# रुस

| रुसी महासङ्घРоссийская Федерация *Rossiyskaya Federatsiya* |
| --- |
|
झन्डा

प्रतीकचिह्न

 |
| **राष्ट्रिय गान:**Государственный гимн Российской Федерации (tr.: *Gosudarstvenny gimn Rossiyskoy Federatsii*) (English: State Anthem of the Russian Federation) |
|  |
| राजधानी | मस्को |
| सबैभन्दा ठुलो सहर | मस्को, सेन्ट पिटर्सवर्ग |
| आधिकारिक भाषाहरू | रुसी |
| जातिगत समूहहरू (२०१०) | ८१% रुसी ३.७% तातार १.४% युक्रेनी १.१% बाश्कीर १% चुभास ११.८% अरू र नतोकिएको |
| रैथाने(हरू) | रुसी |
| सरकार | Federal semi-presidential republic |
|  |
| • राष्ट्रपति  | भ्लादिमिर पुटिन |
| • प्रधानमन्त्री  | मिखाइल मिसुस्तिन |
|  |
| व्यवस्थापिका | Federal Assembly |
| • माथिल्लो सदन | Federation Council |
| • तल्लो सदन | State Duma |
| Formation |
|  |
| • रुरिक वंश  | ८६२ |
| • Kievan Rus'  | ८८२ |
| • Vladimir-Suzdal Rus'  | ११६९ |
| • Grand Duchy of Moscow  | १२८३ |
| • Tsardom of Russia  | ११ जनवरी १५४७ |
| • रुसी साम्राज्य  | २२ अक्टोबर १७२१ |
| • Russian Soviet Federative Socialist Republic  | ७ नोवेम्बर १९१७ |
| • सोभियत सङ्घ  | १० डिसेम्बर १९२२ |
| • रुसी महासङ्घ  | २५ डिसेम्बर १९९१ |
|  |
| क्षेत्रफल |
| • जम्मा | १,७०,९८,२४६ किमी२ (६६,०१,६७० वर्ग माइल) (प्रथम) |
| • पानी (%) | 13 (including swamps) |
| जनसङ्ख्या |
| • २०१२ अनुमानित | १४४,५२६,६३६ (९औँ) |
| • घनत्व | ८.४/किमी2 (२१.८/वर्ग माइल) (२२५औँ) |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (क्रय शक्ति समता) | २०११ लगत |
| • जम्मा | $2.376 trillion (६औँ) |
| • प्रति व्यक्ति | $२८,९५७ |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (साङ्केतिक) | २०११ लगत |
| • जम्मा | $१.८८४ trillion (१२औँ) |
| • प्रति व्यक्ति | $११,९४६ |
| गिनी (२०१८) |  37.5 मध्यम · ९८औ |
| मानव विकास सूचकाङ्क (२०१९) |  0.824 धेरै उच्च · ५२औ |
| मुद्रा | Ruble (RUB) |
| समय क्षेत्र | अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय+3 to +12 (exc. +5) |
| मिति ढाँचा | dd.mm.yyyy |
| सडक प्रयोग | दायाँ |
| टेलिफोन कोड | +७ |
| इन्टरनेट डोमेन | .ru, .su, .рф |

**रुस** (रुसीमा:Россия) संसारको सबैभन्दा ठुलो देश हो। यसको ठुलो भुखण्ड एसिया महादेशमा परेता पनि राजधानी मस्को युरोपेली खण्डमा पर्दछ। रसिया नेपालको एक प्रमुख मित्र देश हो। यो देशले नेपालको महेन्द्र राजमार्गको पथलैया ढल्केबर खण्ड बनाइदिनुका साथै थुप्रै कारखाना खोलीदिएको थियो। यस देशका हालका राष्ट्रपति भ्लादिमीर पुटिन हुन्।

रुस संयुक्त राष्ट्रसङ्घ सुरक्षा परिषदको पाँच मध्ये एक स्थायी सदस्य हो र आसियानको एक सक्रिय वैश्विक साझेदार पनि हो। रुस साङ्घाई सहयोग सङ्गठन, जी-२०, युरोपेली परिषद , एसिया-प्यासिफिक इकोनोमिक कोपरेसन (APEC), अर्गनाइजेसन फर सेकुरिटी एण्ड को-अपरेसन इन युरोप (OSCE), इन्टरनेसनल इन्भेस्टमेन्ट बैङ्क (IIB) र विश्व व्यापार सङ्घटन (WTO),र as well as being the leading member of the कमनवेल्थ अफ इन्डीपेन्ट स्टेट्स (CIS), कलेक्टिभ सेकुरिटी त्रिटि अर्गनाइजेसन (CSTO) को सक्रिय सदस्य र युरेसियन इकोनोमिक युनियन (EAEU) को सदस्य पनि हो।

## इतिहास

कोनाडिक प्यास्त्रोलिसम प्लोनिक-कास्पियन चरण मा चल क्यालिथिक मा शुरू भयो।

शास्त्रीय पुरातनता मा पन्टनिक स्टेपे को स्तिथिया भनिन्छ। ८औँ शताब्दी ई.पू. मा शुरु हुने, ग्रीक ग्रीक व्यापारिकहरूले आफ्ना सभ्यतालाई तानास र फ्यानगोरियामा व्यापारिक साम्राज्यमा ल्याए। प्राचीन यूनानी अन्वेषकहरू, सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण प्यथेअस, बाल्टिक समुद्रमा आधुनिक दिन क्यालिनिनग्रादसम्म पुग्यो। रोमीहरूले क्यास्पियन सागरको पश्चिमी भागमा बसोबास गरे, जहाँ उनीहरूको साम्राज्य पूर्वतिर फैलिएको थियो।तेस्रो सेमि शताब्दीमा ओमको अर्ध-पौराणिक गॉथिक साम्राज्य दक्षिणी रुसमा अवस्थित थियो जब सम्म हन्स द्वारा ओभरराइड भयो। तेस्रो र ६औँ शताब्दी ईस्वीको बीच, बोस्पोरन युनिभर्सिटी, एक हेन्डेनसिटि पोलिटिक्स जुन यूनानी उपनिवेशहरू सफल भयो, यो पनि युद्धका जनजातिहरू जस्तै हन्स र यूरोसायन अवारको नेतृत्वमा कोटाडिक आक्रमणबाट पराजित भएको थियो। एक तुर्क मानिस, खाजर्सले १०औँ शताब्दी सम्म कास्पियन र कालो समुद्र बीच निचला वोल्गाबिनिन चरणहरू शासन गरे।

आधुनिक रुसको पुर्खाहरू स्लालिक जनजाति हुन्, जसको मूल घर केही विद्वानहरूले पिन्के मार्शेसको जङ्गलका क्षेत्रहरू गरेका छन्। पूर्वी स्लावहरूले बिस्तारै पश्चिमी रुभ दुई लहरहरूमा बसोबास गरे: एक कीवबाट हालको दिन सुजुल्ड र मूरो र अर्को पोलटस्कबाट नोभोरोड र रोस्तोभ तिर। सातौँ शताब्दीदेखि, पूर्वी स्लाभहरूले पश्चिमी रुसमा जनसङ्ख्याको ठुलो समूह बनायो र मातृ, मरोमीहरू र मिशचिरा सहित देशी फिनो-यूगिक समुदायको आकलन गरे।
कोनाडिक कोनाडिक प्यास्त्रोलिस्म प्लोनिक-कास्पियन चरण मा चाल क्यालिथिक मा शुरू भयो।

शास्त्रीय पुरातनता मा, पन्टनिक स्टेपे को स्तिथिया भनिन्छ। ८औँ शताब्दी ई.पू. मा शुरु हुने, ग्रीक ग्रीक व्यापारिकहरूले आफ्ना सभ्यतालाई तानास र फ्यानगोरियामा व्यापारिक साम्राज्यमा ल्याए। प्राचीन यूनानी अन्वेषकहरू, सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण प्याथेअस, बाल्टिक समुद्रमा आधुनिक दिन क्यालिनिनग्रादसम्म पुग्यो। रोमीहरूले क्यास्पियन सागरको पश्चिमी भागमा बसोबास गरे, जहाँ उनीहरूको साम्राज्य पूर्वतिर फैलिएको थियो। तेस्रो सेमि शताब्दीमा ओमको अर्ध-पौराणिक गॉथिक साम्राज्य दक्षिणी रुसमा अवस्थित थियो जब सम्म हन्स द्वारा ओभरराइड भयो। तेस्रो र ६औँ शताब्दी ईस्वीको बीच, बोस्पोरन युनिभर्सिटी, एक हेन्डेनसिटि पोलिटिक्स जुन यूनानी उपनिवेशहरू सफल भयो, यो पनि युद्धका जनजातिहरू जस्तै हन्स र यूरोसायन अवारको नेतृत्वमा कोटाडिक आक्रमणबाट पराजित भएको थियो। एक तुर्क मानिस, खाजर्सले १०औँ शताब्दी सम्म कास्पियन र कालो समुद्र बीच निचला वोल्गाबिनिन चरणहरू शासन गरे।

आधुनिक रुसको पुर्खाहरू स्लालिक जनजाति हुन्, जसको मूल घर केही विद्वानहरूले पिन्के मार्शेसको जङ्गलका क्षेत्रहरू गरेका छन्। पूर्वी स्लावहरूले बिस्तारै पश्चिमी रुभ दुई लहरहरूमा बसोबास गरे: एक कीवबाट हालको दिन सुजुल्ड र मूरो र अर्को पोलटस्कबाट नोभोरोड र रोस्तोभ तिर। सातौँ शताब्दीदेखि, पूर्वी स्लाभहरूले पश्चिमी रुसमा जनसङ्ख्याको ठुलो समूह बनायो र मातृ, मरोमीहरू र मिशचिरा सहित देशी फिनो-यूगिक समुदायको आकलन गरे। प्लोनिक-कास्पियन चरणमा शुरू भयो।

शास्त्रीय पुरातनता मा, पन्टनिक स्टेपे को स्तिथिया भनिन्छ। ८औँ शताब्दी ई.पू. मा शुरु हुने, ग्रीक ग्रीक व्यापारिकहरूले आफ्ना सभ्यतालाई तानास र फ्यानगोरियामा व्यापारिक साम्राज्यमा ल्याए। प्राचीन यूनानी अन्वेषकहरू, सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण प्यास्त्र, बाल्टिक समुद्रमा आधुनिक दिन क्यालिनिनग्रादसम्म पुग्यो। रोमीहरूले क्यास्पियन सागरको पश्चिमी भागमा बसोबास गरे, जहाँ उनीहरूको साम्राज्य पूर्वतिर फैलिएको थियो।तेस्रो सेमि शताब्दीमा ओमको अर्ध-पौराणिक गॉथिक साम्राज्य दक्षिणी रुसमा अवस्थित थियो जब सम्म हन्स द्वारा ओभरराइड भयो। तेस्रो र ६औँ शताब्दी ईस्वीको बीच, बोस्पोरन युनिभर्सिटी, एक हेन्डेनसिटि पोलिटिक्स जुन यूनानी उपनिवेशहरू सफल भयो, यो पनि युद्धका जनजातिहरू जस्तै हन्स र यूरोसायन अवारको नेतृत्वमा कोटाडिक आक्रमणबाट पराजित भएको थियो। एक तुर्क मानिस, खाजर्सले १०औँ शताब्दी सम्म कास्पियन र कालो समुद्र बीच निचला वोल्गाबिनिन चरणहरू शासन गरे।

आधुनिक रुसको पुर्खाहरू स्लालिक जनजाति हुन्, जसको मूल घर केही विद्वानहरूले पिन्के मार्शेसको जङ्गलका क्षेत्रहरू गरेका छन्। पूर्वी स्लावहरूले बिस्तारै पश्चिमी रुभ दुई लहरहरूमा बसोबास गरे: एक कीवबाट हालको दिन सुजुल्ड र मूरो र अर्को पोलटस्कबाट नोभोरोड र रोस्तोभ तिर। सातौँ शताब्दीदेखि, पूर्वी स्लाभहरूले पश्चिमी रुसमा जनसङ्ख्याको ठुलो समूह बनायो र मातृ, मरोमीहरू र मिशचिरा सहित देशी फिनो-यूगिक समुदायको आकलन गरे।

मस्को
सेन्ट पिटर्सवर्ग

## भूगोल

## राजनीति

### राज्य ब्यवस्था

रुसको संविधान अनुसार, देश एक सङ्घिय र अर्ध-राष्ट्रपति गणतन्त्र हो, जहाँ राष्ट्रपति राज्यको प्रमुख हो र प्रधान सरकारको प्रमुख हो। रुसी सङ्घ मौलिक रूपमा बहु-पक्षीय प्रजातन्त्रको लोकतन्त्रको रूपमा संरचित छ, सङ्घीय सरकारले तीन शाखाबाट बनाएको छ:

### विधानसभा

रुस द्वसंसदीय , ४५० सदस्यीय राज्य डोमा र १७० सदस्यीय फेडरल काउन्सिलको गठन भएको छ जसले सङ्घीय कानुनलाई स्वीकार्छ, युद्धको घोषणा गर्दछ, संधिहरूलाई स्वीकृत गर्दछ, पर्स को शक्ति र राष्ट्रपति को अपमानजनक शक्ति विद्यमान छ। राष्ट्रपति सशस्त्र बलहरू को सर्वोच्च कमांडर-इन-चीफ हुन्। कानुन बन्नु भन्दा पहिले विधान विधेयकहरू को लागि हुन्छन् र सङ्घीय कानुन र नीतिहरू लाई प्रशासित र लागु गर्ने रुस (कैबिनेट) र अन्य अधिकारीहरू लाई नियुक्त गर्दछ। संवैधानिक अदालत, उच्च न्यायालय र तल्लो सङ्घीय अदालत, जसका न्यायाधीशहरू राष्ट्रपति को सिफारिश मा सङ्घीय परिषद द्वारा नियुक्त गर्दै छन् उनीहरूको कानुन को व्याख्या गर्दछन् र उनिहरूको असंवैधानिक समस्त कानुनहरू लाई रद्द गर्न सक्छन्।

### राष्ट्रपति

६-६ वर्षको अवधिको लागि लोकप्रिय मतदानद्वारा चुनिन्छ। (दुई पटकसम्म राष्ट्रपतिहिन पाइन्छ तर लगातार तेस्रो अवधिको लागि उम्मेदवार हुन पाइदैन।)। सरकारका मन्त्री र तिनका पदाधिकारीहरू, महासचिवहरू, र अन्य व्यक्तिहरू चयन गरिएका छन्; सबै प्रधानमन्त्री द्वारा प्रधान मंत्रीको सिफारिसमा नियुक्त गरिएको छ (जबकि पछिको नियुक्ति राज्य दमाको सहमति चाहिँन्छ)। रुसमा रहेको राजनीतिक दलहरू संयुक्त रुस, कम्युनिस्ट पार्टी, लिबरल डेमोक्रेटिक पार्टी, र ए। बस रुस समावेश छन्। २०१३ मा प्रजातान्त्रिक सूचकाङ्कमा १६७ देशहरूमध्ये १२२औँ स्थानमा रुस रहेको छ। अर्थशास्त्री खुफिया इकाईले सङ्कलन गरी विश्व न्याय प्रोजेक्ट, २०१४ को अनुसार, कानुनको नियममा सर्वेक्षण गरेको ८० प्रतिशत 99 0 9 0 रियामीलाई क्रमबद्ध गरियो।

### न्यायपालिका

संवैधानिक अदालत, उच्च न्यायालय र तल्लो सङ्घीय अदालतहरू, जसका न्यायाधीशहरू राष्ट्रपतिको सिफारिसमा फेडरल काउन्सिलद्वारा नियुक्ति गरिएका छन्, कानुनी व्याख्या र अनौपचारिक रूपान्तरण गर्न कानुनहरू हटाउन सक्छन्।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू