Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# उल्था

वज्रछेदिकाप्रज्ञापरमितासूत्र नामको बौद्धमार्गी ग्रन्थलाई कुमारजीवले संस्कृतबाट चिनियाँमा उल्था गरेका थिए।
कुनै भाषामा बोलिने वा लेखिएको कुरालाई अर्को भाषामा अर्थपूर्ण रूपफेरी गर्नुलाई उल्था भनिन्छ। उल्था गर्नु भनेको धेरै प्राचीन समयदेखि चल्दै आएको चलन हो।
# साहित्य

ऋग्वेद संसारको सबैभन्दा पुरानो साहित्य मध्ये एक हो।
**साहित्य** भन्नाले सम्भव भएसम्म कुनै पनि लिखित सामग्रीलाई बुझाउँछ। साहित्यलाई कलाविधाको एक रूप मानिन्छ, वा कुनै पनि लेखन जसले कलात्मकता वा बुद्धिमत्ताका सङ्केतहरू देखाउँछ, वा जुन सामान्य लेखनभन्दा कुनै विशेष तरिकाले फरक हुन्छ। छोटकरीमा भन्नुपर्दा, साहित्य भनेको सांसारिक वा ब्रह्माण्डीय विचार, भावना, सौन्दर्य र कलाको इन्द्रियहरू मार्फत वा लेखकको वास्तविक जीवनका भावनाहरूको लिखित अभिव्यक्ति हो।

## साहित्यका प्रकार

### कविता

कवितालाई परम्परागत रूपमा गद्यबाट अलग गरिएको छ, जसमा भाषाको सौन्दर्यात्मक गुणहरूको अधिक प्रयोग समावेश छ, जसमा सङ्गीत उपकरणहरू जस्तै ,अनुप्रास, कविता, र लय, र अनुच्छेदको सट्टा रेखा र पदहरूमा सङ्कलन गरिएको छ।

### गद्य

माथि उल्लेख गरिएझैँ, गद्यले सामान्यतया कविताको तुलनामा भाषाको सौन्दर्य गुणहरूको धेरै कम प्रयोग गर्दछ। यद्यपि, मुक्त पद्य र गद्य कविता सहित आधुनिक साहित्यमा भएका विकासहरूले भिन्नताहरूलाई धमिलो पारेको छ।

### उपन्यास

उपन्यास भनेको कथात्मक कथाको विस्तारित कृति हो जुन सामान्यतया गद्यमा लेखिन्छ र पुस्तकको रूपमा प्रकाशित हुन्छ। उपन्यास भनेको लामो, काल्पनिक कथा हो। आधुनिक युगमा उपन्यासले सामान्यतया साहित्यिक गद्य शैलीको प्रयोग गर्दछ। यस समयमा गद्य उपन्यासको विकासलाई मुद्रणमा आविष्कार र १५औँ शताब्दीमा सस्तो कागजको परिचयले प्रोत्साहित गरेको थियो।

### नाटक

नाटक एक प्रकारको साहित्य हो जसको मुख्य उद्देश्य प्रदर्शन गर्नु हो। साहित्यको यस विधामा प्रायः सङ्गीत र नृत्य समावेश हुन्छ, जस्तै सङ्गीत नाटक र सङ्गीत थिएटर। रंगमञ्च नाटक नाटकको एक उप-विधा हो, जहाँ नाटककारद्वारा लिखित नाटकीय कार्य मञ्चमा प्रदर्शन गरिन्छ। यसमा पात्रहरूको संवाद समावेश छ र यसलाई पढ्नुको सट्टा नाटकीय वा नाटकीय तरिकाले प्रस्तुत गरिएको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# क्रियापद

**क्रियापद** भन्नाले क्रियाको वाचक वा कार्यव्यापारका रूपमा प्रयुक्त हुने र वाक्यमा केन्द्रीय विन्दुका रूपमा रहने क्रियारूपायित पद वा शब्द भन्ने बुझिन्छ।

## विशेषता

* क्रिया बिना वाक्यहरू पूरा हुन सक्दैनन्।
* केही क्रियाहरू स्वतःस्फूर्त हुन्छन् भने केही प्रदर्शन हुन्छन्।
* क्रियापदमा एक वा एकभन्दा बढी शब्दहरू मिलेर बन्न सक्छन्।
* लिङ्ग, शब्द, कारक र कालद्वारा प्रभावित भएर कार्यका रूपहरू परिवर्तन हुन सक्छन्। त्यसैले ती विकारी शब्दहरू हुन्।

## क्रियाको भेद

* कर्मको आधारमा
* प्रयोगको आधारमा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू
# विभक्ति

विभक्ति भन्नाले नामिक शब्दहरूलाई क्रियासँग सम्बन्धित पार्न प्रयोग गरिने चिन्ह हो। विभक्तिले नामिक शब्द र क्रियाको सम्बन्धलाई स्पष्ट पार्छ।

**उदाहरणः ऊ बिहानदेखि खेल्दै छन्।
* सुमनद्वारा सामान किनियो।
* एक घण्टामा बसपार्क पुगिन्छ।
* दिलिपले मलाई किताब ल्याइदियो।
# युनानी वर्णमाला

| युनानी वर्णमाला  |
| --- |
| *Ellinikó alfávito* आधुनिक युनानी भाषामा लेखिएको "ग्रीक वर्णमाला" |
| प्रकार |  वर्णमाला
 |
| लेखन दिशा | बायाँ देखि दायाँ  |
| आधिकारिक लिपि | * ग्रीस
* साइप्रस
* युरोपेली सङ्घ
 |
| भाषाहरू | युनानी भाषा |
| सम्बन्धित लिपिहरू |
| अभिभावक लिपिहरू | मिस्री चित्रलिपि* आदिम सिनाली लिपि
	+ फोनेसियाली वर्णमाला
		- युनानी वर्णमाला
 |
|

**युनानी वर्णमाला**को प्रयोग युनानी भाषा लेख्नको लागि ९औँ शताब्दीको उत्तरार्ध वा ८औँ शताब्दी ईपूको सुरुदेखि नै प्रयोग हुँदै आएको छ। यो पहिलेको फोनेसियाली वर्णमालाबाट लिइएको थियो, र यो सबैभन्दा पुरानो ज्ञात वर्णमाला लिपि हो जसले व्यञ्जनवर्ण र स्वरवर्णहरूको लागि अलग-अलग अक्षरहरू विकास गरेको छ।

युनानी वर्णमाला ल्याटिन, गोथिक, कोप्टिक र सिरिलिक लिपिहरू जस्ता धेरै लिपिहरूको पूर्वज हो। यो वर्णमाला विशेषक चिह्न बिना र थोरै विराम चिह्नको साथ लेखिएको थियो।

युनानी भाषा को लेखन मा यसको प्रयोग को अलावा, यसको पुरातन र यसको आधुनिक दुवै रूपहरूमा, युनानी वर्णमाला आज गणित, विज्ञान, र अन्य क्षेत्रहमा अन्तर्राष्ट्रिय तकनीकी प्रतीकहरू र लेबलको एक स्रोतको रूपमा पनि काम गर्दछ।

## वर्णमाला

| **यूनानी वर्ण** |
| --- |
| Α अल्फा | Β बीटा | Γ गामा | Δ डेल्टा | Ε एप्सिलन | Ζ जीटा | Η एटा | Θ थीटा |
| Ι आयोटा | Κ कप्पा | Λ लैम्डा | Μ म्यू | Ν न्यू | Ξ जाई | Ο ओमिक्रान | Π पाई |
| Ρ रो | Σ सिग्मा | Τ टाऊ | Υ अप्सिलन | Φ फाई | Χ चाई | Ψ साई | Ω ओमेगा |  |

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# चिनियाँ भाषा

| चिनियाँ |
| --- |
| 汉语／漢語 वा 中文 हान्यु वा जोङ्वेङ |
| हान्यु (*चिनियाँ*) परपरागत तरिकाले लेखिएको (बायाँ) र सरल तरिकाले लेखिएको (दायाँ) |
| मूलभाषी | चीन, ताइवान, सिंगापुर, मलेसिया, संयुक्त राज्य, क्यानडा, इन्डोनेसिया, फिलिपिन्स |
| रैथाने(हरू) | हान |
| मातृभाषी वक्ता | ० billion |
| भाषा परिवार | सिनो-तिब्बती* Sinitic
	+ **चिनियाँ**
 |
| स्तरीय स्वरूप | Standard Chinese
Cantonese

 |
| आञ्चलिक भाषाहरू | * Mandarin
* Jin
* Wu (incl. Shanghainese)
* Huizhou
* Gan
* Xiang
* Min (incl. Amoy, Teochew, Hoochew)
* Hakka
* Yue (incl. Cantonese, Taishanese)
* Ping
 |
| लिपि | चिनियाँ लिपी, zhuyin fuhao, Latin, Arabic, Cyrillic, braille. Ancient use of 'Phags-pa script. |
| सरकारी दर्जा |
| आधिकारिक भाषा |  चीन (as Putonghua)
 हङकङ (as Cantonese)
 मकाउ (as Cantonese)
 ताइवान (as Guoyu)
 सिंगापुर (as Huayu)
 *Wa State, Burma*
 संयुक्त राज्य |
| नियामक संस्था |  National Commission on Language and Script Work  National Languages Committee  Promote Mandarin Council  Chinese Language Standardisation Council |
| भाषा सङ्केतहरू |
| आइएसओ ६३९-१ | `zh` |
| आइएसओ ६३९-२ | `chi (B)` `zho (T)` |
| आइएसओ ६३९-३ | `zho` – inclusive code व्यक्तिगत कोडहरू: `cdo` – Min Dong `cjy` – Jinyu `cmn` – Mandarin `cpx` – Pu Xian `czh` – Huizhou `czo` – Min Zhong `gan` – Gan `hak` – Hakka `hsn` – Xiang `mnp` – Min Bei `nan` – Min Nan `wuu` – Wu `yue` – Yue `och` – Old Chinese `ltc` – Late Middle Chinese `lzh` – Classical Chinese |
| ग्लोटोलग | `sini1245` |
| भाषाविद् प्रयोगशाला | `79-AAA` |
| चिनियाँ भाषीको विवरण
**सङ्केत:**
  चिनियाँ भाषा मातृभाषा, राष्ट्रिय भाषाको रूपमा भएका राष्ट्रहरू
  ५,०००,००० भन्दा बढी चिनियाँ भाषी भएका राष्ट्रहरू
  १,०००,००० भन्दा बढी चिनियाँ भाषी भएका राष्ट्रहरू
  ५००,००० भन्दा बढी चिनियाँ भाषी भएका राष्ट्रहरू
  १००,००० भन्दा बढी चिनियाँ भाषी भएका राष्ट्रहरू
  प्रमूख चिनियाँ भाषी भएका स्थानहरू
 |
|

**चिनियाँ भाषा** चीनमा बोलिनने मुख्य भाषा हो। यो विश्वमा धेरै मानिसले बोल्ने भाषाहरूमध्ये एक हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू
# सुमो

सुमो कुस्ती (相撲)| जनवरी २००८ मा "योकोजुना" आसास्होर्यु अकिनोरी (बायाँ) र "कोमुसुबी" कोटोसोगिकु काजुहिरो बिच भएको सुमो खेल (*टोरी-कुमी*) । |
| मुख्य कला: | समात्ने |
| खेलिने शैली: | Full contact |
| उत्पती स्थान: | Japan |
| ओलम्पिक: | समावेस गरिएको छैन |
| वेबसाइट: | www.sumo.or.jp/en/index |

| सुमो |
| --- |
|  |
| "कान्जी"मा *सुमो* |

**सुमो** एक किसिमको प्रतिस्पर्धात्मक कुस्ती खेल हो जहाँ "रिकिसी" (कुस्तीवाज)ले आफ्नो प्रतिस्पर्धीलाई वृत्ताकार घेरा (डोह्यो)बाट बाहिर ठेल्न कोसिस गर्छन् ।

जापानलाई यस खेलको जनक राष्ट्र भनिन्छ । विश्वभरमा जापानमा मात्र यस खेलका पेसेवर खेलाडी भेटिन्छन् ।