Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# अपहरण

अपहरण
**अपहरण** वा **बन्दी** भनेको कुनै व्यक्तिको इच्छा विरुद्ध गैरकानूनी अपहरण र बन्दी बनाउनु हो, र धेरै क्षेत्राधिकारमा यो अपराध हो। अपहरण बल वा डरको प्रयोगद्वारा गर्न सकिन्छ, वा पीडितलाई धोखाधडी वा छलद्वारा बन्दी बनाउन सकिन्छ। अपहरणलाई झूटो कारावास र पीडितलाई जानाजानी अर्कै स्थानमा लैजानुमा फरक पारिएको छ।

अपहरण पीडितलाई रिहा गर्न वा अन्य गैरकानूनी उद्देश्यका लागि फिरौतीको लागि फिरौती माग्न गर्न सकिन्छ। अपहरण शारीरिक चोटको साथमा हुन सक्छ, जसले केही न्यायक्षेत्रहरूमा अपराधलाई अपहरणमा बढाउँछ।

क्षेत्राधिकारमा निर्भर गर्दै बालबालिकाको अपहरण एक फरक अपराध हुन सक्छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# सियोल

**सियोल** दक्षिण कोरियाको राजधानी सहर हो। सियोल संसारमा चौथो सबैभन्दा ठूलो महानगरीय अर्थव्यवस्थाको रूपमा स्थानित छ र लन्डन र पेरिस भन्दा ठूलो छ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू
# वर्ष

ऐनलेमा वर्षको समयमा सूर्यको बदलिंदो स्थितिलाई दर्शाताउँछ, दिनको निश्चित समयबाट देख्दा
**वर्ष** समय मापनको एक एकाई हो। ६० सेकेँडको एक मिनेट हुन्छ। ६० मिनटको एक घण्टा हुन्छ। यसै गरी २४ घण्टाको एक दिन हुन्छ भने ३६५ दिनको एक पुरा वर्ष हुन्छ। पुरा वर्षमा १२ वटा महिनाहरू हुन्छन्। एक महिना सरदर ३० दिनको मानिएको छ तर हिन्दू महिना २९ - ३२ दिनको हुन्छ भने अङ्ग्रेजी महिनाहरूमा फेब्रुअरी २८ दिनको हुन्छ। लिप वर्षमा फेब्रुअरी २९ दिनको हुन्छ। लिप वर्ष प्रत्यक ४ वर्षमा आउँछ। अन्य महिनाहरूमा जनवरी, मार्च, मई, जुलाई, अगस्ट, अक्टुबर र डिसेम्बर ३१ दिनका हुन्छन् भने बाँँकीका महिनाहरू अप्रेल, जुन, सेप्टेम्बर, नवम्बर ३० दिनका हुन्छन्। हिन्दू पञ्चाङ्गका अनुसार एक वर्षमा ६ वटा ऋतु र २ वटा अयन हुन्छन्। अङ्ग्रजीमा ऋतुहरू ४ वटा मात्र हुन्छन्। खगोल विज्ञानका अनुसार पृथ्वीलाई सूर्यको परिक्रमा पुरा गर्न ३६५ दिन ६ घण्टा लाग्दछ। यही समयलाई वर्ष भनिन्छ।

## यो पनि हेरौँ

* विक्रम संवत
* ईस्वी सन्
* दिन
* महिना
# सोमबार

**सोमबार** बिक्रम सम्बत् को दोस्रो बार हो। यो दिन आइतबार र मंगलबारको बिचमा पर्छ । यस दिनमा नेपाली महिलाहरू शिब भगवानको ब्रत बस्छन् ।

| हप्ताका दिनहरू |
| --- |
|
आइतबार |
सोमबार |
मङ्गलबार |
बुधबार |
बिहीबार |
शुक्रबार |
शनिबार |

## यि पनि हेर्नुहोस्
# मङ्गलबार

**मंगलबार** बिक्रम सम्बत् वा नेपाली पात्रो अनुसार हप्ताको तेश्रो दिन हो। सोमबार र बुधबारको बिचमा पर्ने यो दिन लाइ ज्योतिष शास्त्र अनुसार मङ्गल ग्रहको नामबाट नामाकरण गरिएको हो।

| हप्ताका दिनहरू |
| --- |
|
आइतबार |
सोमबार |
मङ्गलबार |
बुधबार |
बिहीबार |
शुक्रबार |
शनिबार |

## यि पनि हेर्नुहोस्
# बुधबार

**बुधवार** बिक्रम सम्बत् वा नेपाली पात्रो अनुसार हप्ताको चौथो दिन हो। मंगलबार र विहिबारको बिचमा पर्ने यो दिनलाई ज्योतिष शास्त्र अनुसार बुध ग्रहको नामबाट नामाकरण गरिएको हो।

| हप्ताका दिनहरू |
| --- |
|
आइतबार |
सोमबार |
मङ्गलबार |
बुधबार |
बिहीबार |
शुक्रबार |
शनिबार |

## यि पनि हेर्नुहोस्
# बिहीबार

**बिहीवार** नेपाली पात्रो वा बिक्रम सम्बत् को पात्रो अनुसार हप्ताको पाँचौं दिन हो। यसलाई **गुरूबार** वा **बृहस्पतिबार** पनि भनिन्छ। यसको नामाकरण ज्योतिष शास्त्र अनुसार बृहस्पति ग्रहको नामबाट भएको हो।

| हप्ताका दिनहरू |
| --- |
|
आइतबार |
सोमबार |
मङ्गलबार |
बुधबार |
बिहीबार |
शुक्रबार |
शनिबार |

## यि पनि हेर्नुहोस्
# शुक्रबार

**शुक्रबार** वा **शुकबार** बिक्रम सम्बत् को पात्रो अनुसार वा

```
नेपाली पात्रो अनुसार हप्ताको छैठौं दिन हो। बिहिबार र शनिबारको बिचमा पर्ने यो दिनलाई ज्योतिष शास्त्र अनुसार शुक्र ग्रहको नामबाट नामाकरण गरिएको हो।
```

| हप्ताका दिनहरू |
| --- |
|
आइतबार |
सोमबार |
मङ्गलबार |
बुधबार |
बिहीबार |
शुक्रबार |
शनिबार |

## यि पनि हेर्नुहोस्
# शनिबार

**शनिवार** वा **शनिश्चरवार** विक्रम संवत् पात्रो अनुसार हप्‍ताको सातौँ दिन हो। शुक्रवार र आइतबारको बिचमा पर्ने यो दिनमा नेपाली बिद्यार्थीहरू निकै खुशी हुन्छन् । तर युरोप र अन्य केही देशहरूमा भने शनिवारलाई हप्ताको छैठौं दिन मानिन्छ। [[:en:ISO 8601|आइ एस ओ ८६०१]] मापदण्ड अनुसार पनि यो हप्ताको छैठौं दिन हो। यसको नामाकरण शनि देवता, जसलाई शनिग्रहको रूप मानिन्छ,को नामबाट गरिएको हो। हिन्दु धर्मको किवदंती अनुसार शनिवारकी माता कालीमाता हुन् । नेपाल र इजरायलमा शनिवार मात्र सप्ताह अन्त्यका रूपमा एक दिन सार्वजनिक बिदा हुने गर्दछ। नेपालमा राणा प्रधानमन्त्री भीम शमसेरले शनिवार सार्वजनिक कार्यालयहरूमा साप्ताहिक विदा दिने प्रचलनको शुरूवात गरेका हुन्।

## यि पनि हेर्नुहोस्

## बाह्य कडीहरू

| हप्ताका दिनहरू |
| --- |
|
आइतबार |
सोमबार |
मङ्गलबार |
बुधबार |
बिहीबार |
शुक्रबार |
शनिबार |
# आइतबार

**आइतबार** बिक्रम सम्बत् पात्रो मान्नेहरूलाई हप्ताको पहिलो बार हो । यसलाई संस्कृतमा **आदित्यवार** वा **रविवार** पनि भनिन्छ । यसलाई **भानुवार** को नामले पनि चिनिन्छ। आइतबार शनिवार र सोमवारको बिचमा पर्ने बार हो। ज्योतिष शास्त्र अनुसार यसलाई सूर्यको नामबाट नामाकरण गरिएको हो। बिक्रम संबत पात्रो अनुसार यो दिन हाप्ताको पहिलो दिन हो। क्रिश्चियन पात्रो अनुसार पनि आइतबारलाई हप्ताको पहिलो दिन माने पनि युरोपमा २०औं शताब्दीको मध्य देखि यसलाई हप्ताको सातौँ दिन मान्न थालिएको छ।

हिन्दू धर्मावलम्बीहरू आइतवारमा सूर्य देवताको पूजा गर्दछन्। इसाईहरू आइतवारलाई पवित्र दिवस मान्दछन् र हरेक कामबाट छुट्टी लिन्छन् र चर्च जाने गर्दछन्।

| हप्ताका दिनहरू |
| --- |
|
आइतबार |
सोमबार |
मङ्गलबार |
बुधबार |
बिहीबार |
शुक्रबार |
शनिबार |

## यि पनि हेर्नुहोस्
# घण्टा

डिजिटल घडीमा मध्यरातको समय
एनालग घडीमा मध्यान्ह वा मध्यरात
**घण्टा** समयको एउटा एकाइ हो । ६० मिनेटको समयलाई १ घन्टा भनिन्छ । एक दिनमा २४ घन्टा हुन्छ ।
घण्टाको सामान्य चिन्ह ल्याटिन अक्षर h वा hr हो ।
अन्तरराष्ट्रिय एकाइ प्रणालीमा छैनन तर एसआईसँग प्रयोगको लागि स्वीकृत छ । अन्तर्राष्ट्रिय स्वरुप चिन्ह ल्याटिन अक्षर h हो ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू

* World time zones
* Accurate time vs. PC Clock Difference
# हप्ता

**हप्ता** समयको एउटा दिन भन्दा लामो र महिना भन्दा छोटो एकाइ हो। सबैजसो आधुनिक पात्रोहरू अनुसार एक हप्ता सात दिनको हुन्छ। तर कुनै पुराना पात्रोहरूमा चाँहि ३ देखि ८ दिन सम्मको हप्ता पनि हुन्थ्यो।

नेपाली पात्रो अनुसार हप्ताका सात दिनहरूलाई निम्नानुसार सात बारहरूले चिनिन्छन्:

| नेपाली नाम | अङ्ग्रेजी नाम | खगोलिय पिण्ड |
| --- | --- | --- |
| आइतवार, रविवार, आदित्यवार | Sunday | सूर्य |
| सोमवार | Monday | चन्द्रमा |
| मङ्गलवार | Tuesday | मंगलग्रह ग्रह |
| बुधवार | Wednesday | बुध ग्रह |
| बिहीवार, गुरूवार, बृहस्पतिवार | Thursday | बृहस्पति ग्रह |
| शुक्रवार | Friday | शुक्रग्रह ग्रह |
| शनिवार, शनिश्चरवार | Saturday | शनिग्रह ग्रह |

| हप्ताका दिनहरू |
| --- |
|
आइतबार |
सोमबार |
मङ्गलबार |
बुधबार |
बिहीबार |
शुक्रबार |
शनिबार |

## सन्दर्भ

## सम्बन्धित लेख हरू

* बिक्रम संवत
# सेकेन्ड

मेकानिकल घडीको पेन्डुलम , प्रत्येक सेकेण्ड टिकटिक गर्दै
मेकानिकल घडीको पेन्डुलम , प्रत्येक सेकेण्ड टिकटिक गर्दै

सेकेण्ड समयको एसआइ एकाइ हो । सामान्य रूपमा र पहिल्यै देखि एक सेकेण्ड भन्नाले एक दिनको ​१⁄८६४०० अंश भनेर बुझिन्छ । मेकानिकल तथा इलेक्ट्रिक घडीमा प्राय: ६० वटा टिक मार्क हुन्छ , जसले सेकेण्ड र मिनेटलाई जनाउँछ । सेकेण्ड अन्य कयौं व्युत्पन्न एकाईहरूको समेत अंश हो जस्तै : गतिको मिटर प्रति सेकेण्ड, प्रवेगको मिटर प्रति सेकेण्ड प्रति सेकेण्ड , र फ्रिक्वेन्सी को प्रति सेकेण्ड ।

## यो पनि हेर्नुहोस्

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू
# मिनेट

**मिनेट** समयको एकाइ हो जुन सामान्यतया ​१⁄६० (एक घण्टाको पहिलो साठीऔँ अंश) वा ६० सेकेन्डको बराबर हुन्छ। युटिसी प्रमाणिक समयमा, दुर्लभ अवसरमा अधिक सेकेन्डको परिणामस्वरूप एक मिनेटमा ६१ सेकेन्ड हुन्छ (यस्तो नाकारात्मक अधिक सेकेन्डलाई सम्मिलित गर्ने प्रावधान छ, जसको परिणामस्वरूप ५९ सेकेन्डको समय हुन्छ, तर यसो ४० वर्षको अवधिमा मात्रै हुनसक्छ)। हुन त मिनेट एसआइ एकाइ होइन तर मिनेटलाई एसआइ एकाइहरूसँग उपयोगको लागि स्वीकार गर्ने गरिन्छ। मिनेटको एसआइ चिह्न 'मिन' (बिना दशमलव) हो।

## इतिहास

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## यो पनि हेर्नुहोस्
# महिना

**महिना** पुरा वर्षको १२औँ भागको एक भाग भन्ने बुझिन्छ। सामान्यतया अंग्रजी महिना २८ देखि ३१ दिनको हुन्छ भने नेपाली महिना २९ देखि ३२ दिनको हुन्छ। पुरा वर्ष भरिमा १२वटा महिनाहरू हुन्छन्।

## विक्रमी महिनाका नामहरू

विक्रम संवत अनुसार बैशाख महिनालाई पहिलो महिना मानिन्छ र चैत्र महिनालाई अन्तिम महिना मानिन्छ । नेपाली साथै हिन्दू धर्मावलम्बीको वसोवास रहेको क्षेत्रमा विक्रम संवतका महिनाहरू नै प्रचलनमा ल्याइएको देखिन्छ । हिन्दू प्रचलमा रहेको विक्रम संवत अनुसार १२ महिनाका नामहरू यस प्रकार रहेका छन् ।

| क्र.सं. | महिनाको नाम | अन्य नाम |
| --- | --- | --- |
| १ | बैशाख | - |
| २ | जेठ | जेष्ठ |
| ३ | असार | आषाढ |
| ४ | श्रावण | साउन |
| ५ | भाद्र | भदौ |
| ६ | आश्विन | असोज, कुआर |
| ७ | कार्तिक | कात्तिक |
| ८ | मंसिर | मार्गशिर्ष, मार्ग, अघहन |
| ९ | पौष | पुस |
| १० | माघ | - |
| ११ | फाल्गुण | फागुन |
| १२ | चैत्र | चैत |

## अङ्ग्रेजी महिनाका नामहरू

क्रिश्चियन धर्मका धर्म प्रवर्तक इशु जन्मिएको आधारमा इस्वी संवत अथवा सन् प्रचलनमा ल्याइएको थियो । इ. सं.मा अङ्ग्रेजी महिनाहरूका नाम प्रचलनमा छन् । आज भोली यत्र तत्र जहाँ सुकै पनि अङ्ग्रेजी महिनाका नामहरू नै प्रचलनमा रहेको पाइन्छ । अङ्ग्रेजी महिनामा जनवरी वर्षको पहिलो महिना हो भने डिसेम्बर अन्तिम महिना हो । अङ्ग्रेजी महिनाका नामहरू यस प्रकार छन् ।

| क्र.सं. | महिनाको नाम | अन्य नाम |
| --- | --- | --- |
| १ | जनवरी | जेनवरी |
| २ | फेब्रुअरी | फरवरी |
| ३ | मार्च | - |
| ४ | अप्रेल | एप्रिल |
| ५ | मे | मइ |
| ६ | जुन | - |
| ७ | जुलाई | - |
| ८ | अगस्त | अगस्ट |
| ९ | सेप्टेम्बर | सितम्वर |
| १० | अक्टोबर | अक्टुवर |
| ११ | नोभेम्बर | नवेम्वर |
| १२ | डिसेम्बर | दिसम्वर |

## हउजोसहहहदजलएवगुबचडगहककजक

## बाह्य कडीहरू

## यि पनि हेर्नुहोस्
# राती

स्याटेलाईटबाट पृथ्वीको रात्री समयमा खिंचेको चित्र
**राती** वा **रात्री** भहन्नाब्] सूर्यआकाशमा नदेखिएको बेला हो।. रातीको उल्टो दिन हो। राती फरक ठाऊमा फरक समयमा हुने गर्छ र अन्त्य पनि फरक समयमा हुने गर्छ।रात्री समय ठाऊको ऊचाई , देशान्तर, भौगोलिक पाटो, आदिमा भर पर्छ।कुनै ठाऊमा रातीलाई नराम्ो सङकेत वा भुत, नरांम्ा आत्माको पनि भनिन्छ।राती अन्धकार हुने हुदा धेरै नराम्ा काम हुने गर्छ ।विश्वका छुट्टै ठाऊका समय पता लगाउन लन्णनलाई केन्द्र मानिएको छ।यहि केन्द्रको समयमा थपगट गरेर कुनै ठाऊको समय पता लगाउन सकिन्छ र समय त्यस ठाऊको दशान्तरमा भर पर्छ।हेरौ न अमेरिकाको समय र नेपालको समय फरक छ ।समय फरक हुनुको कारण पृथ्वी गोलो हुनु पनि हो।रातीको समयमा तारा,जुन देखिने हुदा सबैको मन लोभिन्छ।रातीको विश्लेशण फरक मान्छेले फरक तरिकाले गर्छन्।राती राम्रा नराम्रा सबै हुन्छ।रातीको समय निन्द्रादेवीको समय पनि हो।
# विक्सनरी

विक्सनरी|  |
| Screenshot of wiktionary.org home page |
| साइटको प्रकार | अनलाइन शब्दकोश |
| उपलब्ध भाषा | १७० भन्दा बढी |
| मालिक | विकिमीडिया फाउन्डेशन |
| सर्जक | जिमी वेल्स र विकिमीडिया समाज |
| युआरएल | विक्सनरी.ओर्ग |
| अलेक्सा क्रम |  ४७४ (अगस्त २०१८) |
| व्यवसायिक | हैन |
| दर्ता | ऐच्छिक |

**विक्सनरी** वा **विक्शनरी** बहुभाषी, वेब आधारित परियोजना हो जसले सबै भाषाहरूमा सबै शब्दहरूको निःशुल्क सामग्री शब्दकोश सिर्जना गर्छ । यो १७१ भाषाहरूमा र सरल अङ्ग्रेजीमा पनि उपलब्ध छ । यो प्रोजेक्टका लेखहरु विकिपीडिया जस्तै, विक्सनरीका स्वयंसेवकद्वारा लेखिएको छ ।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# पात्रो

१८७१-१८७२को हिन्दू क्यालेन्डरको एक पृष्ठ
**पात्रो** वा **क्यालेन्डर** एक प्रणाली हो जो समयलाई व्यवस्थित गर्नका लागि प्रयोग गरिन्छ। क्यालेन्डरको प्रयोग सामाजिक, धार्मिक, वाणिज्यिक, प्रशासनिक वा अन्य कार्यहरुका लागि गर्न सकिन्छ। यो कार्य दिन, सप्ताह, मास, वा वर्ष आदि समयावधिहरूलाई केही नाम दिएर गरिन्छ। प्रत्येक दिनलाई जो नाम दिइन्छ त्यो "तिथि" (date) कहलाउँछ। प्राय: मास र वर्ष कुनै खगोलीय घटनादेखि सम्बन्धित हुन्छन् (जस्तै चन्द्रमा वा सूर्यको चक्रले) किन्तु यो सबै क्यालेन्डरहरुका लागि जरूरी छैन। अनेक सभ्यताहरु र समाजहरूले आफ्नो प्रयोगका लागि कुनै न कुनै क्यालेन्डर निर्मित गरे थिए जो प्राय: कुनै अर्को क्यालेन्डरदेखि व्युत्पन्न थिए ।

क्यालेन्डर एक भौतिक वस्तु (प्राय: कागजदेखि निर्मित) पनि हो। क्यालेन्डर शब्द बहुधा यसै अर्थमा प्रयुक्त हुन्छ।

## यो पनि हेर्नुहोस्

* हिन्दू क्यालेन्डर
* जर्जियन क्यालेन्डर
* इस्लामी क्यालेन्डर
* चीनियाँ क्यालेन्डर

## बाह्य कडीहरू

* कैलेंडरों का इतिहास अभिलेखिकरण २०२०-०८-१३ वेब्याक मेसिन
* Calendar FAQ
* Make your own Calendar into PDF अभिलेखिकरण २००९-०८-१७ वेब्याक मेसिन