Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# १८औँ सार्क शिखर सम्मेलन

| १८औँ सार्क शिखर सम्मेलन *18th SAARC summit* |
| --- |
| आयोजक राष्ट्र |  नेपाल |
| मिति | २६-२७ नोभेम्बर २०१४ |
| नारा | शान्ति र समृद्धि लागि गहिरो एकता’ |
| स्थान | राष्ट्रिय सभा गृह |
| सहर | काठमाडौँ |
| प्रतिभागी राष्ट्रहरू |  अफगानिस्तान  बङ्गलादेश  भुटान  भारत  माल्दिभ्स  नेपाल  पाकिस्तान  श्रीलङ्का |
| पूर्व सम्मेलन | १७औँ सार्क शिखर सम्मेलन |
| आगामी सम्मेलन | १९औँ सार्क शिखर सम्मेलन |
| वेबसाइट | www.saarc-sec.org/SAARC-Summit/7/ |

**१८औँ सार्क शिखर सम्मेलन** नेपालको राजधानी काठमाण्डौमा २६ देखि २७ नोवेम्बरसम्म (वि.सं २०७१ मंसिर १० र ११) भएको छ । २०११मा माल्दिभ्समा पछिल्लो शिखर सम्मेलन भएको थियो। तिन वर्षको लामो अन्तरालपछि हुने भएको यस शिखर सम्मेलनमा सार्कका आठ देशका राष्ट्राध्यक्षले भाग लिएका छन । १८औं सार्क सम्मेलनले ३६ बुँदे काठमाडौँ घोषणापत्र जारी गरेको छ l साथै १९औँ सार्क शिखर सम्मेलन ठीक २ वर्षपछि पाकिस्तानको इस्लामाबादमा हुने निर्णय गरिएको छ ।

## सहभागीहरू

काठमाडौँ मा हुने सम्मेलनमा ८ राष्ट्रका राष्ट्रप्रमुख वा सरकार प्रमुखहरू प्रकार सहभागी भएका िथय ।

|  |
| --- |
| **सार्क सदस्य** |
| सदस्य | प्रतिनिधित्व | शिर्षक |
|  | अफगानिस्तान | असरफ गानी | अफगानिस्तानका राष्ट्रपति |
|  | बङ्गलादेश | शेख हसिना | बङ्गलादेशकी प्रधानमन्त्री |
|  | भुटान | छिरिङ तोब्गे | भुटानका प्रधानमन्त्री |
|  | भारत | नरेन्द्र मोदी | भारतका प्रधानमन्त्री |
|  | माल्दिभ्स | अब्दुल्ला यमिन | माल्दिभ्सका राष्ट्रपति |
|  | **नेपाल** | **सुशील कोइराला** | **प्रधानमन्त्री** |
|  | पाकिस्तान | नवाज शरिफ | पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री |
|  | श्रीलङ्का | महिन्दा राजपाक्ष | श्रीलङ्काका राष्ट्रपति |

## शिर्ष नेताहरूको चित्र दीर्घा

* **असरफ गानी**
 अफगानिस्तानका राष्ट्रपति
* **शेख हसिना**
बङ्गलादेशकी प्रधानमन्त्री
* **छिरिङ तोब्गे**
भुटानका प्रधानमन्त्री
* अब्दुल्ला यमिन माल्दिभ्सका राष्ट्रपति  **अब्दुल्ला यमिन**
माल्दिभ्सका राष्ट्रपति
* **सुशील कोइराला**
नेपालका प्रधानमन्त्री
* **नवाज शरिफ**
पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री
* **महिन्दा राजपाक्ष**
श्रीलङ्काका राष्ट्रपति

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू

* आधिकारिक वेबसाइट
# दक्षिण एसिया उपग्रह

South Asia Satellite|  |
| नामहरू | GSAT-9 |
|  |
| अभियान प्रकार | Communications / Meteorology |
| सञ्चालक | ISRO |
| कोस्पार आइडी | 2017-024A |
| वेबसाइट | GSAT-9 |
| अभियान अवधि | Planned: 12 years Elapsed: ९ वर्ष, १ महिना, १६ दिन |
|  |
|  |
| अन्तरिक्ष यानको गुणहरू |
| उपग्रह बस | I-2K |
| निर्माणकर्ता | ISRO Satellite Centre Space Applications Centre |
| प्रक्षेपित तौल | २,२३० किग्रा (४,९१६ पाउन्ड) |
| सुक्खा तौल | ९७६ किग्रा (२,१५२ पाउन्ड) |
| आयामहरू | १.५३ × १.६५ × २.४० मी (५.० × ५.४ × ७.९ फिट) |
| शक्ति | 3,500 watts |
|  |
|  |
| अभियान आरम्भ |
| प्रक्षेपण मिति | Did not recognize date. Try slightly modifying the date in the first parameter. UTC |
| रकेट | GSLV Mk II-F09 |
| प्रक्षेपण स्थान | Satish Dhawan SLP |
| ठेकेदार | ISRO |
|  |
|  |
| कक्षीय मापदण्डहरू |
| सन्दर्भ प्रणाली | Geocentric |
| Regime | Geostationary |
| देशान्तर | 48° E |
| पेरिएप्सिस अक्षांश | ३५,७६९ किमी (२२,२२६ माइल) |
| एपोएप्सिस अक्षांश | ३५,८०२ किमी (२२,२४६ माइल) |
| प्रवृति | 0.0413° |
| Epoch | 5 June 2017, 17:02:43 UTC |
|  |
|  |
| Transponders |
| Band | 12 × Ku band |
| Coverage area | SAARC |
|  |
| GSAT← GSAT-18GSAT-19 →  |

**दक्षिण एसियाली उपग्रह** (निर्दिष्ट **GSAT-9**) पूर्व नाम **सार्क स्याटेलाइट**, भूगर्भीय सञ्चार र मौसम विज्ञान उपग्रह हो जुन दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग सङ्गठन (सार्क) को क्षेत्रका लागि भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन द्वारा संचालित छ । यो उपग्रह ५ मे २०१७ मा प्रक्षेपण गरियो। २०१४ मा नेपालमा आयोजित १८ औँ सार्क शिखर सम्मेलनको समयमा , भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सार्क सदस्य राष्ट्रका आवश्यकता सेवा एक उपग्रह को विचार व्यक्त गरे आफ्नो छिमेकी पहिलो नीति को एक भागको रूपमा । अफगानिस्तान, बङ्गलादेश, भुटान, माल्दिभ्स, नेपाल र श्रीलङ्का उपग्रहद्वारा प्रदान गरिएको बहुआयामिक सुविधाहरूको प्रयोगकर्ता हुन्।

पाकिस्तानले "प्राविधिक र मौद्रिक सहयोग प्रस्ताव गर्‍यो" जुन भारतले यो परियोजनालाई "उपहार" बनाउन चाहेको र बहु-राष्ट्रिय सहयोग समय खपत हुने भन्दै अस्वीकार गर्‍यो । पछि पाकिस्तानले भारतले सहयोग अस्वीकार गरेको र सुरक्षाका कारण परियोजनामा भाग लिन अस्वीकार गर्‍यो। अफगानिस्तान पनि सुरुमा उपग्रहको लागि गैर-प्रतिबद्ध थियो जसले "सार्क उपग्रह"बाट "दक्षिण एसिया उपग्रह" मा उपग्रहको नाम परिवर्तन गर्‍यो। पाकिस्तानलाई बाहेक २०१९ सम्ममा उपग्रह सबै सार्क देशहरूको सेवामा छ।

## पृष्ठभूमि

## सार्क राष्ट्रहरूबाट आएका प्रतिक्रिया

स्याटेलाइटको घोषणालाई सामान्यतया सार्क राष्ट्रहरूले विशेष गरी श्रीलङ्का र बङ्गलादेशले सहयोग पुर्‍याउने अनुकूल विचारहरू व्यक्त भेट गरे ।

 दक्षिण-एसिया उपग्रह कभरेज
### पाकिस्तान

### बङ्गलादेश

२३ मार्च २०१७ मा, भारत र बंगलादेशले साउथ एसिया स्याटेलाइट सम्झौतामा हस्ताक्षर गरे। यो सम्झौता लाई औपचारिक रूपमा "Agreement between the Government of Republic of India and the Government of the People's Republic of Bangladesh concerning to orbit frequency co-ordination of 'South Asia Satellite' proposed at 48.E" भनिन्छ र यसले स्याटेलाइटको १२ ट्रान्सपाउन्दर को विषय समेटेको छ जसबाट एउटा बंगलादेशलाई उपहार स्वरूप प्रदान गरिनेछ ।

### भुटान

## प्रतिक्रिया

श्रीलंकाली राष्ट्रपति मैत्रीपाला सिरिसेना ले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई स्याटेलाइट प्रविधीको उपयोगको लागि बधाई दिए र यसले मानिसहरूको जीवन स्तर माथि उकास्ने विश्वास राखेको बताए ।

## सन्दर्भ
# चालुक्य वंश

| चालुक्य वंश |
| --- |
| सन् ५४३–सन् ७५३ |
|  |
| राजधानी | बगलकोट जिल्ला |
| आम भाषाहरू | कन्नड भाषा संस्कृत |
| धर्म  | हिन्दु धर्म बुद्ध धर्म जैन धर्म |
| सरकार | राजतन्त्र |
| इतिहास |   |
|  |
| • प्रारम्भिक अभिलेखहरू  | सन् ५४३ |
| • स्थापित  | सन् ५४३ |
| • विस्थापित  | सन् ७५३ |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **पूर्ववर्ती** | **उत्तरवर्ती** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | कादम्ब वंश |
|  | वाकाटक वंश |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| राष्ट्रकूट वंश |  |
| पूर्वी चालुक्य |  |

 |

 |
| अचेल | भारत |

**चालुक्य वंश** (कन्नड: ಚಾಲುಕ್ಯ) एक शास्त्रीय भारतीय राजवंश थियो जसले ६औँ र १२औँ शताब्दीको बीचमा दक्षिणी र मध्य भारतको ठुलो भागमा शासन गरेको थियो। यस अवधिमा, तिनीहरूले तीन सम्बन्धित तर व्यक्तिगत राजवंशहरूको रूपमा शासन गरे। चालुक्यहरूको शासन दक्षिण भारतको इतिहासमा एक महत्त्वपूर्ण कोसेढुङ्गा र कर्नाटकको इतिहासमा स्वर्ण युगको रूपमा चिह्न लगाउँछ।

दक्षिण भारतको राजनैतिक वातावरण बदामी चालुक्यहरूको उदयसँगै साना राज्यहरूबाट ठुला साम्राज्यहरूमा सरेको थियो। दक्षिणी भारतमा आधारित राज्यले कावेरी र नर्मदा नदीहरू बीचको सम्पूर्ण क्षेत्रलाई नियन्त्रणमा लियो र समेकित गर्यो। यस साम्राज्यको उदयले कुशल प्रशासन, विदेशी व्यापार र वाणिज्यको जन्म देख्यो र "चालुक्यान वास्तुकला" भनिने वास्तुकलाको नयाँ शैलीको विकास भयो।

## इतिहास

चालुक्यहरूले भारतको डेक्कन पठारमा ६०० वर्ष भन्दा बढी शासन गरे। यस अवधिमा, तिनीहरूले तीन नजिकको सम्बन्धको रूपमा शासन गरे, तर व्यक्तिगत राजवंशहरू। यी हुन् "बदामीका चालुक्यहरू" (जसलाई "प्रारम्भिक चालुक्यहरू" पनि भनिन्छ), जसले ६औँ र८औँ शताब्दीको बीचमा शासन गरे, र दुई दाजुभाइ वंशहरू, "कल्याणीका चालुक्यहरू" (पश्चिमी चालुक्य वा "पछिल्लो चालुक्यहरू" पनि भनिन्छ) र "वेंगीका चालुक्यहरू" (पूर्वी चालुक्यहरू पनि भनिन्छ)।

## यो पनि हेर्नुहोस्

* चोल वंश
* वाकाटक वंश

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# सोमपुर महाविहार

| पहारपुर बिहार |
| --- |
| *मूल नाम* बङ्गाली: পাহাড়পুর বিহার |
|  |
| स्थान | नोगाों,बङ्गलादेश |
| अवनति | ८० फिट (२४ मी) |
| निर्मित | ८औं शताब्दी ई |
| को लागि निर्माण | धरमा पला |
| वास्तु शैली(हरू) | गुप्ता, पला |
|  |
| **युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्र** |
| प्रकार | सांस्कृतिक |
| मापदण्ड | i, ii, iv |
| नामाङ्कित | १९८५ (९औं सत्र) |
| सन्दर्भ नं. | ३२२ |
| राज्य पार्टी | बङ्गलादेश |
| क्षेत्र | एसिया-प्रशान्त |
|  |
| बङ्गलादेशको नक्सामा पहारपुर बिहार को अवस्थिति |

**पहारपुरमा रहेका बौद्ध विहारका अवशेषहरू**लाई १९८५मा एक युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रमा जोडियो।

## इतिहास

सोमपुरा महाविहार काम्प्लेक्स संरचनाहरु

केन्द्रीय तीर्थ तल
## वास्तुकला

साइट नक्शा
## यो पनि हेर्नुहोस्

1. विश्व सम्पदा क्षेत्र
2. विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू
# नागेश्वर ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर

| नागेश्वर ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर |
| --- |
| नाnageshwar jyotirling temple
गेश्वर ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर |
| प्राथमिक विवरण |
| सम्बन्धन | हिन्दुत्व |
| जिल्ला | औंढा नागनाथ |
| देश | भारत |
| वेबसाइट | www.nageshwarjyotirling.in |

नागेश्वर मन्दिर भगवान शिवलाई समर्पित एक प्रसिद्ध मन्दिर हो। श्री नागेश्वर ज्योतिर्लिङ्ग भगवान शिवका बाह्र ज्योतिर्लिङ्ग मध्ये आठौं स्थान हो। विद्वानहरूको निरन्तर दावी र प्रतिदावीका कारण यो ज्योतिर्लिङ्ग प्रामाणिक रूपमा कहाँ छ भन्न सजिलो छैन, तर यो महाराष्ट्र राज्यको औंढा नागनाथ बीचको दारुकवन क्षेत्रमा यसको प्रामाणिक स्थान हो भनेर व्यापक रूपमा विश्वास गरिन्छ। शिव पुराणमा, महाराष्ट्र राज्यको औंढा नागनाथ, दारुकवन क्षेत्रमा अवस्थित ज्योतिर्लिंगलाई नागेश्वर ज्योतिर्लिंग भनिन्छ। श्री नागेश्वर ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिरको दर्शन गर्न चाहनुहुन्छ वा अन्य जानकारीको लागि सम्पर्क गर्नुहोस्। ८६६८८५६६६७/८९८३६५७२२१

## सन्दर्भ सामग्री

## अन्य प्रसिद्ध शिव मन्दिर

अमरनाथ मन्दिर

## यी पनि हेर्नुहोस

## बाह्य स्रोतहरू
# मिनाक्षी अम्मन मन्दिर

| मिनाक्षी अम्मन मन्दिर |
| --- |
| मिनाक्षी अम्मन मन्दिर |
| प्राथमिक विवरण |
| स्थान: | मदुरै |
| सम्बन्धन | हिन्दुत्व |
| जिल्ला | मदुरै |
| देश | भारत |
| वेबसाइट |  |

**मिनाक्षी अम्मन मन्दिर** भारतको तमिलनाडु राज्यको मदुरै शहरमा अवस्थित रहेको छ । यो हिन्दु देवता शिव (“‘सुन्दरेश्वरर”’ वा सुन्दर ईश्वरको रूपमा) तथा भार्या देवी पार्वती (मीनाक्षी वा माछाको आकारको आखाँ भएको देवीको रूपमा) दुवै समर्पित रहेको छ । अर्को महत्त्वपुर्ण कुरा माछा पाण्डेय राजाहरूको राजचिन्ह पनि हो । यो मन्दिर तमिल भाषाको गृहस्थान २५०० वर्ष पुरानो मदुरै शहारको जीवनरेखा हो ।

## सन्दर्भ सामग्री
# गोकुल

| गोकुल |
| --- |
| शहर |
| राष्ट्र |  India |
| राज्य | उत्तर प्रदेश |
| जिल्ला | मथुरा |
| उन्नतांश | १६३ मिटर (५३५ फिट) |
| जनसङ्ख्या (2001) |
|  • जम्मा | ४,०४१ |
| भाषा |
|  • आधिकारिक | हिन्दी |
| समय क्षेत्र | युटिसी+5:30 (IST) |

**गोकुल** भारतको उत्तर प्रदेशको मथुरा जिल्लामा अवस्थित शहर हो ।

## सन्दर्भ सूची