Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Koordinatensysteem

*Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.*
Äquater-Koordinatensysteem
Een **Koordinatensysteem** is Systeem ut Tallen de Positschoon van enen Punkt to bestimmen.

Koordinatensystem is en System vun Tallen, dat bruukt warrt um de Positschoon van een Punkt to bestimmen. tweedimensionale Systemen sünd de Tallen (Skalaren) in Paare opstellt. Dimensionen sünd mehr Tallen.

## Kiek ook bi

* Karteesch Koordinatensysteem.
# Karteesch Koordinatensystem

En **Karteesch Koordinatensystem** (nipp un nau *Kartesisch Koordinatensystem*) is en Orthogonal Koordinatensystem, mit Koordinatenlienen, de ut parallel Graden in jümmers lieken Afstand bestaht. Dat Karteesch Koordinatensystem hett sien Naam vun den Utfinner René Descartes kregen, nauer na de latiensche Form *Cartesius*.

Dreedimensional Karteesch Koordinatensystem, mit de z-Ass in Richt op den Bekieker.
Dat Karteesch Koordinatensystem is dat, wat op de Welt an fakensten bruukt warrt, as sik dormit geometrisch Saken an lichtesten un besten beschrieven laat: In de Mathematik warrt mit en rechtshändig Koordinatensystem rekend. Dorbi warrt de horizontale Ass, Abszisse, Rechtsass oder x-Ass nöömt. De vertikale Ass heet dorgegen Ordinaat, Hoochass oder y-Ass. Mit Abszisse und Ordinaat warrt ok die x- und y-Koordinaten vun enkelte Punkten betekend.

De Koordinaten vun enkelte Punkten beteht sik dorbi jümmer op den Oorsprung. Dat is de Punkt vun dat Koordinatensystem, woneem sik de Assem snieden doot un de enkelten Assen den Weert Null hebbt.

In de Geodäsie warrt annersrüm rekent. Dor is de x-Ass die Ordinaat un de y-Ass is de Abszisse. Bito is ok de Winkel rechtslöpig un enstprekend ok de Quadrantennummereeren. Dat schimpt sik denn linkshändig Koordinatensystem. Geodäätsch Koordinatensystemen warrt aver op den eersten Quadranten beschränkt, dormit keen Negativ Werten rutkommt.

links- un rechtshändig karteesch Koordinatensystem
Wenn dat Koordinatensystem op dree Dimensionen utwiet warrt, kummt noch de rüümlich Ass dorto, de as Applikaat oder z-Ass betekend warrt. In de Geographie warrt dorto Kote seggt. In de Mathematik gifft dat de Mööglichkeit, ok noch mehr Dimensionen to bruuken. För de veerte Dimension warrt denn de so nöömte w-Ass bruukt mit de Utdehnenrichten *ana* („ünnen“) un *kata* („baven“).

För sünnere geometrische Anwennen künnt in en Even ok dat Polarkoordinatensystem btw. in’n Ruum Kugelkoordinaten- oder Zylinderkoordinatensystemen bruukt warrn. Dat warrt t. B. in de Astronomie maakt, bi’t Bereken vun Bahnbewegen vun de Himmelskörpers.

## Kiek ok bi

* 4D
# Äquater

De **Äquater** is de Lien, de de Globus in twee lieke Hölften deelt, de nördliche un de södliche. Vun dor ward ok de Bredengraade tählt: De Äquater is ob de (nördliche oder södliche) Breed vun null Graad. Vun dor gifft dat negentig Graad na Norden und ok na Söden to.
De Äquater is de Midde tweten Nord- un Södpol.
Södlich van den Äquater geiht de Sünn ok in'n Osten op, awer öwer Middag steiht se denn in'n Norden. Wenn een direkt op den Äquater is, den is bi Middag de Sünn senkrecht öwer een. Dat verännert sick awer ok en beten mit Summer und Winner, denn de Äquater hett so 23 Graad Neegung gegen de Ekliptik, so dat dat man so recht blots to Fröhlings- und Herbstanfang genau is.
Dat Land Ecuador hett sien Noom jüst dorvunn, dat dat mitten mang op den Äquater liggt.
# Asien

*Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.*

| Asien |
| --- |
| Laag vun Asien up ene Weltkoort |
| Flach | 44.614.500 km² |
| Inwahners | ca. 4,75 Milliarden |
| Inwahnerdicht | 107 Inwahners/km² |
| Länner |
47 |
| Tietzoon
  | UTC+2 (Törkie) bet UTC+12 (Russland) |

**Asien** is de Deel vun Eurasien, de in'n Ossen liggt. As Traditschoon warrt Europa un Asien as kulturell verschillige Eerddelen sehn. De Ural-Bargen, de Ural-Fluss, de Kaspisch See, de Kaukasus un de Swarte See sünd de Grenz twischen Europa un Asien

## Weblenke

 **Asien**. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.

 Op Wikiquote gifft dat Zitaten to, över oder vun „Asien“ (hoochdüütsch).

 **Wiktionary: Asien** – Bedüdensverklaren, Woortherkamen, Synonymen, Översetten

 Bi’n Wikiborn gifft dat Originalschriften över dat Thema oder vun den Schriever: **Asien**.

* Asienhuus in Köln
* Bundszentrale för politsche Bildung: Swaarpunkt Asien
* Jochen Buchsteiner: Neue Kräfte in Asien – Rückwirkungen für Europa.
* Kultuur in Asien: Kunst, Religioon, Kult, Feste, Klender, Architektuur, Hiostorie (van Dr. Bernhard Peter)
* ZNet’s Resource on Asia (Memento von’n 20. Juli 2008 in dat *Internet Archive*) (engelsch)
* Landkaarten van Asien
* Perry-Castañeda Library Map Collection: Historical Maps of Asia (University of Texas, Austin)
* a resource of the Asia Society (engelsch)
* Asia expatriates resources (engelsch)

Länner in Asien

Afghanistan | Armenien | Aserbaidschan | Bahrain | Bangladesch | Bhutan | Brunei | China | Georgien | Indien | Indonesien | Irak | Iran | Israel | Japan | Jemen | Jordanien | Kambodscha | Kasachstan | Katar | Kirgisien | Kuwait | Laos | Libanon | Malaysia | Malediven | Mongolei | Myanmar | Nepal | Noordkorea | Oman | Oosttimor | Pakistan | Philippinen | Russland | Saudi-Arabien | Süüdkorea | Singapur | Sri Lanka | Syrien | Tadschikistan | Taiwan | Thailand | Törkie | Turkmenistan | Usbekistan | Vereenigte Araabsche Emiraten | Vietnam | Zypern

**Afhängige Rebeden**: Palästinensische sülvstregeerte Rebeden

Alle Eerddelen op een Blick

Asien | Afrika | Noordamerika | Süüdamerika | Antarktika | Europa | Australien

(De Pazifische Eilannen in Ozeanien sünd keen Deel vun en Eerddeel.)
# Noorsche See

*Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.*

| Noorsche See |
| --- |
| Typ | Bai |
| Land/Länner | Norweegen, Iesland |
| Öörd bi’t Meer | Tromsø, Reykjavik |
| Geograafsche Laag | 68° 0′ N, 5° 0′ O |
| Fläch | 1.380.000 km² km² |
| Maximal Deepd | 3.970 m m |
| Dörsn. Deepd | 1.020 m m |
| Eilannen in’t Meer | Jan Mayen. Svalbard |
| Kaart vun de Noorsche See |

De **Noorsche See** is een See in’n Atlantik.

## Weblenken

 **Noorsche See**. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.