# न्युयोर्क (राज्य)

| न्यु योर्क
New York |
| --- |
| राज्य |
| State of New York |
| झण्डाछाप |
| उपनाम: The Empire State |
| आदर्श वाक्य(हरू): *Excelsior* (रोमनमा) *Ever upward* |
| राष्ट्रियगान: "I Love New York" |
| न्यु योर्क धेकायियाः संयुक्त राज्य अमेरिकाआ नक्सा |
| देश | संयुक्त राज्य |
| संघमा आवद्ध | जुलाई २६, १७८८ (११ औं) |
| राजधानी | अल्बानी |
| सबैभन्दा ठूलो शहर | न्यूयोर्क शहर |
| सबैभन्दा ठूलो महानगर | न्यूयोर्क महानगरीय क्षेत्र |
|  • माथिल्लो सदन | {{{Upperhouse}}} |
|  • तल्लो सदन | {{{Lowerhouse}}} |
| U.S. senators | {{{Senators}}} |
| U.S. House delegation | List |
| क्षेत्रफल |
|  • जम्मा | ५४,५५५ वर्ग माइल (१४१,२९७ किमी२) |
|  • जमीन | ४७,१२६ वर्ग माइल (१२२,०५७ किमी२) |
|  • पानी | ७,४२९ वर्ग माइल (१९,२४० किमी२)  १३.६% |
|  • क्रम | 27th |
| आयामहरू |
|  • लम्बाइ | ३३० माइल (५३० किलोमिटर) |
|  • चौडाइ | २८५ माइल (४५५ किलोमिटर) |
| जनसङ्ख्या (2020) |
|  • जम्मा | २०,२१५,७५१ |
|  • क्रम | 4th |
|  • घनत्व | ४१६.४२/वर्ग माइल (१५९/किमी२) |
| वासिन्दा | New Yorker |
| भाषा |
|  • आधिकारिक भाषा | None |
|  • बोलिने भाषा | * अङ्ग्रेजी 69.6%
* स्पेनी 15.2%
* चिनियाँ 3.1%
* फ्रान्सेली 1.6%
* रूसी 1.2%
* इटालेली 0.9%
* Yiddish 0.7%
* हिन्दी/उर्दु 0.6%
* अरबी 0.5%
* कोरियाली 0.5%
 |
| अक्षांश | 40° 30′ N to 45° 1′ N |
| देशान्तर | 71° 51′ W to 79° 46′ W |

**न्यूयोर्क** संयुक्त राज्य अमेरिकाको एक उत्तरपूर्वी राज्य हो। यो संयुक्त राज्य अमेरिकाको निर्माणको समयमा मूल तेह्र उपनिवेश मध्ये एक थियो। ५४,५५६ वर्ग माइल (१,४१,३०० किमी२), क्षेत्रफल सहित न्युयोर्क भौगोलिक रूपमा २७औं ठूलो राज्य हो। सन् २०२० को तथ्यांक अनुसार यहाँको जनसंख्या २ करोड रहेको छ, जसले यसलाई २ करोड भन्दा बढी मानिसहरूको जनसंख्याले यसलाई चौथो सबैभन्दा ठूलो जनसंख्या भएको राज्य बनाउँछ।

## **सिमा दक्षिणमा न्यू जर्सी र पेन्सिल्भेनिया
* पूर्वमा कनेक्टिकट, म्यासाचुसेट्स र भर्मन्ट; रोड आइल्याण्ड समुद्री किनारा
* उत्तर: क्यानाडाको क्युबेक प्रान्त अन्तर्राष्ट्रिय सीमाना
* उत्तर पूर्व: ओन्टारियो

यसलाई न्यूयोर्क शहर, यो राज्यको सबैभन्दा ठूलो शहरबाट अलग गर्न, यसलाई कहिलेकाहीँ **न्यूयोर्क राज्य** भनिन्छ।

न्युयोर्क सिटि (NYC) संयुक्त राज्य अमेरिकाको सबैभन्दा धेरै आवादी भएको सहर हो । र न्युयोर्क राज्यको दुई तिहाइ जनसङ्ख्याको न्यूयोर्क महानगरीय क्षेत्रमा बसोबास गर्छन्। यो विश्वको सबैभन्दा ठूलो सहरी क्षेत्र ४,६६९.० वर्ग माइल (१२,०९३ किमी२), र विश्वको सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएको मध्ये एक हो। न्यूयोर्क संयुक्त राष्ट्र संघको मुख्यालयको स्थान पनि हो हो, र यसलाई विश्वको सांस्कृतिक, वित्तीय, र मिडिया राजधानी, रूपमा वर्णन गरिएको छ। संसारको सबैभन्दा आर्थिक रूपमा शक्तिशाली शहर मानिन्छ। राज्यका धेरै जनसङ्ख्या भएका अन्य सहरहरूमा बफेलो, रोचेस्टर, योन्कर्स र सिराक्यूज हुन्, जबकि राज्यको राजधानी अल्बानी हो ।

## इतिहास

हालको न्यु योर्कको क्षेत्रमा प्रारम्भिक युरोपेलीहरू आउनुभन्दा अगाडी एल्गोनक्वियन्स र इरोक्वाइस मूल निवासी आदिवासी अमेरिकी जनजातिहरूको बसोबास थियो। फ्रान्सेली उपनिवेशवादी र जेसुइट मिसनरीहरू व्यापार र धर्म परिवर्तनको लागि मोन्ट्रियलबाट दक्षिणतिर आइपुगे।

सन् १६०९ मा, डच ईस्ट इण्डिया कम्पनीको लागि हेनरी हडसनले यस क्षेत्रको भ्रमण गरेका थिए। सन् १६१४ मा डचहरूले हडसन र मोहक नदिको संगममा निर्माण नासाउ फोर्ट किल्ला (Fort Nassau) को निर्माण गरे जहाँ पछि अल्बानीको वर्तमान राजधानीको विकास भयो।

डचहरूले चाँडै नै न्यु एम्स्टर्डम र हडसन उपत्यकाका केही भागहरूमा पनि बसोबास सुरु गरे। यसबाट यो ठाउँ नयाँ नेदरल्याण्डको बहुजातीय उपनिवेश र व्यापार र आप्रवासीको केन्द्र रुपमा स्थापित भयो।

डचको यो उपनीवेश इङ्गल्याण्डले सन् १६६४ मा डचहरूबाट उपनिवेश कब्जा गर्‍यो। डचहरूले १६७३ मा आफ्नो उपनिवेश पुन: कब्जा गरेपछि अर्को वर्ष वेस्टमिन्स्टरको सन्धिको एक भागको रूपमा निश्चित रूपमा इंग्ल्यान्डहरूलाई सुम्पिदिए।

अमेरिकी क्रान्तिकारी युद्ध (१७७५-१७८३) को समयमा, न्यूयोर्क प्रान्तको उपनिवेशवादीहरूको समूहले ब्रिटिश उपनिवेशको नियन्त्रण लिन प्रयास गर्यो र अन्ततः स्वतन्त्रता स्थापना गर्न सफल भयो।

१९औं शताब्दीको प्रारम्भमा, न्यु योर्कको यसको भित्री भागको विकास एरी नहरबाट सुरु भयो, यसबाट पूर्वी तटका अन्य क्षेत्रहरूमा अतुलनीय फाइदाहरू प्रदान गर्‍यो र यसको राजनीतिक र सांस्कृतिक शिखरमा पुर्यायो।

### सेप्टेम्बर ११ को हमला

२००१ सेप्टेम्बर ११ मा अल कायदाद्वारा चार विमान अपहरण गरियो। पहिलो र दोस्रो विमान, अमेरिकन एयरलाइन्सको उडान ११ र युनाइटेड एअरलाइन्स एयरलाइन्सको उडान १७५, क्रमशः लोअर मेनहट्टनमा वर्ल्ड ट्रेड सेन्टर (अनुवाद: विश्व व्यापार केन्द्र) परिसरको उत्तर र दक्षिण भवनहरूमा ठोकिएको थियो भने त्यसको एक घन्टा ४२ मिनेट भित्र ११० तले दुवै भवनहरू ध्वस्त भएको थियो। अवशेष र परिणामस्वरूप आगोले विश्व व्यापार केन्द्र परिसरको सबै अन्य भवनहरूको आंशिक वा पूर्ण पतनको कारण ४७-तले ७ विश्व व्यापार केन्द्र भवनका साथै दश अन्य ठूला संरचनाहरूमा पनि महत्त्वपूर्ण क्षति भएको थियो।

## यो पनि हेर्नुहोस्

## सन्दर्भ सामग्रीहरू