Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# भौगोलिक कोअर्दिनेत व्यवस्था

Longitude lines are perpendicular to, and latitude lines parallel to, the Equator.
Diagram of the latitude WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 and longitude WIKINIUM\_MATH\_PH\_1 angle measurements for a spherical model of the Earth

हलिंया सकल थाय्‌यात अक्षांश व देशान्तरया फुतिइ परिभाषित यायेफूगु व्यवस्था।

## स्वयादिसँ

* भूगोल
# केन्चकी

|In 1942 the U.S. Post Office issued a postage stamp commemorating

Abraham Lincoln Birthplace
Map of Kentucky
**केन्चकी** संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगु राज्य खः।

## इतिहास

## भूगोल

## अर्थतन्त्र

## लिधंसा

## स्वया दिसँ

### स्वापू दुगु च्वसु

* संयुक्त राज्य अमेरिका

### पिनेया स्वापूत

* अमेरिकी सरकारया वेबथाय्
# पेरिस

Gold coins minted by the Parisii
The Wall of Philippe Auguste
The Palais de la Cité

|  |
| --- |
| **पेरिस** |
|
आदर्श वाक्य: *Fluctuat nec mergitur* (Latin: "It is tossed by the waves, but does not sink") |
|  |
| पेरिस, न्ह्यने आइफेल तावर व ल्युने ला दिफेन्स |
|

|  |
| --- |
|  |

 |  |
| नगर ध्वाँय् | City coat of arms |
| पेरिस |
|  Location within Île-de-France region  पेरिस  |
| प्रशासन |
| देय् | फ्रान्स |
| Region | Île-de-France |
| Department | Paris |
| Mayor | Anne Hidalgo (PS) (2014–2020) |
| Statistics |
| Land area1  | 105.4 km2 (40.7 sq mi) |
| Population2 | २,२३४,१०५  (Jan. 2009) |
|  - Ranking | 1st in France |
|  - जनघनत्त्व | 21,196/km2 (54,900/sq mi) |
| Urban area | 2,844.8 km2 (1,098.4 sq mi) (2010) |
|  - जनसंख्या | 10,413,386 (Jan. 2009) |
| Metro area | 17,174.4 km2 (6,631.1 sq mi) (2010) |
|  - जनसंख्या | 12,161,542 (Jan. 2009) |
| ई क्षेत्र | CET (UTC +1) |
| INSEE/Postal code | 75056/ 75001-75020, 75116 |
| Website | www.paris.fr |
| 1 French Land Register data, which excludes lakes, ponds, glaciers > 1 km² (0.386 sq mi or 247 acres) and river estuaries. |
| 2 *Population without double counting*: residents of multiple communes (e.g., students and military personnel) only counted once. |

**पेरिस** फ्रान्सया राजधानी व दकले तःधंगु नगर ख। थ्व नगर सीन खुसिया सिथय्, उत्तर फ्रान्सय् ला। पेरिसया नगरया प्रशासनिक भूभाग (२० arrondissement धाःगु इकाइ)या दुने करिब २२ लखः ३० द्व मनु बसोबास या। थ्व नगरया दक्वं नगरीय क्षेत्रय् १कोटी २०लखः जनसंख्या दु। थ्व जनसंख्या नापं थ्व नगर युरोपया दकले अप्व जनसंख्या दूगु नगरय् छगू ख।

२ सहश्राव्दी निसें महत्त्वपूर्ण नगरया रुपय् स्थापित पेरिस १२गु शताब्दी निसें १८गु शताब्दीतक्क पाश्चात्य हलिंया कला व सीकेज्याया दकले महत्त्वपूर्ण केन्द्रय् छगू जुवन।

* Vue depuis Montmartre
* Arc de Triomphe
* Louvre
* Notre Dame
* Sainte-Chapelle
* Musee d'Orsay
* Musee de l'Armee
* Val-de-Grace

## लिधंसा
# रोमन गणतन्त्र

**रोमन गणतन्त्र** बाय् रोमया गणतन्त्रकाल (लातिन भासय् Res publica Romana; प्राचीन लातिन भासय्: [ˈreːs ˈpuːb.lɪ.ka roːˈmaː.na]) प्राचीन रोमन लहनाया राजतन्त्र व साम्राज्य कालखण्डया दथुया कालखण्ड ख। थ्व कालखण्ड ५०९इपूस रोमन राजतन्त्रया पतन निसें २७इपूस रोमन साम्राज्यया पलिस्था तक दयाच्वन। थ्व कालखण्डय् थ्व लहनां थःगु प्रभाव बिस्तार यासें सकल भूमध्यसागरया प्राधान्य व दकलय् प्रभावशाली जुल।

थ्व कालखण्डय् रोमन सरकारया नेतृत्व निम्ह कन्सुल(consul)तेसं यायेगु व्यवस्था जुल। कन्सुलत दँय् दच्छि नागरिकतेसं निर्वाचित यायेगु व्यवस्था दयाच्वन। कन्सुलतेत नियुक्त म्याजिस्त्रेसतेगु सेनेतं सल्लाह बीगु व्यवस्था दयाच्वन। तत्कालीन रोमन समाज व राजनीति श्रेणीबद्ध कथं विभक्त निपुचःतेगु संघर्षं प्रभावित जूगु खनेदु। थ्व निपुचः प्यात्रिसियन(patrician) व प्लेबियन(plebeian) ख। थ्व निपुचलय् प्यात्रिसियनत रोमया कुलीन बुं-थुवातेगु पुचः खः। थ्व पुचःया मनूत रोमया पलिस्थामितेगु वंशज जुयाच्वन। प्लेबियनत धाःसा लिपा रोमय् वःपिं बहुसंख्यक साधारण नागरिक जुयाच्वन। गणतन्त्रकालया पूर्वार्धय् वैधानिक कथं हे रोमया उच्चतम् ज्या कुलीनवर्ग वा प्यात्रिसियनतेगु जक ल्हातय् बीगु नियम दयाच्वन। थ्व कालखण्डय् बिस्तारं थन्यागु नियमत भंग जुजुं वन। थ्व नापं प्लेबियन वर्गया परिवार नं रोमया उच्च वर्ग जुइगु लं चाल। गणतन्त्रया नायःतेसं जनसेवा व जनसंरक्षणया सेल्लाःगु परम्परा व नैतिक नियम दयेकल। थुकिया लिच्वःया कथं रोमन लहनां थीथी सामरिक र राजनैतिक सफलता ल्हालाके फत। रोमया यक्व वैधानिक व व्यवस्थापिक संरचना लिपा जस्तिनियन संहिता (Justinian Code) व नेपोलियोनिक संहिता (Napoleonic Code) थें न्याःगु थी-थी च्वखँय् लिपिबद्ध जूवन। वर्तमान युरोप व हलिंया आपा देसय् नापं आधुनिक अन्तराष्ट्रिय संघ-संस्थाय् थ्व लहनाया वैधानिक सूत्रया छाप वर्तमान इलय् नं खनेदु।

गणतन्त्रकालया न्हापांगु निगु शदीइ रोमन गणतन्त्रं रणनीति व कूटनीति छ्येला मध्य इतालिं थःगु प्रभाव सकल इतालियन प्रायद्वीपय् थ्यंकल। थ्व लिपाया सदीइ थ्व लहनां थःगु प्रभाव उत्तर अफ्रिका, आइबेरियन प्रायद्विप व वर्तमान दक्षिण फ्रान्सय् विस्तारित यात। थुकिया २ सदीइ १गू सदीया अन्त्यय् थ्व लहनां थःगु प्रभाव आधुनिक फ्रान्स, ग्रीस व पूर्वी भूमध्यसागरीय तटय् थ्यंकल। थ्व कालखण्डय् गणतन्त्रय् आन्तरिक कलह तच्वल गुकिया लिच्वःकथं छझ्वः गृहयुद्ध जुल। थ्व गृहयुद्ध जुलियस सिजरया हत्याय् क्वचाल। जुलियस सिजरया हत्या धुंका गणतन्त्र साम्राज्यय् परिणत जुल।

गणतन्त्रकालया अन्त्य व साम्राज्यया सुरुवात गन जुल धैगु विषयय् मतभेद दु। थीथी इतिहासकारतेसं ४९इपूस जुलियस सिजरया रुबिकन खुसि पुलेगु तिथि, ४४इपूस सिजरया आजीवन अधिनायकत्त्वय् नियुक्ति व ३१इपूस मार्क एन्तनि व क्लियोप्यात्राया पराजययात साम्राज्यया पलिस्थातिथिया रुपय् कायेगु या। अथेजुसां आपालं इतिहासकारतेसं व प्राचीन रोमनतेसं रोमया सेनेतं अक्तेभियन सिजरयात असाधारण अधिकार बिया अगस्तस् पदवी ब्युगु २७इपूया तिथियात गणतन्त्रया पतनया रुपय् कायेगु या।

## स्वयादिसँ

* प्राचीन रोम
# एरी पुखू

**एरी पुखू** (अङ्ग्रेजी: Lake Erie) उत्तर अमेरिकाया ग्रेट लेक्स (Great Lakes) वा न्यागू त-तःधंगु पुखू मध्ये क्षेत्रफलया ल्याखं प्यंगूगु तःधंगु पुखू खः। आयतन (Volume) या ल्याखं थ्व न्यागू पुखू मध्ये दकलय् चिधंगु खः, व थ्व दकलय् "चिजाःगु" (Shallowest) पुखू नं खः।

एरी पुखूया उत्तरय् क्यानडाया ओन्टारियो प्रान्त ला धाःसा दक्षिणय् संयुक्त राज्य अमेरिकाया ओहायो, पेन्सिलभेनिया, न्यु यर्क, व मिसिगन राज्य ला। थ्व पुखूया नां थन च्वंपिं आदिवासी "एरी" (Erie people) जनजातिया नामं तःगु खः। एरी खँग्वःया अर्थ "भौ" (Cat) खः।

## भूगोल

एरी पुखूया औसत गहिराई १९ मिटर (६२ फिट) जक दु। थ्व ग्रेट लेक्स मध्ये दकलय् चिजाःगु जुयाः, थनया लःया तापक्रम तसकं याकनं हिली। बर्खा इलय् थ्व दकलय् लुमुइज धाःसा चिकुलाया इलय् दकलय् न्हापां च्वापुं भुनी।

* **मुहान:** एरी पुखूया लःया मू स्रोत "डेट्रोइट खुसि" (Detroit River) खः, गुगु हुरोन पुखू (Lake Huron) व सेन्ट क्लेयर पुखू (Lake St. Clair) नं वइ।
* **निकास:** थ्व पुखूया लः "नायाग्रा खुसि" (Niagara River) जुयाः ओन्टारियो पुखूलि (Lake Ontario) वनी। थन हे नांजाःगु **नायाग्रा फल्स** (Niagara Falls) ला।

## इतिहास

एरी पुखूया इतिहास उत्तर अमेरिकाया विकास नाप तसकं स्वानाच्वंगु दु।

* **आदिवासी:** युरोपेलीत वये न्ह्यः थन एरी व इरोकवा (Iroquois) जनजातित च्वनिगु खः।
* **हताःया ई:** सन् १८१२ या हताः (War of 1812) या इलय् थ्व पुखू रणनीतिक रुपं तसकं महत्त्वपूर्ण जुयाच्वन। सन् १८१३ य् जूगु "एरी पुखूया ल्वापु" (Battle of Lake Erie) य् अमेरिकी नौसेनां बेलायती नौसेनायात बुकाः पुखूया नियन्त्रण काःगु खः। थ्व ल्वापुइ कमान्डर "ओलिभर हजार्ड पेरी" (Oliver Hazard Perry) या भूमिका नांजाः।

## अर्थतन्त्र

एरी पुखूया तटय् त-तःधंगु औद्योगिक शहरत दु, गथेकि क्लिभल्याण्ड (Cleveland), बफेलो (Buffalo), टोलिडो (Toledo), व एरी (Erie)।

* **उद्योग:** १९गु व २०गु शताब्दीइ थ्व क्षेत्र "रस्ट बेल्ट" (Rust Belt) या केन्द्र खः। पुखूया लःमार्ग (Shipping) छ्यलाः नँ (Iron) व ह्यंग्वाह् (Coal) यागु ढुवानी जुइ, गुकिं स्टील उद्योगयात ग्वाहालि यात।
* **न्या लायेगु (Fishing):** एरी पुखूइ ग्रेट लेक्सया मेमेगु पुखू स्वया अप्व न्या दु। थन व्यापारिक रुपं न्या लायेगु तःधंगु उद्योग दु। "वालाई" (Walleye) व "यल्लो पर्च" (Yellow Perch) थनया मू न्या खः।

## वातावरण

एरी पुखूयात १९६० या दशकय् "सीगु पुखू" (Dead Lake) धायेगु यानाहल। उद्योग व शहरया धः (Sewage) तप्यंक पुखूइ छ्वःगु कारणं थनया लः तसकं प्रदूषित जूगु खः।

* **क्युयाहोगा खुसि (Cuyahoga River):** क्लिभल्याण्डया थ्व खुसिइ प्रदूषणया कारणं सन् १९६९ य् मि तकं नल। थ्व घटनां अमेरिकाया "वातावरण संरक्षण एजेन्सी" (EPA) व "स्वच्छ लः ऐन" (Clean Water Act) दयेकेत ग्वाहालि यात।

आःया इलय् पुखूया अवस्था सुधार जूगु दु, तर बर्खा इलय् "अल्जी" (Algae blooms) या समस्या आः नं खनेदु। बुँज्याया मल (Fertilizer) खुसिइ वनाः पुखूइ थ्यनीगु कारणं थ्व समस्या वःगु खः।

## लिधंसा
# म्युनिख

Mariensäule

|  |
| --- |
| München* म्युनिख** |
| From top left to bottom:
The Munich Frauenkirche, the Nymphenburg Palace, the BMW Headquarters, the New Town Hall, the Munich Hofgarten and the Allianz Arena.From top left to bottom:
The Munich Frauenkirche, the Nymphenburg Palace, the BMW Headquarters, the New Town Hall, the Munich Hofgarten and the Allianz Arena. |
|

|  |
| --- |
|  |

 |  |
| म्युनिख |
| **Coordinates** | ﻿ / ﻿ |
| **Administration** |
| **Country** | Germany |
| **State** | *Invalid state: "बाभेरिया"* |
| **Admin. region** | अपर बाभेरिया |
| **District** | Urban district |
| **नगर subdivisions** | 25 boroughs |
| **Lord Mayor** | Dieter Reiter (SPD) |
| **Governing parties** | SPD / Greens / Rosa Liste |
|  |  |
| **Basic statistics** |
| **Area** | 310.43 km2 (119.86 sq mi) |
| **Elevation** | ५१९ m  (1703 ft) |
| **Population** | १,४२०,०००  २००७ |
|  - **Density** | ४,५७४ /km2 (११,८४७ /sq mi) |
|  - **Urban** | २,६०६,०२१ |
| **First mentioned** | 1158 |
| **Other information** |
| **Time zone** | CET/CEST (UTC+1/+2) |
| **Licence plate** | M |
| **Postal codes** | 80331–81929 |
| **Area code** | 089 |
| **Website** | www.muenchen.de |

**म्युनिख** जर्मनीया छगू मू नगर ख। थ्व नगर जर्मनीया छगू ऐतिहासिक नगर ख।

## पप कल्चरय्

हलिवुडय् म्युनिख नांया छगू संकिपाय् म्युनिखय् ओलम्पिक जुबिलय् इजरायली कासामितयेत प्यालेस्ताइनी आतङ्कवादीतयेसं याःगु हमलाया लिच्वः क्यंगु दु।

## लिधंसा

## स्वयादिसँ

* जर्मनी