Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# मानक भाषा

**मानक भाषा** एक भाषिका हो जुन व्याकरण र उपयोगको पर्याप्त संहिताकरणबाट गुज्रिएको छ, यद्यपि कहिलेकाहीँ यो शब्दले एक भाषाको सम्पूर्णतालाई जनाउँछ जसमा यसको प्रजातिहरू मध्ये एकको रूपमा मानकीकृत फारम समावेश हुन्छ।

सामान्यतया, ठोस मानकीकरणबाट गुज्रने भाषा प्रजातिहरू वाणिज्य र सरकारका केन्द्रहरूसँग सम्बन्धित बोलीहरू हुन्। भाषिक मानवशास्त्रीहरूले "सन्दर्भ विस्थापन" र समाजशास्त्रीहरूले "कार्यक्रमको विस्तार" भनेर बोलाउने प्रक्रियाहरूद्वारा, यी प्रजातिहरूले वाणिज्य र सरकारसँग सम्बन्धित सामाजिक प्रतिष्ठा प्राप्त गर्छन्। यी प्रक्रियाहरूको समाजशास्त्रीय प्रभावको रूपमा, यस भाषाका धेरैजसो प्रयोगकर्ताहरूले मानक भाषा स्वाभाविक रूपमा उच्च छ भनेर विश्वास गर्न वा यसलाई भाषाका अन्य प्रकारहरूको न्याय गर्ने भाषिक आधारभूत रूपमा विचार गर्न आउँछन्।

## उदाहरणहरू

### हिन्दी-उर्दु

हिन्दुस्तानी भाषाका दुई मानकीकृत दर्ताहरूको भारतमा कानूनी स्थिति छ: मानक हिन्दी (२३ सह-आधिकारिक राष्ट्रिय भाषाहरू मध्ये एक) र उर्दु (पाकिस्तानको आधिकारिक भाषा), फलस्वरूप, हिन्दुस्तानीलाई प्रायः "हिन्दी-उर्दु" भनिन्छ।

### अङ्ग्रेजी

संयुक्त अधिराज्यमा, मानक भाषा ब्रिटिस अङ्ग्रेजी हो, जुन बेलायत र वेल्सको चान्सरीको मध्यकालीन अदालतको भाषामा आधारित छ। सत्रौं शताब्दीको उत्तरार्ध र अठारौं शताब्दीको प्रारम्भमा, मानक अङ्ग्रेजी उच्च वर्गको भाषिक मानकको रूपमा स्थापित भयो, जसमा साथीहरू र भद्रहरू मिलेर बनेका थिए।

## यो पनि हेर्नुहोस्

* राष्ट्रभाषा
* आधिकारिक भाषा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# अप्रिल क्रान्ति

अप्रिल क्रान्ति
**अप्रिल क्रान्ति** वा **अप्रिल १९ क्रान्ति** (कोरियाली: 4·19 혁명, अङ्ग्रेजी: April Revolution) दक्षिण कोरियामा सन् १९६० अप्रिलमा विद्यार्थी युनियन र श्रमिक संघको नेतृत्वमा सिंगमान रिको गणतान्त्रिक सरकार हटाउन गरिएको आन्दोलन हो । रिको राजिनामासँगैँ दोस्रो गणतान्त्रिक सरकारको स्थापना भएको थियो । मार्च १९६० को चुनावी विरोधमा अश्रुग्यासबाट मारिएका एक विद्यार्थीको शव पाएपछि अप्रिल क्रान्ति प्रभाव पारेको थियो ।

## भूमिका

राष्ट्रपति रीले सन् १९४८बाट आफ्नो कार्यभार सम्हालेका थिए तर सिमित आर्थिक र सामाजिक विकासबाट समाजिक रूपमा उनी अप्रिय बन्दै थिए । सत्तामा बसिरहन संविधान शंसोधनले उनलाई झन् भ्रष्ट देखाएको थियो ।

अमेरिकाले आर्थिक सहयोग $३८२,८९३,०००बाट (सन् १९५७) $२२२,२०४,००० (सन् १९५९) पुर्यायो । रि यसबारे चिन्तित बने र आफ्नो राजनीतिक वर्चस्वका लागि परे । सन् १९५८ डिसेम्बरमा उनले राष्ट्रिय सुरक्षा कानुन संशोधन गरी प्रेस स्वतन्त्रता हटाए र विपक्षी सदस्यहरूलाई चुनावमा भाग लिन नपाउने बनाए ।

सन् १९६० को चुनावी दौडमा रिसँग दुई मुख्य पार्टी थिए । सानो *प्रोग्रेसिभ* पार्टी, यसले सन् १९५६को चुनावमा एक लाख भोट पाएको थियो । यस पार्टीको नेतृत्व चो बोंग एमले गरेका थिए । अर्को प्रजातान्त्रिक पार्टीको नेतृत्व छो प्योङ ओकले गरेका थिए । जुलाई १९५९ मा रीले छो बोंग एमलाई कम्युनिस्ट रहेको आरोप लगाए, छोलाई कारावासको सजाय भई पछि मृत्युदण्ड दिइयो । छो प्याइ ओकले पेटको शल्यक्रियाका लागि पुगे पनि उनको त्यहीँ मृत्यु भयो ।

मार्च १९५० मा उपराष्ट्रपतिको पदमा रीका पार्टीका लि-कि पुङ निर्वाचित भए, लि विमार थिए र चुनावी प्रचारमा संलग्न थिएनन् । लिले आफ्ना विपक्षी उम्मेदवार च्याङलाई भारी मतले हराएकाले यस चुनाव स्वच्छ नभएको अट्कल काटियो । कोरियाली एक रिपोर्ट अनुसार चुनावको दिनमा सयौँ *ब्यालेट* बाकसहरू पहिल्यै भरिएका थिए ।

## मासन विरोध र्याली

मार्च १५, १९६० मा मासान (마산, दक्षिण कोरियाको पूर्व राजधानी) मानिसहरू चुनावी घुसपैठको विरोधमा निस्किए । मुख्यत: प्रजातान्त्रिक पार्टीका सदस्यहरू यसमा सक्रिय थिए । प्रहरीहरूले फायरिङ सुरु गरे भने आन्दोलनकारीहरूले डुङ्गा प्रहार गरे ।

अप्रिल ११ मा किम जु युलको शव फेला पर्यो । किम मार्च १५ को आन्दोलनमा सहभागी थिए । अधिकारकर्मीहरूले पानीमा डुबेर मृत्यु भएको भने पनि किमको शिरमा गहिरो चोटले अश्रुग्यासको ग्रेनाइट प्रहारले मृत्यु भएको प्रमाणित गर्यो । यही घटना नै अप्रिल १९ को मुख्य आन्दोलनको श्रेय बन्यो । मासनमा तीन दिनसम्म लगातार आन्दोलन भइरहे ।

## सियोल

अप्रिल १८ मा कोरियाली विश्वविद्यालयले समेत शान्तिपूर्ण विरोध र्यालीहरू सुरु गरे ।

अप्रिल १९ विद्यार्थीहरूले कोरिया विश्वविद्यालयबाट *ब्लु हाउ* (राष्ट्रपति निवास) सम्म विरोध प्रदर्शन गर । प्रहरीहरूद्वारा १८० जनाको मृत्यु र हजारौंको सङ्ख्यामा मानिसहरू घाइते भए ।

अप्रिल २५, १९६० मा विद्यार्थीहरू सँग प्राध्यापक र सर्वसाधारणको मानव सागर निस्कियो । प्रहरीहरूले आन्दोलनकारीहरू लाई दबाउन हिच्किचाए ।

## रीको राजीनामा

२६ अप्रिल १९६० मा रीले राजीनामा दिए । २७ अप्रिल १९६० मा लि-कि पुङको सपरिवारको हत्या हुन पुग्यो । अप्रिल २८ मा मासान घटनाको दोषी मानी गृहमन्त्री चोल-इन क्युले राजीनामा दिए ।

## सम्पूर्ण घटना पश्चात्

लिबरल पार्टी लीको राजिनामासँगै अन्त भयो । दक्षिण कोरियाले राष्ट्रपतिको शक्ति हटाउन अदालतीय प्रणाली अपनायो । १३ अगस्त १९६०मा युन बो सिन राष्ट्रपति भए ।

## सन्दर्भ सामग्री

## बाह्य कडीहरू

* अप्रिल क्रान्तिका भिडियो दृश्यहरू
# उत्तर कोरिया

| प्रजातान्त्रिक जनवादी गणतन्त्र कोरिया조선민주주의인민공화국 *Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk* |
| --- |
|
झन्डा

निसाना छाप

 |
| **आदर्श वाक्य:**강성대국 (English: Powerful and Prosperous Nation) |
| **राष्ट्रिय गान:**"애국가" (tr.: "Aegukka") (English: "The Patriotic Song") |
|  |
| राजधानी र सबैभन्दा ठुलो सहर | प्योङ्गयाङ्ग |
| आधिकारिक भाषाहरू | कोरियाली भाषा |
| आधिकारिक लिपि | चोसोन गुल |
| जातिगत समूहहरू  | कोरियन |
| रैथाने(हरू) | कोरियन |
| सरकार | *Juche* unitary single-party state |
|  |
| • राष्ट्रिय सुरक्षा आयोग प्रमुख  | *रिक्त* |
| • Supreme Commander of the People's Army  | Kim Jong-un |
| • Chairman of the Presidium of Assembly  | Choe Ryong-hae |
| • प्रधानमन्त्री  | Choe Yong-rim |
|  |
| व्यवस्थापिका | Supreme People's Assembly |
| Establishment |
|  |
| • Independence declared  | मार्च १, १९१९ |
| • Liberation  | अगस्ट १५,१९४५ |
| • Formal declaration  | सेप्टेम्बर ९, १९४८ |
|  |
| क्षेत्रफल |
| • जम्मा | १,२०,५४० किमी२ (४६,५४० वर्ग माइल) (९८औँ) |
| • पानी (%) | ४.८७ |
| जनसङ्ख्या |
| • २०११ अनुमानित | २४,०५१,२१८ (५१औँ) |
| • २०११ जनगणना | २५,०००,००० |
| • घनत्व | १९८.३/किमी2 (५१३.६/वर्ग माइल) |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (क्रय शक्ति समता) | २००८ लगत |
| • जम्मा | $४५ विलयन |
| • प्रति व्यक्ति | $२,४०० (2011) |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (साङ्केतिक) | २०११ लगत |
| • जम्मा | $३२.७ विलयन |
| • प्रति व्यक्ति | $१,८०० |
| मुद्रा | North Korean won (₩) (KPW) |
| समय क्षेत्र | अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय+८:३० (Pyongyang Time) |
| मिति ढाँचा | yy, yyyy년 mm월 dd일 yy, yyyy/mm/dd (CE–1911, CE) |
| सडक प्रयोग | दायाँ |
| टेलिफोन कोड | ८५० |
| इन्टरनेट डोमेन | .kp |

**उत्तर कोरिया** (listen), आधिकारीक **प्रजातान्त्रिक जनवादी गणतन्त्र कोरिया** पूर्वी एसिया मा अवस्थित राष्ट्र हो। **उत्तर कोरिया** ले कोरियान प्रायद्वीपको उत्तरको देश हो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# युनिभर्सल पिक्चर्स

युनिभर्सल सिटी स्टुडियोज| सन् २०२१ देखि प्रयोग गरिएको लोगो |
| व्यापार नाम | युनिभर्सल पिक्चर्स |
| पूर्व नाम |
सूची
* युनिभर्सल फिल्म म्यानुफ्याक्चरिङ कम्पनी (सन् १९१२–१९२३)
* युनिभर्सल पिक्चर्स कर्पोरेसन (सन् १९२३–१९३६)
* युनिभर्सल प्रोडक्सन, निगम (सन् १९३६–१९३७)
* युनिभर्सल पिक्चर्स कम्पनी, निगम (सन् १९३७–१९४७)
* युनिभर्सल-इन्टरनेसनल (सन् १९४६–१९६३)
* युनिभर्सल सिटी स्टुडियोज, निगम (सन् १९६३–१९९९)
 |
| व्यवसाय प्रकार | डिभिजन |
| उद्योग | चलचित्र |
| पूर्ववर्ती | इन्डिपेन्डेन्ट मुभिङ पिक्चर्स |
| स्थापित | अप्रिल ३०, १९१२ (१९१२-०४-30) |
| स्थापनाकर्ताहरू | * कार्ल लेमेले
* प्याट पावर्स
* डेभिड होर्स्ले
* विलिया स्वानसन
* चार्ल्स बाउमान
* रोबर्ट एच. क्रोराने
* एडम केसल
* जुलेस ब्रुलाटुर]]
 |
| केन्द्रीय कार्यालय | १० युनिभर्सल सिटी प्लाजा, युनिभर्सल सिटी, क्यालिफोर्निया, संयुक्त राज्य अमेरिका |
| शाखा सङ्ख्या | ३ |
| सेवा क्षेत्र | विश्वव्यापी |
| मुख्य व्यक्ति | * Donna Langley (अध्यक्ष, युनिभर्सल फिल्म्ड इन्टरटेनमेन्ट ग्रुप) पसटर क्रामर (अध्यक्ष)
 |
| उत्पादनहरू | चलचित्रहरू |
| आम्दानी |  अमेरिकी डलर ११.६२२ अर्ब (सन् २०२२) |
| मूल सङ्गठन | * एमसिए नगम (सन् १९६२–१९९६)
* युनिभर्सफ फिल्म्ड इन्टरटेन्मेन्ट ग्रुप (सन् १९९६–हाल)
 |
| विभाग | * Focus Features
* इलुमुनेसन
* युनिभर्सल पिक्चर्स होम इन्टरटेन्मेन्ट
 |
| सहायक कम्पनीहरू | * एम्ब्लिन पार्टनर्स (२०%)
* ड्रस वर्क्स एनिमेसन
* एनबिसि इन्टरटेन्मेन्ट जापान
* युनाइटेड इन्टरनेसनल पिक्चर्स (५०%)
* वर्किङ टाइटल फिल्मस
 |
| वेबसाइट | * universalpictures.com
 |
| **पद टिप्पणी / स्रोतहरू** |

**युनिभर्सल सिटी स्टुडियोज  *('*युनिभर्सल पिक्चर्स**को नामबाट व्यवसाय गर्ने), जसलाई सामान्यतया **युनिभर्सल स्टुडियोज** वा केवल **युनिभर्सल** भनिन्छ, एक अमेरिकी चलचित्र निर्माण र चलचित्र वितरण कम्पनी हो। यसको मुख्यालय युनिभर्सल सिटी, क्यालिफोर्नियाको युनिभर्सल स्टुडियोज कम्प्लेक्समा रहेको छ। यो एनबिसी युनिभर्सलको चलचित्र स्टुडियो शाखा युनिभर्सल फिल्म्ड इन्टरटेनमेन्ट ग्रुपको प्रमुख स्टुडियो हो, जुन कोमकार्टको एक सहायक कम्पनी हो।

३० अप्रिल १९१२ मा कर्ल लेमेले, मार्क डिटेनफास, चार्ल्स बाउमान, एडम केमल, प्याट पावर्स, विलिया स्वानसन, डिभिड होर्ल्से, रोर्ट एच. क्रोरेन र जुलेस ब्रुलाटुरद्वारा स्थापित युनिभर्सल संयुक्त राज्य अमेरिकाको सबैभन्दा पुरानो जीवित चलचित्र स्टुडियो हो। यो गोमन्ट फिल्म्स, पाथे, टिटानस र नोरडिस्क फिल्मपछि विश्वको पाँचौँ पुरानो स्टुडियो हो र यो हलिउडका बिग फाइभ" चलचित्र स्टुडियोहरू मध्ये एक हो।

युनिभर्सलका सबैभन्दा व्यावसायिक रूपमा सफल चलचित्र शृङ्खलाहरूमा *फास्ट एन्ड फ्युरियस, जुरासिक पार्क* र *डेस्पिसिबल मि* पर्दछन्। यसका अतिरिक्त, स्टुडियोको पुस्तकालयमा धेरै व्यक्तिगत चलचित्रहरू जस्तै *जज्* र *इ.टि. द एक्स्ट्रा-टेरिस्टेरियल* समावेश छन् जुन दुवै आफ्नो प्रारम्भिक प्रदर्शनका समयमा सबै समयका सर्वाधिक कमाउने चलचित्रहरू बनेका थिए। यो युनिभर्सल पिक्चर्सको सदस्य हो र हलिउडको स्वर्ण युगका क्रममा यो "लिटिल थ्रि" प्रमुख स्टुडियोहरू मध्ये एक थियो। यो हाल युनिभर्सल फिल्म्ड इन्टरटेनमेन्ट ग्रुपका आठ चलचित्र स्टुडियोहरू मध्ये एक हो, जसमा फोकस फिचर्स, एम्ब्लिन पार्टनर्स मा २०% हिस्सा, युनाइटेड इन्टरनेसनल पिक्चर्स]]मा ५०% हिस्सा, वर्किङ टाइटल फिल्म्स, युनिभर्सफ एनिमेसल स्टुडियोस, इलुमिनेसन र ड्रिमवर्क्स एनिमेसन रहेका छन्।

## टिप्पणीहरू

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# डिजिटल मार्केटिङ

**डिजिटल मार्केटिङ** भनेको इन्टरनेट र अनलाइन आधारित डिजिटल प्रविधिहरू जस्तै डेस्कटप कम्प्युटर, मोबाइल फोन र अन्य डिजिटल मिडिया र प्लेटफर्महरू उत्पादन र सेवाहरू प्रवर्द्धन गर्न प्रयोग गरिने मार्केटिङको अंश हो। १९९० र २००० को दशकमा यसको विकासले ब्रान्ड र व्यवसायहरूले मार्केटिङको लागि प्रविधि प्रयोग गर्ने तरिका परिवर्तन गर्यो।

डिजिटल प्लेटफर्महरू बढ्दो रूपमा मार्केटिङ योजनाहरू र दैनिक जीवनमा समावेश हुन थालेपछि, र मानिसहरूले भौतिक पसलहरूमा जानुको सट्टा डिजिटल उपकरणहरू प्रयोग गर्न थालेपछि, डिजिटल मार्केटिङ अभियानहरू प्रचलित भएका छन्, खोज इन्जिन अप्टिमाइजेसन (SEO) को संयोजनहरू प्रयोग गर्दै। ), सर्च इन्जिन मार्केटिङ (SEM), सामग्री मार्केटिङ, प्रभावकारी मार्केटिङ, सामग्री स्वचालन, अभियान मार्केटिङ, डाटा-संचालित मार्केटिङ, ई-वाणिज्य मार्केटिङ, सोशल मिडिया मार्केटिङ, सोशल मिडिया अप्टिमाइजेसन, इ-मेल प्रत्यक्ष मार्केटिङ, प्रदर्शन विज्ञापन, ई- पुस्तकहरू, र अप्टिकल डिस्क र खेलहरू सामान्य भइसकेका छन्। डिजिटल मार्केटिङले टेलिभिजन, मोबाइल फोन (एसएमएस र एमएमएस), कलब्याक, र अन-होल्ड मोबाइल रिङ्ग टोन जस्ता डिजिटल मिडिया प्रदान गर्ने गैर-इन्टरनेट च्यानलहरूमा विस्तार गर्दछ। गैर-इन्टरनेट च्यानलहरूको विस्तारले डिजिटल मार्केटिङलाई अनलाइन विज्ञापनबाट अलग गर्छ।
# विश्व बैङ्क

विश्व बैङ्क| World Bank logo |
| आदर्श वाक्य | *विश्वलाई गरिबी मुक्त बनाउन कार्यरत* |
| गठन | जुलाई 1945 (१९४५-०७) |
| प्रकार | Monetary International Financial Organization |
| कानुनी वैद्यता | सन्धि |
| प्रधान कार्यालय | वासिङ्टन, डी.सी., अमेरिका |
| सदस्यता  | १९० राष्ट्र (IBRD) 173 countries (IDA) |
| प्रमुख व्यक्ति | * जिम योंग किम (अध्यक्षt)
* क्रिस्टालिना जर्जिभा (प्रमुख कार्यकारी अधिकृत)
 |
| मूल सङ्गठनहरू | विश्व बैङ्क समुह |
| वेबसाइट | worldbank.org |

**विश्व बैंक** अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय संस्था हो जसले पूँजीगत परियोजनाहरू सञ्चालन गर्ने उद्देश्यले कम र मध्यम आय भएका देशका सरकारहरूलाई ऋण र अनुदान प्रदान गर्दछ।  विश्व बैंक अन्तर्राष्ट्रिय पुनर्निर्माण र विकास बैंक (आईबीआरडी) र अन्तर्राष्ट्रिय विकास संघ (आईडीए) को सामूहिक नाम हो, जुन विश्व बैंक समूहको स्वामित्वमा रहेको पाँच अन्तर्राष्ट्रिय संगठनहरू मध्ये दुई हो। यसको स्थापना सन् १९४४ को ब्रेटन वुड्स सम्मेलनमा अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष सँग मिलेर भएको थियो।  ढिलो सुरुवात पछि, यसको पहिलो ऋण फ्रान्सलाई सन् १९४७ मा थियो। सन् १९७० को दशकमा यसले विकासोन्मुख देशहरूलाई ऋण दिने कुरामा ध्यान केन्द्रित गर्यो र सन् १९८० को दशकमा यो अभियानबाट टाढा रह्यो। विगत ३० वर्षदेखि यसले गैरसरकारी संस्था र वातावरणीय समूहहरूलाई आफ्नो ऋण पोर्टफोलियोमा समावेश गरेको छ। यसको ऋण रणनीति संयुक्त राष्ट्र संघको दिगो विकास लक्ष्यहरू, साथै वातावरणीय र सामाजिक सुरक्षा उपायहरूबाट प्रभावित छ।

सन् २०२२ सम्म विश्व बैंकको अध्यक्ष र २५ कार्यकारी निर्देशकहरू, साथै २९ विभिन्न उपाध्यक्षहरू छन्। आईबीआरडी र आईडीएमा क्रमशः १८९ र १७४ सदस्य देश छन्। अमेरिका, जापान, चीन, जर्मनी र बेलायतसँग सबैभन्दा बढी मतदान गर्ने शक्ति छ ।  विकासोन्मुख देशहरूमा गरिबी कम गर्नका लागि बैंकले ऋण दिने लक्ष्य राखेको छ।  बैंकले धेरै विश्वव्यापी साझेदारी र पहलहरूमा संलग्न छ, र जलवायु परिवर्तनलाई सम्बोधन गर्ने दिशामा काम गर्ने भूमिका लिन्छ ।  विश्व बैंकले धेरै प्रशिक्षण शाखाहरू सञ्चालन गर्दछ, र यसले स्वच्छ वायु पहल र संयुक्त राष्ट्र विकास व्यवसायसँग काम गर्दछ।  यो खुला डाटा पहल भित्र काम गर्दछ र खुला ज्ञान भण्डार होस्ट गर्दछ।

विश्व बैंकको मुद्रास्फीतिलाई बढावा दिने र आर्थिक विकासलाई हानि पुर्याउने विषयमा आलोचना गरिएको छ। सन् १९८८ र २००० मा विरोध प्रदर्शन पनि भएका थिए। कोभिड-१९ महामारीको सामना गर्न बैंकको शासन र प्रतिक्रियाको आलोचना पनि भएको छ। राष्ट्रपति डेभिड मालपासले जलवायु परिवर्तनको वैज्ञानिक सहमतिलाई चुनौती दिँदै कडा आलोचनाको सामना गर्नुपरेको थियो। उनलाई अजय बाङ्गाले जलवायु कार्यको समर्थन गर्दै प्रतिस्थापन गरेका थिए।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# तापक्रम

पृथ्वीको सतहको हावामा मापन गरिएको मासिक तापक्रम अनुसारको नक्शा
**तापक्रम** एक भौतिक मात्रा हो जसले मात्रात्मक रूपमा तातो र चिसोको धारणा व्यक्त गर्दछ। तापक्रम थर्मोमिटर बाट मापन गरिन्छ। थर्मोमिटरहरू विभिन्न तापमान मापनहरूमा क्यालिब्रेट गरिएका छन् जुन ऐतिहासिक रूपमा परिभाषाको लागि विभिन्न सन्दर्भ बिन्दुहरू र थर्मोमेट्रिक पदार्थहरूमा निर्भर छन्। सबैभन्दा सामान्य तराजूहरू एकाइ प्रतीक °C (पहिले सेन्टिग्रेड भनिन्छ), फरेनहाइट स्केल (°F), र केल्भिन स्केल (K) भएको सेल्सियस स्केल हुन्, जुन वैज्ञानिक उद्देश्यका लागि मुख्य रूपमा प्रयोग भइरहेको छ। केल्भिन एकाइहरूको अन्तर्राष्ट्रिय प्रणाली (SI) मा सात आधार एकाइहरू मध्ये एक हो।

तापक्रमका स्केलहरु सेन्टिग्रेड (°C), फरेनहाइट स्केल (°F), र केल्भिन स्केल (K) बिचको सम्बन्ध
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0

निरपेक्ष शून्य, अर्थात्, शून्य केल्भिन वा −273.15 °C, थर्मोडायनामिक तापमान मापनको सबैभन्दा कम बिन्दु हो। प्रयोगात्मक रूपमा, यो धेरै नजिकबाट सम्पर्क गर्न सकिन्छ तर वास्तवमा पुग्न सकिँदैन, जस्तै थर्मोडायनामिक्सको तेस्रो नियममा मान्यता छ। यो तापक्रममा शरीरबाट गर्मीको रूपमा ऊर्जा निकाल्न असम्भव हुनेछ। भौतिक विज्ञान, रसायन शास्त्र, पृथ्वी विज्ञान, खगोल शास्त्र, चिकित्सा, जीव विज्ञान, पारिस्थितिकी, भौतिक विज्ञान, धातु विज्ञान, मेकानिकल इन्जिनियरिङ् र भूगोलका साथै दैनिक जीवनका अधिकांश पक्षहरू सहित प्रकृति विज्ञानका सबै क्षेत्रहरूमा तापक्रम महत्त्वपूर्ण छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

* Thermometer technology and sensor
# स्पाइडर-म्यान (२००२ चलचित्र)

| स्पाइडर-म्यान |
| --- |
| पोस्टर |
| निर्देशक | सेम रैमी |
| पटकथा | डेविड कोएप |
| कथा | डेविड कोएप |
| निर्माता | लौरा जिस्किन इयान ब्राइस |
| मुख्य कलाकार | टोबी मेग्वायर विलेम डाफो किर्स्टेन डन्स्ट जेम्स फ्रेन्को क्लिफ रोबर्टसन रोसमेरी हेरीस जे.के. सिमोन्स |
| छायाङ्कन | डोन बर्गिस |
| सम्पादन | आर्थर कोबर्न बब मुरावस्की |
| सङ्गीत | डेनी एल्फमेन |
| वितरक कम्पनी | मार्वल इन्टरटेन्मेन्ट |
| वितरक | कोलम्बिया पिक्चर्स |
| प्रदर्शन मिति | * ३ मे २००२ (2002-05-03)
 |
| अवधि | १२१ मिनेट |
| देश | संयुक्त राज्य अमेरिका |
| भाषा | अंग्रेजी |
| लागत | $१४० मिलियन |
| बक्स अफिस | $८२१,७०८,५५१ |

**स्पाइडर म्यान** मारवल कमिक्सको एक काल्पनिक सुपर हीरोमा आधारित २००२ मा बनेको चलचित्र हो तथा स्पाइडर-म्यान चलचित्र श्रृङ्खलाको पहिलो चलचित्र हो। यसका निर्देशन सेम रायामी द्वारा गरिएको हो र कहानी डेविड कोपले लेखेका हुन्। चलचित्रमा टोबी मेग्वायर पिटर पार्कर को भूमिका मा छन्। चलचित्रमा नोर्मन ओस्बार्नको भूमिकामा विलिम डिफो व किर्स्टेन डन्स्ट पिटरको प्रेयसी मेरी-जेन-वाटसनको भूमिकामा रहेका छन् । जेम्स फ्रेन्को चलचित्रमा पिटरको साथी हेरी ओस्बार्नको भूमिका मा छन्।

## कथानक

## पात्र

* टोबी मेग्वायर - पिटर पार्कर/स्पाइडर-म्यान
* किर्स्टेन डन्स्ट - मेरी जेन वाट्सन
* विलेम डाफो - नोर्मन ओस्बार्न/ग्रिन गोब्लिन
* जेम्स फ्रेन्को - हेरी ओसबार्न
* रोसमेरी हेरीस - मे पार्कर
* जे.के. सिमोन्स - जे. जोनाह जेम्सन
* क्लिफ रोबर्टसन - बेन पार्कर

## यो पनि हेर्नुहोस्

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू

इन्टरनेट चलचित्र डेटाबेसमा *स्पाइडर-म्यान*
# नाभिकीय प्रतिक्रिया

लिथियम-६ एवं ड्युटिरियमका नाभिकहरूको प्रतिक्रिया
**नाभिकीय प्रतिक्रिया** त्यो प्रक्रम छ जसमा मा दुई नाभिक वा नाभिकीय कण आपसमा टक्कर गर्नका पछि नये उत्पाद बनाउँदछन्। सिद्धान्ततः नाभिकीय प्रतिक्रियामा दुइभन्दा अधिक नाभिक पनि भाग लिन सक्छन् किन्तु दुइभन्दा अधिक नाभिकहरुका एकैचोटी टक्राउने प्रायिकता धेरै कम हुन्छ, यस कारण यस्तो प्रतिक्रियाहरु अत्यन्त कम हुन्छन्।

Li-६ + H-२ -> n + He

## नाभिकीय प्रतिक्रियाको क्यू मान

नाभिकीय प्रतिक्रियालाई रासायनिक प्रतिक्रियाको भान्ति लेखियोस् र प्रतिक्रियाको उर्जालाई समीकरणका दाहिनेतर्फ लेख्नुहोस् त -

लक्ष्य नाभिक + प्रक्षिप्त नाभिक (projectile)) ---> अंतिम उत्पाद + बिलगित नाभिक (ejectile) + *Q*.
उदाहरणका लागि निम्नलिखित नाभिकीय प्रतिक्रियालाई लिनुहोस्-

Li-६ + H-२ -> २ He + २२.४ MeV
उष्माक्षेपी (exothermal) प्रतिक्रियाहरुका लागि क्यू-मान धनात्मक हुन्छ र उष्माशोषी (endothermal) प्रतिक्रियाहरुका ले ऋणात्मक।

## नाभिकीय प्रतिक्रियाहरुका प्रकार

* संलयन
* विखंडन
* स्पालेशन (spallation)
* प्रेरित गामा उत्सर्जन (Induced gamma emiisin)

## यी पनि हेर्नुहोस्

* परमाणु बम
* नाभिकीय विखंडन
* नाभिकीय संलयन
* नाभिकीय शृङ्खला प्रतिक्रिया
# पूर्वी एसिया

**पूर्वी एसिया एसियाको** पूर्वी क्षेत्र हो, जुन भौगोलिक र जातीय-सांस्कृतिक रूपमा परिभाषित गरिएको छ। पूर्वी एसियाका आधुनिक राज्यहरूमा चीन, जापान, मंगोलिया, उत्तर कोरिया, दक्षिण कोरिया र ताइवान पर्छन् । विद्यमान गम्भीर राजैतिक तनावको, विशेषत कोरिया विभाजन र ताइवानको राजनैतिक अवस्थाको, कारण कम्तीमा एक देशले  चीन, उत्तर कोरिया , दक्षिण कोरिया र ताइवानलाई मान्यता दिन अस्वीकार गरेका छन्। हङकङ र मकाउ, चीनको दक्षिणमा अवस्थित दुई साना तटीय अर्ध-आश्रित क्षेत्रहरू आधिकारिक रूपमा स्वायत्त छन् तर चिनियाँ सार्वभौमसत्ता अन्तर्गत छन्। पूर्वी एसियाले उत्तरमा साइबेरिया र रुसी सुदूर पूर्व, दक्षिणमा दक्षिणपूर्व एशिया, दक्षिणपश्चिममा दक्षिण एसिया र पश्चिममा मध्य एशियाको सिमाना जोडेको छ। पूर्वमा प्रशान्त महासागर र दक्षिणपूर्वमा माइक्रोनेसिया (एक प्रशान्त महासागर टापु समूह, ओशिनियाको भागको रूपमा वर्गीकृत) छ।

पूर्वी एसियामा धर्म (२०२०)
1. Folk Religion (५२.१%)
2. बुद्ध (१९.६५%)
3. No Religion (१९.६२%)
4. इसाई (५.५६%)
5. इस्लाम (१.५७%)
6. हिन्दु (०.०१%)
7. अन्य (१.४३%)

## यो पनि हेर्नुहोस्

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# तिब्बती भाषा परिवार

| तिब्बती |
| --- |
| रैथाने | तिब्बती |
| भौगोलिक वितरण | चीन; भारत (लद्दाख, सिक्किम, उत्तराखण्ड, हिमाचल प्रदेश, अरुणाचल प्रदेश, आसाम); पाकिस्तान (गिल्गित-बल्तिस्तान); नेपाल; भुटान |
| भाषिक वर्गीकरण | चिनियाँ-तिब्बती* तिब्बती-बर्मन
	+ तिब्बती-कनौरी?
		- बोडिश
			* **तिब्बती**
 |
| प्रारम्भिक रूप | पुरानो तिब्बती
* शास्त्रीय तिब्बती
 |
| उपखण्डहरू | * मध्य तिब्बती
 |
| ग्लोटोलग | `oldm1245` |
| तिब्बती सांस्कृतिक क्षेत्रहरूको विभाजन |

**तिब्बती भाषाहरू** पुरानो तिब्बती (७ औं शताब्दीदेखि ९ औं शताब्दी) बाट आएका भाषाहरूको राम्रो परिभाषित समूह बनाउँछन्। यी भाषाहरू तिब्बती पठार र हिमालयमा गिलगिट-बाल्टिस्तान, अक्साई चिन, लद्दाख, नेपाल, हिमाचल प्रदेश, उत्तराखण्ड र भुटानमा बोलिन्छन्। तिब्बती भाषाहरू लगभग ६ लाख मानिसहरूले बोल्छन्, ती सबै तिब्बतीहरू होइनन्।

## वर्गीकरण

* **उत्तर-पश्चिम**: लद्दाखी भाषा, जाङ्स्करी, बाल्टी, पुरगी
* **पश्चिमी**: लाहौली-स्पीति, स्टोड भोटी, खुनु, जाद
* **केन्द्रीय**: मध्य तिब्बती, त्साङ, पीहेबो, ल्होखा, कोंग्पो
* **दक्षिण-पश्चिम**: शेर्पा र जिरेल; चीन-नेपाल सीमानाका अन्य भाषा/बोलीहरू: हुम्ला, मुगोम, डोल्पो, लोक, नुब्रि, त्सुम, लाङ्टाङ, केइरोङ, योल्मो, ग्याल्सुस्दो, कागटे, ल्होमी, वालुङ
* **दक्षिणी**: जोङखा, सिक्किमी, चोचङ्गाचख, ग्रोमा, ब्रोकट, ब्रोक्पा

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# रेसम मार्ग

रेशम मार्गको सञ्जाल।
ईस्वी सम्वत्‌को पहिलो शताव्दीमा रेशम मार्गको मानचित्र।
**रेशम मार्ग** रेशम मार्ग (अङ्ग्रेजीमा Silk Route) प्राचीन तथा मध्ययुगीन समयको व्यापारिक मार्गहरूको सञ्जाल हो। यो मार्गको विस्तार पूर्वी एसिया देखि मध्य एसिया हुँदै भू-मध्य सागर सम्म फैलिएको थियो। यसको प्रयोग गरी पूर्वीय देशहरू खासगरी चीनले पश्चिमी देशहरू सँग ब्यापार गर्ने गर्दथे।
मध्य एसिया खासगरी चीनमा उत्पादित रेशम तथा रेशमी कपडाको व्यापारिक ओसार पसार गरिने भएकोले यो मार्गको नाम रेशम मार्ग रहन गएको हो। यद्यपि यो मार्गमा रेशमका अतिरिक्त सुती कपडा तथा अन्य वस्तुहरूको पनि व्यापार हुने गरेको थियो।
रेशम मार्ग व्यापारिक प्रयोजनका अतिरिक्त तीर्थयात्री, घुमन्तेहरू तथा विद्वानहरूको यात्रा गर्ने विशेष मार्ग पनि थियो।
रेशम मार्ग हुँदै विभिन्न ठाँउहरूबाट व्यापारीहरू तथा अन्य मानिसहरू यात्रा गर्ने भएको हुँदा चीनमा विभिन्न प्रकारका विचारहरू आउने र चीनको विचार अन्य ठाँउमा प्रसारित हुने अवसर यो मार्गले दिएको थियो। रेशम मार्गले चीनलाई एउटा ठूलो आर्थिक आम्दानी भएको थियो। यो मार्गबाट चीनियाँहरूले रेशम, माटोका सामानहरू, चामल र मसलाहरूको व्यापार मध्यपूर्व तथा यूरोप सम्म गर्ने गर्थे।
रेशम मार्ग चीन, इजिप्ट, मेसोपोटामिया, पर्सिया, भारत र रोमको प्राचीन संस्कृतिको विकासको एउटा ठूलो आधार थियो। यो मार्गले आधुनिक विचारहरूको सञ्चार गर्न ठूलो योगदान दिएको छ।

## प्राचीन मार्ग

रेशम मार्ग उत्तर चीनबाट पश्चिमतिर गएको छ। त्यसैगरी अन्य मार्ग उत्तर तथा दक्षिणतिर विभाजित भएर तिब्बती पठारको वरिपरी फैलिएको छ। पश्चिम गएको मार्ग इरान, सिरिया हुँदै भूमध्य सागरमा पुग्दछ। भूमध्य सागरको जलमार्गले यसलाई इटाली सँग जोड्दछ।
भूमध्य सागरबाटै यो मार्ग अफ्रिकी देशहरूसँग पनि जोडिन्छ।
रेशम मार्गको फैलावट जलमार्गमा पनि रहेको थियो। यसको फैलावट दक्षिण चीनदेखि फिलिपिन्स, ब्रुनइ, जाभा इन्डोनेशिया, सिंगापुर, मलेशिया, थाइल्याण्ड, श्रीलङ्का, भारत, पाकिस्तान हुँदै इरान सम्म पुगेको थियो। युरोपमा यसको फैलाव इजरायल, लेबनान, इजिप्त अनि इटाली सम्म छ। मू-मध्य सागरबाट यो पोर्चुगल तथा स्विडेन सम्म जोडिन्थ्यो।

## आधुनिक रेसम मार्ग

प्राचीन रेशम मार्गलाई आधार मानी चीनले अन्तरराष्ट्रिय व्यापारिक राजमार्ग निर्माण गर्ने योजना बनाएको छ जसमा एसियाका विभिन्न ४२ देशहरू संलग्न रहेका छन्।
रेसम मार्ग परियोजनामा भूटान, श्रीलङ्का, नेपाल जस्ता देशहरूलाई समेत समावेश गरी १२ हजार ८ सय किलोमीटर लामो मार्ग बनाउने योजना चीनले अघि सारेको छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू