Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# विश्वकोश

नेपाली विकिपिडिया, एक विश्वकोश
**विश्वकोश** भनेको कुनै खास क्षेत्र वा अनुशासन(बिषय)मा सामान्य वा विशेष ज्ञानको सारांश प्रदान गर्ने सन्दर्भ कार्य वा सङ्ग्रह हो। विश्वकोशहरू लेख वा प्रविष्टिहरूमा विभाजित हुन्छन् जुन लेखको नाम वा विषयगत श्रेणीहरूद्वारा वर्णमाला अनुसार व्यवस्थित हुन्छन्, वा अन्यथा खोज्न सकिन्छ। सामान्यतया विश्वकोशमा लेखहरू दिइएको लेखको शीर्षकमा तथ्यपरक जानकारीमा केन्द्रित हुन्छन्; यो शब्दकोश प्रविष्टिहरू भन्दा फरक हुन्छ, जुन शब्दहरूको बारेमा भाषिक जानकारीमा केन्द्रित हुन्छ, जस्तै तिनीहरूको व्युत्पत्ति, अर्थ, उच्चारण, प्रयोग, र व्याकरणिक रूपहरू।

## विशेषताहरू

आधुनिक विश्वकोश १८ औं शताब्दीमा शब्दकोशबाट विकसित भएको थियो। ऐतिहासिक रूपमा, दुबै(विश्वकोश र शब्दकोशहरू) राम्ररी शिक्षित, राम्ररी जानकार सामग्री विशेषज्ञहरूद्वारा अनुसन्धान र लेखिएका छन्, तर तिनीहरू संरचनामा उल्लेखनीय रूपमा भिन्न छन्।

### चार प्रमुख तत्व

1. विश्वकोशहरू सामान्य हुन सक्छन्, जसमा हरेक क्षेत्रका विषयहरूमा लेखहरू समावेश हुन्छन्।
2. विश्वकोषीय दायराका कार्यहरूले उनीहरूको विषय डोमेनको लागि महत्त्वपूर्ण संचित ज्ञान, जस्तै चिकित्सा, दर्शन वा कानूनको विश्वकोश प्रदान गर्ने लक्ष्य राख्छन्।
3. सन्दर्भको लागि विश्वकोश प्रयोगयोग्य बनाउन सङ्गठनको केही व्यवस्थित विधि आवश्यक छ।
4. आधुनिक मल्टिमिडिया र सूचना युगको विकास हुँदै गएपछि सबै प्रकारका सूचना सङ्कलन, प्रमाणीकरण, सङ्कलन र प्रस्तुतीकरणका लागि नयाँ विधिहरू देखा परेका छन्।

## विश्वकोशहरू

* इन्साइक्लोपिडिया ब्रिटानिका
* विकिपिडिया

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# पानामा

**पानामा गणतन्त्र** (स्पेनिया :- República de Panama रेपुब्लिका दे पानामा) माध्य अमेरिकाको सबभन्दा दक्षिण पर्ने देश हो। त्यसको राजधानी र सबभन्दा ठूलो शहर पानामा शहर हो।

पानामाको प्रसिद्ध ७७.१ कि.मी. लामो पानामा नहर आन्ध्र र प्रशान्त महासागर जोड्छ।

पानामा
## जनसङ्ख्या

सन् २००६मा पानामाको जनसङ्ख्या अन्दाजी ३३,२०,००० थियो।

## इतिहास

## भूगोल

## राजनीति

## अर्थतन्त्र

## धर्म

## जीवनशैली

## अरु सम्बन्धित विषयहरू

## रिफरेन्स

## बाहिरी लिन्कहरू
# अत्यन्तै लोपोन्मुख प्रजातिहरू

| संरक्षण स्थिति अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको रातो सूचीका श्रेणी |
| --- |
|  |
| लोप भएका |
| * लोप
* वनबाट लोप
 | * (सूची)
* (सूची)
 |
| असुरक्षित |
| * अत्यन्तै लोपोन्मुख
* लोपोन्मुख
* असुरक्षित
 | * (सूची)
* (सूची)
* (सूची)
 |
| *कम जोखिम* |
| * सङ्कटासन्न
* संरक्षण माथि निर्भर
* कम चासो
 | * (सूची)
* (सूची)
 |
|

---

**अन्य श्रैणीहरू** |
| * तथ्याङ्कको कमी
* निर्धारण नगरिएका
 | * (सूची)
 |
|

---

**सम्बन्धित शीर्षकहरू अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ
* अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको रातो सूची
* नेचरसर्भ स्थिति
* जनसङ्ख्याद्वारा जीवहरूको सूची
 |
|

---

  |
| * हे
* वा
* स
 |

**अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घ** (आइयुसिएन)ले **अत्यन्तै लोपोन्मुख प्रजाति**लाई जङ्गलमा लोप हुने उच्च जोखिमको रूपमा वर्गीकृत गरेको छ। सन् २०२३ को डिसेम्बरसम्म आइयुसिएनको रातो सूचीमा रहेका १,५७,१९० प्रजातिहरूमध्ये ९,७६० प्रजातिहरूलाई अत्यन्तै लोपोन्मुख प्रजातिहरूको सूचीमा सूचीकृत छन्, जसमध्ये १,३०२ सम्भवतः लोप र ६७ सम्भवतः वनबाट लोप भएका छन्।

आइयुसिएनको रातो सूचीले जनावर, ढुसी र बोटबिरुवाका प्रजातिहरूको संरक्षण स्थितिको बारेमा जानकारी प्रदान गर्दछ। यसले विभिन्न प्रजातिहरूलाई संरक्षणको सात विभिन्न श्रेणीहरूमा विभाजन गर्दछ जुन वासस्थान दायरा, जनसङ्ख्याको आकार, वासस्थान, खतरा आदिमा आधारित छन्। प्रत्येक श्रेणीले विश्वव्यापी लोप हुने जोखिमको फरक स्तरको प्रतिनिधित्व गर्दछ। अति सङ्कटापन्न मानिएका प्रजातिहरूलाई "खतरा"को श्रेणीमा राखिएको छ।

आइयुसिएनको रातो सूचीले व्यापक, लक्षित सर्वेक्षणहरू नगरेसम्म कुनै पनि प्रजातिलाई लोप मान्दैन, सम्भवतः लोप भएका प्रजातिहरू अझै पनि अत्यन्तै लोपोन्मुख प्रजातिहरूको रूपमा सूचीबद्ध छन्। सङ्घले "सम्भवतः लोप" र "सम्भवतः वनबाट लोप" प्रजातिहरूको सूची राख्दछ, जुन बर्डलाइफ इन्टरनेसनलले यी करहरूलाई वर्गीकृत गर्न प्रयोग गर्ने श्रेणीहरूमा सामेल गरिएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# म्यारी सेली

सन् १८४०मा, *रोयल एकडमी* मा प्रदर्शनीमा राखिएको म्यारी सेलीको चित्र
**म्यारी वुलस्टनक्राफ्ट सेली** (पारिवारिक नाम: **गडविन**, अङ्ग्रेजी: Mary Shelley, जन्म: ३० अगस्ट १६९९ – १ फेब्रुअरी १८५१) अङ्ग्रेजी उपन्यासकार, नाटककार, निबन्धकार, जीवनीकार र यात्रा संस्मरणकार थिइन् । मुख्यत: उनी *फ्रेंनकाइन्साटाइन* को लेखिका रूपमा परिचित छिन् । एघार वर्षछँदा उनकी आमा, दार्शनिक तथा नारीवादी, म्यारी वुलस्टनक्राफ्टको मृत्यु भएपछि उनी बाबुद्वारा नै हुर्काइइन् । आफ्ना बाबू राजनीतिक दार्शनिक विलियम गडविनबाट उनले उदारतावादका राजनीतिक सिद्धान्तहरु सिक्ने अवसर पनि पाइन्।

सन् १८१४मा म्यारीले आफ्ना बाबुको अनुसरणकर्ता पर्सि सेलीसँग प्रेम सम्बन्ध सुरु गरिन् । सौतेली दिदी क्लेयर क्लेरमन्ट र म्यारी-पर्सि जोडी युरोप गए, फर्कदाँ म्यारी गर्भवती पनि भइन् । त्यसपछिका दुई वर्षहरूमा जोडीले सामाजिक जातीय बहिष्कृत, आर्थिक समस्या, र असमय गर्भधारणबाट शिशुको मृत्यु जस्ता समस्याहरु झेल्नुपर्यो । सन् १८१६ को गर्मी याम म्यारी र पर्सीले अन्य कविहरुसित गेनेभा, स्वीजरल्यान्डमा बिताए; त्यतिबेला नै म्यारीले आफ्नो उपन्यास *फ्रेंनकाइन्साटाइन* को बारे सोच बनाइन् । सन् १८१८ मा उनीहरू इट्ली गए जहाँ उनिहरूको दोस्रो र तेस्रो सन्तानको मृत्यु भयो, उनको अन्तिम सन्तानको जन्म पनि त्यहीँ भयो । सन् १८२२ मा म्यारीको श्रीमानको डुङ्गा दुर्घटनामा परी मृत्यु भयो । एक वर्ष पछि म्यारी इङग्ल्यान्ड फर्किन् र आफ्नो एक मात्र सन्तान हुर्काउन र लेखकीय जीवन अगाडि बढाइन् । जीवनका अन्तिम वर्षहरूमा भने म्यारी रोगी भइन्, अन्ततः ५३ वर्षको उमेरमा उनको मृत्यु भयो ।

## बाह्य लिङक्
# जेली फिस

समुद्रमा पाइने *जेली फिस* नाम अनुसार खाने 'जेली' जस्तै देखिन्छ। नरम पारदर्शी जेली फिसको भुजासम्म पानी नै भरिएको हुन्छ |शरीरको आकार र आन्तरिक बनावट बिचित्रको हुन्छ। सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा जेली फिसमा कुनै पनि हड्डी हुँदैन। ठूलो होस वा सानो जेली फिसको शरीरलाई आन्तरिक तन्तुहरू भित्र भरिएको पानीले सहारा दिन्छ |हेर्दा आकर्षक लाग्ने जेली फिस डायनोसरको जमानादेखि पृथ्वीमा रहेको छ अनुमान गरिएको छ। ६ करोड ५० लाख वर्ष पहिलेदेखि जेली फिस त्यसै अस्तित्वमा रहन सफल भएको भने होइन। शत्रुबाट बच्ने उपायको लागि जेली फिस प्रख्यात छ। उदाहरणका लागि बक्स जेल फिसलाई निकै घातक समुद्री जीव मानिन्छ। यसले बर्सेनि सार्कले भन्दा बढी मान्छे मार्ने गर्छ। त्यस्तै, लायन मेन जेली फिस त विशालकाय हुन्छ। आठ मिटर आकारको यस जेली फिसको भुजाहरू ६० मिटरसम्म लामा हुन्छन्।

*
*
*
* लायन मेन जेली फिस(Lion's mane jellyfish) ,सवै भन्दा ठूलो र सवै भन्दा घातक
*
*
*
# मारियाना ट्रेन्च

मारियाना ट्रेन्च भएको ठाउँ
**मारियाना ट्रेन्च** विश्वको सबैभन्दा गहिरो स्थान हो | यो पश्चिमी प्यासिफिक महासागरमा, मारियाना टापु नजिक रहेको छ | यो ट्रेन्चको लम्बाइ करिब २,५५० किलोमिटर रहको छ भने यसको चौडाइ करिब ६९ किलोमिटर रहेको छ |

## नामाकरण

मारियाना ट्रेन्चको नामाकरण नजिकै रहेको मारियाना टापुको नामबाट रहन गएको हो |

## भौगर्भिक अवस्था

## यो पनि हेर्नुहोस्

* पृथ्वी

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू
# बोलिभिया

‍‍‍

| Plurinational State of Bolivia*Estado Plurinacional de Bolivia* (स्पेनी) *Bulivya Mamallaqta* ढाँचा:Qu icon *Wuliwya Suyu* ढाँचा:Ay icon |
| --- |
|
झन्डा

प्रतीकचिह्न

 |
| **आदर्श वाक्य:¡La unión es la fuerza!* "The unity is the strength" (स्पेनी) |
| **राष्ट्रिय गान:Himno Nacional de Bolivia* (स्पेनी) |
| **Wiphala of Qulla Suyu:**  |
|  |
| राजधानी | Sucre (constitutional capital) ﻿ / ﻿ La Paz (administrative capital) ﻿ / ﻿ |
| सबैभन्दा ठुलो सहर | Santa Cruz de la Sierra ﻿ / ﻿ |
| आधिकारिक भाषाहरू | स्पेनपस Quechua Aymara and 34 other native languages |
| जातिगत समूहहरू  | ५५% Amerindian (Quechua, Aymara and ३४ other ethnic groups) ३०% Mestizo १५% White |
| रैथाने(हरू) | बोलिभियन |
| सरकार | गणतन्त्र |
|  |
| • राष्ट्रिय  | Evo Morales |
| • उप प्रधानमन्त्री  | Álvaro García |
|  |
| स्वतन्त्र स्पेन बाट |
|  |
| • घोषणा  | ६ अगस्ट १८२५ |
| • Recognized  | २१ जुलाई १८४७ |
| • Current constitution  |  फेब्रुअरी ७,२००९ |
|  |
| क्षेत्रफल |
| • जम्मा | १०,९८,५८१ किमी२ (४,२४,१६४ वर्ग माइल) (२८ औँ) |
| • पानी (%) | १.२९ |
| जनसङ्ख्या |
| • २०१० अनुमानित | १०,९०७,७७८ (८४ औँ) |
| • २००१ जनगणना | ८,२८०,१८४ |
| • घनत्व | ८.९/किमी2 (२३.१/वर्ग माइल) (२२० औँ) |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (क्रय शक्ति समता) | २०१० लगत |
| • जम्मा | $४७.८८२ बिलियन |
| • प्रति व्यक्ति | $४,५९२ |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (साङ्केतिक) | २०११ लगत |
| • जम्मा | $२२.७७८ बिलियन |
| • प्रति व्यक्ति | $२,१४३ |
| गिनी (२०१८) |  42.2 मध्यम |
| मानव विकास सूचकाङ्क (२०१९) |  0.718 उच्च · १०७औ |
| मुद्रा | बोलिभिनो (BOB) |
| समय क्षेत्र | अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय-४ |
| सडक प्रयोग | दाँया |
| टेलिफोन कोड | +५९१ |
| इन्टरनेट डोमेन | .bo |

Uyuni
## परिचय

बोलिभिया(स्पेनिस: [boliˈβja]) आधिकारिक रूपमा प्लुरिनेशनल स्टेट अफ **बोलिभिया** मध्य दक्षिण अमेरिकि भुपरिवेष्ठित मुलुक हो। यो देश दक्षिण अमेरिकाको सबैभन्दा गरीब राष्ट्र पनि हो। यसको पुर्व र उत्तरमा ब्राजिल, दक्षिणमा पाराग्वे र अर्जेन्टिना, दक्षिण पश्चिममा चिले र पश्चिममा पेरु रहेका छन्। यो देशको राजधानी लापाज र सुकर हुन्। यहाँको मुख्य भाषा स्पेनिस हो।

### Sánchez de Lozada and Banzer: देश लाई उदार गराउने

Gonzalo Sánchez de Lozada
## भुगोल

### Territorial limits

Satellital image of Bolivia
Contrast of the land relief forms of Bolivia, from an elevation of 4.000 meters in the Andean region (altiplano) to 2.500 meters in the Sub-Andean region (valleys) and to 400 meters in Los Llanos region (savanna).
## ईतिहास

Tiwanaku at its largest territorial extent, AD 950
Inca Expansion (1438–1527)
A llama in the Laguna Colorada, a shallow salt lake in the southwestern Bolivian sector of the Altiplano.
## राजनिति र प्रशासन

चित्र:La paz Bolivia view 2008.jpgLa Paz skyline. The city is the highest capital in the world.
चित्र:Evomorales 20050122 posesion01.jpgEvo Morales' inauguration as President
## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# अल्बानिया

| गणतन्त्र अल्बानियाRepublika e Shqipërisë |
| --- |
|
झन्डा

Coat of arms

 |
| **आदर्श वाक्य:**"Ti, Shqipëri, më jep nder, më jep emrin Shqipëtar (Albanian) "You, Albania, give me honor, give me the name Albanian" |
| **राष्ट्रिय गान:**"Himni i Flamurit" (Albanian) "Hymn to the Flag" |
|  अल्बानियाको अवस्थिति (green)in Europe (dark grey)  –  [व्याख्या] |
| राजधानी | टिराना |
| सबैभन्दा ठुलो सहर | capital |
| आधिकारिक भाषाहरू | Albanian1 |
| जातिगत समूहहरू  | 95% Albanians, 3–6% Greeks, 2% others |
| रैथाने(हरू) | Albanian |
| सरकार | Unitary parliamentary republic |
|  |
| • राष्ट्रपति  | Bujar Nishani |
| • Prime Minister  | Edi Rama |
| • Parliament Speaker  | Ilir Meta |
|  |
| व्यवस्थापिका | Parliament |
| Formation |
|  |
| • Principality of Arbër  | 1190 |
| • League of Lezhë  | 2 March 1444 |
| • Independence from the Ottoman Empire  | 28 November 1912 |
| • Recognized by the Great Powers  | 29 July 1913 |
| • Current Constitution  | 28 November 1998 |
|  |
| क्षेत्रफल |
| • जम्मा | २८,७४८ किमी२ (११,१०० वर्ग माइल) (143rd) |
| • पानी (%) | 4.7 |
| जनसङ्ख्या |
| • July 2012 अनुमानित | 2,831,741 (137th) |
| • 2011 जनगणना | 2,831,741 |
| • घनत्व | ९८.५/किमी2 (२५५.१/वर्ग माइल) (63) |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (क्रय शक्ति समता) | 2011 लगत |
| • जम्मा | $24.910 billion |
| • प्रति व्यक्ति | $7,741 |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (साङ्केतिक) | 2011 लगत |
| • जम्मा | $12.847 billion |
| • प्रति व्यक्ति | $3,992 |
| गिनी (2017) |  33.2 मध्यम |
| मानव विकास सूचकाङ्क (2019) |  0.795 उच्च · 69th |
| मुद्रा | Lek (ALL) |
| समय क्षेत्र | अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय+1 (CET) |
| • ग्रीष्मकालीन (अरुणोदय बचत समय) | अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय+2 (CEST) |
| मिति ढाँचा | dd/mm/yyyy |
| सडक प्रयोग | right |
| टेलिफोन कोड | 355 |
| इन्टरनेट डोमेन | .al |
| 1. Greek, Vlach, Macedonian and other regional languages, are government-recognized minority languages.
 |

**अल्बानिया** वा **अल्बेनिया** (/ælˈbeɪniə/ ( ) *al-BAY-nee-ə*; घेग अल्बानियाली), आधिकारिक नाम **गणतन्त्र अल्बानिया** (अल्बानियाई: *Republika e Shqipërisë* pronounced अल्बानियाली उच्चारण: [ɾɛpuˈblika ɛ ʃcipəˈɾiːs]), एक पूर्वीय युरोपमा अवस्थित राष्ट्र हो। यसको राजधानी सहर टिराना हो।

## भूगोल

## राज्यनीति

## अर्थतन्त्र

## धर्म

## जीवनशैली

## अरु सम्बन्धित विषयहरू

## सन्दर्भ सूची

## बाहिरी लिङ्कहरू

* आधिकारिक वेबसाइट
* Albania बारे सिआइए विश्व तथ्यपुस्तक जानकारी

* Albania from *UCB Libraries GovPubs*
* विकिमिडिया मानचित्रावलीमा Albania
*

विकियात्रामा Albania सम्बन्धित यात्रा वृतान्त उपलब्ध छ।