# सरलीकृत चिनियाँ

| सरलीकृत चिनियाँ  |
| --- |
|  |
| प्रकार |  अक्षर लिपि
 |
| समयावधि | सन् १९५६ - हाल |
| लेखन दिशा | * Left-to-right, rows top to bottom (modern usage)
* Top-to-bottom, columns right to left (traditional style)
 |
| आधिकारिक लिपि | * जनवादी गणतन्त्र चीन
* सिङ्गापुर
* संयुक्त राष्ट्र सङ्घ (documents in Mandarin from 2009–present)
 |
| भाषाहरू | चिनियाँ |
| सम्बन्धित लिपिहरू |
| अभिभावक लिपिहरू | परम्परागत चिनियाँ* सरलीकृत चिनियाँ
 |
| सम्बन्धित लिपिहरू | * खान्जी
* चु हान
* चु नोम
* हान्जा
* खितान बृहत्तर लिपि
* खितान लघुत्तम लिपि
* झुयिन
 |
| आईएसओ १५९२४ |
| आईएसओ १५९२४ | Hans (501), ​Han (Simplified variant) |
|

| सरलीकृत चिनियाँ |
| --- |
| परम्परागत चिनियाँ |  簡化字  |
| सरलीकृत चिनियाँ |  简化字  |
|

| लिप्यन्तरण |
| --- |
| मन्दारिन |
| - हान्यु फिनयिन | Jiǎnhuàzì |
| - वेड–जाइलेस | Chien3 hua4 tzŭ4 |
| क्यान्टोनी |
| - युफिङ | Gaan2 faa3 zi6 |
| - येल रोमानीकरण | Gáan faa jih |

 |
| वैकल्पिक प्रतिपादन |
| परम्परागत चिनियाँ |  簡體字  |
| सरलीकृत चिनियाँ |  简体字  |
|

| लिप्यन्तरण |
| --- |
| मन्दारिन |
| - हान्यु फिनयिन | Jiǎn​tǐ​zì |
| - वेड–जाइलेस | Chien3 ti3 tzŭ4 |
| क्यान्टोनी |
| - युफिङ | Gaan2 tai2 zi6 |
| - येल रोमानीकरण | Gáan tái jih |

 |

**सरलीकृत चिनियाँ अक्षर** मुख्यभूमि चीन, मलेसिया र सिङ्गापुरमा प्रयोग गरिने मानकीकृत चिनियाँ अक्षरहरू हुन्, जुन सामान्य मानक चिनियाँ अक्षरहरूको तालिकाद्वारा निर्धारित गरिएको छ। परम्परागत चिनियाँ वर्णहरूको साथसाथै, यो समकालीन चिनियाँ लिखित भाषाका दुई मानक अक्षर समूहहरू मध्ये एक हुन्। मुख्यभूमि चीनमा जनवादी गणतन्त्र चीनको सरकारले साक्षरतालाई प्रोत्साहित गर्न सन् १९५० र १९६० को दशकदेखि मुद्रणमा प्रयोगको लागि यसलाई बढावा दिएको थियो। यो आधिकारिक रूपमा जनवादी गणतन्त्र चीन, मलेसिया र सिङ्गापुरमा प्रयोग गरिन्छ, जबकि परम्परागत चिनियाँ वर्णहरू अझै पनि हङकङ, मकाउ र गणतन्त्र चीन / ताइवान (साथै दक्षिण कोरिया र जापानमा केही हदसम्म)मा सामान्य प्रयोगमा रहेका छन्।

सरलीकृत चिनियाँ वर्णहरू माथि वा बोलचालको भाषाको रूपमा सरलीकृत चिनियाँको आधिकारिक नामद्वारा **जियानतित्जी**को रूपमा उल्लेख गर्न सकिन्छ। यसको व्यापक अर्थमा, उत्तरार्द्ध शब्दले सबै पात्रहरूलाई बुझाउँछ जुन चरित्र "संरचना" वा "स्वरूप" को सरलीकरणबाट गुज्रेका छ जसमध्ये केही सहस्राब्दीदेखि मुख्यतया परम्परागत पात्रहरूको साथ हस्त लेखनमा अस्तित्वमा रहेका छन्। अर्को तर्फ, आधिकारिक नामले आधुनिक व्यवस्थित सरलीकृत अक्षर समूहलाई बुझाउँछ, जुन तात्कालिक अध्यक्ष माओ त्से तुङ्ले १९५२ मा भनेजस्तै संरचनात्मक सरलीकरण मात्र नभई मानकीकृत चिनियाँ वर्णहरूको कुल सङ्ख्यामा पर्याप्त कमी पनि समावेश गर्दछ।

सरलीकृत अक्षर फारमहरू स्ट्रोकको सङ्ख्या कम गरेर चिनियाँ अक्षरहरूको ठूलो अनुपातको रूपहरू सरलीकृत गरेर सिर्जना गरिएको थियो। केही सरलीकरणहरू परम्परागत रूपहरूको ग्राफिक वा ध्वन्यात्मक सरलीकरणलाई मूर्त रूप दिने लोकप्रिय कर्सिभ रूपहरूमा आधारित थिए। केही अक्षरहरूमा नियमित नियमहरू लागू गरेर सरलीकृत गरिएको थियो। एक निश्चित घटकको सबै घटनाहरू घटकको सरलीकृत संस्करणको साथ प्रतिस्थापन गरेर गरिएको थियो। समान उच्चारण र समान अर्थ भएका भिन्न वर्णहरू एकल मानकीकृत अक्षरमा घटाइएको थियो। अन्तमा, धेरै वर्णहरू सरलीकरणद्वारा निर्माण गरिएका थिए, यसैले परम्परागत र सरलीकृत चिनियाँ हिज्जेहरू बीच समान छन्।

सन् १९७७ मा दोस्रो चरणको सरलीकरणको घोषणा गरिएको थियो, तर पछि सन् १९८६ मा विभिन्न कारणले यसलाई फिर्ता लिइएको थियो, मुख्यतः दोस्रो चरणको सरलीकरणको भ्रम र अलोकप्रियताका कारण यसलाई फिर्ता लिइएको थियो।

अगस्ट २००९ मा, चीनले सरलीकृत अक्षरहरूको परिमार्जित सूचीका लागि सार्वजनिक टिप्पणीहरू सङ्कलन गर्न सुरु गरेको थियो। ८,१०५ (सरलीकृत र अपरिवर्तित) वर्णहरू समावेश गरिएको सामान्य मानक चिनियाँ वर्णहरूको नयाँ तालिका आधिकारिक रूपमा जनवादी गणतन्त्र चीनको राज्य परिषद्द्वारा ५ जुन २०१३ मा प्रयोगको लागि लागू गरिएको थियो।

## टिप्पणी

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू

* एन्ड्रयु वेस्ट, अप्रचलित सरलीकृत चिनियाँ अक्षरहरू सङ्केतन गर्ने प्रस्ताव
* स्ट्रोक अर्डर एनिमेसन र सरलीकृत चिनियाँ अक्षरहरूको शब्दकोश
* परम्परागत देखि सरलीकृत चिनियाँ रूपान्तरण तालिका

ढाँचा:List of writing systems
ढाँचा:Chinese language