Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1787

◄ |
17. Johrhunnert |
**18. Johrhunnert**
| 19. Johrhunnert
| ►

◄◄ |
◄ |
1783 |
1784 |
1785 |
1786 |
**1787**
| 1788
| 1789
| 1790
| 1791
| ►
| ►►

| 1787 in annere Klenners |
| --- |
| Ab urbe condita | 2540 |
| Armeenschen Klenner | 1235–1236 |
| Äthioopschen Klenner | 1779–1780 |
| Badi-Klenner | -57–-56 |
| Bengaalschen Klenner | 1193–1194 |
| Berber-Klenner | 2737 |
| Buddhistischen Klenner | 2331 |
| Burmesischen Klenner | 1149 |
| Byzantinschen Klenner | 7295–7296 |
| Chineeschen Klenner |
|  – Ära | 4483–4484 oder 4423–4424 |
|  – 60-Johr-Zyklus |
Füür-Peerd (丙午,
43)– Füür-Schaap (丁未,
44) |
| Franzööschen Revolutschoonsklenner | *0000-5V*–*0000-4IV* -5–-4 |
| Hebrääschen Klenner | 5547–5548 |
| Hindu-Klenner |
|  – *Vikram Sambat* | 1843–1844 |
|  – *Shaka Samvat* | 1709–1710 |
| Iraanschen Klenner | 1165–1166 |
| Islaamschen Klenner | 1201–1202 |
| Japaanschen Klenner |
|  – Nengō (Ära): | Temmei 7 |
|  – Kōki | 2447 |
| Koptischen Klenner | 1503–1504 |
| Koreaanschen Klenner |
|  – *Dangun-Ära* | 4120 |
|  – *Juche-Ära* | -124 |
| Minguo-Klenner | -124 |
| Olympiaad von de Neetied | *N/A* |
| Seleukidischen Klenner | 2098–2099 |
| Thai-Solar-Klenner | 2330 |

## Wat passeert is

* 7. Dezember: Delaware ratifizeert as eersten vun de 13 Neeenglandstaten de US-Verfaten un warrt dor de 1. US-Bundsstaat mit.
* Immanuel Kant warrt upnahmen in de Preußische Akademie vun de Wetenschoppen in Berlin.

## Boren

* 5. April: Caroline Lauska, düütsch Malerin († 1871)
* üm 1787 rüm: Shaka, König un Anföhrer vun de Zulu in Süüdafrika († 1828)

## Storven
# Leipzig

**Leipzig** (bi Wolke ok plattdüütsch **Lips**) is ene Grootstadt in’t westlich Bundsland Sassen. Se liggt an de Pleiße un de Witte Elster. De slaavsch Naam *Lipsk* seggt, dat dor ein Oort mit Linden west is.

Leipzig hett een lang Traditschon as Hannels- un Messestadt. Se is en kreisfree Stadt as ok mit 616.093 Inwahner (31. Dezember 2022) up en Flach van 297,8 km² de gröttste Stadt in den Freestaat Sassen un belegg 2018 in de List van de Grootstäder in Düütschland den 8. Platz.

## Söhns un Döchter van de Stadt

* Lothar Blumhagen (\*1927), Schauspeler un Synchroonsnacker
* Stephan Feck (\*1990), Waterspringer
* Gottfried Wilhelm Leibniz (1646-1715), Philosoph
* Emil Theil (1892-1968), Politiker
* Camillo Ugi (1884-1970), düütsch Footballnatschonalspeler
* Richard Wagner (1813-1883), Komponist, Dramatiker, Philosoph, Dichter, Schriever, Theaterregisseur un Dirigent

## Footnoten

## Weblenken

* Websteed vun de Stadt (hoochdüütsch)

 *Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.*
# Mary Wollstonecraft

Mary Wollstonecraft maalt vun John Opie (üm un bi 1797)
**Mary Wollstonecraft** (\* 27. April 1759; † 10. September 1797) weer ene ingelsche Fru, de för de Rechten vun de Fruen aktiv weer. Sie weer Lehrersche un schreev de *Gedanken über Mädchenerziehung*. Wegen dissen Book kunn se bi en beröhmten ingelschen Verlag unner kamen. Ehr Mann weer de Philosoph William Godwin. De Schriever Shelley, de ene Dochter vun Mary Wollstonecraft freet harr, schreev dat poetisch Wark *Revolt of Islam*, wo Mary Wollstonecraft unner den Naam Cythna ene wichtige Roll in speelt. In de Historie vun'n Stried vun de ingelsche Fruen för like Rechten weer se wichtig, as man wenig annere.
# Kairo

*Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.*

| Wapen/Flagg | Koort |
| --- | --- |
|
 |

|  |
| --- |
|  |

 |
| Basisdaten |
| Inheemsch Naam: | القاهرة al-Qāhira |
|
Gouvernement Kairo |
| Flach: | 528 km² |
| Inwahners: | 9.801.536 |
| Inwahnerdicht: | 18.563,5 Inwahners pro km² |
| Postleettall: | 11511–11668 |
| Vörwahl: | 02 |
| Geograafsche Laag: | 30° 3′ N, 31° 14′ O |
| Grenzen bi OSM: | 5466227  |
| Börgermeester: | Ibrahim Saber |
| Websteed: |  |
| Koort |

**Kairo** (araabsch القاهرة al-Qāhira, plattdüütsch ‚de Starke‘ oder ‚de Eroberin‘) is de Hööftstadt van Ägypten un de gröttste Stadt van de araabsch Welt. Se is 969 van den fatimidschen Feldherrn Dschauhar as-Siqillī grünnd wurrn.

Kairo is dat politische, wertschapliche un kulturelle Zentrum van Ägypten un de araabsch Welt. De Stadt is Seet van de ägyptisch Regeeren, dat Parlamt as ok van all staatlichen un religiösen Zentraalbehörden (Mogamma) un tallriek diplomatisch Vertretungen. Kairo is de bedüüdenste Verkehrsknüttpunkt van Ägypten un hett tallriek Universitäten, Hoochscholen, Theater, Museen un Baudenkmäler. De Oltstadt van Kairo is en Ensemble van islaamsch Baukunst un wurrd siet 1979 van de UNESCO as Weltkulturarv anerkannt. De Stadt hett den Status van en Gouvernements un wurrd van en regeert, de van den Staatspräsidenten nömmt wurrd.

Kairo hett 9,1 Millionen Inwahner in dat administrativen Stadtrebeet (2017) un de Metropolregion is mit etwa 16,2 Millionen Inwahner (2009) vör Lagos in Nigeria de gröttste in Afrika. In Ägypten gifft dat aber kien Meldeplicht, weswegen de angeeven Inwahnertallen blots hoochrekent wurrn sünd. Man schätzt, dat in de Metropolregion um de 25 Millionen Minschen leven, wat meest en Drüddel vun de Gesamtbevölkerung van Ägypten is.

Dicht bi Kairo befinnen sück de Pyramiden van Gizeh.

 **Kairo**. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.

* Indrag to Kairo in de DNB

 **Wiktionary: Kairo** – Bedüdensverklaren, Woortherkamen, Synonymen, Översetten
## Enkeld Nahwiesen
# Nepal

[[

**नेपाल**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Flagg) | (Wapen) |

 |
| Wahlspröök: जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी, Mother and Motherland are Greater than Heaven, Майка и Родина са по-ценни от царството небесно, Once is not enough, Mae Mam a Mamwlad yn Fwy na'r Nefoedd, La madre y la patria son más grandes que el cielo |
| Natschonalhymne: Nationalhymne Nepals |
|  |
| **Hööftstadt** | Kathmandu |
| **Gröttste Stadt** |  |
| **Amtsspraak** | Nepali |
| **Regeren** Staatspräsident von Nepal | Bundsrepubliek, Volksrepublik, Bundsrepubliek Pushpa Kamal Dahal |
| **Grött**  • Allens  • Water (%) |   147.181,254346 quadratkilometer km² ? % |
| **Inwahnertall**  • Inwahnerdicht |   /km² |
| **Geldsoort** | Nepalesische Rupie (`[[ISO 4217|]]`) |
| **BBP** | 36.924.841.430 US-Dollar, 40.828.247.302 US-Dollar $ ()

```
$ je Kopp
```
 |
| **Tietzoon** | UTC+5:45, Nepalesische Normalzeit, Asia/Kathmandu (UTC)  |
| **Internet-TLD** | .np |
| **ISO 3166** | NP |
| **Vörwahl** | `++977` |
|  |

**Nepal** (nepali: नेपाल, Nepāl) is en Staat in Süüdasien. De grenzt in'n Noordoosten an de Volksrepublik China un in'n Süüdwesten an Indien. De Hööftstadt is Kathmandu.

Dat Land is 147.516 km² groot, dorvan sünd ruchweg 143.000 km² Landflach, der Rest is Binnenwaterflach. In Nepal leven 26.494.504 (Stand 2011) Inwahner. De hööchste Barg van dat Land (un van de Eer) is de Mount Everest.

Die Monarkie is an' 28. Mai 2008 afschafft wurrn, Nepal is siet dem en föderale Republik. De Funktschoon vun de Staatsböverhoopt gung eerstmal up den Premierminister över, bit Neewahlen stattfunnen hebbt (Juli 2008).

Een vun de internatschonal bekannst Lüüd ut Nepal is Tenzing Norgay, de tosommen mit Edmund Hillary as Eerst den Mount Everest bedwungen hett.

* Nepal
* Kathmandu
* Pashupatinath
* Patan
* Bhaktapur
* Himalaya
* Himalaya
* Mustang
* Mustang

 *Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.*

Länner in Asien

Afghanistan | Armenien | Aserbaidschan | Bahrain | Bangladesch | Bhutan | Brunei | China | Georgien | Indien | Indonesien | Irak | Iran | Israel | Japan | Jemen | Jordanien | Kambodscha | Kasachstan | Katar | Kirgisien | Kuwait | Laos | Libanon | Malaysia | Malediven | Mongolei | Myanmar | Nepal | Noordkorea | Oman | Oosttimor | Pakistan | Philippinen | Russland | Saudi-Arabien | Süüdkorea | Singapur | Sri Lanka | Syrien | Tadschikistan | Taiwan | Thailand | Törkie | Turkmenistan | Usbekistan | Vereenigte Araabsche Emiraten | Vietnam | Zypern

**Afhängige Rebeden**: Palästinensische sülvstregeerte Rebeden
# Tanach

De **Tanach** (hebr. **תנ״ך**, tanach, TNK) is de Hillige Schrift (Bibel) vun dat Jodendom. He besteiht ut de dree Deele Tora („Vörschrift“), Nevi'im („Propheten“) un Ketuvim („Schriften“). Se sünd na ehr Öller un na theoloogschen Rang tohopenstellt. Um dat Johr 100 v. Chr. rum is he in 22 oder 24 Böker indeelt wurrn un Deel vun de Hillgen Schriften wurrn.
All siene Böker sünd vun dat Christendom as Gott sien wohrraftig Woort annahmen wurrn. Dor sünd noch en Reeg Böker ut de greeksche Oversetten (Septuaginta) tokamen un bit 400 n. Chr. as Oold Testament Deel vun de christliche Bibel wurrn. Se stoht all vor dat Nee Testament. De Böker Tobit un Judit, dat 1. un 2. Book vun de Makkabäers, dat Book vun de Wiesheit un dat Book Jesus Sirach höört nich to'n Tanach mit to. Se sünd in de kathoolsche Bibel as *deuterokanoonsche* Böker Deel vun dat Ole Testament. In de Lutherbibel höört se as Apokryphen to'n Anhang mit to.

## Begreep

**תנ״ך**, tanach, is en Akronym, wat ut de dree eersten hebrääschen Bookstaven (Initschalen) vun de dree Hööft-Deele **T**ora, **N**ebi'im un **C**etubim tohopensett' is. De Konsonanten Taw (ת), Nun (נ) un Kaph (כ; Slussform He|ך), alltohopen TNK, weert mit Vokale to *Tanakh* oder *Tenakh* (IPA: IPA [taˈnax] oder [təˈnax]). De Slusskonsonant warrt as Rievluut IPA χ utspraken ("Ach-Luut").

## Belege
# Euro

*Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.*
Euroteken
Münten un Noten
Eurorebeet 2026
De **Euro** (Symbol €) is de Geldsoort vun de Europääsche monetäre Union. He warrt vun de Europääsche Zentralbank kontrolleert un is de offiziell Betahlmiddel vun enuntwienig vun de Staaten in de EU un süss Staaten, de nich in de EU sünd.

De Euro gellt siet 1999 as Bookgeld. An’n 1. Januar 2002 werr de Euro ok as Bargeld – Münten un Banknoten – inföhrt un löste de fröher in de deelnehmenden Länner gülligen Müntteken af. Een Euro is ünnerdeelt in 100 Cent.

Disse Länner hebbt den Euro as nieg Geld inföhrt:

* Belgien (inföhrt as Bookgeld 1999/ inföhrt as Bargeld 2002)
* Düütschland (1999/2002)
* Finnland (1999/2002)
* Frankriek (1999/2002)
* Grekenland (2001/2002)
* Irland (1999/2002)
* Italien (1999/2002)
* Luxemborg (1999/2002)
* Nedderlannen (1999/2002)
* Österriek (1999/2002)
* Portugal (1999/2002)
* Spanien (1999/2002)
* Slowenien (2007/2007)
* Malta (2008/2008)
* Zypern (2008/2008)
* Slowakei (2009/2009)
* Eestland (2011/2011)
* Lettland (2014/2014)
* Litauen (2015/2015)
* Kroatien (2023/2023)
* Bulgarien (2026/2026)

En poor Staaten hebbt bi dat Geld Tosamenslüss mit Staaten hatt, de nu de Euro inföhrt hebbt, un hebbt dorum ok offiziell de Euro annahmen:

* Andorra
* Monaco
* San Marino
* Vatikaanstad

Annere Staaten hebbt de Euro inföhrt, ahn dat de EU tostimmt hett:

* Kosovo
* Montenegro

De Staaten Däänmark un Sweden hebbt sik entschieden, de Euro vöreerst nich intoföhren.

Buten vun Europa hebbt ok en poor Rebeden de Euro inföhrt. Dat sünd de franzöösch Överseedépartements Franzöösch-Guayana, Guadeloupe, Martinique, Mayotte un Réunion un de Rebeeten Saint-Pierre un Miquelon.

In dat Johr 2007 ännert sik de Weertsieden van de Euro-Münten. Bi de 10-, 20- un 50-Cent-Stücken wiest denn en Europakoort ahn Lännergrenzen und de Werttallen sünd anners ünnerleggt. Bi de Euro-Stücken is de Europakoort denn ok ännert. 1-, 2- un 5-Cent-Münten wurd aber nich ännert.

## Weblenken

 **Euro**. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.

* Euro - Noten un Historie (hoochdüütsch un engelsch)
# Durrës

| Wapen/Flagg | Koort |
| --- | --- |
|  |

|  |
| --- |
|  |

 |
| Basisdaten |
|
Qark Durrës |
| Flach: | 46,3 km² |
| Inwahners: | 101.728 |
| Inwahnerdicht: | 2.197,1 Inwahners pro km² |
| Postleettall: | 2000 |
| Vörwahl: | 052 |
| Geograafsche Laag: | 41° 19′ N, 19° 27′ O |
| Grenzen bi OSM: | 1249888  |
| Websteed: |  |
|  |

**Durrës** (albaansch ok Durrësi, greeksch Δυρράχιον Dyrrhachion, latiensch Dyrrachium, italieensch Durazzo) is de wichtigst Habenstadt vun Albanien. De Stadt is Verwaltenssitt vun de Behörden vun de glieknaamig Quark un vun de glieknaamig Kreis.
In de Ebene ööstlich vun dat Stadtzentrum sünd, siet dem de Kommunismus tossommenbroken is, grood, meest illegal Siedlungen entstahn, in de sück de arm Inwahner ut den noordalbaansch Bargen nedderlaaten hebbt. In de Stadt leeven 130.269 (Stand: 2003) Inwahner. Se is de tweetgröttste Stadt vun Albanien.

## Geografie

Durrës liggt an de Ufer vun de Adria, ca. 30 Kilometer (Luftlinie) westlich vun Tirana.

## Historie

Durrës wurr 627 v. Chr. as Epidamnos vun greeksch Kolonisten ut Korinth un Korfu grünnd. Dat röömsche Dyrrhachion weer as Utgangspunkt vun de Via Egnatia, de dat ööstlich Adriaufer mit Byzantion (later hen Konstantinopel) verbinnen de, en bedüüdend Stadt. 312 v. Chr. wurr de greeksche Kolonie vun de illyrischen Taulantiern, de ut dat Achterland keemen, erobert. In dat Johr 48 v. Chr. keem dat wenig süüdlich vun Durrës to en grooten Slacht tüschen Caesar un Pompeius.

In dat Middelöller stunn Durrës lang ünner de Herrschap vun Byzanz, weer aber bannig tüschen Greeken un Bulgaren umkämpt.

1204 keem de Stadt eerstmals ünner de Herrschap vun de Republik Venedig; siet 1220 gehör se to dat Despotat Epirus un siet 1271 to dat Königriek Neapel. 1273 wurr de Stadt dör en stark Eerdbeven kört un kleen, aber glieks weer upbaut un nee befestigt. Mit de neapoletaanisch Herrschap wunn de Katholizismus in Durrës an Boden. 1278 hebbt hier de Dominikaner hör eerst Kloster in Albanien grünnd. 1367 wurr Karl Thopia Herr von Durrës, sien Sohn Gjergj övergeev de Stadt 1392 an de Venezianer. 1501 mussen de wedderum Durrës an de Osmanen aftreden. Ut de veneziaansch Tiet sünd noch Deelen vun de Stadtmüer un en paar vun de Toorns erhollen.

1914 weer Durrës för en körten Tiet de Hööftstadt vun Albanien. In dat hierig Konak resideer Wilhelm von Wied, de söss Maand lang Fürst vun Albanien weer. As nah den Eersten Weltkrieg de Unafhängigkeit vun Albanien wedder herstellt wurr, hett man Tirana to de nee Hööftstadt makt.

## Bekannt Lüüd ut disse Stadt

* Erald Dervishi (\*1979) albaansch Schachgrootmeester

## Weblenken

 **Durrës**. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.

* Offizielle Webseite
* Durresi.it (Bilder)