखः**| हानगुल | ㅣ | ㅔ | ㅚ | ㅐ | ㅏ | ㅗ | ㅜ | ㅓ | ㅡ | ㅢ | ㅖ | ㅒ | ㅑ | ㅛ | ㅠ | ㅕ | ㅟ | ㅞ | ㅙ | ㅘ | ㅝ |
| देवनागरी | इ | ए | ओए | ऐ | आ | ओ | उ | औ | अ | यी | ये | यै | या | यो | यु | यौ | वी | वे | वै | वा | वो |
| RR | *i* | *e* | *oe* | *ae* | *a* | *o* | *u* | *eo* | *eu* | *ui* | *ye* | *yae* | *ya* | *yo* | *yu* | *yeo* | *wi* | *we* | *wae* | *wa* | *wo* |
| IPA | i | e | ø | ɛ | a | o | u | ʌ | ɯ | ɰi | je | jɛ | ja | jo | ju | jʌ | ɥi | we | wɛ | wa | wʌ |

## स्वयादिसँ

* भाषा
* साहित्य

## लिधँसा
# थाइ भाषा

A native Thai speaker, recorded in Bangkok
Example of divergence among the Kra-Dai Languages
Monophthongs of Thai. From Tingsabadh & Abramson (1993:25)

| Thai |
| --- |
| Siamese |
| ภาษาไทย *phasa thai* |
| उच्चारण | Template:IPA-th |
| मू भाषी जनसंख्या | Thailand |
| जाति | Thai (Central), Thai Chinese with monolingual |
| Native speakers | **Expression error: Unrecognized punctuation character "२".** 40 million bilingual with Lanna, Isan or Southern (2001) |
| भाषा परिवार | ताइ-कदाइ भाषा परिवार
* Tai
	+ Southwestern (Thai)
		- Chiang Saen
			* **Thai**
 |
| लिपि | Thai script Thai Braille |
| आधिकारिक अवस्था |
| आधिकारिक मान्यता |  Thailand |
| भाषा नियमन संस्था | The Royal Institute |
| भाषा कोड |
| ISO 639-1 | th |
| ISO 639-2 | tha |
| ISO 639-3 | tha |
| Glottolog | thai1261 |
| भाषिक क्षेत्र | 47-AAA-b |
|  |

**थाइ भाषा** छगू भाषा ख। थ्व भाय् थाइल्यान्दया आधिकारिक भाय् ख।

## वर्गीकरण

थ्व भाय् थाइ-कराइ भाषा परिवारया भाषा ख।

## ल्हाइगु थाय्

थाइ भाषा भाषा ल्हाइगु मू थाय् थाइल्यान्द ख। थ्व भाषायात थाइल्यान्दय् आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ ४ कोटी दु।

## साहित्य

थाइ भाषा भाषाया साहित्य तसकं समृद्ध दु। छगू थुकिया छगू दसु रामाकिएन ख।

हनुमांद्यः

 हनुमान थःगु रथय्, बैंककया वाट फ्रा काएवय् *रामाकिएनया* छगू लू।
 पन्ना बुद्ध देगःया अंगःकिपाया छगू ब्व
**रामाकिएन** ( थाइ भासय् รามเกียรติ์,  ; अर्थ ' रामया महिमा वा रामया कीर्ति ') थाइल्याण्डया राष्ट्रिय महाकाव्य मध्ये छगू खः । थ्व प्राचीन भारतीय महाकाव्य *रामायण*या छगू थाई संस्करण ख, व थाई साहित्यिक वाङ्मयया छगू महत्वपूर्ण भाग ख।

जुजु राम ६ थाइल्याण्डय् *रामायण* अध्ययनय् दकलय् न्हापां प्रकाश लाकूम्ह न्हापांम्ह व्यक्ति खः। वय्कलं रामकियनया स्रोत मालाः, संस्कृत *वाल्मीकि रामायणलिसे* तुलना यानाः थथे लुइका दीगु ख। वय्कलं रामकिएन स्वंगु स्रोतं प्रभावित जूगु लुइकादिल: वाल्मीकिया रामायण, *विष्णु पुराण* व *हनुमान नाटक* । सन् १७६७ य् अयुथायया विनाशय् महाकाव्यया यक्वं संस्करणत तनावन । थौंकन्हय् स्वंगु संस्करण ल्यंगु दु, गुकिलिं छगू सन् १७९७इ जुजु राम प्रथमया पर्यवेक्षणय् दूगु ख। थ्व संस्करण आंशिक रुपय् जुजु राम प्रथमं च्वयादीगु खः। वय्कःया काय्, रामा द्वितीय, *खोन* नाटकया निंतिं वय्कःया अबुया संस्करणया छुं भाग हाकनं च्वयादिल। थ्व ज्याया महत्त्वपूर्ण प्रभाव थाइ साहित्य, कला व नाटकय् दु (निगुलिं *खोन* व *नाङ* नाटक थुकिलिं व्युत्पन्न जुयाच्वंगु दु)।

मू बाखं *दशरथ नाटक*या बाखं थें हे जूसां छुं बाखनय् अझ नं मतभेद दयाच्वंगु दु । मेमेगु यक्व पक्षयात थाइ सन्दर्भय् हिलातःगु दु, गथेकि वसः, ल्वाभः, स्थलाकृति, व प्रकृतिया तत्व आदिया शैलीइ थाइ पहः व वर्णन यानातःगु दु। थाइल्याण्ड छगू थेरवाद बौद्ध समाजया रुपय् कायेगु याःगुलिं, रामकिएन सुप्त कथं बौद्ध इतिहासं थाइ किंवदन्तीइ सृष्टि मिथक प्रदान याः। नापं थाइ प्रकृतिपुजाया थीथी आत्माया प्रतिनिधित्व थ्व सफूलि दु।

रामकिएनया छगू किपा दसिं बैंककया एमराल्ड बुद्धया देगलय् प्रदर्शन यानातःगु दु, व अनया यक्व मूर्तिइ थुकिया पात्रत चित्रित यानातःगु दु।

## भाषाया खँग्वःया दसु

## स्वयादिसँ

* भाषा
* साहित्य

## लिधँसा