Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# अक्षर

उच्चारण गरिने अथवा लेखिने ध्वनिको एकाइलाई **अक्षर** भनिन्छ। अक्षर एउटा ध्वनिको यस्तो एकाइ हो जसलाई टुक्र्याउन सकिदैन, त्यसैले यसलाई क्षरण नहुने अर्थात अक्षर भनिएको हो। अक्षरलाई वर्ण पनि भन्ने गरिन्छ। वर्ण दुई किसिमका हुन्छन् - स्वरवर्ण र व्यञ्जनवर्ण।

#### यो पनि पढ्नुहोस्

वर्ण विन्यास
# कोरोनाभाइरस रोग २०१९

**कोरोनाभाइरस रोग २०१९** (कोभिड-१९) सिभर एक्युट रेस्पिरेटरी सिन्ड्रोम कोरोनाभाइरस २ (सार्स-कोभ -२) को कारणले लाग्ने संक्रामक रोग हो। यो रोग पहिलो पटक डिसेम्बर २०१९ मा चीनको वुहान तथा हुबेईमा पहिचान गरिएको थियो। यसले महामारीको रूप लियो। हुबेईमा सन् २०१९ नोभेम्बर १७ पहिलो पुष्टि गरिएको बिरामी फेला परेका थिए। सन् २०२० जुलाई १ सम्म विश्वका १८८ देशहरूमा १ करोढ ३२ लाखभन्दा बढी बिरामीहरू दर्ता गरिएको छ, जसमा ५,७५,००० भन्दा बढीको मृत्यु भएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# खोला

बुचर क्रिक, ओमेओ भिक्टोरिया, अस्ट्रेलिया।
इटालीको रकी खोला
**खोला** विभिन्न स्रोतबाट उत्पन्न हुने पानीको प्रवाह हुने खोँचलाई खोला भनिन्छ। "खोला" विशेष गरी पहाडी भागमा पानीको प्रवाहको गति तिब्र रहने भूभागमा हुने गर्छन। खोला बिभिन्न प्रकारका हुनछन् । कुनै साना भने कुनै ठुला। साना-ठुला गरि हाम्रो देशमा करिब करिब ६००० भन्दा बढी खोलाहरु छन । यसले मानिष जिवनमा ठुलो भुमिका खेलेको हुन्छ, मानिष मात्र न भएर संसारमा रहेका हरेक प्राणीहरुको जिवन यसै खोलाले नै सम्हालेको हुन्छ ।

## प्रकार

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू
# कर

**कर** (ट्याक्स) एक सार्वजनिक वित्तीय शुल्क वा सार्वजनिक सङ्गठनलाई करदाता (एक व्यक्ति वा अन्य कानूनी इकाई)ले बुझाउनुपर्ने लेवी हो। कराई गर्नको लागि असफलता वा करारको प्रतिरोध संग, कानून द्वारा दण्डनीय छ। करहरू प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष करहरू समावेश छन् र पैसामा भुक्तान गर्न सकिन्छ वा यसको श्रम बराबरको रूपमा।

अधिकांश देशहरूमा सार्वजनिक प्रणाली / आम / सहमतिको राष्ट्रिय आवश्यकता र सरकारी कामका लागि तिर्नको लागि एक कर प्रणाली छ: केहि व्यक्तिगत वार्षिक आय मा कर को एक फ्लॅट प्रतिशत दर, वार्षिक आय आय को आधार मा केहि माछा गर्दछ, र केहि देशहरू लगभग कुनै पनि कराधान छैन, वा कराधानको निश्चित क्षेत्रको लागि धेरै कम कर दर। केही देशहरू कर्पोरेट आय र लाभांशमा कर तिर्छन् ; यो प्राय: डबल करणको रूपमा उल्लेख गरिएको छ किनभने कम्पनीबाट यो भुक्तानी प्राप्त गर्ने व्यक्तिगत शेयरधारकहरू पनि व्यक्तिगत आयमा केही कर पनि लिइनेछ।

## **अवलोकन** :

कानूनी परिभाषा, र करों को आर्थिक परिभाषा मा केहि तरिकाहरु मा फरक छ जस्तै अर्थशास्त्रीहरूले सरकारों को करों को रूप मा धेरै हस्तांतरण को रूप मा नहीं मान्छन्। उदाहरणका लागि, सार्वजनिक क्षेत्रमा केही स्थानान्तरण मूल्यहरूसँग तुलनात्मक छ। उदाहरणहरू, सार्वजनिक विश्वविद्यालयहरूमा ट्यूशन, र स्थानीय सरकारहरू द्वारा प्रदान गरिएका उपयोगिताहरूको शुल्क। सरकारहरूले पैसा र सिक्का "उदाहरणका लागि, बिलहरू मुद्रण गरेर सिक्का मुद्रण गरेर" स्रोतले पनि स्रोतहरू प्राप्त गर्दछ, स्वैच्छिक उपहारहरू (उदाहरणको लागि, सार्वजनिक विश्वविद्यालयहरू र सङ्ग्रहालयहरूमा योगदान), दण्डहरू (जस्तै ट्राफिक ज्यानहरू) गरेर, द्वारा उधारो, र धन धारण गरेर पनि। अर्थशास्त्रीहरूको दृष्टिकोणबाट, एक कर एक गैर-दण्ड हो, तर निजी क्षेत्रबाट सार्वजनिक क्षेत्रको स्रोतहरूको अनिवार्य स्थानान्तरण, पूर्वनिर्धारित मापदण्डको आधारमा र विशिष्ट लाभ प्राप्त सन्दर्भको सन्दर्भमा लगाईयो।

आधुनिक कराधान प्रणालीमा, सरकारहरूले पैसामा कर लगाउँछन्; तर दयालु र corvée कराधान पारंपरिक या पूर्व पूँजीवादी राज्यों र उनको कार्यात्मक समकक्ष को विशेषता हो। कराधान को तरीका र उठाएको कर व्यय को व्यय अक्सर राजनीति र अर्थशास्त्र मा बहस गरिन्छ । कर सङ्कलन जस्तै रूपमा सरकार एजेन्सी द्वारा गरिन्छ घाना राजस्व प्राधिकरण , क्यानाडा राजस्व एजेन्सी , को आन्तरिक राजस्व सेवा (आईआरएस) को मा संयुक्त राज्य अमेरिका , उनको Majesty गरेको राजस्व र भन्सार को मा (HMRC) संयुक्त राज्य वारूसमा सङ्घीय कर सेवा । कर पूर्ण रूपमा भुक्तानी नगरेसम्म, राज्यले गैर-भुक्तानी इकाई वा व्यक्तिमा सिमाना दण्ड (जस्तै जुर्माना वा फेरिपरिवर्तन ) वा आपराधिक दण्ड (जस्तै सजावट ) लाई रोक्न सक्छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# उत्तर

उत्तर दिशा उल्लेख भएको कम्पास
**उत्तर दिशा** चार दिशा मध्ये एक घाम उदाउने भागतर्फ फर्कँदा वायाँतर्फको दिशा हो।
उत्तर दिशा नक्साको आधारभूत सङ्केत दिशा हो। यो सामान्यतया मानचित्रको माथितिर हुन्छ।

## थप जानकारीका लागि यो पनि हेर्नुहोस्

पूर्व, पश्चिम, दक्षिण

## सन्दर्भ सामग्री

## बाह्य सूत्र
# अक्टोबर

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **अक्टोबर** | >> |
| आइत | सोम | मङ्गल | बुध | बिही | शुक्र | शनि |
|  |  |  |  | १ | २ | ३ |
| ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० |
| ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ |
| १८ | १९ | २० | २१ | २२ | २३ | २४ |
| २५ | २६ | २७ | २८ | २९ | ३० | ३१ |
| **२०२६** |

अक्टोबर महिनामा मेपलको पात।
**अक्टोबर** जुली र ग्रेगोरी पात्रोको दशौँ महिना हुनुका साथै ३१ दिन हुने सात महिनाको छैठौँ महिना हो। पुरानो रोमुलस पात्रो अन्दाजी ७५० इपूको आठौँ महिना हो। यो महिनाको नाम ग्रीक भाषाको 'अक्टो'बाट आएको हो जसको अर्थ 'आठ' हुन्छ। वास्तवमा मूल रूपले अक्टोबर महिनालाई रोमनहरूद्वारा जनवरी र फेब्रुअरी महिनापछि आफ्नो पात्रोमा जोडेका थिए।

## अन्तर्राष्ट्रिय दिवस

* १ अक्टोबर - विश्व शाकाहारी दिवस
* २ अक्टोबर - विश्व निवास दिवस (अक्टोबरको पहिलो सोमबार)
* २ अक्टोबर - अन्तर्राष्ट्रिय अहिंसा दिवस
* ३ अक्टोबर - विश्व प्रकृति दिवस
* ४ अक्टोबर - विश्व अन्तरिक्ष हप्ता (४-१० अक्टोबर)
* ४ अक्टोबर - विश्व पशु दिवस
* ५ अक्टोबर - विश्व शिक्षक दिवस

## जन्म

* २ अक्टोबर - महात्मा गान्धी , लाल बहादुर शास्त्री, हिना खान
* ११ अक्टोबर - जय प्रकाश नारायण, अमिताभ बच्चन
* २१ अक्टोबर - किम कार्दशियन, बेन्जामिन नेतन्याहु

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू
# वेश्यावृत्ति

सन् २००७ मा अनावरण गरिएको महिला यौनकर्मीको एक मूर्ति
मेक्सिकोको टिजुआनामा सम्भोगको लागि ग्राहक पर्खिरहेकी एक युवती
आर्थिक लाभको लागि वा शारीरिक सुखको लागि अन्य पुरुषहरुसँग यौन सम्बन्ध राख्नु वा कुनै यौन सेवा प्रदान गर्नुलाई **वेश्यावृत्ति** वा **देहव्यापार** भनिन्छ। यसरी अन्य पुरुषहरु सँग सम्भोग गर्ने महिलालाई वेश्या वा यौनकर्मी भनिन्छ, भने सेवा लिनेलाई विभिन्न नामले चिनिन्छ। वेश्यावृत्ति यौन व्यापारको एउटा अंश हो। वेश्यावृत्ति सम्बन्धि कानुन पनि राष्ट्र अनुसार फरक फरक रहेको पाइन्छ। कहि कहि वेश्यावृत्तिलाई "विश्वको सबैभन्दा पुरानो पेशा"को रूपमा लिएको पाइन्छ।

## इतिहास

### लोककथा

### ग्रिस

कलाकार जेन-लियोन गेरोनले बनाएको बेश्याको चित्र
### रोम

### एसिया

## कानुनी प्रावधान

### अवस्था

### वैधता

### शोषण

## प्रकार

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू

* Database on Prostitution activities around the world. अभिलेखिकरण २०१०-०५-२२ वेब्याक मेसिन
* Prostitutes' Rights Issues and Organizations Around the World – Prostitutes' Education Network
* Agustín, Laura (२६ March २०१०). Border Thinking on Migration, Trafficking and Commercial Sex
* Rohrer, Finlo (२२ February २००८). The men who sleep with prostitutes, BBC News Magazine.
* Schrager, Allison (१० April २००८). The Economics of High-end Prostitutes, Intelligent Life, (The Economist).
# उर्सुला फोन डेयर लायेन

| महामहिमउर्जुला फोन डेयर लायेन |
| --- |
| सन् २०२० मा भोन डेयर लायेन |
|  |
| युरोपेली आयोगको अध्यक्ष |
| **बहालवाला** |
| **पद बहाली**  सन् २०१९ डिसेम्बर १ |
| इसाई लोकतान्त्रिक सङ्घको उपाध्यक्ष |
| **कार्यकाल** सन् २०१० नोभेम्बर १५ – सन् २०१९ नोभेम्बर २२सहकर्मी सँग भोल्कर बुफियर, युलिया कोलोक्नर, आर्मिन लासेट र थोमस स्ट्रोबल |
| नेता | एन्जेला मर्केल आनाग्रेत क्राम्प-कारेनबौव |
| पूर्वाधिकारी | क्रिस्चियन उल्फ |
| रक्षा मन्त्री |
| **कार्यकाल** सन् २०१३ डिसेम्बर १७ – सन् २०१९ जुलाई १७ |
| कुलपति | एन्जेला मर्केल |
| पूर्वाधिकारी | थोमस द मेजियर |
| उतराधिकारी | आनाग्रेत क्राम्प-कारेनबौव |
| सङ्घीय श्रम तथा सामाजिक मामिला मन्त्री |
| **कार्यकाल** सन् २००९ नोभेम्बर ३० – सन् २०१३ डिसेम्बर १७ |
| कुलपति | एन्जेला मर्केल |
| पूर्वाधिकारी | फ्रान्ज योसेफ योङ |
| उतराधिकारी | आन्द्रिआ नाहलेस |
| सङ्घीय परिवार मामिला, जेष्ठ नागरिक, महिला र युवा मन्त्री |
| **कार्यकाल** सन् २००५ नोभेम्बर २२ – सन् २००९ नोभेम्बर ३० |
| कुलपति | एन्जेला मर्केल |
| पूर्वाधिकारी | रेनेट स्मिट |
| उतराधिकारी | क्रिसटिना इस्क्रोडर |
|  |
| व्यक्तिगत विवरण |
| जन्म |  (1958-10-08) ८ अक्टोबर १९५८ इक्सेल, बेल्जियम |
| राजनीतिक दल | इसाई लोकतान्त्रिक सङ्घ |
| जीवनसाथी | हेइको भोन डेयर लायेन |
| हस्ताक्षर |  |
|  |

**उर्जुला गेर्ट्रुट फोन डेयर लायेन** (जर्मनेली उच्चारण: [ˈʊʁzula fɔn deːɐ̯ ˈlaɪən] ( ); 'जन्म उपनाम' **अल्ब्रेक्त**; जन्म सन् १९५८ अक्टोबर ८) एक जर्मन राजनीतिज्ञ र सन् २०१९ डिसेम्बर १ देखि युरोपेली आयोगको अध्यक्ष हुन्। उनले सन् २००५ देखि सन् २०१९ सम्म एन्जेला मर्केलको मन्त्रिपरिषदमा जर्मनीको सङ्घीय सरकारमा कार्य गरेकी थिइन्। उनी इसाई लोकतान्त्रिक सङ्घ तथा यसको युरोपेली सङ्घ समकक्षी, युरोपेली जनता पार्टीको सदस्य हुन्।

## जीवनी

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू

* आधिकारिक वेबसाइट
# अन्टार्क्टिक महासागर

**अन्टार्क्टिक महासागर** वा **दक्षिणी महासागर** अन्टार्क्टिका महादेश वरीपरीको महासागर हो। यो महासागर प्रशान्त तथा आन्ध्र महासागर सँग जोडिएर पृथ्वीको दक्षिणी भागमा दक्षिणी ध्रुवको वरपर फैलिएको छ। त्यसकारण यस महादेशलाई दक्षिणी ध्रुवको महासागर पनि भनिन्छ। यो चौथो ठूलो महासागर हो। यसको क्षेत्रफल २,४४,००,००० वर्ग कि. मी.(७८,४८००० वर्ग माइल) रहेको छ। यसको औसत गहिराइ २४०० मीटर रहेको छ। सर्वाधिक गहिरो भाग साउथ स्यान्डविच टेञ्च ७२३६ मीटर रहेको छ।

The Southern Ocean, as delineated by the draft 4th edition of the International Hydrographic Organization's *Limits of Oceans and Seas* (2002).
A general delineation of the Antarctic Convergence, sometimes used by scientists as the demarcation of the Southern Ocean.
# उपन्यास

**उपन्यास** साहित्य लेखनको एक विधा हो । साहित्यका अन्य विधाहरूमध्ये यो नवीन तथा सशक्त विधा हो । उपन्यास शब्दको व्युत्पत्ति *उप+नि+अस+अ*बाट भएको मानिन्छ । यसको अर्थ हुन्छ *नजिक राख्नु* । अङ्ग्रेजीमा उपन्यासलाई novel भनिन्छ ।

संस्कृत शब्दको योगबाट उपन्यास शब्दको व्युत्पत्ति भएको मानिए तापनि पूर्वीय साहित्यमा उपन्यास लेखिएको पाउन सकिंदैन ।यसले सामाजिक संबंधहरू, दर्शन, अनुभव र अन्य मान्छेहरूको जीवनका विवरण प्रदान गर्दछ। उपन्यासहरू साहित्यिक रूपमा पनि प्रस्तुत गरिन्छ जुन साहित्यिक संस्कृतिका एक महत्वपूर्ण भाग हुन्छ।

### उपन्यासको स्वरूप

- उपन्यासमा सत्य, तथ्य र इतिहासको प्रस्तुति हुन्छ ।

- उपन्यासमा जीवनको प्रक्षेपण हुन्छ ।

- उपन्यासमा समाजको प्रस्तुतीकरण हुन्छ ।

- उपन्यासको आफ्नै समाजशास्‍त्र हुन्छ ।

- उपन्यास साहित्यिक विधा हो ।

- उपन्यास आख्यान हो ।

- उपन्यास गद्यमा लेखिन्छ ।

### उपन्यासको वर्गीकरण

### उपन्याका तत्त्वहरू

उपन्यासको तत्वको बारेमा विद्वानहरुका आ-आफ्नै मत छन् तथापि निम्न लिखित तत्वहरूका बारेमा सवै सहमत छन्।
१ कथावस्तु
२ पात्र/चरित्र चित्रण
३ परिवेश
४ भाषा शैली
५ दृष्टिविन्दु
६शीर्षक
७ बिम्व प्रतिक
८ उद्देश्य
# कङ्क्रिट

व्यावसायिक भवनको लागि कंक्रिट बिछ्याइदै।
**कंक्रिट** एउटा निर्माण सामग्री हो जुन सिमन्टी तथा अन्य केही पदार्थहरूको मिश्रण हुन्छ । कंक्रिटको विशेषता भनेको यसलाई पानी मिलाएर छाडिदिएमा बिस्तारै-बिस्तारै ठोस एवं कडा हुँदै जान्छ । यस प्रक्रिया लाई जलीकरण (Hydration) भनिन्छ। यस रासायनिक क्रियामा पानी सिमन्टीसँग  प्रतिक्रिया गरेर ढुङ्गा जस्तो कडा बस्तु बन्दछ  जसमा अन्य चीजहरू पनि बाधिन्छन । घर, सडक, पाइपलाई, भवन तथा पुल आदि बनाउन कंक्रिटको प्रयोग हुन्छ ।

कंक्रिटको उपयोग २००० ई.पू. देखि हुँदै आइरहेको छ । कंक्रिटको गुण ती पदार्थहरूमा निर्भर गर्छ जुन पदार्थबाट यो बनाइन्छ तर मुख्यत: यो ती पदार्थहरूमा निर्भर गर्दछ जुन ढुङ्गा, गिट्टी आदिलाई आपसमा टास्नका लागि उपयुक्त हुन्छन् । १९औँ शताब्दीमा पोर्टल्याण्ड सिमेण्टी को आविष्कार हुनु अगाडि यो कामको लागि चून मात्र उपलब्ध थियो । तर अहिले चूनको प्रयोग बढी कडापन आवश्यक नहुने ठाउँहरूमा मात्र गरिन्छ । बढी कडापनको लागि कंक्रिटको प्रयोग गरिन्छ । विभिन्न ठाउँहरू जहाँ लच्किने तथा मोडिने सम्भावना रहन्छ जस्तै खम्बा, त्यस्तो ठाउँहरूमा सिमण्टी कंक्रिटलाई इस्पात सँग प्रयोग गर्न सकिन्छ ।

## संरचना

कंक्रिट निम्नलिखित पदार्थहरूको मिश्रण हो:

(1) फुटाइएको ढुङ्गा अथवा ईँट (गिट्टी);

(2) बालवा वा ढुङ्गाको धुलो वा कुटेको ईंटा;

(3) माथिको वस्तुहरू जोड्नको लागि कुनै पदार्थ, जस्तै सिमण्टी अथवा चून र

(4) आवश्यकतानुसार पानी।

यो मिश्रणलाई बगेर साँचो अथवा खाल्डोको कुना-कुनासम्म पुग्नसक्ने हुनेगरी राम्रोसँग मिलाइसकेपछि जुनसुकै आकृतिको खाल्डो अथवा ठाउँ भर्न प्रयोग गर्न सकिन्छ ।

## सिमण्टी कंक्रिट

कंक्रिटमाट निर्माण गरिएको पुल
## यो पनि हेर्नुहोस्

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू
# क्यापासिटर

**विद्युतधरित्र** (English - Capacitor) विद्युत परिपथमा प्रयोग हुने एक मुख्य अबयब हो। यसको बिद्युतिय मार्गमा हुने विद्युतको संरक्षण गर्न प्रयोग गरिन्छ।

## यो पनि हेर्नुहोस्

* डायोड

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# एस्टोनिया

| गणतन्त्र एस्टोनिया*Eesti Vabariik* |
| --- |
|
झन्डा

प्रतीकचिह्न

 |
| **राष्ट्रिय गान:Mu isamaa, mu õnn ja rõõm* My Fatherland, My Happiness and Joy |
|  एस्टोनियाको अवस्थिति (dark green)– in Europe (green र dark grey) – in the European Union (green)  –  [व्याख्या] |
| राजधानी र सबैभन्दा ठुलो सहर | टालिन |
| आधिकारिक भाषाहरू | Estoniana |
| मान्यता प्राप्त आञ्चलिक भाषाहरू | Võro Setu |
| जातिगत समूहहरू (२०१२) | ६९% Estoniansb 25.4% Russians 2.0% Ukrainians 1.1% Belarusians 0.8% Finns 1.6 % others |
| रैथाने(हरू) | Estonian |
| सरकार | Parliamentary republic |
|  |
| • राष्ट्रपति  | Toomas Hendrik Ilvesc |
| • Prime Minister  | Andrus Ansip (RE) |
| • Parliament speaker  | Ene Ergma (IRL) |
| • Current coalition  | RE and IRL |
|  |
| व्यवस्थापिका | Riigikogu |
| Independence from Russia |
| क्षेत्रफल |
| • जम्मा | ४५,२२७ किमी२ (१७,४६२ वर्ग माइल) (१३२औँ d) |
| • पानी (%) | ४.४५% |
| जनसङ्ख्या |
| • २०१० अनुमानित | १,३४०,१९४ (१५१ औँ) |
| • २०१२ जनगणना | १,२९४,२३६ |
| • घनत्व | २९/किमी2 (७५.१/वर्ग माइल) (१८१ औँ) |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (क्रय शक्ति समता) | २०१२ लगत |
| • जम्मा | $२७.३१३ billion |
| • प्रति व्यक्ति | $२१,०५९ |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (साङ्केतिक) | २०१२ लगत |
| • जम्मा | $२२.२२५ विलयन  |
| • प्रति व्यक्ति | $१६,६३६ |
| गिनी (२००९) | ३१.४ मध्यम |
| मानव विकास सूचकाङ्क (2019) |  0.892 धेरै उच्च · २९औ |
| मुद्रा | Euro (€)e (EUR) |
| समय क्षेत्र | अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय+२ (EET) |
| • ग्रीष्मकालीन (अरुणोदय बचत समय) | अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय+३ (EEST) |
| सडक प्रयोग | दायाँ |
| टेलिफोन कोड | 372 |
| इन्टरनेट डोमेन | .eef |
| a. Võro and Seto in southern counties are spoken along with Estonian. Russian is still unofficially spoken in Ida-Virumaa and Tallinn, due to the Soviet Union's program promoting mass immigration of urban industrial workers during the post-war period. b. Including 5.4% Võros and 0.93% Setos.c. SDE member but nonpartisan while serving. d. ४७,५४९ किमी२ (१८,३५९ वर्ग माइल) were defined according to the Treaty of Tartu in 1920 between Estonia and Russia. Today the remaining २,३२३ किमी२ (८९७ वर्ग माइल) are still occupied and part of Russia. The ceded areas include most of the former Petseri County and areas behind the Narva river including Ivangorod (Jaanilinn). Pechory remains under Russian control. e. Estonian kroon (EEK) before 2011. f. Also .eu, shared with other member states of the European Union. |

**एस्टोनिया** /**[invalid input: 'ɨ']**sˈtoʊniə/ ( ) (एस्टोनियाली: *Eesti*), आधिकारिक नाम **गणतन्त्र एस्टोनिया** (एस्टोनियाली: *Eesti Vabariik*) उत्तरी युरोपको बाल्टिक क्षेत्रमा पर्ने राष्ट्र हो। एस्टोनियाका दुई ठूला सहरहरू टालिन र टार्टू हुन्।

## जनसङ्ख्या

## इतिहास

## भूगोल

## राज्यनीति

## अर्थतन्त्र

## धर्म

## जीवनशैली

## अरु सम्बन्धित विषयहरू

## यो पनि हेर्नुहोस्

## सन्दर्भ सूची

## बाहिरी लिङ्कहरू
# पार्किन्सन

**पार्किन्सन रोग** (पीडी), वा केवल **पार्किन्सन**, केन्द्रीय स्नायु प्रणालीको एक दीर्घकालीन अपक्षयी विकार हो जसले मोटर प्रणाली र गैर-मोटर प्रणाली दुवैलाई असर गर्छ।  लक्षणहरू सामान्यतया बिस्तारै देखा पर्छन्, र रोग बढ्दै जाँदा, गैर-मोटर लक्षणहरू अधिक सामान्य हुन्छन्।  प्रारम्भिक लक्षणहरू कम्पन, कठोरता, गति सुस्त, र हिँड्न कठिनाई हुन्।  संज्ञानात्मक, व्यवहार, निद्रा र संवेदी प्रणालीमा पनि समस्याहरू उत्पन्न हुन सक्छन् ।  पार्किन्सन रोगको डिमेन्शिया उन्नत चरणमा सामान्य हुन्छ ।

## लक्षण

गिदीको दुवै भाग, जहाँ सब्स्टेनसिया निग्रा भन्ने ठाउँमा न्युरोन्सलाई गिदीले डोपामिन आपूर्ति गर्न नसक्दा यो रोग लाग्ने गर्दछ। सब्स्टेनसिया निग्रा भन्ने गिदीको त्यो क्षेत्र हो, जहाँबाट कोषिकाहरूले डोपामिन स्वतः उत्पादन गर्छ। तर पार्किनसन भएको मानिसको गिदीले डोपामिन बनाउन छाडेपछि यो रोग अग्रगामी दिशातिर बढछ। यो रोग ६० वर्ष पुगेका मानिसलाई लाग्ने बताइन्छ तर ३०–४० वर्षमै पनि लाग्न सक्छ|

पार्किनसनका चार लक्षण हुन्छन्, जसलाई मोटर लक्षण भनिन्छ :

* १) कम्पन
* २) ढिलो चालढाल,
* ३) अलचिलो शरीरका अंग र
* ४) खराब(असन्तुलित) आसन।

उपरोक्त चार लक्षणमध्ये तीनवटा लक्षण मिल्न गएमा पार्किनसन भएको डाक्टरले प्रमाणित गरिदिन्छ।तर दुई लक्षण मिलेमा नै पनि पार्किन्सन को रोगी मा बर्गिकरण गर्ने गरिन्छ| यसको प्रयोगशाला जाँच गर्ने विधि छैन।

पार्किनसनको गैरमोटर लक्षण निम्न छन् :

* १) पीडा,
* २) शरीर लाटो हुने,
* ३) चिन्ता तथा दिक्कदारी,
* ४) ढिलो प्रतिक्रिया,
* ५) रयाल आउने,
* ६) पसिना आउने,
* ७) घरीघरी पिशाव आउने,
* ८) रिंगटा लाग्ने,
* ९) वान्ता लाग्ने तथा वाकवाकी लाग्ने,
* १०) खाना रुचि नलाग्ने,
* ११) रक्तचाप घट्ने,
* १२) भ्रम हुने र
* १३) कब्जियत हुने।

यी लक्षणमध्ये सबै पार्किनसन पीडितलाई सबै लक्षणले छोएको हुँदैन।

सव्सटानसिया नाइग्रांले डोपामिन आपूर्ति गर्न नसक्दा न्युरोट्रान्समिटरले सिग्नल नपठाउँदा शरीरको मोटर प्रणाली अवरुद्ध पार्छ। तसर्थ सर्वप्रथम डोपामिन नै पार्किनसनको मुख्य औषधी हो। शारीरिक व्यायाम जो कसैको स्वस्थ जीवनका लागि एकदमै महत्त्वपूर्ण अभ्यास हो। तर पार्किन्सनका लागि त यो अति नै आवश्यक र स्वस्थजन्य उपाय हो। शारीरिक अभ्यास सन्तुलित हिडाईं र दैनिक क्रियाकलापको विचलनका लागि अति नै आवश्यक कुरा हो।

पार्किनसन लाई वंशाणुगत रोग मानिन्छ तापनि विषादियुक्त वातावरण र मष्तिष्क मा हुने चोट लाई पनि प्रमुख कारक मानिएको छ| लक्षणहरूको पूर्ण र गहिराई पहिचान गरेपछि उपचार योजना बनाउनुपर्छ। जसमा औषधी उपचारका साथै तालिम, दैनिक विशेष प्रकारका व्यायाम, खानपिनको छनौट, मित्रवत् ओछ्यान तथा तकिया, शारीरिक अभ्यास गर्ने ठाउँको व्यवस्था, पार्किनसनपीडितका लागि बाथरुममा विशेष व्यवस्था आसनको राम्रो व्यवस्था र हिँड्ने ठाउँमा ठोकिन सक्ने चिजहरु हटाउनु, नृत्य गर्न र ताई ची जस्तो अभ्यास गर्न कोठाको व्यवस्था गर्नु हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# कपाल

| *कपाल* |
| --- |
|  |
| पहिचान |
| चिकित्सा विषय शीर्षकहरू | D006197 |
| TA | A16.0.00.014 |
| शब्दावली हिस्टोलोजिक | ढाँचा:Str mid.html H3.12.00.3.02001 |
| एनाटोमीको आधारभूत मोडेल | 53667 |
| शरीर-संरचनाविज्ञानसम्बन्धी शब्दावलीहरू |

शिरको रौलाई **कपाल** (केश) भनिन्छ।
# अग्नी नियन्त्रक

अग्नी नियन्त्रक| २००८ मा जापानी जल सेनाका एक अग्नी नियन्त्रक अग्नी नियन्त्रण तालिमको क्रममा |
| पेशा |
| क्रियाकलाप क्षेत्र | उद्दार, अग्नी नियन्त्रण, सार्वजनिक सेवा, सामाजिक सुरक्षा |

**अग्नी नियन्त्रक**  आगलागी हुँदा धनजनको सुरक्षा, मानिस तथा पशुहरूलाई उद्दार तथा अग्नी नियन्त्रण गर्ने तालिम प्राप्त व्यक्ति हो ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू

 विकिमिडिया कमन्समा अग्नी नियन्त्रकसँग सम्बन्धित मिडिया छन्