Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# क्योटो

| क्योटो
京都市 |
| --- |
| नगर |
| क्योटो शहर |
| क्योटो सहरको धरोहरहरू |
| झण्डा |
| क्योटो महानगरमा क्योटोको अवस्थिति |
| देश |  जापान |
| क्षेत्र | कानसाई |
| पर्फेक्चर | क्योटो पर्फेक्चर |
| सरकार |
|  • मेयर | दाइसाकु कादोकावा |
| क्षेत्रफल |
|  • जम्मा | ८२७.९० किमी२ (३१९.६५ वर्ग माइल) |
| जनसङ्ख्या (अक्टोबर १, २०१५) |
|  • जम्मा | १,४७४,५७० |
|  • घनत्व | १८००/किमी२ (४६००/वर्ग माइल) |
| समय क्षेत्र | युटिसी+९ (जापानको प्रमाणिक समय) |
| - रुख | जापानी मेपल आ कस्तुरा |
| - फूल | Camellia, Azalea and Sugar Cherry |
| फोन नम्बर | ०७५-२२२-३१११ |
| ठेगाना | 488 Teramachi-Oike, Nakagyō-ku, Kyōto-shi, Kyōto-fu 604-8571 |
| वेबसाइट | * www2.city.kyoto.lg.jp/koho/eng/index.html
* kyoto.travel
 |

**क्योटो** (京都市, *Kyōto-shi*, pronounced [kʲjoːꜜto.ɕi] ( ); ब्रिटिस: /kɪˈoʊtoʊ/, अमेरिकी: /kiˈoʊ-/, वा /ˈkjoʊ-/) होन्शु टापुको मध्यमा अवस्थित जापानको एक महानगर हो । क्वामू शासन कालमा यस सहरलाई 'हे यान जो' अर्थात् 'शान्तिको नगर' को संज्ञा दिइएको थियो । ११औँ शताब्दी सम्म क्योटो जापानको राजधानी थियो र आज पनि पश्चिमी प्रदेशको राजधानी हो । यस सहरलाई आधुनिकीकरण तथा यसको पुनर्संरचनाको लागि सन् १८९० मा यस नगरसँगै रहेका बिवा ताललाई लगभग ७ माइल लामो नहरद्वारा बाँधियो र आकर्षक बनाइयो । यो सहरलाई आज पनि **हजारौ वर्षको राजधानी** भन्ने गरिन्छ ।

विशाल मन्दिरहरू, कलात्मक भवनहरूको लागि क्योटो सम्पूर्ण जापानमा प्रसिद्ध छ । यहाँ रेशमको कपडा, चिनिया माटोको भाडा, खेलौना र अन्य प्रकारका धातुका भाडाकुडाको उद्योग अधिक विकसित छन् । यो जापानमा बौद्ध धर्मको सबैभन्दा ठुलो केन्द्र हो ।

## नाम

जापानी भाषामा यस सहरलाई **क्यो** (京), **मियाको** (都), वा **क्यो नो मियाको** (京の都) भनिन्छ । ११औँ शताब्दीमा, यो सहरको नाम चिनिया शब्दको **jingdu** (京都) राजधानीबाट क्योटो (**राजधानी सहर**) राखियो ।

## इतिहास

यद्यपि पुरातात्त्विक प्रमाणहरूले क्योटोमा मानिसको बसोबास पालियलिथिक समय देखि नै शुरू भएको देखाउछ, तर उक्त स्थानमा मानव गतिविधिको बारेमा पत्ता भने ६ औँ शताब्दी भन्दा अघि शिमोगामो श्रिनको पालोको समयको देखिन्छ ।

## धार्मिक अवस्था

क्योटो, १८९१
क्योटो नगरको दृष्य
## जनसङ्ख्या

सन् २०१५ को जापानको जनगणना अनुसार क्योटोको जनसङ्ख्या १४,७४,५७० रहेको छ । ऐतिहासिक रूपमा क्योटो जापानको सबैभन्दा ठुलो सहर रहेको थियो जसलाई १६औं शताब्दीमा आएर ओसाका र एडो (टोक्यो)ले पछाडी पारे । युद्धको समयमा कोबे र नागोया क्रमसः चौथौ र पाँचौ ठुलो सहरसँग यसको व्यापारिक सम्बन्ध रहेको थियो । सन् १९४७ मा यो तेस्रो, सन् १९६० मा पाँचौ, सन् १९९० मा सातौँ र सन् २०१५ मा आएर यो जापानको ९औं ठुलो सहर बन्न पुगेको हो ।

## यातायात व्यवस्था

क्योटो टावरबाट क्योटो र कारासुमा सडकको दृश्य
क्योटो स्टेसनभित्र
### हवाई मार्ग

हुनत क्योटोमा कुनै पनि विमानस्थल छैन, तर भ्रमण गर्ने यात्रीहरू कानसाई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल तथा ओसाका अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट यस सहर प्रवेश गर्न सक्छन् । जेआर पश्चिमद्वारा कानसाई विमानस्थल एक्सप्रेस, हारुका सञ्चालित रहेको छ जसले कानसाई विमानस्थलबाट क्योटो स्टेसन ७३ मिनेटमा पुगाउने गर्दछ ।

ओसाका विमानस्थल यातायात बसहरू इतामी विमानस्थल र क्योटो स्टेसन ५० मिनेटमा पुगाउने गर्दछ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू

## यो पनि हेर्नुहोस्
# होक्काइडो

**होक्काइडो** (जापानी: 北海道, अङ्गेजीः Hokkaido) जापानको दोस्रो ठूलो टापु हो । होक्काइडोमा रहेको सबैभन्दा ठूलो सहर साप्पोरो हो। होक्काइडोको उत्तरपूर्वमा कुरिल टापुहरू छन्, जुन रूसको सिमाना हो।

१६ औं शताब्दीसम्म होक्काइडोमा आइनु आदिवासीहरूले बसोबास गर्थे। जापानको शासन १७ औं शताब्दी सम्म ओशिमा प्रायद्वीपमा सीमित थियो। १८६९ मा, मेइजी पुनर्स्थापना पछि, जापान द्वारा यो टापू कब्जा गरिएको थियो, र होक्काइडो नामकरण गरिएको थियो। त्यस पछि, जापानी मुलका मानिसहरू यो टापुमा उपनिवेश गर्न थाले। र ऐनु मानिसहरूलाई तिनीहरूको भूमि समर्पण गर्न बाध्य पारियो। २१ औं शताब्दी सम्ममा, ऐनु समुदाय जापानी समाजमा बिलिन भयो ।

## प्रारम्भिक इतिहास

जोमोन कालमा (करिब १५००० वर्ष पहिले) होक्काइडोमा मानिसको बसोबास सुरु भएको थियो। लगभग २००० वर्ष पहिले, याओई मानिसहरूले यहाँ उपनिवेश गरे र टापु को जनसंख्या सिकारी बाट कृषि पेशा तिर सारे। ७२० ईस्वीमा यस क्षेत्रको लिखित ईतिहास सुरु भएको प्रमाण *निहोन शोकीमा* लेखिएकोले थाह हुन्छ। *निहोन शोकी* अनुसार आबेनो हिराफु( Abe no Hirafu) ले ६५८ देखि ६६० सम्म ठूलो नौसेना र सेनाको नेतृत्व गरेर स्थानिय सङ्ग सम्पर्क गरेका थिए। नारा र हेयान काल (७१०-११८५) को समयमा, होक्काइडोका मानिसहरूले केन्द्रीय सरकारसँग व्यापार गर्थे। मध्य युगमा, होक्काइडोका मानिसहरूलाई इजो भन्न थालियो। र होक्काइडोलाई इजोची (蝦夷地) वा इजोगासिमा (蝦夷ヶ島) भनेर चिनिन थाल्यो।

## मेइजी पुनर्स्थापना

मेइजी पुनर्स्थापना सम्म होक्काइडोलाई इजोची भनेर चिनिन्थ्यो। १८६८ मा *बोशिन युद्धको* केही समय पछि, एनोमोटो ताकेकीको नेतृत्वमा टोकुगावाको समूहले अस्थायी रूपमा यस टापुलाई कब्जा गर्‍यो, तर सो विद्रोह मे १८६९ मा निर्मूल गरियो। त्यसपछि सो क्षेत्रलाई जापानी मूल क्षेत्र मा गाभियो र होक्काइडो नामकरण गरियो।

## दोस्रो विश्वयुद्ध

जुलाई 1945 को मध्य मा, होक्काइडोका विभिन्न बन्दरगाहहरु, शहरहरु र सैन्य सुविधाहरुमा अमेरिका नौसेना को टास्क फोर्स ३८ ले आक्रमण गरेकाे थियो। जापानीले आत्मसमर्पण गर्नु अघि, सोभियत संघले होक्काइडोमा आक्रमणको तयारी गरेको थियो, तर सो योजना पुरा गरिएन।

## हाल

१९४७ मा स्थानीय स्वायत्तता कानून लागु भएपछि होक्काइडो अन्य प्रिफेक्चरहरूसँग बराबर भयो। जापानको केन्द्रीय सरकारले होक्काइडो विकास एजेन्सी (北海道開発庁, Hokkaido Kaihatsuchō) लाई प्रधानमन्त्री कार्यालयको एजेन्सीको रूपमा १९४९ मा स्थापना गर्‍यो। सो एजेन्सीलाई २००१मा भूमि, पूर्वाधार र यातायात मन्त्रालयमा मा समाहित गरियो।

## जनसंख्या

होक्काइडो जापानको पाँच मुख्य टापुहरू मध्य तेस्रो-सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएको क्षेत्र हो। २०२३ मा यहाँ काे जनसंख्या ५१,११,६९१ थियो। प्रति वर्ग किलोमिटरमा ६१ जना बासिन्दा भएको यो जापानमा सबैभन्दा कम जन-घनत्व भएको क्षेत्र हो। होक्काइडो विश्वका टापुहरू माझ जनसंख्यामा २१ औं स्थानमा पर्छ।

## यो पनि हेर्नुहोस‍‍

* जापानका प्रदेशहरू

## सन्दर्भ सामाग्री
# आओमोरी

**आओमोरी प्रिफेक्चर** (青森県, Aomori-ken) जापानको एक प्रदेश हो। यस प्रदेशको राजधानीको नाम पनि आओमोरि शहर हो। यो प्रदेश जापानको मुख्य टापु (होन्शु) को उत्तर मा पर्दछ। पूर्वमा प्रशान्त महासागर, दक्षिणपूर्वमा इवाते प्रदेश, दक्षिणपश्चिममा अकिता प्रदेश, पश्चिममा जापानको सागर रहेको छ। ९,६४५.६४ बर्ग किमी क्षेत्रफल भएको आओमोरी प्रीफेक्चर जापानको ८ औँ ठूलो प्रदेश हो। यहाँ ११.८ लाख मानिस बसोबास गर्छन । लगभग ४५% बासिन्दाहरू दुई मुख्य शहरहरू, ओमोरी र हाचिनोहेमा बस्छन्।
प्रदेशको अधिकांश भागमा जङ्गल र पहाडी भूभाग रहेको छ।

यस क्षेत्रमा मानिसहरूले करिब १५,००० वर्षदेखि बसोबास गरेको प्रमाण भेटिन्छ। यो कुरा त्यहाँ भेटिएको माटोका भाँडाहरू बाट प्रमाणीत हुन्छI ७००० ईसा पूर्व सम्ममा यहाँ माछा मार्ने संस्कृति विकसित भएको थियो। लगभग ३९०० ईसा पूर्वमा हालको आओमोरि सहरमा बसोबास सुरु भएको थियो। तर केहि अज्ञात कारणहरूका कारण २३०० ईसापूर्वमा यहाँको सभ्यता लगभग समाप्त भएको थियो।

## यो पनि हेर्नुहोस

* जापानका प्रदेशहरू

## सन्दर्भ सामाग्री‍‍‌‌