# 1821

◄ |
18. Johrhunnert |
**19. Johrhunnert**
| 20. Johrhunnert
| ►

◄◄ |
◄ |
1817 |
1818 |
1819 |
1820 |
**1821**
| 1822
| 1823
| 1824
| 1825
| ►
| ►►

| 1821 in annere Klenners |
| --- |
| Ab urbe condita | 2574 |
| Armeenschen Klenner | 1269–1270 |
| Äthioopschen Klenner | 1813–1814 |
| Badi-Klenner | -23–-22 |
| Bengaalschen Klenner | 1227–1228 |
| Berber-Klenner | 2771 |
| Buddhistischen Klenner | 2365 |
| Burmesischen Klenner | 1183 |
| Byzantinschen Klenner | 7329–7330 |
| Chineeschen Klenner |
|  – Ära | 4517–4518 oder 4457–4458 |
|  – 60-Johr-Zyklus |
Metall-Draken (庚辰,
17)– Metall-Snaak (辛巳,
18) |
| Franzööschen Revolutschoonsklenner | *000029XXIX*–*000030XXX* 29–30 |
| Hebrääschen Klenner | 5581–5582 |
| Hindu-Klenner |
|  – *Vikram Sambat* | 1877–1878 |
|  – *Shaka Samvat* | 1743–1744 |
| Iraanschen Klenner | 1199–1200 |
| Islaamschen Klenner | 1236–1237 |
| Japaanschen Klenner |
|  – Nengō (Ära): | Bunsei 4 |
|  – Kōki | 2481 |
| Koptischen Klenner | 1537–1538 |
| Koreaanschen Klenner |
|  – *Dangun-Ära* | 4154 |
|  – *Juche-Ära* | -90 |
| Minguo-Klenner | -90 |
| Olympiaad von de Neetied | *N/A* |
| Seleukidischen Klenner | 2132–2133 |
| Thai-Solar-Klenner | 2364 |

## Wat passeert is

### Politik un Scheen op de Welt

#### Laibacher Kongress / Königriek vun beiden Sizilien

* 19. Januar: De Butenminister vun Grootbritannien verkloort in ene Depesche an Preußen, Öösterriek, Russland un Frankriek, dat Grootbritannien nich mit dat Militäär bi Ümstörten in anner Länner ingriepen will. Grootbritannien stellt sik dormit tegen de Hillige Allianz.

Leander Russ, *Parade to’n Begröten vun den Kaiser in Laibach* (1845)
* 26. Januar: De Laibacher Kongress beginnt. Deelnehmers sünd Zar Alexander I., Kaiser Franz I. un König Ferdinand I. vun beide Sizilien de Situatschoon na den Putsch in’t Königriek vun beide Sizilien to besnnacken. König Ferdinand I. biddt üm Hülp tegen de Liberalen; Öösterriek grippt militärsch in.
* 7. März: De öösterrieksche Armee besiegt bi Rieti de Truppen vun Guglielmo Pepe.
* 8. April: Öösterriek sleit de Opständschen in Piemont un stellt den Afsolutismus wedder her.
* 12. Mai: De Kongress ennt mit den Besluss, den Putsch militärsch to ünnerdrücken.

#### Greeksche Revolutschoon

* 17. März: Vun de Mani ut beginnt de greeksche Revolutschoon tegen dat Osmaansche Riek. Petros Mavromichalis un Theodoros Kolokotronis trecken na Kalamata.
* 21. März: Belagern vun Kalavryta as eerste Aktschoon.
* 23. März: Nadem dat Kalamata befreet weer, warrt de Greeksche Revolutschoon offitschell uutropen.

Flagg vun Grekenland
* 25. März: In Agia Lavra warrt de Flagg segent; dat Motto: „Freeheid oder Dood“.
* De Revolutschoon speelt sik ok in Konstantinopel un in de Donauförstendömer af, man ennt dort in en Fiasko.
* 22. April: Patriarch Gregorios V. warrt in Konstantinopel hinricht.
* 8. Mai: Sieg bi Gravia; Athanasios Diakos warrt hinricht.
* 24. Mai: Sieg in de Slacht vun Valtetsi.
* 5. Oktober: Tripoli warrt verövert.
* 20. Dezember: Eerste Natschonalversammeln in Nea Epidavros.
* To’n Johrsenn sünd grote Delen vun Grekenland in greeksche Hand.

#### Portugal/Brasilien

* In dat Verenigte Königriek vun Portugal, Brasilien un de Algarven warrt na de Liberale Revolutschoon in Portugal een Verfaten verafscheedt. König Johann VI. kümmt vun Brasilien na Portugal trüch; Pedro blifft in Brasilien.

#### Anner Scheenissen in Europa

* 13. März: Viktor Emanuel I. dankt in Sardinien af; Karl Felix warrt König.
* 19. Juli: Georg IV. warrt in London kröönt.

#### Afrika

* 13. Juni: Ägyptsche Truppen verövert Sannar.

#### Noordamerika

* 22. Februar: Adams-Onís-Verdrag warrt verkünnt.
* 10. April: Springfield warrt grünnt.
* 10. Juli: Florida geiht an de USA över.
* 10. August: Missouri warrt Bundsstaat.

#### Latirnamerika

* 24. Februar: *Plan vun Iguala* för en unafhängig Mexiko.
* 24. Juni: Sieg vun Simón Bolívar bi de Slacht vun Carabobo.
* 28. Juli: José de San Martín verkloort Peru unafhängig.
* 24. August: Verdrag vun Córdoba.
* 15. September: Guatemala, El Salvador, Costa Rica un Honduras warrt unafhängig.
* 28. November: Panama lööst sik vun Spanien.
* 1. Dezember: Costa Rica kriggt en Verfaten.

#### Antarktis

* 10. Januar: Fabian Gottlieb von Bellingshausen deckt dat Peter-I.-Eiland op.
* 28. Januar: Dat Alexander-I.-Eiland warrt opdeckt.
* 7. Februar: John Davis sett dat Seggen na as eerste Minsch en Foot op dat antarktsche Fastland.

### Weertschop

* 1. Mai: Bank vun England lööst Banknoten wedder in Gold in.
* 5. Mai: *The Manchester Guardian* warrt gründt.
* 23. Juni: Elbschifffahrtsakte warrt ünnerschreven.
* 4. August: *The Saturday Evening Post* kümmt ruut.

### Wetenschop un Technik

* 1. Februar: Kantonsscho Trogen warrt gründt.
* 19. April: Bau vun de Stockton and Darlington Railway warrt verlövvt.
* 12. August: Universidad de Buenos Aires warrt gründt.
* Thomas Johann Seebeck deckt den Seebeck-Effekt op.
* Sequoyah stellt de Cherokee-Sülvenschrift vör.
* In Finnland warrt de *Societas pro Fauna et Flora Fennica* gründt.

### Kultuur

#### Kunst

Lutherdenkmaal
* 31. Oktober: Dat Lutherdenkmal warrt inwiet.

#### Musik un Theater

* 28. Januar: Oper *Esop in Lydien* vun Conradin Kreutzer.
* 18. Juni: *Der Freischütz* vun Carl Maria von Weber het Premier.
* 13. August: Oper vun Kreutzer in Königsberg.
* 30. Oktober: *Elisa e Claudio* vun Saverio Mercadante.
* 27. November: *Léonore et Félix* vun François Benoist.

### Religion

* 16. Juli: Bull *De salute animarum* vun Pius VII..
* 16. August: Bull *Provida solersque*; Niege Bisdömer in Süüdwestdüütschland.

## Boren

* 11. Februar: Hermann Allmers, Maschendichter († 1902)
* 19. Februar: August Schleicher, düütsch Spraakwetenschopper un Indogermanist († 1868)
* 16. Februar: August Raillard, Swiezer Bargstieger († 1888)
* 20. März: Klaas Brix, plattdüütsch Schriever († 1890)
* 6. September: Auguste Zinck, plattdüütsche Schrieversche († 1895)
* 10. Oktober: Karl Löffler, plattdüütsch Schriever († 1874)
* 13. Oktober: Évariste-Vital Luminais, franzöösch Maler († 1896)
* 7. November: Andrea Debono, Opdecker ut Malta († 1871)
* 11. November: Fjodor Dostojewski, russ’sch Schriever († 1881)
* 24. November: Henry Thomas Buckle, engelsch Historiker un Schachspeler († 1862)
* 4. Dezember: Ernst Wilhelm Leberecht Tempel, düütsch Astronom un Lithograaf († 1889)
* 12. Dezember: Gustave Flaubert, franzöösch Schriever († 1880)

## Storven

* 22. Januar: Claus von Klenck, düütsch Verwaltensbeamter un Politiker (\* 1761)
* 5. Mai: Napoléon Bonaparte, franzöösch General, Politiker un Kaiser (\* 1769)
* 6. Juli: Christian Matthias Schröder, Koopmann un Politiker vun Hamborg (\* 1742)