Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# तोयामा

**तोयामा प्रान्त (富山県 तोयामा केन)** जापानको होन्शु टापूको चुबु क्षेत्रमा अवस्थित एक प्रान्त हो। सन् २०२५ अनुसार, तोयामा प्रान्तको जनसंख्या ९९३,८४८ थियो। यसको क्षेत्रफल ४,२४७.६१ वर्ग किलोमिटर रहेको छ।

तोयामा प्रान्त पश्चिममा इसिकावा प्रान्त, उत्तर–पूर्वमा निगाता प्रान्त, दक्षिण–पूर्वमा नगानो प्रान्त, दक्षिणमा गिफु प्रान्त र उत्तरमा जापान सागरसँग सिमाना जोडिएको छ।

यो प्रान्त को राजधानी तोयामा सहर हो। अन्य प्रमुख सहरहरूमा ताकाओका, इमिजु, नान्तो पर्छन्।

तोयामा प्रान्त होकुरीकु क्षेत्रको ऐतिहासिक भाग हो। प्रान्तको अधिकांश जनसंख्या तोयामा तटमा बसोबास गर्छ, जुन जापानको सबैभन्दा ठूलो खाडिहरूमध्ये एक हो।

तोयामा प्रान्त जापान सागर तटीय क्षेत्र भएकोले औद्योगिकरण ब्याप्त भएको छ।

तोयामा प्रचुर जलविद्युत को लागी पनि प्रशिद्ध छ। प्रान्तको ३०% क्षेत्र राष्ट्रिय निकुञ्जको रूपमा सुरक्षित गरिएको छ।

## इतिहास

ऐतिहासिक रूपमा, तोयामा प्रान्त एत्चू प्रान्तको रूपमा परिचित थियो। सन् १८७१ मा हान प्रणालीको अन्त्यपछि, एत्चू प्रान्तलाई निइकावा प्रान्तको नाम दिइयो, तर इमिजु जिल्ला नानाओ प्रान्तलाई दिइयो। सन् १८७२ मा इमिजु जिल्ला नयाँ इशिकावा प्रान्तबाट फिर्ता ल्याइयो।

सन् १८७६ मा निइकावा प्रान्तलाई इशिकावा प्रान्तसँग विलय गरियो, तर सन् १८८१ मा यो विलय रद्द भयो र उक्त क्षेत्र पुनः तोयामा प्रान्तको रूपमा स्थापित भयो।

सन् १९५० को आसपास इटाई–इटाई रोग तोयामा क्षेत्रमा देखा पर्यो।

## अर्थतन्त्र

### कृषि

तोयामा प्रान्तले जापानको कुल चामल उत्पादनमा करिब २.५% को योगदान पुर्‍याउँछ, जसले यस क्षेत्रलाई देशका महत्वपूर्ण कृषि क्षेत्रहरूमध्ये एक बनाउँछ। प्रान्तमा हिमालय समान जापानी आल्प्सबाट बग्ने नदीहरू, वर्षभरि प्रशस्त वर्षा, र प्राकृतिक झरनाहरूका कारण अत्यन्तै प्रचुर पानी स्रोतहरू उपलब्ध छन्। यिनै कारणहरूले गर्दा यहाँको कृषि भूमि उपजाऊ र सिँचाइ प्रणाली अत्यन्त विकसित मानिन्छ।

यसबाहेक, तोयामा प्रान्त जापान सागरको तटीय क्षेत्रमा अवस्थित भएकाले समुद्री स्रोतहरूमा पनि धनी छ। यस क्षेत्रका गहिरा र चिसा पानीमा विभिन्न किसिमका माछा तथा समुद्री उत्पाद फस्टाउँछन्। यहाँ विशेषगरी हौँतौ माछा, सेतो झींगा (White Shrimp), ब्रान्चिनो जस्ता प्रजातिहरूको पालन र माछापालन उद्योग अत्यन्त सक्रिय छ। तटीय क्षेत्रका बन्दरगाहहरूले स्थानीय अर्थतन्त्रमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउने गर्छन्।

### निर्माण र उद्योग

तोयामा प्रान्त ऐतिहासिक रूपमा औषधि उद्योगका लागि प्रसिद्ध छ। अन्य उद्योगहरू जस्तै इलेक्ट्रोनिक उपकरण र पार्टहरू (उद्योगिक रोबोट, साधारण मेसिनरी), धातु उत्पादन (एल्युमिनियम, ताम्रा) आदि पनि हुने गर्छ।

### ऊर्जा

कुरोबे बाँध तोयामा नदीमा अवस्थित छ र कान्साइ इलेक्ट्रिक पावर कम्पनीका लागि बिजुली उत्पादन गर्छ।

## यो पनि हेर्नुहोस

* जापानका प्रदेशहरू

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# सिथियाली

| सिथियाली |
| --- |
| पश्चिम एसियामा सिथियाली राज्यको अधिकतम सीमा (६८०-६०० ईपूर्व) |
| पोन्टिक मैदानमा सिथियन राज्यको अधिकतम सीमा (६००-अन्दाजी २०० ईपूर्व) |
| स्थान | मध्य एसिया
पश्चिम एसिया
पोन्टिक मैदान |
| राजधानी | कामियान्का |
| आम भाषाहरू | सिथियाली |
| धर्म  | सिथियाली धर्म |
| रैथाने(हरू) | सिथियाली |
| सरकार | राजतन्त्र |
| ऐतिहासिक काल | फलाम युग |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **पूर्ववर्ती** | **उत्तरवर्ती** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | सिमेरियाली |
|  | अगाथिरसी |
|  | उरार्तु |
|  | मन्नै |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| मिडि साम्राज्य |  |
| लिडिया |  |
| क्रिमियामा सिथियाली साम्राज्य |  |
| तल्लो डेन्युबमा सिथियाली साम्राज्य |  |
| सिन्दी |  |
| सरमती |  |
| पोन्टसको राज्य |  |

 |

 |
| अचेल | युक्रेन, रूस, मोल्डोभा, रोमानिया, बेलारुस, बुल्गेरिया, आर्मेनिया, अजरबैजान, जर्जिया, टर्की, इरान |

**सिथियालीहरू** र कहिलेकाहीँ **पोन्टिक सिथियालीहरू**को रूपमा पनि चिनिन्छ, एक प्राचीन पूर्वी इरानी अश्वारोही घुमन्ते मानिसहरू थिए जो ईसापूर्व ९औँ देखि ८औँ शताब्दीको दौडान मध्य एसियाबाट आधुनिक युक्रेन र दक्षिणी रूसको पोन्टिक मैदानमा बसाइँ सरेका थिए, जहाँ उनीहरू ईसापूर्व सातौँ शताब्दीदेखि ईसापूर्व तेस्रो शताब्दीसम्म स्थापित रहे।

युद्धमा निपुण, सिथियालीहरूले इसापूर्व आठौँ शताब्दीमा पश्चिमी युरेसियाली मैदानमा प्रमुख शक्तिको रूपमा अगाथिर्सी र सिमेरियनहरूलाई प्रतिस्थापन गरे। ईसापूर्व सातौँ शताब्दीमा सिथियालीहरूले ककेसस हिमशृङ्खला पार गरे र सिमेरियनहरूसँगै पश्चिम एसियामा बारम्बार आक्रमण गरे। मिडहरूद्वारा पश्चिम एसियाबाट निष्कासित भएपछि, सिथियालीहरू पोन्टिक मैदानमा फर्के र बिस्तारै सरमाटियनहरूद्वारा विजय प्राप्त गरे। ईसापूर्व दोस्रो शताब्दीको उत्तरार्धमा, क्रिमियाको सिथियाली नेपोलिसमा मुख्यतया हेलेनाइज्ड सिथियालीहरूको राजधानी मिथ्रिडेट्स छैटौँले कब्जा गरे र उनीहरूको क्षेत्रहरू बोस्पोरन राज्यमा समाहित भए।

सिथियालीहरूको लोप पछि, पुरातन, मध्ययुगीन र प्रारम्भिक आधुनिक कालका लेखकहरूले "सिथियाली" नाम प्रयोग गरेर तिनीहरूसँग असम्बन्धित मैदानका विभिन्न जनसङ्ख्यालाई सङ्केत गरे। ग्रीस, फारस, भारत र चीनलाई जोड्ने विशाल व्यापारिक सञ्जाल रेसम मार्गमा सिथियालीहरूले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए र सम्भवतः ती सभ्यताहरूको समृद्धिमा योगदान पुर्याएका थिए। व्यवस्थित धातुकर्मीहरूले सिथियालीहरूको लागि पोर्टेबल सजावटी वस्तुहरू बनाए, जसले सिथियाली धातुको इतिहास बनायो। यी वस्तुहरू मुख्यतया धातुमा जीवित रहन्छन्, एक विशिष्ट सिथियाली कला को गठन गर्दछ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू