Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# दिन

२४ घन्टाको १ **दिन** हुन्छ। ३६५ दिनको एक वर्षहुन्छ। त्यसैगरी ७ दिनको एक हप्ता, १५ दिनको एक पक्ष, सूर्यमास अनुसार ३० दिनको एक महिना हुन्छ। चन्द्रमास अनुसार २९ दिनको एक महिना मानिएको छ। ,,,,,,,,,,पृथ्वीमा पहिलो दिन जियोर्जियो थियो त्यो संसारमा आविष्कार गर्ने पहिलो थियो जुन दिनको सूर्य चन्द्रमा थियो जसले जीवन जीवित जीवित जीवनलाई जीवन प्रदान गर्यो प्रकृति पर्यावरण विज्ञान राजनैतिक समाज संस्कृति र आज सभ्यताको पहिलो मानव सभ्यता परिवार र सामान्य रूपमा मानव जीव र जीवित छायाहरू र अदृश्य रोशनीहरू जर्ज जवान सबै शक्तिशाली हुन्छन् र सृष्टि र युवा र बुढो छोराछोरीको भानिकारक मानिस र महिलाहरू जन्माए जस्तै तिनीहरू उनीहरूलाई आज पनि थाहा छ।
# समय

घडी
"समय"लाई सामन्यतया एक देखि अर्को घटनाको अन्तर का रूपमा परिभाषित गर्न सकिन्छ। यसलाई विभिन्न जुगबाट विभिन्न उपाय अपनाई नाप्ने गरेको पाइन्छ।
**समय** मापन (नापने) प्रणालीको एउटा महत्त्वपूर्ण अङ्ग हो। कुनै घटना घटेर बिती सके पछि घटनाको उल्लेख गर्ने बेलादेखि घटना घटेको बेला सम्मको बीचको अंतराललाई हामी समयले नै नाप्ने गर्छौं।

समय मापनको अनेकौँ प्रणालीहरू छन्। समय नाप्ने क्षेत्रिय तथा वैज्ञानिक दुबै प्रणाली छन् तर अचेल वैज्ञानिक प्रणाली चलनमा छ र यस प्रणालीमा धोका हुँदैन।

## इतिहास

बालुवा समयक
आज हामी समय नाप्ने विभिन्न यन्त्रहरूका प्रयोग गर्छौं त्यो सबै इतिहासको अनुभवबाट प्राप्त भयेका हुन। धेरै पहिला मानिषहरू अंदाज लगाएर समय नाप्ने गर्थे र यस विधिबाट उनिहरूलाई कहिले काँही धोका पनि हुने गर्थ्यो। पहिला मानिषहरूले सूर्यको स्थितिदेखेर समयको पतो लगाउने गर्थे। कोही चैं पानीमा हेरेर समयको पतो लगाउने गर्थे र समयको मापनमा क्षण, पल आदी शब्दको प्रयोग गर्ने गर्थे।

पहिला समय मापनको लागि बालुवा समयक (Sand Timer)को प्रयोग पनि हुने गर्थो।

## समय मापनका इकाईहरू

* १ सताब्दी वा सहश्राब्दि = १००० वर्ष
* १ शताब्दी = १०० वर्ष

* १ अर्ध शताब्दी = ५० वर्ष
* १ दसक = १० वर्ष
* १ वर्ष = १२ महिना ≈ ३६५ दिन (लीप वर्षमा ३६६ दिन)
* १ महिना ≈ २८ देखि ३१ दिन ≈ ४ सप्ताह
* १ कृष्ण पक्ष/शुक्ल पक्ष = १४ दिन = २ सप्ताह
* १ सप्ताह = ७ दिन
* १ दिन = २४ घण्टा
* १ घण्टा = ६० मिनेट
* १ मिनेट = ६० सेकेण्ड
* १ सेकेण्ड = (अन्तराष्ट्रिय समय मापनको एकाइ र आधार)
* १ मिली सेकेण्ड = १/१,००० सेकेण्ड
* १ माइक्रो सेकेण्ड = १/१,०००,००० सेकेण्ड
* १ न्यानो सेकेण्ड = १/१,०००,०००,००० सेकेण्ड
* १ पिको सेकेण्ड = १/१,०००,०००,०००,००० सेकेण्डको भाग
* १ फेमटोसेकेण्ड = १/१,०००,०००,०००,०००,००० सेकेण्डको भाग
* १ एट्टोसेकेण्ड = १/१,०००,०००,०००,०००,०००,००० of सेकेण्डको भाग

### समय मापनको वस्तुहरू

* घडी
* बालुवा समयक
* स्टोप वाच
* सन डायल
* सर्कैडियन लय

## हेर्नुहोस

* नेपाली पञ्चाङ
* ग्रेगोरियन क्यालेन्डर
* विश्व समय
# चलचित्र

```
 विषेशत चलचित्रलाई यसरी परिभाषित गर्न सकिन्छ चलचित्र भनेको मनोरञ्जनको सञ्चारमा मात्र  सिमित नरही कुनैपनि ब्यक्तिमा लुकेर रहेको अन्तरनिहित प्रतिभालाई क्रमश प्रस्टफुटित गर्ने माध्यमलाई चलचित्र भनिन्छ। -
```

-

'चलचित्र**, सिनेमा वा फिल्म एक प्रकारको सञ्चार माध्यम हो जसमा चल्ने चित्र र आवाजको प्रयोग गरेर कथालाई प्रस्तुत गरिन्छ। संसारभरका मानिसहरू मनोरञ्जनका लागि चलचित्र हेर्दछन्। धेरैजसो चलचित्रहरू यसरी बनाइन्छ कि ठुला पर्दा भएका सिनेमाघर वा चलचित्र भवनमा देखाउन सकियोस।**

१९औं शताब्दीबाट नै ग्रीक चलचित्रको निर्माणका लागि विभिन्न अनुसन्धान भएतापनि चलचित्रको शुरुवात सन् १९९५ मा फ्रान्सबाट भएको हो। जसको निर्माण अगष्ट लुमिएर र लुई लुमिएर नाम गरेका दुई फ्रान्सेली दाजुभाईहरूले गरेका थिए। सन् १८२४ मा पिट् मार्क रोगटले फोटोहरूलाई नै छिटो–छिटो घुमायो भने वास्तवमै चलिरहेको (मूभ) भ्रम दिन सक्छ भन्ने धारणा राखेपछि चलचित्रको बारे सोच्न र काम गर्न थालियो। सन् १८९५ मा यसै सिद्धान्तमा आधारित रहेर लुमियर दाजुभाइले एउटा कारखानाको तस्वीरहरू खिचेर मूभिङ इमेजका रूपमा प्रस्तुत गरे। शुरूका यस्ता चलचित्रमा ध्वनि हुँदैन थियो । and its sexist treatment of women. १९२७ मा बनेको द ज्याज् सिंगर ध्वनिसहितको पहिलो चलचित्र हुन पुग्यो। त्यसअघि नै सन् १९१३ मा भारतमा दादा साहेब फाल्केले राजा हरिश्चन्द्र नामक अमूक(ध्वनि नभएको) चलचित्र बनाएर एसियामा सिनेमा सम्बन्धी उत्सुकता बढाइसकेका थिए।

नेपाली भाषामा वि सं २००६ मा मात्रै चलचित्र बने पनि, नेपाली लाई चलचित्रको परिचय गराउने श्रेय तत्कालिन प्रधान मन्न्री देव शमसेर लाई जान्छ । वि सं १९५८ तिर नै टुडिखेलमा उन्ले तमासाको रूपमा 'मुभी' देखाउन लगाएका प्रमाणहरू देखिन्छ । यसको विग्यापन गोर्खापत्रको पहिलो अंकमा देख्न पाईन्छ ।

## नेपाली चलचित्रको इतिहास

भारतमा 'राजा हरिश्चन्द्र' बनेको ३७ वर्षपछि सन् १९५० मा डीबी परियारले त्यही धार्मिक कथामा नेपाली भाषाको चलचित्र 'सत्य हरिश्चन्द्र' बनाए। कलकत्तामा त्यो चलचित्र बनाउन उनलाई सघाउनेमा ठाकुरप्रसाद, पीके बनर्जी र हरिप्रसाद मुखर्जी थिए। यसको सफलताबाट उत्साही परियारले सन् १९५१ मा 'नेपाली फिल्म कम्पनी' खोलेर पाँच वटा फिल्मका लागि आवश्यक लगानीकर्ता खोजेका थिए। यसका लागि परियारको कम्पनीले प्रभात साहित्यिक मासिकको १९५१ मार्च अङ्कमा 'नयाँ युगको सबभन्दा ठूलो खबर, नेपाली जनताले गर्व गर्नुपर्ने कुरा' भन्दै विज्ञापन छापेको थियो।

नेपालमा पहिलोपटक निर्मित चलचित्रको **आमा**को प्रदर्शन विक्रम संवत २०२२ सालको असोजमा भयो।तर सरकारी लगानीमा निर्मित यो चलचित्र निर्माण हुनु अगावै विक्रम संवत २०१८ सालमा निजि लगानीमा निर्माण थालिएको चलचित्र **माइतीघर** भने आमा भन्दा पछाडी मात्र सार्वजनिक भयो।

नेपाली चलचित्रले चार दशक भन्दा लामो इतिहास बनाईसकेको छ।धेरै संख्याका दर्शकको भने थुप्रै कारणले मन जित्न सकेको छैन्। नेपाली चलचित्र सम्बन्धि जानाकारी प्राप्त गर्न सहज छैन। विश्व सन्जाल बनेको इन्टरनेटमा पनि यस्ता सामग्रीको उपस्थिति न्यून छ तर हाल आएर केही वेबसाइटहरूले यसको अभाव खड्किन नदिने कोसिस गरेका छन्। सिनेकर्मीको इन्टरनेटमा कम पहुच र रुचिका कारण यसले अझै व्यवसायिक रूप लिन सकेको छैन।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## यो पनि हेर्नुहोस्

नेपाली चलचित्र

## बाह्य कडीहरू

* फिल्म नेपाल, इन्टरनेट पत्रिका अभिलेखिकरण २००६-१०-०४ वेब्याक मेसिन
* गोर्खापत्रमा सिनेमा
# दक्षिण कोरिया

| गणतन्त्र कोरिया* 대한민국
* 大韓民國
* देहान मिन्गुक
 |
| --- |
|
झन्डा

राष्ट्रिय चिह्न

 |
| **आदर्श वाक्य:**"홍익인간" (कोरियाली) (*डि फ्याक्टो*) "सम्पूर्ण मानवजातिको भलाई" |
| **राष्ट्रिय गान:**एगुन्का "애국가" (कोरियाली) (*डि जुरे*) "देशभक्ति गित"  |
|  |
| राजधानी | सियोल |
| सबैभन्दा ठुलो सहर | राजधानी |
| आधिकारिक भाषाहरू | कोरियाली |
| अन्य भाषाहरू | हानगुल |
| जातिगत समूहहरू  | ९६.५% कोरियाली १.८% चिनियाँ १.७% अन्य |
| रैथाने(हरू) | * दक्षिण कोरियाली
* कोरियाली
 |
| सरकार | एकात्मक |
|  |
| • राष्ट्रपति  | 윤 석 열 (युन सुक योल) |
| • प्रधानमन्त्री  | 한 덕 수 (हान डक सु) |
|  |
| व्यवस्थापिका | राष्ट्र सभा |
| स्थापना |
|  |
| • राष्ट्रिय स्थापना दिवस  | ३ अक्टोबर २३३३ साधारण युग |
| • तीन अधिराज्य  | पहिलो सताब्दि |
| • उत्तर-दक्षिण राज्य  | ६९८ |
| • एकात्मक शासकहरू  | ९१८ |
| • जापान-कोरिया सन्धि  | २९ अगस्ट १९१० |
| • ग्वाङबोकजोल  | १५ अगस्ट १९४५ |
| • पहिलो गणतन्त्र  | १५ अगस्ट १९४८ |
|  |
| क्षेत्रफल |
| • जम्मा | १,००,२१० किमी२ (३८,६९० वर्ग माइल) |
| • पानी (%) | ०.३
(३०१ km2 / ११६ mi2) |
| जनसङ्ख्या |
| • सन् २०१५ अनुमानित | ५१,५२९,३३८ (२७औँ) |
| • घनत्व | ५०५.१/किमी2 (१,३०८.२/वर्ग माइल) (१२औँ) |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (क्रय शक्ति समता) | सन् २०१५ लगत |
| • जम्मा | $१.८४९ खर्ब (१३औँ) |
| • प्रति व्यक्ति | $३६,५२८ (२९औँ) |
| कुल ग्राहस्थ उत्पादन (साङ्केतिक) | सन् २०१५ लगत |
| • जम्मा | $१.३९२ खर्ब (११औँ) |
| • प्रति व्यक्ति | $२७,५१३ (२८औँ) |
| गिनी (सन् २०१३) | ३०.२ मध्यम · १०९औँ |
| मानव विकास सूचकाङ्क (सन् २०१४) |  ०.८९८ धेरै उच्च · १७औँ |
| मुद्रा | कोरियाली ओन (₩) (KRW) |
| समय क्षेत्र | अन्तर्राष्ट्रिय प्रमाणिक समय+९ (कोरियाली प्रमाणिक समय) |
| मिति ढाँचा | * yyyy년 mm월 dd일
* yyyy/mm/dd (CE)
 |
| सडक प्रयोग | दायाँ |
| टेलिफोन कोड | +८२ |
| इन्टरनेट डोमेन | * .kr
* .한국
 |

| दक्षिण कोरिया |
| --- |
| हाङ्गुल | 대한민국  |
| हान्जा | 大韓民國  |

**दक्षिण कोरिया** (कोरियाली: 대한민국, देहाङ मिन्गुक) पूर्वी एसियाको एक देश हो जुन कोरियाली प्रायद्वीपको दक्षिणी भागमा अवस्थित छ। दक्षिण कोरियाको उत्तरमा उत्तर कोरिया, पूर्वमा जापान सागर, दक्षिण र दक्षिणपूर्वमा कोरिया जलसन्धि अवस्थित छ जसले देशलाई जापानबाट छुट्टाएको छ भने पश्चिममा पहेँलो सागर अवस्थित छ। सियोल दक्षिण कोरियाको राजधानी र सबैभन्दा ठुलो सहर हो।

दोस्रो विश्वयुद्धको अन्त्यमा कोरियाली प्रायद्वीपको उत्तरी भागमा सोभियत सङ्घ र दक्षिणी भागमा अमेरिकी सेनाले कब्जा जमाएको थियो। सन् १९४८ मा उत्तर कोरिया र दक्षिण कोरियाको उदय भएको थियो। सन् १९५०–१९५३ को कोरियाली युद्धपछि दक्षिण कोरिया सन् १९९३ मा विश्वको सबैभन्दा ठुलो अर्थतन्त्र भएको मुलुक बनेको थियो।

## सन्दर्भ सामग्रीहरू
# चलचित्र निर्देशक

**चलचित्र निर्देशक** चलचित्र निर्माण गर्ने एक जिम्मेवारवार व्यक्ति हो।
निर्देशकले पटकथालाई एक नाटकीय ढङ्गले प्रस्तुत गर्न कलाकारलाई दिशा निर्देश गर्दछन र लिखित कथालाई सुन्दर चलचित्रको रुप दिन्छन् ।

चलचित्र निर्देशक चलचित्रको प्रमुख व्यक्ति हो | निर्देशकको आदेश अनुसार वा सोचाई अनुसार चलचित्र निर्माण हुने गर्दछ | नेपाली चलचित्रमा हाल दिनेश डिशी, निश्चल बस्नेत, हेमराज विसीतुलसी घिमीरे, आकाश अधिकारी , दिपाश्री निरौला शोभित बस्नेत प्रदीप भट्टराई आदि सक्रिय रहेका छन् | नेपालको कम ऊमेरका निर्देशकमा सौगात बिस्ट ढाँचा:सात वर्ष जनक खड्का ढाँचा:एक्काईस वर्ष र ढाँचा:समुन्द्र भट्ट ढाँचा:बाईस वर्ष का रहेका छन् |

## सन्दर्भ सामग्री
# रुसी भाषा

विश्वको रूसी भाषा बोल्ने देश
**रुसी भाषा** वा **रसियाली भाषा** (रुसी लेखाइमा: *Русский Язык*) विशेषतः रुस, बेलारुस, युक्रेन, काजिक्स्तान र किर्गिस्तानमा बोलिने स्लाभिक परिवारको भाषा हो। स्लाभिक परिवारमा सबै भन्दा बढी बोलिने भाषामा रुसी भाषा पर्दछ। यसका अतिरिक्त सरकारी रूपले मान्यता नपाए पनि यो भाषा लाट्भिया, एस्टोनिया लगायतका भूतपूर्व सोभियत सङ्घका मुलुकहरूमा पनि प्रयोग गरिन्छ र युक्रेन, मोल्दोभा, काकेशस, मध्य एसियामा अझै पनि सामान्यतया प्रमुख भाषाका रूपमा प्रयोग गरिन्छ।

## ‍ रूसी वर्णमाला

रसियाली भाषा सिरिलिक लिपिमा लेखिन्छन्। यस भाषामा ३३ वटा वर्णहरू हुन्छन् र लेख्य रूप र कथ्य रूप एउटै हुन्छ। यस भाषामा हरेक व्यंजनका "नरम" र "कडा" ध्वनिहरू बिना भिन्नता हुने गर्दछ जुन यस भाषाको प्रमुख विशेषता हो। अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष भनेको अशक्त स्वरहरूको कमी हो। तनाव, जुन प्रायः अप्रत्याशित हुन्छ, सामान्यतया कुनै विशेष चिह्नको प्रयोग गरिन्न; यद्यपि एक वैकल्पिक तीव्र उच्चारण तनाव चिह्नित गर्न प्रयोग गर्न सकिन्छ – जस्तै दुई समउच्चारित शब्दहरू बीच भिन्नता गर्न जस्तै: замо́к [जामोक, 'ताल्चा'] and за́мок [जामक, 'महल'], वा असामान्य शब्द वा नामहरूको उचित उच्चारण संकेत गर्न तनाव चिह्नको प्रयोग गरिन्छ।

| ठूलो अक्षर | सानो अक्षर | उच्चारण | टिप्पणी |
| --- | --- | --- | --- |
| А | а | आ |  |
| Б | б | बे |  |
| В | в | भे | उच्चारण नेपाली शैलीले (दुइटा ओठले) होइन; अङ्ग्रेजी शैली (माथिल्लो दाँत र तल्लो ओठले)। |
| Г | г | गे |  |
| Д | д | दे |  |
| Е | е | ये |  |
| Ё | ё | यो |  |
| Ж | ж | झ | उच्चारण अङ्ग्रेजी pleasureको s जस्तो। |
| З | з | ज | अङ्ग्रेजी z |
| И | и | ई |  |
| Й | й | य |  |
| К | к | क |  |
| Л | л | ल |  |
| М | м | एम |  |
| Н | н | एन |  |
| О | о | ओ |  |
| П | п | पे |  |
| Р | р | एर |  |
| С | с | एस |  |
| Т | т | ते |  |
| У | у | ऊ |  |
| Ф | ф | एफ | उच्चारण नेपाली शैलीले (दुइटा ओठले) होईन; अङ्ग्रेजी शैली (माथिल्लो दाँत र तल्लो ओठले) । |
| Х | х | ख | उच्चारण नेपाली ख नभइ उर्दू खुदाको ख हो। |
| Ц | ц | त्स |  |
| Ч | ч | च |  |
| Ш | ш | श |  |
| Щ | щ | श्च |  |
| Ъ | ъ | - | कडा चिह्न; उच्चारित हुँदैन। यसलाई *त्योरदि‍जन्क* भनिन्छ। |
| Ы | ы | अ्इ |  |
| Ь | ь |  | नरम चिह्न; यसलाई *म्याकिजन्क* भनिन्छ। |
| Э | э | ए |  |
| Ю | ю | यू |  |
| Я | я | या |  |

## सन्दर्भ सामग्रीहरू

## बाह्य कडीहरू
# अङ्ग्रेजी भाषा

| अङ्ग्रेजी |
| --- |
| English इङ्लिश |
| क्षेत्र | मौलिक रूप स ग्रेट ब्रिटेन (see below) |
| मातृभाषी वक्ता | ३६० million |
| भाषा परिवार | Indo-European
* युरोपेली
	+ पश्चिम युरोपेली
		- उत्तर सागर युरोपेली
			* एंग्लो-फ़्रिसियन
				+ आंग्लिक
					- **अङ्ग्रेजी**
 |
| प्रारम्भिक रूप | Old English
* Middle English
	+ Early Modern English
 |
| लिपि | ल्याटिन लिपि (अङ्ग्रेजी वर्णमाला) अङ्ग्रेजी ब्रेल |
| हस्ताक्षरित रूप | Manually coded English (multiple systems) |
| सरकारी दर्जा |
| आधिकारिक भाषा | 54 countries 27 non-sovereign entities देखाउनुहोस्
Various organisations
* United Nations European Union Commonwealth of Nations Council of Europe GUAM Organization for Democracy and Economic Development ICC IOC ISO NATO NAFTA OAS OECD OIC OPEC PIF UKUSA Agreement
 |
| भाषा सङ्केतहरू |
| आइएसओ ६३९-१ | `en` (इएन) |
| आइएसओ ६३९-२ | `eng` (इएनजी) |
| आइएसओ ६३९-३ | `eng` (इएनजी) |
| ग्लोटोलग | `stan1293` |
| भाषाविद् प्रयोगशाला | `52-ABA` |
|   अङ्ग्रेजी भाषाको सरकारी रूपमा प्रर्योग हुन्छ अथवा बहुमत भाषा ।
  अङ्ग्रेजी भाषाको सरकारी रूपमा प्रर्योग हुन्छ तर बोलचालमा आर्को भाषाको प्रयोग हुन्छन्।
 |

**अङ्ग्रेजी** एक पश्चिमी जगतमा प्रख्यात भाषा हो। सुरुमा, केवल इङ्ल्यान्डमा मात्र बोलिने यो भाषा बेलायती साम्राज्य सँगसगै

अङ्ग्रेजी वर्णमाला

अंग्रेजी व्याकरण

## सन्दर्भ सामग्रीहरू