# मलयालम भाषा

| मलयालम |
| --- |
| മലയാളം, *malayāḷaṁ* |
| *मलयालम* मलयालम लिपि मा |
| मूलभाषी | भारत |
| क्षेत्र | केरल, तमिलनाडुको कन्याकुमारी जिल्ला, लक्षद्वीप र माहे, पुदुच्चेरीका सीमा समुदायहरूसँग |
| रैथाने(हरू) | मलायाली |
| मातृभाषी वक्ता | ३.७ करोड |
| भाषा परिवार | द्रविड भाषा परिवार
* दक्षिण
	+ तमिल-कन्नड
		- तमिल–कोडागु
			* तमिल–मलयालम
				+ मलयालम भाषाहरू
					- **मलयालम**
 |
| प्रारम्भिक रूप | मध्य तमिल
* पुरानो मलयालम
	+ मध्य मलयालम
 |
| लिपि | मलयालम लिपि |
| सरकारी दर्जा |
| आधिकारिक भाषा | * भारतको आधिकारिक भाषाहरू
	+ केरल
	+ लक्षद्वीप
	+ माहे
 |
| भाषा सङ्केतहरू |
| आइएसओ ६३९-१ | `ml` |
| आइएसओ ६३९-२ | `mal` |
| आइएसओ ६३९-३ | `mal` |
| ग्लोटोलग | `mala1464` |
| भाषाविद् प्रयोगशाला | `49-EBE-ba` |
|  |
|

मलयालम
**मलयालम** (മലയാളം, [मल्याळम्] Error: {{लिप्यन्तरण}}: transliteration text not Latin script (pos 1: म) (help)) एक द्रविड भाषा हो जुन भारतको केरल राज्य र केन्द्र शासित प्रदेशहरू लक्षद्वीप र पुदुच्चेरी (माहे जिल्ला) मा मलयाली मानिसहरूद्वारा बोलिने गरिन्छ। यो भारतको २२ अनुसूचित भाषाहरू मध्ये एक हो। मलयालम भाषालाई सन् २०१३ मा "भारतको शास्त्रीय भाषा" घोषित गरिएको थियो। मलयालमको केरल, लक्षद्वीप र पुदुच्चेरी (माहे) मा आधिकारिक भाषाको दर्जा छ, र यो लक्षद्वीपको प्राथमिक बोलिने भाषा पनि हो र भारतमा ३.५ करोड मानिसहरूले बोल्छन्। मलयालम पनि छिमेकी राज्यहरूमा भाषिक अल्पसङ्ख्यकहरू द्वारा बोलिन्छ; कर्नाटकको कोडागु र दक्षिण कन्नड जिल्लाहरू, र तमिलनाडुको कन्याकुमारी, कोयम्बटूर र निलगिरि जिल्लामा वक्ताहरूको उल्लेखनीय सङ्ख्याको साथ। यो विश्वव्यापी मलयाली प्रवासीद्वारा पनि बोलिन्छ, विशेष गरी फारसी खाडी देशहरूमा, त्यहाँ मलयाली प्रवासीहरूको ठुलो जनसङ्ख्याको कारण। तिनीहरू मुम्बई, बेङ्गलोर, दिल्ली, कोलकाता, पुणे आदि सहित भारतका प्रत्येक सहरमा एक महत्वपूर्ण जनसङ्ख्या हुन्। मलयालम तमिल भाषासँग घनिष्ठ रूपमा सम्बन्धित छ।

## इतिहास

मलयालमको उत्पत्ति विद्वानहरू बीच विवादको विषय बनेको छ। मूलधारको विचारमा मलयालम प्रारम्भिक मध्य तमिलबाट आएको हो र ९औँ र १३औँ शताब्दीको बीचमा यसबाट अलग भएको थियो। मलयालम लेखनको लागि प्रयोग गरिएको सबैभन्दा पुरानो लिपि वट्टेलुट्टु लिपि थियो। हालको मलयालम लिपि वट्टेलुट्टु लिपिमा आधारित छ, जुन ग्रन्थ लिपि अक्षरहरूको साथ आर्य ऋण शब्दहरू अपनाउन विस्तार गरिएको थियो। यो टिगलारी लिपिसँग उच्च समानता छ, एक ऐतिहासिक लिपि जुन दक्षिण केनरामा तुलु भाषा लेख्न प्रयोग गरिएको थियो, र नजिकैको मालाबार क्षेत्रमा संस्कृत।

मालाबार तटको भौगोलिक अलगावको कारण भारतीय प्रायद्वीपको बाँकी भागबाट पश्चिमी घाट पर्वत शृङ्खलाहरूको उपस्थितिको कारण, केरलमा बोलिने पुरानो तमिलको बोली तमिलनाडुमा बोलिने भन्दा फरक थियो। मूलधारको दृष्टिकोणअनुसार मलयालम मध्य तमिलको पश्चिमी तटीय बोलीबाट एक विशिष्ट साहित्यिक भाषाको रूपमा विकसित हुन थाल्यो र ९औँ र १३औँ शताब्दीको बीचमा केही समय पूरा भएको भाषिक विभाजन।

यो सामान्यतया सहमत छ कि तमिलको पश्चिमी तटीय बोली अलग, विचलन र एक अलग भाषाको रूपमा बढ्न थाल्यो, मुख्यतया संस्कृत र प्राकृतको भारी प्रभावको कारण, ती मालाबार तटमा सामान्य प्रमुख भाषाहरू बने, जब नाम्बुदिरी ब्राह्मणहरूको नेतृत्वमा केरलामा जाति व्यवस्था बलियो भयो।

## भौगोलिक वितरण

मलयालम भाषा दक्षिण-पश्चिमी भारत र अरब सागरमा लक्षद्वीपटापुका मूल निवासीहरूले बोल्ने भाषा हो। सन् २०११ को भारतीय जनगणना अनुसार, केरलमा ३२,४१३,२१३ मलयालम भाषीहरू थिए, जुन भारतमा मलयालम भाषीहरूको कुल सङ्ख्याको ९३.२% र राज्यको कुल जनसङ्ख्याको ९७.०३% थियो। कर्नाटकमा थप ७,०१,६७३ (कुल सङ्ख्याको १.१४%), तमिलनाडुमा ९,५७,७०५ (२.७०%) र महाराष्ट्रमा ४,०६,३५८ (१.२%) थिए।

## नमुना पाठ

मलयालम भाषामा मानव अधिकार सम्बन्धी विश्वव्यापी घोषणा पत्रको धारा १:

###### मलयालम

> മനുഷ്യരെല്ലാവരും തുല്യാവകാശങ്ങളോടും അന്തസ്സോടും സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടുംകൂടി ജനിച്ചിട്ടുള്ളവരാണ്‌. അന്യോന്യം ഭ്രാതൃഭാവത്തോടെ പെരുമാറുവാനാണ്‌ മനുഷ്യന് വിവേകബുദ്ധിയും മനസാക്ഷിയും സിദ്ധമായിരിക്കുന്നത്‌.
>
>

###### अनुवाद नेपालीमा

> सबै व्यक्तिहरू जन्मजात स्वतन्त्र हुन् ती सबैको समान अधिकार र महत्व छ। निजहरूमा विचार शक्ति र सद्विचार भएकोले निजहरूले आपसमा भातृत्वको भावनाबाट व्यवहार गर्नु पर्छ।
>
>

## सन्दर्भ सामग्रीहरू