Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# गणतन्त्र कङ्गो

| गणतन्त्र कङ्गो*République du Congo* (फ्रान्सेली) |
| --- |
|
झन्डा

प्रतीकचिह्न

 |
| **आदर्श वाक्य:**"Unité, Travail, Progrès" (फ्रान्सेली) (अङ्ग्रेजी: "Unity, Work, Progress") |
| **राष्ट्रिय गान:La Congolaise* (फ्रान्सेली) (अङ्ग्रेजी: "The Congolese") |
|  गणतन्त्र कङ्गोको अवस्थिति (dark blue)– in Africa (light blue र dark grey) – in the African Union (light blue) |
| राजधानी र सबैभन्दा ठुलो सहर | Brazzaville ﻿ / ﻿ |
| आधिकारिक भाषाहरू | French |
| मान्यता प्राप्त आञ्चलिक भाषाहरू | * Kituba
* Kikongo
* Lingala
 |
| जातिगत समूहहरू  | * 48% Kongo
* 20% Sangha
* 17% Teke
* 12% M'Bochi
* 3% Europeans / others
 |
| रैथाने(हरू) | Congolese |
| सरकार | Unitary semi-presidential republic |
|  |
| • राष्ट्रपति  | डेनिस सासेउ गेस्सो |
| • प्रधानमन्त्री  | क्लेमेन्ट मौम्बा |
|  |
| व्यवस्थापिका | संसद |
| • माथिल्लो सदन | सिनेट |
| • तल्लो सदन | National Assembly |
| Independence |
|  |
| • from France  | 15 August 1960 |
|  |
| क्षेत्रफल |
| • जम्मा | ३,४२,००० किमी२ (१,३२,००० वर्ग माइल) (64th) |
| • पानी (%) | 3.3 |
| जनसङ्ख्या |
| • सन् २०२१ अनुमानित | ५,८३५,८०६ (124th) |
| • घनत्व | १२.८/किमी2 (३३.२/वर्ग माइल) (204th) |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (क्रय शक्ति समता) | 2018 लगत |
| • जम्मा | $34.054 billion |
| • प्रति व्यक्ति | $7,323 |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (साङ्केतिक) | 2018 लगत |
| • जम्मा | $9.210 billion |
| • प्रति व्यक्ति | $1,981 |
| गिनी (2011) | 40.2 मध्यम |
| मानव विकास सूचकाङ्क (2018) |  0.606 मध्यम · 137th |
| मुद्रा | Central African CFA franc (XAF) |
| समय क्षेत्र | अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय+1 (WAT) |
| सडक प्रयोग | right |
| टेलिफोन कोड | +242 |
| इन्टरनेट डोमेन | .cg |

**गणतन्त्र कङ्गो** एक अफ्रिकी राष्ट्र हो।

## परिचय

## जनसङ्ख्या

## इतिहास

## भूगोल

## राज्यनीति

## अर्थतन्त्र

## धर्म

## जीवनशैली

## अरु सम्बन्धित विषयहरू

## रिफरेन्स

## बाहिरी लिन्कहरू
# अङ्गोला

| गणतन्त्र अङ्गोला*República de Angola* (पोर्तगाली) |
| --- |
|
झन्डा

निशान छाप

 |
| **आदर्श वाक्य:Virtus Unita Fortior* (रोमन)
* (नेपाली: "एकताबद्ध हुँदा सद्गुण बलियो हुन्छ")
 |
| **राष्ट्रिय गान:**"अङ्गोला आभान्ते" (नेपाली: "अग्रगामी अङ्गोला")चित्र:National anthem of Angola, performed by the United States Navy Band (March 1996 arrangement).ogg |
| विश्वअफ्रिकाको नक्सा |
| राजधानी र सबैभन्दा ठुलो सहर | लुवान्डा ﻿ / ﻿ |
| आधिकारिक भाषाहरू | पोर्तुगाली |
| जातिगत समूहहरू (सन् २०००) | * २७% ओभिमबुन्दु
* २५% अम्बुन्दु
* १३% बाकोङ्गो
* २१% अन्य अफ्रिकी
* २% मुलातो (युरोपेली र अफ्रिकी मिश्रित)
* १% चिनियाँ
* १% युरोपेली
 |
| धर्म (सन् २०१५) | * ९३.४% इसाई
* —५६.४% रोमन क्याथोलिक
* —२३.४% प्रतिवादी सम्प्रदाय
* —१३.६% अन्य इसाई
* ४.५% अफ्रिकी परम्परागत धर्म
* १.१% अन्य
* १.०% धर्मइतर
 |
| रैथाने(हरू) | * अङ्गोली
 |
| सरकार | एकात्मक राष्ट्रपति गणतन्त्र |
|  |
| • राष्ट्रपति  | João Lourenço |
| • उपराष्ट्रपति  | Bornito de Sousa |
|  |
| व्यवस्थापिका | राष्ट्रिय सभा |
| स्थापना |
|  |
| • साम्यवादी शासन अन्तर्गत पोर्चुगलबाट स्वतन्त्र  | ११ नोभेम्बर १९७५ |
| • संयुक्त राष्ट्र सङ्घको सदस्यता  | २२ नोभेम्बर १९७६ |
| • वर्तमान संविधान  | २१ जनवरी २०१० |
|  |
| क्षेत्रफल |
| • जम्मा | १२,४६,७०० किमी२ (४,८१,४०० वर्ग माइल) (२२औँ) |
| • पानी (%) | नगण्य |
| जनसङ्ख्या |
| • सन् २०२२ अनुमानित | 35,000,500 (४२औँ) |
| • सन् २०१४ जनगणना | २,५७,८९,०२४ |
| • घनत्व | २४.९७/किमी2 (६४.७/वर्ग माइल) (१५७औँ) |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (क्रय शक्ति समता) | सन् २०२२ लगत |
| • जम्मा | $२१३.०३४ अर्ब (६७औँ) |
| • प्रति व्यक्ति | $७,३६० (१५७औँ) |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (साङ्केतिक) | सन् २०२२ लगत |
| • जम्मा | $१२५.४९६ अर्ब (६१औँ) |
| • प्रति व्यक्ति | $३,७९३ (१४५औँ) |
| गिनी (सन् २०१८) | ५१.३ उच्च |
| मानव विकास सूचकाङ्क (2019) | ०.५८१ मध्यम · १४८औँ |
| मुद्रा | क्वान्जा (AOA) |
| समय क्षेत्र | अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय+१ (पश्चिम अफ्रिका समय) |
| मिति ढाँचा | दिन/महिना/वर्ष |
| सडक प्रयोग | दायाँ |
| टेलिफोन कोड | +२४४ |
| इन्टरनेट डोमेन | डटएओ |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **पूर्ववर्ती** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | जनवादी गणतन्त्र अङ्गोला |

 |  |

 |

**अङ्गोला**, (पोर्तुगाली: [ɐ̃ˈɡɔlɐ]) दक्षिणी अफ्रिकाको पश्चिमी तटमा अवस्थित एक देश हो। यो कुल क्षेत्रफल र जनसङ्ख्या दुवैमा दोस्रो सबैभन्दा ठूलो लुसोफोन (पोर्तुगाली भाषी) देश हो (दुबै अवस्थामा ब्राजिल पछि), र अफ्रिकाको सातौँ सबैभन्दा ठूलो देश हो। यसको दक्षिणमा नामिबिया, उत्तरमा प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कङ्गो, पूर्वमा जाम्बिया र पश्चिममा आन्ध्र महासागर पर्लछ। अङ्गोलाको काबिन्दा नामक प्रदेशको गणतन्त्र कङ्गो र प्रजातान्त्रिक गणतन्त्र कङ्गोसँग सीमा जोडिएको छ। यसको राजधानी र सबैभन्दा धेरै जनसङ्ख्या भएको सहर लुवान्डा हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू

* आधिकारिक वेबसाइट (पोर्तगालीमा)
* अङ्गोला अभिलेखिकरण २०२१-०१-११ वेब्याक मेसिन। *द वर्ल्ड फ्याक्टबुक*। केन्द्रीय गुप्तचर संस्था।
* अङ्गोला कर्लीमा
* अङ्गोला *युसिबी पुस्तकालय*बाट।
* अङ्गोला जानकारी पृष्ठ बीबीसी समाचारबाट।
* विकिमिडिया मानचित्रावलीमा अङ्गोला
* यस पृष्ठ सम्बन्धित भौगोलिक तथ्याङ्क अङ्गोला ओपन स्ट्रिट नक्सामा रहेको छ।
* अङ्गोलाको लागि विकास पूर्वानुमान इन्टरनेसनल फ्युचर्सबाट।
* बार्तेस्मेन स्थानान्तरण सूचकाङ्क – अङ्गोला देशको प्रतिवेदन
* अङ्गोलामा संयुक्त राष्ट्रसङ्घको शान्ति स्थापना कार्यमा हङ्गेरी सैनिकहरूको सहभागिता
# रजेप तैयप एर्दोगान

| महामहिमरजेप तैयप एर्दोगान |
| --- |
| Recep Tayyip Erdoğan |
|  |
|  |
| १२ औं राष्ट्रपति, टर्की |
| **बहालवाला** |
| **पद बहाली**  28 August 2014 |
| प्रधानमन्त्री | Ahmet Davutoğlu (2014–2016) Binali Yıldırım (2016–2018) |
| उपराष्ट्रपति | Fuat Oktay (since 2018) |
| पूर्वाधिकारी | अब्दुल्लाह गुल |
| २५ औं प्रधानमन्त्री टर्की |
| **कार्यकाल** 14 March 2003 – 28 August 2014 |
| राष्ट्रपति | Ahmet Necdet Sezer अब्दुल्लाह गुल |
| पूर्वाधिकारी | अब्दुल्लाह गुल |
| उतराधिकारी | Ahmet Davutoğlu |
| नेता, जस्टिस एण्ड डेभलपमेन्ट पार्टी |
| **बहालवाला** |
| **पद बहाली**  21 May 2017 |
| पूर्वाधिकारी | Binali Yıldırım |
| **कार्यकाल** 14 August 2001 – 27 August 2014 |
| पूर्वाधिकारी | Position established |
| उतराधिकारी | Ahmet Davutoğlu |
|  |
| व्यक्तिगत विवरण |
| राजनीतिक दल | Justice and Development (2001–2014; 2017–present) |
| अन्य राजनीतिक संलग्नता | * National Salvation Party (before 1981)
* Welfare Party (1983–1998)
* Virtue Party (1998–2001)
 |
| हस्ताक्षर |  |
|  |

Deprecated parameter vicepresident1Deprecated parameter otherpartyDeprecated parameter primeminister1

**रजेप तैयप एर्दोगान** (टर्किस उच्चारण: [ɾeˈd͡ʒep tajˈjip ˈæɾdo.an] जन्म २६ फेब्रुअरी १९५४) एक तुर्केली राजनीतिज्ञ हुन् जो हाल तुर्कीको १२औँ राष्ट्रपतिको रूपमा कार्यरत छन्। उनले यसअघि सन् २००३ देखि सन् २०१४ सम्म तुर्कीको प्रधानमन्त्री र सन् १९९४ देखि सन् १९९८ सम्म इस्तानबुलको नगर प्रमुखको रूपमा सेवा गरेका थिए।

## प्रधानमन्त्री

## राष्ट्रपति

### इजरायल

इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले औपचारिक रूपमा गाजामा छापा मार्ने क्रममा ९ जना तुर्केली अभियान कर्मीको मृत्यु भएकोमा माफी मागे पछि टर्की र इजरायलको सम्बन्ध सामान्यकरण हुन् सुरु भएको थियो। यद्यपी सन् २०१४ इजरायल-गाजा विवादमा, एर्दोगानाले इजरायललाई "हिटलर भन्दा पनि क्रुर " भएको, "राज्य आतङ्कवाद" सञ्चालन गरेको र प्यालेस्टिनी विरुद्ध "नरसंहार प्रयास" गरेको आरोप लगाएका थिए।

#### चीन

टर्की र चीन बीचको द्विपक्षीय व्यापार सन् २००२ मा १ अर्ब डलरबाट सन् २०१७ मा २७ अर्ब डलर मा वृद्धि भएको थियो। एर्दोगानले टर्की युरोपेली सङ्घको सट्टा साङ्घाई सहयोग सङ्गठनमा सामेल हुन् सक्ने बयान दिएका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू
# सिएनएन

**सिएनएन** (CNN) अमेरिकी टेलिभिजन संस्था हो। यसको पुरा अर्थ केबुल न्युज नेटवर्क हो। सिएनएनको स्थापना सन् १९८०मा अमेरिकी धनाढ्य टेड टर्नरले गरेका हुन्।आफ्नो स्थापना कालमै २४ घण्टा टेलिभिजन सेवा प्रदान गर्ने पहिलो यो च्यानल हो.

सिएनएन
CNN|  |
| देश | संयुक्त राज्य अमेरिका |
| प्रधान कार्यालय | सीएनएन केन्द्र एटलान्टा |
| कार्यक्रम |
| भाषा(हरू) | अङ्ग्रेजी |
| इतिहास |
| संस्थापक | टेड टर्नर रेस शोनफेल्ड |
| कडीहरू |
| Webcast | संयुक्त राज्य अमेरिका क्यानडा भारत |
| वेबसाइट |  |

## सन्दर्भ सामाग्रीहरू

## बाह्य सुत्रहरू
# हिमयुग

हिमयुग
**हिमयुग** भनेको पृथ्वीको सतह र वायुमण्डलको तापक्रममा कमी आउने लामो अवधि हो, जसले गर्दा महाद्वीपीय र ध्रुवीय बरफको पाना र अल्पाइन हिमनदीहरूको उपस्थिति वा विस्तार हुन्छ। पृथ्वीको हावापानी हिमयुग र हरितगृह अवधिहरू बीच एकान्तरण हुन्छ, जुन समयमा ग्रहमा कुनै हिमनदीहरू छैनन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# पहिलो हिन्दचीन युद्ध

**पहिलो हिन्दचीन युद्ध** सन् १९४० देखि १९५४ सम्म फ्रान्स र भियत मिन्हबीच भएको थियो। भियतनामी जनता हिन्दचीन क्षेत्रलाई फ्रान्सको पुन: कब्जाबाट स्वतन्त्रता दिलाउन चाहन्थे। यसमा अमेरिकाले पनि फ्रान्सलाई सहयोग गरिरहेको थियो। अन्ततः, फ्रान्स सन् १९५४ मा फ्रान्स पराजित भयो र चार देशहरू स्वतन्त्र भए - उत्तर भियतनाम, दक्षिण भियतनाम, कम्बोडिया र लाओस ।

(भारत-चीन) द्वीप सन् १८५० को दशकदेखि फ्रान्स को एक उपनिवेश थियो। त्यसबेला हिन्दचीन अन्तर्गत आजको भियतनाम (उत्तर र दक्षिण), कम्बोडिया, लाओस पर्थ्यो। दोस्रो विश्वयुद्धको समयमा यो क्षेत्र जापानले कब्जा गरेको थियो। युद्धमा जापानको आत्मसमर्पण पछि, फ्रान्सले दक्षिणपूर्वी एशियामा आफ्नो साम्राज्य पुन: स्थापना गर्ने प्रयास गर्यो । दोस्रो विश्वयुद्ध पछि, भियतनामी जनता आफ्नो स्वतन्त्रता चाहन्थे। फ्रान्सले उनीहरूको स्वतन्त्रताको मागलाई अस्वीकार गरेर कब्जा गरे। भियतनामी जनताले १९४० देखि १९५४ सम्म फ्रान्सेलीहरू विरुद्ध राष्ट्रिय मुक्ति युद्ध छेडेका थिए र १९५४ मा फ्रान्सलाई पराजित गरे र तिनीहरूलाई भगाए ।

यस युद्धमा ४,००,००० देखि ८,४२,७०७ सैनिकले ज्यान गुमाएको अनुमान गरिन्छ र १,२५,००० देखि ४,००,००० गैर-सैनिक नागरिक ले ज्यान गुमाए. . दुवै पक्षले युद्धको क्रममा युद्ध अपराधहरू गरे, जसमा नागरिकहरूको हत्या (जस्तै फ्रान्सेली सेना द्वारा Mỹ Trach नरसंहार), बलात्कार र यातना। जुलाई २१, १९५४ मा अन्तर्राष्ट्रिय जेनेभा सम्मेलनमा, नयाँ समाजवादी फ्रान्सेली सरकार र भियत मिन्हले एक सम्झौता गरे जसले भियतनामलाई 17 औं समानान्तर भन्दा माथि उत्तर भियतनामको नियन्त्रण प्रदान गर्यो, यो सम्झौता भियतनाम र संयुक्त राज्यले अस्वीकार गरेको थियो। भियतनाम र संयुक्त राज्य अमेरिका द्वारा अस्वीकार गरिएको एक सम्झौता। एक वर्ष पछि, Bảo Đại लाई उनको प्रधानमन्त्री, Ngô Đình Diệm द्वारा पदच्युत गर्दै, भियतनाम गणतन्त्र (दक्षिण भियतनाम) सिर्जना गर्नेछ। चाँडै एक विद्रोह, कम्युनिस्ट उत्तर द्वारा समर्थित, Diem को कम्युनिष्ट विरोधी सरकार विरुद्ध विकसित भयो। भियतनाम युद्धको रूपमा चिनिने यो द्वन्द्वमा दक्षिण भियतनामीको समर्थनमा ठूलो अमेरिकी सैन्य हस्तक्षेप समावेश थियो र 1975 मा उत्तर भियतनामीसँग दक्षिण भियतनामको पराजय र भियतनामको पुन: एकीकरणको साथ समाप्त भयो।

At the International Geneva Conference on July 21, 1954, the new socialist French government and the Việt Minh made an agreement which gave the Việt Minh control of North Vietnam above the 17th parallel, an agreement that was rejected by the State of Vietnam and the United States. A year later, Bảo Đại would be deposed by his prime minister, Ngô Đình Diệm, creating the Republic of Vietnam (South Vietnam). Soon an insurgency, backed by the communist north, developed against Diệm's anti-communist government. This conflict, known as the Vietnam War, included large U.S. military intervention in support of the South Vietnamese and ended in 1975 with the defeat of South Vietnam to the North Vietnamese and the reunification of Vietnam.

## यो पनि हेर्नुहोस्

* दोस्रो हिन्दचीन युद्ध / भियतनाम युद्ध
* हिन्दचीन युद्ध

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# कोभिड-१९ को विश्वव्यापी महामारी

| २०१९–२० कोरोना भाइरस विश्वव्यापी महामारी |
| --- |
| २३ मार्च २०२० सम्म कोरोनाभाइरसको प्रसारको मानचित्र
  १०००+ प्रमाणित बिरामी
  १००–९९९ प्रमाणित बिरामी
  १०–९९ प्रमाणित बिरामी
  १–९ प्रमाणित बिरामी
 |
| १२ जनवरी देखि २९ फेब्रुअरी २०२० सम्म कोभिड-१९को फैलिएको प्रमाणित बिरामीहरूको अनुमानित नक्सा |
| (atas ke bawah, kiri ke kanan)
* तेहरान, इरान
* इटाली
* ताइपेई
* मिलान, इटाली
* अस्ट्रेलिया
 |
| रोग | कोरोनाभाइरस रोग २०१९ (कोभिड-१९) |
| विषाणुको प्रजाति | सार्स कोभ-२ |
| प्रथम सङ्क्रमित घटना | १७ नोभेम्बर २०१९ |
| उत्पत्ति | वुहान, हुबेई, चीन ﻿ / ﻿ |
| निश्चित सङ्क्रमित | ३७८,०००+ |
| स्वस्थ्य लाभ भएका | १०१,०००+ |
| मृत | १६,००० |
| अञ्चल | १९०+ |

**कोरोना भाइरस विश्वव्यापी महामारी (२०१९–२०)** को सुरूवात एक नयाँ किसिमको कोरोनाभाइरस (सार्स कोभ-२)को सङ्क्रमणको रूपमा मध्य चीनको वुहान सहरमा २०१९ को मध्य डिसेम्बरमा भएको थियो। कोरोनाको सङ्क्रमण विस्वभर फैलिन थालेपछि २३ जनवरी २०२० मा विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले अन्तर्राष्ट्रिय चिन्ताको सार्वजनिक स्वास्थ्य आपतकाल घोषणा गरेको थियो। विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले यस रोगलाई व्यापक रूपमा फैलन सक्ने सम्भावना पहिले देखिनै दिएको थियो। र चिनियाँ नयाँ वर्षको आसपास यो चीनको वुहानमा महामारीको रूपमा फ‌ैलियो।

अप्रिल १, २०२१ सम्म, यस रोगको २१० देशहरूमा १८,५४,४६४ भन्दा बढी प्रमाणित मामलाहरू, १,१४,३३१ भन्दा बढीको मृत्यु र ४,३५,०७४ बन्दा बढी निको भएको मामलाहरू रहेका छन्।

## कोरोनाको लक्षण

* कोभिड-१९ को लक्षण । लक्षण नभएको व्यक्तिहरूले सार्न सक्ने केही प्रतिवेदनले बताउँछ ।
* किटाणुहरूको विस्तारलाई रोक्नु होस्

## कोरोना महामारी को विश्वव्यापी सङ्क्रमण

*
*
*
*
*
*

## विश्वव्यापी कोरोना महामारीको सङ्क्रमण सूची शैक्षिक क्षेत्र

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## विश्वसनीय स्रोतहरू

1. [Coronavirus disease (COVID-19) Pandemic]
2. [2019–20 coronavirus pandemic]
3. [Worldometers Live Update]
4. [NCOV2019 LIVE UPDATE]
# रुवान्डा

| Republic of Rwanda*Repubulika y'u Rwanda* (किन्यारुवान्डा)
*République du Rwanda* (फ्रान्सेली)
*Jamhuri ya Rwanda* (स्वाहिली) |
| --- |
|
झन्डा

Seal

 |
| **आदर्श वाक्य:**"Ubumwe, Umurimo, Gukunda Igihugu" "Unity, Work, Patriotism" |
| **राष्ट्रिय गान:**"Rwanda nziza" (अङ्ग्रेजी: "Beautiful Rwanda")  |
|  रुवान्डाको अवस्थिति (dark blue)– in Africa (light blue र dark grey) – in the African Union (light blue) |
|  |
| राजधानी र सबैभन्दा ठुलो सहर | Kigali ﻿ / ﻿ |
| आधिकारिक भाषाहरू | * English
* French
* Kinyarwanda
* Swahili
 |
| रैथाने(हरू) | * Rwandan
 |
| सरकार | Unitary dominant-party semi-presidential republic |
|  |
| • President  | Paul Kagame |
| • Prime Minister  | Édouard Ngirente |
|  |
| व्यवस्थापिका | Parliament |
| • माथिल्लो सदन | Senate |
| • तल्लो सदन | Chamber of Deputies |
| Independence |
|  |
| • from Belgium  | 1 July 1962 |
|  |
| क्षेत्रफल |
| • जम्मा | २६,३३८ किमी२ (१०,१६९ वर्ग माइल) (144th) |
| • पानी (%) | 5.3 |
| जनसङ्ख्या |
| • 2015 अनुमानित | 11,262,564 (76th) |
| • 2012 जनगणना | 10,515,973 |
| • घनत्व | ४४५/किमी2 (१,१५२.५/वर्ग माइल) (29th) |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (क्रय शक्ति समता) | 2017 लगत |
| • जम्मा | $24.717 billion |
| • प्रति व्यक्ति | $2,090 |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (साङ्केतिक) | 2017 लगत |
| • जम्मा | $8.918 billion |
| • प्रति व्यक्ति | $754 |
| गिनी (2010) | 51.3 उच्च |
| मानव विकास सूचकाङ्क (2015) |  0.498 न्यून · 159th |
| मुद्रा | Rwandan franc (RWF) |
| समय क्षेत्र | अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय+2 (CAT) |
| सडक प्रयोग | right |
| टेलिफोन कोड | +250 |
| इन्टरनेट डोमेन | .rw |

**रुवान्डा** एक अफ्रिकी राष्ट्र हो।

## जनसङ्ख्या

## इतिहास

रुवान्डा नरसंहार

यो राष्ट्रमा २०औं शताब्दीमा हुटु र तुत्सी जातीय द्वन्द्व भएको थियो जुन २०औं शताब्दीको सबैभन्दा हिंसक जातीय द्वन्द्वमध्ये एक थियो।

## भूगोल

## राज्यनीति

## अर्थतन्त्र

## धर्म

## जीवनशैली

## अरु सम्बन्धित विषयहरू

## रिफरेन्स

## बाहिरी लिन्कहरू
# अलेक्जान्डर पुस्किन

| अलेक्जान्डर पुस्किन |
| --- |
| ओरेस्ट किप्रेन्स्की द्वारा बनाइएको चित्र, १८२७ |
| मूल नाम | Александр Пушкин |
| जन्म | (१७९९-०६-०६)६ जुन १७९९ मस्को, रूस |
| मृत्यु | १० फेब्रुअरी १८३७(1837-02-10) (उमेर ३७) सेन्ट पिटर्सबर्ग, रूस |
| पेशा | * कवि
* उपन्यासकार
* नाटककार
 |
| भाषा | रूसी, फ्रेन्च |
| अल्मा मेटर | त्सार्स्कोये सेलो लित्सेय
 |
| अवधि | रूसी कविताको स्वर्ण युग |
| विधा | * उपन्यास
* पद्य उपन्यास
* कविता
* नाटक
* लघुकथा
* परी कथाहरू
 |
| साहित्यिक आन्दोलन | * स्वच्छन्दतावाद
* यथार्थवाद
* शास्त्रवाद
 |
| उल्लेखनीय कार्यहरू | * *इभगेनी आनेगिन*
* *द क्याप्टेन्स डटर्*
* *बोरिस गुडुनभ (नाटक)*
* *रूस्लान एन्ड लुदमिला*
 |
| जीवनसाथी | नटालिया पुस्किना (वि १८३१) |
| बच्चाहरू | ४ |
|

---

 |
| हस्ताक्षर |  |

६ जुन १७९९ मा रुसको मस्कोमा सम्भ्रान्त परिवारमा जन्मिएका पुस्किनलाई रुसी साहित्यका आदिकवि पनि भनिन्छ। साहित्यका विभिन्न विधाहरूमा उत्तिकै कलम चलाएका पुस्किनलाई रुस बाहिर भने विशेषत उनका प्रेम गीत (कविता)हरूका कारण चिनिन्छ। त्यसमाथि उनको जीवनी पढ्ने जो कोहि पनि उनीसँग प्रभावित नभइ रहन सक्दैन। ३७ वर्ष को कलिलो उमेरमा (१० फेब्रुवरी १८३७) मृत भएका घटनालाई रुसीहरू समान रूपमा रुसी साहित्य माथिको वज्रपातको रूपमा लिन्छन्। कवि, नाटककार, उपन्यासकार तथा कथाकार पुस्किनले आधुनिक रुसी साहित्यको जग बसाले। 'इभगेनी आनेगिन', 'जिप्सी', 'द क्याप्टेन्स डटर', 'बोरिस गुडुनभ' 'रूस्लान एन्ड लुदमिला' उनका चर्चित कृति हुन्। पुस्किनले आफ्नो छोटो समयमा २९ वटा द्वन्द युद्ध लडेका थिए।

उनले शाही परिवारका छोरा-छोरीले मात्रै अध्ययन गर्ने पिटर्सवर्गको महँगो विद्यालय पढे। पछि तत्कालीन जार शासकका परराष्ट्र मन्त्रालयमा जागिरे पनि भए। तर १४ वर्षको उमेरमा समालोचकहरूलाई चकित तुल्याउने गरी कविता लेख्ने यिनी प्रजातन्त्रको पक्षमा होमिए। उनका थुप्रै कविता साइबेरियामा निर्वासित प्रजातन्त्रवादीप्रति समर्पित छन्। तत्कालीन रुसी निरङ्कुश सत्ताविरोधी साहित्य लेख्ने क्रान्तिकारी कविका रूपमा प्रख्यात उनलाई प्रजातन्त्रवादीको आरोपमा साइबेरियामा निर्वासित पनि गरिएको थियो । जारले त उनलाई शाही दरबारमा तल्लो दर्जाको उपाधि दिएर अपमानजनक व्यवहार नै गरेका थिए। ३० वर्षको उमेरमा पुस्किनले छोटो परिचय पछि नै गान्छारुभा (Nataliya Nikolaevna Pushkina-Lanskaya) सँग मोहित भइ विवाह गरे। गान्छारुभा यति सुन्दरी थिइन् कि दरबारका सैन्य अधिकृतहरू उनलाई पाउने षड्यन्त्रमा जुटे। सुन्दरीमाथि जो कोहीले पनि 'द्वन्द्व-युद्ध' मा दाबी गरेर जित्न पाइने जारकालीन त्यो समयमा संवेदनशील पुस्किन पत्नीकै अघिल्तिर 'द्वन्द्व-युद्ध' मा ढले, जतिबेला उनी ३७ वर्ष मात्रका थिए र यो उनको २९ औँ 'द्वन्द्व-युद्ध' थियो। पुस्किन ढलेकै स्थानबाट अर्का कवि लेमेन्तोभले विद्रोही कविता लेखे। 'कविको मृत्युमा' शिर्षकको उक्त कविता लेखेवापत उनी पनि निर्वासित भए र २८ वर्षको कलिलो उमेरमा उनी समेत सुन्दरी पत्नीकै अघिल्तिर 'द्वन्द्व-युद्ध' मा मारिए ।

मृत्यु को समय मा उनी यति प्रख्यात र लोकप्रिय थिए कि उनको शवयात्रालाई प्रशासनले अघोषित रुपमा प्रतिबन्ध लगाई नातेदार र मित्रहरू बाहेक अरू सहभागि नै हुन नपाउने गरी व्यवस्था गर्न वाध्य पार्यो।

*
*
*
*
*
*

कविता भिक्टोरियाको गीत
# एम्नेस्टी इन्टरनेसनल

एमनेस्टी इन्टरनेसनल| चित्र:AmnestyInternationalLogo.jpg |
| गठन | जुलाई 1961 (१९६१-०७) संयुक्त अधिराज्य |
| संस्थापक | * Peter Benenson
* Eric Baker
* Seán MacBride
 |
| प्रकार | * Nonprofit
* INGO
 |
| प्रधान कार्यालय | लण्डन, WC1
 संयुक्त अधिराज्य |
| स्थान | * Global
 |
| सेवाहरू | मानव अधिकार |
| क्षेत्रहरू | Media attention, direct-appeal campaigns, research, lobbying |
| सदस्य सचिव | Agnès Callamard |

**एमनेस्टी इन्टरनेसनल** (एम्नेस्टी वा **एआई** रूपमा पनि चिनिन्छ) मानव अधिकार केन्द्रित एक अन्तर्राष्ट्रिय गैर-सरकारी संस्था हो, यसको मुख्यालय संयुक्त अधिराज्यमा छ। यस सङ्गठनका विश्वभर १० लाखभन्दा बढी सदस्य र समर्थकहरू रहेको छ। सङ्गठनको घोषित लक्ष्य "मानव अधिकारको विश्वव्यापी घोषणापत्र र अन्य अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार घोषणाहरूमा निहित सबै मानव अधिकारहरू प्रत्यक व्यक्तिले प्राप्त गर्ने संसार" को लागि अभियान चलाउनु हो।

सङ्गठनले मानव अधिकारका मुद्दाहरूमा मिडिया र विश्व नेताहरूद्वारा बारम्बार उद्धृत गरिएको कारण उल्लेखनीय भूमिका खेलेको छ।

## यो पनि हेर्नुहोस्

* ट्रान्सपरेन्सी इन्टरनेसनल

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# यशूको पुनरुत्थान

*यशू ख्रिष्टको पुनरुत्थान* (राफेलद्वारा निर्मित, सन् १५०२)
**यशू ख्रिष्टको पुनरुत्थान** (Biblical Greek: ἀνάστασις τοῦ Ἰησοῦ, रोमनीकृत: *anástasis toú Iēsoú*) एक इसाई विश्वास हो जसअनुसार क्रूसमा टाँगिएको तेस्रो दिनमा परमेश्वरले यशूलाई मृत्युबाट ब्युँताउँछन्। यसले ख्रिष्ट र प्रभुको रूपमा उनको महिमापूर्ण जीवनको सुरुवात वा पुनर्स्थापना गरिएको मानिन्छ। नयाँ नियमको लेखनअनुसार, यशू मृत्युबाट बिउँतनेहरूमध्ये जेठो थिए, जसले परमेश्वरको राज्यको सुरुवात गरेको थियो। उनी आफ्ना चेलाहरूमाझ प्रकट हुन्छन् र प्रेरितहरूलाई पाप क्षमा गर्ने र पश्चात्ताप गर्नेहरूलाई बप्तिस्मा दिने महान् आज्ञा दिएर स्वर्गारोहण हुन्छन्।

प्रेरित पल र सुसमाचारका लेखकहरूले वर्णन गरेअनुसार, इसाई परम्पराका लागि शारीरिक पुनरुत्थान भनेको आत्माद्वारा सञ्चालित एक परिवर्तित शरीरको जीवनमा पुनर्स्थापना थियो, जसकारण ईसाई धर्मको स्थापनाको मार्ग प्रशस्त गरेको भएको थियो। इसाई धर्मशास्त्रमा, यशूको पुनरुत्थान "इसाई विश्वासको केन्द्रीय रहस्य" हो। यसले विश्वासको जग प्रदान गर्दछ, जसलाई यशूको जीवन, मृत्यु र उपदेशहरूसँगै पुनरुत्थान दिवसको रूपमा मनाइन्छ। इसाईहरूका लागि, यशूको पुनरुत्थान वा उनको द्वितीय आगमनमा सबै मृत इसाईहरू पुनर्जीवित हुनेछन्।
पुनरुत्थानलाई एक धर्मशास्त्रीय पुष्टिको रूपमा हेरिन्छ, जसले ऐतिहासिक यशू, उनको कष्ट र न्यायोचित ठहरिने प्रक्रियालाई बुझ्नको लागि इतिहाससँग मेल खान्छ। धर्मनिरपेक्ष र उदारवादी इसाई विद्वानहरूका अनुसार धार्मिक अनुभवहरूमा यशू देखा परेका दर्शनहरू र बाइबलका पदहरूको प्रेरित अध्ययनले यशूको महिमालाई "धर्मशास्त्रको पूर्ति" को रूपमा र उनका अनुयायीहरूको प्रचार कार्यको निरन्तरताको रूपमा विश्वास गर्न बल पुर्‍याउँछ। यशूको समाधि प्रक्रिया र खाली चिहानको ऐतिहासिकतामा विद्वानहरूका भिन्नभिन्न मत रहेको छ। ऐतिहासिक पात्रको रूपमा यशूको अध्ययन गर्ने विद्वानहरू प्रायः यस विषयलाई बेवास्ता गर्छन्, किनकि धेरैले पुनरुत्थानलाई विश्वासको विषय मान्छन्, जुन ऐतिहासिक अध्ययनको दायराभन्दा बाहिर छ।

यशूको पुनरुत्थानको सम्झनामा मनाइने इस्टर मुख्य इसाई चाड हो जसले परमेश्वरको मुक्तिलाई प्रतिकात्मक बनाउँछ भने यो निस्तार चाडको परम्परासँग जोडिएको छ। पुनरुत्थानलाई इसाई कलामा व्यापक रूपमा चित्रण गरिएको छ र यो टुरिनको कात्रो जस्ता अवशेषहरूसँग जोडिएको छ, जसमा कतिपयले यशूको चमत्कारिक आकृति रहेको विश्वास गर्दछन्। यशूको शरीर चोरी भएको र उनी पुनर्जीवित नभएको भनी यहुदी धर्मले सिकाउँछ। ज्ञानवादले केवल आत्माको पुनरुत्थान हुने विश्वास राख्दछ। इस्लामले सामान्यतया यशूलाई क्रूसमा नटाँगिएको र यसको सट्टा उनलाई सिधै परमेश्वरकहाँ उठाइएको थियो भन्ने बताउँछ। यसको विपरीत, अहमदिया इस्लाम विश्वास अनुसार,यशू क्रूसको सजायबाट जीवितै बचेर अन्यत्र आफ्नो काम जारी राखेको बताउँछ।

## टिप्पणीहरू

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# स्वर्ण पदक

**स्वर्ण पदक (Gold Medal)** एक कुनै क्षेत्रमा प्रदान गरिने सर्वाधिक उच्च कोटिको वा स्तरीय पदक हो । अथवा सौन्य क्षेत्र छाडी अन्य कुनै पनि विभिन्न क्षेत्रमा प्रदान गरिने उच्च पदकनै संवरण पदक हो । अझ सामान्यतय भन्नू पर्दा कुनै पनि प्रतियोगितामा प्रथम स्थान हासिल गर्ने वा पहिलो हुनेलाई प्रदान गरिने पदक नै संवरण पदक हो । अझ स्वर्ण पदक भन्नाले सुनको सुनौलो पदक भन्ने पनि बुझिन्छ ।

## सुरूवाट र अन्य प्रयोग

लगभग अठारौँ शताब्दीमा यस संवरण पदकको प्रचल सुरू भएको थियो भन्न सकिन्छ । स्वर्ण पदक वा सुनौलो पदक भनेता पनि अधिकांश संवरण पदकहरू पुर्ण सुनको भने हुदैन । जहाँ समान्य सुन मीसाइएको र सुनको जलब लगाइएको हुने गर्दछ ।

नोबेल पुरस्कार विजेतालाई प्रदान गरिने सवर्ण पदक भने १८ क्यारेट सुनको पहेँलो सुन प्रयोग गरिएको हुन्छ । तर १९८० भन्दा अगाडि भने २३ क्यारेट सुन मात्र प्रयोग गरिएको हुन्थ्यो ।

## ओलम्पिक खेल

१८९६ ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकमा प्रयोग भएको स्वर्ण पदक तथा रजत पदक
ओलम्पिक खेलमा विजेता खेलाडी वा टिमले स्वर्ण पदक प्राप्त गर्दछन् । ओलम्पिक खेलमा प्रयोग गरिने स्वर्ण पदकमा जम्मा ६ ग्राम सुनको प्रयोग भएको हुन्छ ।

## यो पनि हेर्नुहोस्

* रजत पदक
* काश्य पदक

## सन्दर्भ सामाग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू
# अली खामेनेईको हत्याकाण्ड

| अली खामेनेईको हत्या |
| --- |
| इरानमाथि इजरायल–संयुक्त राज्य अमेरिकाको आक्रमण-को भाग |
| हत्या हुनुभन्दा १६ दिनअघि अर्थात् १२ फेब्रुअरी २०२६ मा लिइएको खामेनेईको तस्वीर |
| सञ्चालन दायरा | हवाई आक्रमण, निर्णायक प्रहार लक्षित हत्या |
| स्थान | तेहरान, इरान |
| लक्ष्य | अली खामेनेई |
| मिति | २८ फेब्रुअरी २०२६ (२०२६-०२-28) |
| हताहत | ५ (खामेनेई सहित) मृत्यु |

सन् २०२६ फेब्रुअरी २८ का दिन इरानका द्वितीय सर्वोच्च नेता अली खामेनेईको इजरायली अमेरिकी हवाई हमलामा परि मृत्यु भएको थियो। यो घटना उच्च पदस्थ इरानी अधिकारीहरूलाई लक्षित गरी तेहरान वरपर इजरायलले गरेको क्षेप्यास्त्र आक्रमण शृङ्खला एक अंश थियो। खामेनेईको मृत्यु संयुक्त राज्य अमेरिका र इजरायलको संयुक्त हवाई आक्रमणमा भएको थियो। यस अभियानमा अमेरिकी गुप्तचर निकायले धेरै नेताहरूको स्थानबारे रणनीतिक जानकारी उपलब्ध गराएको थियो। भू-उपग्रहबाट प्राप्त तस्वीरहरूका अनुसार उक्त आक्रमणमा सहरमा रहेको खामेनेईको निवासमा ठूलो क्षति पुगेको देखिएको छ।

इजरायली हवाई हमलामा खामेनेईको मृत्यु भएको भनी अधिकारीहरूले प्रारम्भिक प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुले खामेनेईको मृत्यु भएको पुष्टि गरेका थिए। इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमले भोलिपल्ट बिहान उनको सर्वोच्च नेताको मृत्युको पुष्टि गरेको र सरकारले ४० दिनको शोक र सात दिनको सार्वजनिक बिदा घोषणा गरेको थियो। सोही आक्रमणमा खामेनेईका परिवारका चार सदस्यको पनि मृत्यु भएको थियो। उनको मृत्युको खबर पुष्टि भएपछि धेरै इरानी नागरिकहरू सडकमा निस्किएर उत्सव मनाइरहेका देखिएका थिए। उनको मृत्युको शोकमा विभिन्न देशहरूमा विरोध प्रदर्शन र दङ्गाहरू पनि भएका छन्।

खामनेईको मृत्युको पुष्टि भएपछि, धेरै इरानी नागरिकहरू उत्सव मनाउन सडकमा उत्रिएका देखिएको थियो। इरानका अन्य स्थानहरूमा भने हजारौँ मानिसहरू शोक मनाउन सडकमा भेला हुँदै सामाजिक सञ्जालमा उनीहरूले नेताको मृत्युमा शोक व्यक्त गरिरहेको बताएका थिए। धेरै देशहरूमा यस घटनापछि प्रदर्शन र दङ्गाहरू भड्किएको थियो। नाम नखुलाइएका अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार, १५ जुन २०२५ मा, बाह्र दिने युद्ध को अंशको रूपमा इजरायली हत्याको योजनालाई ट्रम्पले भिटो अस्वीकार गरेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू