# अमेरिकाको राष्ट्रपति

| संयुक्त राज्य अमेरिकाको राष्ट्रपति |
| --- |
| राष्ट्रपतीय प्रतीक |
| राष्ट्रपतीय झण्डा |
| **बहालवाला डोनाल्ड ट्रम्प** सन् २०१७ जनवरी २० देखि |
| * अमेरिकी सरकारको कार्यकारी शाखा
* राष्ट्रपतिको कार्यकारी कार्यालय
 |
| सम्बोधन | * राष्ट्रपति महोदय (अनौपचारिक)
* सम्माननीय (औपचारिक)
* मौसुफ (कुटिनीतिक)
 |
| स्थिति | * राष्ट्रप्रमुख
* सरकार प्रमुख
 |
| संक्षिप्त नाम | पिओटियुएस |
| सदस्य | * मन्त्रिमण्डल
* राष्ट्रिय नीति परिषद
* राष्ट्रिय आर्थिक परिषद
* राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद
 |
| निवास | ह्वाइट हाउस |
| आसन | वासिङ्टन, डी.सी. |
| मनोनयनकर्ता | राजनीतिक दलहरू वा स्व-नामाङ्कन |
| नियुक्तिकर्ता | निर्वाचक मण्डल |
| अवधि | चार वर्ष, एकपटक नवीकरण |
| गठन साधन | अमेरिकाको संविधान |
| गठन | जुन २१, १७८८ (१७८८-०६-21) |
| प्रथम धारक | जर्ज वासिङ्टन |
| तलब | $४,००,००० वार्षिक |
| वेबसाइट | www.whitehouse.gov |

**अमेरिकाको राष्ट्रपति**, **संयुक्त राज्य अमेरिकाको राष्ट्रपति** वा **संयुक्त राज्यको राष्ट्रपति** (**पिओटियुएस**) संयुक्त राज्य अमेरिकाको राष्ट्रप्रमुख र सरकार प्रमुख हुन्छन्। अमेरिकाको राष्ट्रपति सङ्घीय सरकारको कार्यकारी शाखा र संयुक्त राज्य सैन्य बलको प्रमुख सैन्य अधिकारी हुन्छन्।

राष्ट्रपति पदको निर्माण भएपछि समयानुसार यसको अधिकार बढाउँदै लगिएको छ र हाल आएर राष्ट्रपतिसँग सङ्घीय सरकारको पूर्ण अधिकार रहेको छ। राष्ट्रपतिको शक्तिलाई समयानुसार बढाउने र घटाउने गरिएको भएतापनि फ्र्याङ्कलिन डी. रूजबेल्ट राष्ट्रपति भएपछि उनले यस पदमा निहित अधिकारहरूलाई उल्लेखनीय विस्तार गरेपछि, २०औँ शताब्दीको सुरुवातदेखि अमेरिकी राजनीतिक जीवनमा राष्ट्रपति पदले ठोस भूमिका निर्वाह गरेको छ। समकालीन समयमा, राष्ट्रपतिलाई एकमात्र विश्वव्यापी महाशक्ति नेताको रूपमा संसारको सबैभन्दा शक्तिशाली राजनीतिक हस्तिहरू मध्ये एकको रूपमा समेत हेर्ने गरिएको छ।

## इतिहास र विकास

## विधायिका अधिकार

### विधेयकमा हस्ताक्षर र भिटो गर्ने

### एजेन्डा तय गर्ने

### नियमहरू जारी गर्ने

### कांग्रेसको बैठक आह्वान र स्थगित गर्ने

## कार्यकारी अधिकार

### प्रशासनिक अधिकार

राष्ट्रपतिले राजनीतिक नियुक्तिहरू गर्छन्। नयाँ राष्ट्रपतिले पदभार ग्रहण गरेपछि ४,००० सम्म नियुक्ति गर्न सक्छन्, जसमध्ये १,२०० अमेरिकी सिनेटले पुष्टि गर्नुपर्छ। राजदूतहरू, मन्त्रिपरिषद्का सदस्यहरू र विभिन्न अधिकारीहरू, सिनेटको पुष्टिकरणसहित राष्ट्रपतिको नियुक्तिद्वारा परिपुर्ति गरिने पदहरू हुन्।

कार्यकारी अधिकारीहरूलाई बर्खास्त गर्ने राष्ट्रपतिको शक्ति लामो समयदेखि विवादास्पद राजनीतिक मुद्दा रहेको छ। सामान्यतया, राष्ट्रपतिले इच्छा अनुसार कार्यकारी अधिकारीहरूलाई हटाउन सक्छन्। यद्यपि, कांग्रेसले स्वतन्त्र नियामक एजेन्सीहरूका आयुक्तहरू र केही निम्न कार्यकारी अधिकारीहरूलाई बर्खास्त गर्ने राष्ट्रपतिको अधिकारलाई कानूनद्वारा कटौती र सीमित गर्न सक्छ।

बढ्दो संघीय कर्मचारीतन्त्रलाई व्यवस्थापन गर्न, राष्ट्रपतिहरूलाई धेरै तहका कर्मचारीहरूले सहयोग गर्छन्, जसद्वारा अन्ततः संयुक्त राज्य अमेरिकाको राष्ट्रपतिको कार्यकारी कार्यालयमा व्यवस्थित गरिएको छ। कार्यकारी कार्यालय भित्र, राष्ट्रपतिका सहयोगीहरूको सबैभन्दा भित्री तह, र उनीहरूका सहायकहरू, ह्वाइट हाउस कार्यालयमा अवस्थित छन्।

### विदेशी मामिलाहरू

धारा २, खण्ड ३, दफा ४ ले राष्ट्रपतिलाई "राजदूतहरूलाई स्वागत" गर्न आवश्यक छ।

विदेश मामिला सधैं राष्ट्रपतिको जिम्मेवारीको एक महत्वपूर्ण तत्व रहँदै आएको छ, संविधान लागू भएदेखि प्रविधिमा भएको प्रगतिले राष्ट्रपतिको शक्ति बढाएको छ। जहाँ पहिले राजदूतहरूलाई संयुक्त राज्य अमेरिकाको तर्फबाट स्वतन्त्र रूपमा वार्ता गर्न महत्त्वपूर्ण शक्ति प्रदान गरिएको थियो, राष्ट्रपतिहरूले अब नियमित रूपमा विदेशी देशका नेताहरूसँग प्रत्यक्ष भेट्छन्।

### कमाण्डर-इन-चीफ

राष्ट्रपति संयुक्त राज्य अमेरिकाको सशस्त्र बलको कमाण्डर इन चिफ हुन्, साथै राज्य मिलिशियाहरू परिचालन हुँदा तिनीहरूको पनि प्रमुख कमाण्डर हुन्।

युद्ध घोषणा गर्ने शक्ति संवैधानिक रूपमा कांग्रेसमा निहित छ, तर सेनाको निर्देशन र व्यवस्थापनको लागि राष्ट्रपतिको अन्तिम जिम्मेवारी हुन्छ। संविधानले राष्ट्रपतिलाई कमाण्डर-इन-चीफको रूपमा कति अधिकार प्रदान गर्दछ भन्ने कुरा इतिहासभरि धेरै बहसको विषय बनेको छ, कांग्रेसले विभिन्न समयमा राष्ट्रपतिलाई व्यापक अधिकार दिएको छ र अरूले त्यो अधिकारलाई प्रतिबन्ध लगाउने प्रयास गरेका छन्।

### न्यायिक शक्ति र विशेषाधिकारहरू

राष्ट्रपतिसँग संयुक्त राज्य अमेरिकाको पुनरावेदन अदालत र संयुक्त राज्य अमेरिकाको सर्वोच्च अदालतका सदस्यहरू सहित संघीय न्यायाधीशहरूलाई मनोनित गर्ने अधिकार छ। यद्यपि, यी मनोनयनहरूलाई पदभार ग्रहण गर्नु अघि सिनेटको अनुमोदन आवश्यक पर्दछ। सिनेटको अनुमोदन सुरक्षित गर्नुले संघीय न्यायपालिकालाई विशेष वैचारिक अडानतर्फ उन्मुख गर्न चाहने राष्ट्रपतिहरूको लागि ठूलो बाधा प्रदान गर्न सक्छ। अमेरिकी जिल्ला अदालतहरूमा न्यायाधीशहरूलाई मनोनयन गर्दा, राष्ट्रपतिहरूले प्रायः सिनेटरीय शिष्टाचारको लामो समयदेखि चल्दै आएको परम्परालाई सम्मान गर्छन्। राष्ट्रपतिहरूले माफी र राहत पनि दिन सक्छन्। जेराल्ड फोर्डले पदभार ग्रहण गरेको एक महिना पछि रिचर्ड निक्सनलाई माफी दिए। राष्ट्रपतिहरूले प्रायः पद छोड्नुभन्दा केही समय अघि माफी दिन्छन्, जस्तै बिल क्लिन्टनले आफ्नो पदको अन्तिम दिन प्याटी हर्स्टलाई माफी दिए; यो प्रायः विवादास्पद हुन्छ।

## नेतृत्व भूमिकाहरू

### राज्यको प्रमुख

सरकार प्रमुखको रूपमा, राष्ट्रपतिले संयुक्त राज्य सरकारलाई आफ्नै जनतामाझ प्रतिनिधित्व गर्दछ, र बाँकी विश्वमा राष्ट्रको प्रतिनिधित्व गर्दछ। उदाहरण को लागी, कोही विदेशी राष्ट्र प्रमुखको राजकीय भ्रमण को समयमा, राष्ट्रपति सामान्यतया ह्वाइट हाउसको साउथ लनमा आयोजित एक राजकीय स्वागत समारोह को आयोजना गर्दछ, यो प्रथा जोन एफ केनेडीद्वारा १९६१ मा सुरु भएको थियो। त्यसपछि साँझ ह्वाइट हाउसको State Dining Roomमा राष्ट्रपतिद्वारा राजकीय रात्रिभोज दिइन्छ ।

President Ronald Reagan reviews honor guards during a state visit to China, 1984.
President Woodrow Wilson throws out the ceremonial first ball on Opening Day, 1916.राष्ट्रपतिको परम्परामा सरकारको प्रमुखको रूपमा राष्ट्रपतिको भूमिका पनि समावेश पर्दछ। जेम्स बुकाननदेखि धेरै निवर्तमान राष्ट्रपतिरूले परम्परागत रूपमा राष्ट्रपतिको संक्रमणकालमा आफ्नो उत्तराधिकारीलाई सल्लाह दिन्छन्। रोनाल्ड रेगन र उनका उत्तराधिकारीहरूले ओभल अफिसको डेस्कमा उद्घाटन दिवसमा आगामी राष्ट्रपतिको लागि एक निजी सन्देश पनि छोडेका छन्।

### पार्टीको प्रमुख

राष्ट्रपतिलाई सामान्यतया उनीहरूको राजनीतिक दलको प्रमुख मानिन्छ। सम्पूर्ण प्रतिनिधि सभा र कम्तिमा एक तिहाइ सिनेटमा राष्ट्रपतिसँगै निर्वाचित हुने भएकाले, राजनीतिक दलका उम्मेदवारहरूले अनिवार्य रूपमा आफ्नो चुनावी सफलता पार्टीको राष्ट्रपतिको उम्मेदवारको प्रदर्शनसँग जोडिएको हुन्छ। कोटटेल प्रभाव, वा यसको कमीले पनि प्रायः राज्य र स्थानीय तहको सरकारमा पार्टीका उम्मेदवारहरूलाई पनि असर गर्छ। यद्यपि, त्यहाँ प्रायः अध्यक्ष र पार्टीका अन्यहरू बीचको तनाव हुन्छ, जसमा कांग्रेसमा आफ्नो पार्टीको ककसबाट महत्त्वपूर्ण समर्थन गुमाउने अध्यक्षहरू सामान्यतया कमजोर र कम प्रभावकारी मानिन्छन्।

### वैश्विक नेता

२० औं शताब्दीमा एक महाशक्तिको रूपमा संयुक्त राज्य अमेरिकाको उदय संग, र संयुक्त राज्य अमेरिका को २१ औं शताब्दी मा संसार को सबै भन्दा ठूलो अर्थतन्त्र भएको, राष्ट्रपति को सामान्यतया एक वैश्विक नेता को रूप मा हेरिन्छ, र कहिले काहि दुनिया को सबै भन्दा शक्तिशाली राजनीतिक व्यक्तित्व। NATO को प्रमुख सदस्यको रूपमा संयुक्त राज्य अमेरिकाको स्थिति, र युरोपेली संघ समावेश भएका अन्य धनी वा लोकतान्त्रिक राष्ट्रहरूसँग देशको बलियो सम्बन्धले राष्ट्रपतिलाई "स्वतन्त्र संसारको नेता" भन्ने उपन्यासको नेतृत्व गरेको छ।

## छनौट प्रक्रिया

### योग्यता

संविधानको धारा २, खण्ड १, दफा ५ ले राष्ट्रपति पद धारण गर्न तीन योग्यताहरू तोकेको छ। राष्ट्रपतिको रूपमा सेवा गर्न, व्यक्तिले निम्न कुराहरू गर्नुपर्छ:

* संयुक्त राज्य अमेरिकाको प्राकृतिक रूपमा जन्मेको नागरिक हुनुपर्छ;

* कम्तिमा ३५ वर्षको हुनुपर्छ;

* कम्तिमा १४ वर्षदेखि संयुक्त राज्य अमेरिकामा बसोबास गरेको हुनुपर्छ।.

### चुनाव

## सुविधा

### पारिश्रमिक

### निवास

### यात्रा

एयर फोर्स वन संयुक्त राज्य वायु सेनाको आधिकारिक हवाई यातायात नियन्त्रण कल चिन्ह तथा संयुक्त राज्य अमेरिकाको राष्ट्रपतिको आधिकारिक सवारी हो ।

## टिप्पणीहरू

## सन्दर्भ सामग्रीहरू