Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Abt

*Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.*
En **Abt** (middelnedderdüütsch *ab(be)t*) is en Vörstahner vun en Klooster. Dat Woort is ut de Lallform (Kinnerspraak) von *Pappa* oder *Opa* entstahn.
# Åse Kleveland

Åse Kleveland 2007
**Åse Kleveland** (\* 18. März 1949 in Stockholm) is en sweedsch-norweegsche Musikerin un Politikersche.

## Leven

Kleveland is in’t Johr 1956 na Norwegen tagen. An de Universität Oslo hett se Rechtswetenschoppen studeert mit sünnern Swoorpunkt op dat Oorheverrecht. As Musikersche is se 1966 mit dat Leed *Intet er nytt under solen* bi den Eurovision Song Contest dorbi wesen un keem op den drüdden Platz. In de 1980er Johren stünn se as Präsidentsche an de Spitz vun de Vereenigen vun de norweegschen Künstlers un Musikers. 1986 hett se in Bergen den eersten Eurovision Song Contest modereert, de in Norwegen stattfunnen hett.

In ehr politische Arbeit hett Kleveland vun 1986 bit 1990 en Raat för Gliekberechtigung vun de norweegschen Regeeren leidt. Dorna weer se vun 1990 bit 1996 Kultusministersche för de Arbeiderpartiet in’t Kabinett ünner Gro Harlem Brundtland. In disse Funkschoon hett se 1994 de politische Leitung vun de Olympschen Winterspelen in Lillehammer övernahmen.

Vun 2000 bit 2006 weer se Präsidentsche vun’t Sweedsche Filminstitut. In’n Juni 2007 is se Vörsittersche worrn vun den Human-Etisk Forbund, wat en humanistische Organisatschoon in Norwegen is.

## Weblenken

* Biografie op de Websteed vun de IFLA

## Borns
# Oliver Bierhoff

**Oliver Bierhoff** (\* 1. Mai 1968 in Karlsruhe) is en ehmalger düütsch Footballspeler.

De Störmer speel van 1974 bit 1980 för de Essener SG 99/07, 1978 bit 1986 för Schwarz-Weiß Essen, 1985 bit 1988 för Bayer 05 Uerdingen un 1988/89 för den Hamburger SV. 1990 keem he för Borussia Mönchengladbach to’n Insatz, bevör hüm dat in’t Utland verslahn dee. In 73 Bundsligaspelen keem he up 10 Doren.

In de Saison 1990/91 weer he bi SV Casino Salzburg ünner Verdrag un wessel dornah bit 1995 to Ascoli Calcio. Dornah speel he dree Johr för Udinese Calcio un denn van 1998 bit 2001 för AC Mailand, mit de he 1999 italieensch Meester wurr. 2001/02 speel he bi AS Monaco un de Saison dorup bi AC Chievo Verona.

För de düütsch Natschonalmannschap hett he van 1996 bit 2002 insgesamt 70 Lännerspelen maakt un dorbi 37 Doren schaaten. Sien wichtigst Door weer dorbi dat „Golden Goal“ bi de Football-Europameesterschap 1996, wat de Düütsche Mannschap den Europameestertitel inbroch. In dat Johr 2000 hörr he ok den Kader to de Europameesterschap an.

In de Johren 1998 un 2002 speel he ok bi Football-Weltmeesterschapen und wurr 2002 Viezweltmeester.

He weer siet Juli 2004 Funktschonär bi den DFB, tonächst as Manager för de düütsch Natschonalmannschap vun de Mannlüüd, af 2018 een vun veer DFB-Direkters un siet 2022 as „Geschäftsführer Nationalmannschaften und Akademie“. Nah de schlecht för Düütschland loopen Football-Weltmeesterschap 2022, de hüm völ Kritik inbrocht harr, hett he sien Verdrag mit den DFB noch in'n Dezember uplööst.

## Ehrungen

Oliver Bierhoff weer 1998 Footballer vun dat Johr in Düütschland.

## Borns

* Bernd Rohr, Günter Simon: Fußball-Lexikon, 2004 Copress Verlag, ISBN 3-7679-0829-8
# 1374

◄ |
13. Johrhunnert |
**14. Johrhunnert**
| 15. Johrhunnert
| ►

◄◄ |
◄ |
1370 |
1371 |
1372 |
1373 |
**1374**
| 1375
| 1376
| 1377
| 1378
| ►
| ►►

| 1374 in annere Klenners |
| --- |
| Ab urbe condita | 2127 |
| Armeenschen Klenner | 822–823 |
| Äthioopschen Klenner | 1366–1367 |
| Badi-Klenner | -470–-469 |
| Bengaalschen Klenner | 780–781 |
| Berber-Klenner | 2324 |
| Buddhistischen Klenner | 1918 |
| Burmesischen Klenner | 736 |
| Byzantinschen Klenner | 6882–6883 |
| Chineeschen Klenner |
|  – Ära | 4070–4071 oder 4010–4011 |
|  – 60-Johr-Zyklus |
Water-Oss (癸丑,
50)– Holt-Tiger (甲寅,
51) |
| Franzööschen Revolutschoonsklenner | *00-418CDXVIII*–*00-417CDXVII* -418–-417 |
| Hebrääschen Klenner | 5134–5135 |
| Hindu-Klenner |
|  – *Vikram Sambat* | 1430–1431 |
|  – *Shaka Samvat* | 1296–1297 |
| Iraanschen Klenner | 752–753 |
| Islaamschen Klenner | 775–776 |
| Japaanschen Klenner |
|  – Nengō (Ära): | Bunchū 3Bunroku 82–Bunchū 4Bunroku 83 |
|  – Kōki | 2034 |
| Koptischen Klenner | 1090–1091 |
| Koreaanschen Klenner |
|  – *Dangun-Ära* | 3707 |
|  – *Juche-Ära* | -537 |
| Minguo-Klenner | -537 |
| Olympiaad von de Neetied | *N/A* |
| Seleukidischen Klenner | 1685–1686 |
| Thai-Solar-Klenner | 1917 |

## Wat passeert is

## Boren

## Storven

* 18. Juli: Francesco Petrarca, italieenisch Dichter (\* 1304)
# 1862

◄ |
18. Johrhunnert |
**19. Johrhunnert**
| 20. Johrhunnert
| ►

◄◄ |
◄ |
1858 |
1859 |
1860 |
1861 |
**1862**
| 1863
| 1864
| 1865
| 1866
| ►
| ►►

| 1862 in annere Klenners |
| --- |
| Ab urbe condita | 2615 |
| Armeenschen Klenner | 1310–1311 |
| Äthioopschen Klenner | 1854–1855 |
| Badi-Klenner | 18–19 |
| Bengaalschen Klenner | 1268–1269 |
| Berber-Klenner | 2812 |
| Buddhistischen Klenner | 2406 |
| Burmesischen Klenner | 1224 |
| Byzantinschen Klenner | 7370–7371 |
| Chineeschen Klenner |
|  – Ära | 4558–4559 oder 4498–4499 |
|  – 60-Johr-Zyklus |
Metall-Hahn (辛酉,
58)– Water-Hund (壬戌,
59) |
| Franzööschen Revolutschoonsklenner | *000070LXX*–*000071LXXI* 70–71 |
| Hebrääschen Klenner | 5622–5623 |
| Hindu-Klenner |
|  – *Vikram Sambat* | 1918–1919 |
|  – *Shaka Samvat* | 1784–1785 |
| Iraanschen Klenner | 1240–1241 |
| Islaamschen Klenner | 1278–1279 |
| Japaanschen Klenner |
|  – Nengō (Ära): | Bunkyu 2 |
|  – Kōki | 2522 |
| Koptischen Klenner | 1578–1579 |
| Koreaanschen Klenner |
|  – *Dangun-Ära* | 4195 |
|  – *Juche-Ära* | -49 |
| Minguo-Klenner | -49 |
| Olympiaad von de Neetied | *N/A* |
| Seleukidischen Klenner | 2173–2174 |
| Thai-Solar-Klenner | 2405 |

## Wat passeert is

* 17. September: De Slacht vun Antietam. Dat weer de blödigste Slacht in den US-amerikaanschen Börgerkrieg
* De Iesenbahnstreck vun Bremen na Geestemünn warrt upmaakt

## Boren

* 23. Januar: David Hilbert, düütsch Mathematiker († 1943)
* 23. Februar: Hermann Bleßmann, düütschen Verwaltungsbeamten († 1919)
* 5. März: Siegbert Tarrasch, düütsch Schachspeler († 1934)
* 19. März: Jef Denyn, belgisch Carillon-Speler († 1941)
* 28. Mai: Henry Slocum, US-amerikaansch Tennisspeler († 1949)
* 2. Juni: Adolf des Coudres, düütsch Maler († 1924)
* 22. August: Claude Debussy, franzöösch Komponist († 1918)
* 19. September: Augustin Wibbelt, plattdüütsch Dichter un Schriever ut dat Mönsterland († 1947)
* 25. September: Max Dreyer, hooch- und plattdüütsch Schriever († 1946)
* 15. November: Gerhart Hauptmann, düütsch Dramatiker, Schriever un Nobelpriesdräger († 1946)
* 22. November: Otto Bremer, düütschen Germanist un Phonetiker († 1936)
* 5. Dezember: John Henry Leech, britisch Entomoloog un Lepidopteroloog († 1900)

### Boren ahn bekannt Datum

* White Buffalo, Hööftling vun de Cheyenne († 1929)

## Storven

* 18. Januar: John Tyler, US-amerikaansch Präsident (\* 1790)
* 29. Mai: Henry Thomas Buckle, engelsch Historiker un Schachspeler (\* 1821)
* 24. Juli: Martin van Buren, 8. Präsident vun de USA (\* 1782)
* 2. August: Friedrich August Ludwig Hellner, düütsch Architekt (\* 1791)
* 6. Oktober: Francisco Acuña de Figueroa, uruguayisch Schriever (\* 1791)
# 898

◄ |
8. Johrhunnert |
**9. Johrhunnert**
| 10. Johrhunnert
| ►

◄◄ |
◄ |
894 |
895 |
896 |
897 |
**898**
| 899
| 900
| 901
| 902
| ►
| ►►

| 898 in annere Klenners |
| --- |
| Ab urbe condita | 1651 |
| Armeenschen Klenner | 346–347 |
| Äthioopschen Klenner | 890–891 |
| Badi-Klenner | -946–-945 |
| Bengaalschen Klenner | 304–305 |
| Berber-Klenner | 1848 |
| Buddhistischen Klenner | 1442 |
| Burmesischen Klenner | 260 |
| Byzantinschen Klenner | 6406–6407 |
| Chineeschen Klenner |
|  – Ära | 3594–3595 oder 3534–3535 |
|  – 60-Johr-Zyklus |
Füür-Snaak (丁巳,
54)– Eer-Peerd (戊午,
55) |
| Franzööschen Revolutschoonsklenner | *00-894DCCCXCIV*–*00-893DCCCXCIII* -894–-893 |
| Hebrääschen Klenner | 4658–4659 |
| Hindu-Klenner |
|  – *Vikram Sambat* | 954–955 |
|  – *Shaka Samvat* | 820–821 |
| Iraanschen Klenner | 276–277 |
| Islaamschen Klenner | 284–285 |
| Japaanschen Klenner |
|  – Nengō (Ära): | Kampyō 10–Shōtai 2 |
|  – Kōki | 1558 |
| Koptischen Klenner | 614–615 |
| Koreaanschen Klenner |
|  – *Dangun-Ära* | 3231 |
|  – *Juche-Ära* | -1013 |
| Minguo-Klenner | -1013 |
| Olympiaad von de Neetied | *N/A* |
| Seleukidischen Klenner | 1209–1210 |
| Thai-Solar-Klenner | 1441 |

## Wat passeert is

* Na den Dood vun Odo warrt Karl III. wedder König vun de Westfranken (Frankriek).
* Johannes IX. wurrd to'n Paapst wählt.

## Boren

## Storven

* Odo vun Paris, König vun dat Westfrankenriek (\* um 865 rüm)
# 257

◄ |
2. Johrhunnert |
**3. Johrhunnert**
| 4. Johrhunnert
| ►

◄◄ |
◄ |
253 |
254 |
255 |
256 |
**257**
| 258
| 259
| 260
| 261
| ►
| ►►

| 257 in annere Klenners |
| --- |
| Ab urbe condita | 1010 |
| Armeenschen Klenner | -295–-294 |
| Äthioopschen Klenner | 249–250 |
| Badi-Klenner | -1587–-1586 |
| Bengaalschen Klenner | -337–-336 |
| Berber-Klenner | 1207 |
| Buddhistischen Klenner | 801 |
| Burmesischen Klenner | -381 |
| Byzantinschen Klenner | 5765–5766 |
| Chineeschen Klenner |
|  – Ära | 2953–2954 oder 2893–2894 |
|  – 60-Johr-Zyklus |
Füür-Rött (丙子,
13)– Füür-Oss (丁丑,
14) |
| Franzööschen Revolutschoonsklenner | *0-1535M DXXXV*–*0-1534M DXXXIV* -1535–-1534 |
| Hebrääschen Klenner | 4017–4018 |
| Hindu-Klenner |
|  – *Vikram Sambat* | 313–314 |
|  – *Shaka Samvat* | 179–180 |
| Iraanschen Klenner | 365 BP–364 BP |
| Islaamschen Klenner | 376 BH–375 BH |
| Japaanschen Klenner |
|  – Kōki | 917 |
| Koptischen Klenner | -27–-26 |
| Koreaanschen Klenner |
|  – *Dangun-Ära* | 2590 |
|  – *Juche-Ära* | -1654 |
| Minguo-Klenner | -1654 |
| Olympiaad von de Neetied | *N/A* |
| Seleukidischen Klenner | 568–569 |
| Thai-Solar-Klenner | 800 |

## Wat passeert is

* 1. Januar: Valerian un Gallienus weert röömsche Konsuln.
* Kaiser Valerian kann de Stadt Antiochia an'n Orontes vun dat Sassanidenriek torüch erovern un de Kuntroll över de röömsche Provinz Syrien wedder in de Hand kriegen.
* De Bövergermaansch-Raetsche Limes mutt upgeven weern. Franken un Alamannen breekt över de Grenzen in dat Röömsche Riek in un plünnert dor allerhand Städer.

## Boren

## Storven
# Hans-Peter Friedrich

Hans-Peter Friedrich (2020)
**Hans-Peter Friedrich** (\* 10. März 1957 in Naila, Oberfranken) is en düütscher Politiker vun de CSU.

Friedrich is siet den 3. März 2011 Binnenminister vun de Bundsrepubliek Düütschland. Van 2005 bit 2011 weer he stellvertreden Vörsitter vun de CDU/CSU-Bundsdagsfraktschoon un van Oktober 2009 bit März 2011 CSU-Landsgruppenvörsitter.

## Leven

### Utbillen

Nah sien Abitur an dat Gymnasium in Naila hett Friedrich tonächst den Wehrdeenst afleist un hett denn en Studium vun de Rechtswetenschap in München un Augsborg anfungen, dat he 1983 mit de eersten juristisch Staatsexamen afslooten hett. Dat tweet juristisch Staatsexamen hett he 1986 un 1988 an de Universität Augsborg sien Doktertitel makt. Sien Dokterarbeit weer *Die Testamentsvollstreckung an Kommanditanteilen*.

### Berop

1988 wurr Friedrich Regeerensraat bi dat Wertschapsministerium. 1990 wurr he to de Wertschapsafdeelen vun de Düütsch Botschap in Washington afordnet. Dornah weer he af 1991 wetenschaplich Mitarbeiter un af 1999 persönlich Referent vun den CSU-Landsgruppenvörsitter Michael Glos.

### Partei

1973 wurr Friedrich Liddmaat vun de Junge Union un 1974 vun de CSU. Friedrich weer bit to de Rückträe vun Karl-Theodor zu Guttenberg stellvertreden Vörsitter vun de CSU Oberfranken un führt kommissarisch dat Amt vun den Bezirksvörsitter ut.

### Afordneter

Siet 1998 is Friedrich Liddmaat vun den Düütschen Bundsdag. Hier weer he van 1999 bit 2002 stellvertreten Vörsitter vun den Ünnersökensutschuss *Parteispenden* un van 2002 bit 2004 vun den Ünnersökensutschuss *Wahlbetrug*. Van 2002 bit 2005 weer Friedrich buterdem Justitiar vun de CDU/CSU-Bundsdagsfraktschoon.

An‘ 29. November 2005 wurr he to‘n stellvertreten Fraktschonsvörsitter för de Berieken Verkehr, Bau, Stadtentwicklung; Tourismus; Kommunalpolitik wählt.

Nah den Wessel vun sien Vörgänger Peter Ramsauer in‘t Bundsministerium för Verkehr, Bau un Stadtentwicklung nah de Bundsdagswahl 2009 wurr Friedrich Vörsitter vun de CSU-Landsgrupp.

### Privates

Hans-Peter Friedrich is verheiraadt un hett dree Kinner.

## Weblenken

* DNB-Katalog
* Hans-Peter Friedrich up de Siet vun dat Binnenministerium (BMI)
* Websteed vun Hans-Peter Friedrich
* Personennaamdatei

## Enkeld Nahwiesen

Binnenministers vun de Bundsrepubliek Düütschland

Gustav Heinemann |
Robert Lehr |
Gerhard Schröder |
Hermann Höcherl |
Paul Lücke |
Ernst Benda |
Hans-Dietrich Genscher |
Werner Maihofer |
Gerhart Rudolf Baum |
Jürgen Schmude |
Friedrich Zimmermann |
Wolfgang Schäuble |
Rudolf Seiters |
Manfred Kanther |
Otto Schily |
Wolfgang Schäuble |
Thomas de Maizière |
Hans-Peter Friedrich |
Thomas de Maizière |
Horst Seehofer
# Leed (Musik)

*Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.*
En **Leed** (vun’t oolthdt.: *liod* „dat Sungene“) betekent en sungen Musikstück, dat ut mehrere gliek opboote, faken ok riemelte Strophen oder en utkomponeerte wesselnde Melodie för elk Strooph besteiht. Dat Leed is de anfänglichste un eenfachste Form vun de Lyrik. Dorin finnt dat minschliche Geföhl in sien Stimmungen, Beleevnissen un Betöög en reine un dulle Möglichkeit sik uttodrücken.

Leder künnt vun en enkelten Singer, en Solisten, en Ensemble oder en Chor vördragen warrn, entweder a capella oder mit Begleiten vun Musikinstrumenten. Dat Leed is dorbi eefnach indeelt un in sik afslaten. Ok Wiesen vun de Ballade oder vun’n Snackgesang warrt to de Oort *Leed* torekent.

Siet dat 16. Johrhunnert hett sik de musikalsche Oort vun’t Kunstleed as vertoont Lyrik entwickelt. Wieldat bi’t Volksleed tomeist nich klor is, wokeen dat komponeert hett, is de Naam vun’n Komponisten bi en Kunstleed normalerwies bekannt. Dat düütsche Leed vun de Romantik is so beropen worrn, dat de hoochdüütsche Beteken *Lied* för disse musikalsche Oort ok in’t Utland bruukt warrt.

Mancheen drückt in en Leed Geföhlen ut. Dat gifft dorüm veele ünnerscheedliche Stimmungen, trurige, fröhliche, agressive, entspannende Leder un wat man sonst noch so föhlen deit.

In de modernen Tiet warrt dat Woort Leed in’n düütschen Spraakruum aver jümmer mehr dör den engelschen Begreep *Song* verdrängt warrt. Ok mit dat riemeln warrt dat hüüt tomeist nich mehr so nipp un nau nahmen.

## Leedoorden

Leder gifft dat in teemlich veel ünnerscheedlichen Formen. Dorto höört ünner anner’n:

* A capella
* Couplet
* Geistlich Leed
* Chanson
* Slager
* Musical
* Operette
* Oper
* Oratorium
* Wiener Couplet
* Quodlibet
* Fohrtenleed

## Kiek ok

* Leedtext
* Leedform
* Lederbook

## Lederböker

* Rolf Wilhelm Brednich (Auswahl u. Bearb.): Liederbuch für Niedersachsen. (Hrsg.: Niedersächsischer Heimatbund e.V.), Wulfenbüttel 1994; ISBN 3-7877-1100-7; 311 S.
* Arbeitsgemeinschaft plattdeutscher Pastoren in Niedersachsen (Hrsg.): Dor kummt een Schipp. Plattdüütsch Gesangbook. Harmsborg 1991; ISBN 3-87546-066-9; 384 S.
* Heike Müns (Auswahl u. Hrsg.): Dat du mien Leewsten büst. 200 plattdeutsche Lieder aus Vergangenheit und Gegenwart. Rostock / Willemshaven 1988; ISBN 3-7959-0557-5; 440 S.

* Hermann Danuser (Hrsg.): Musikalische Lyrik. 2 Bännen. Band 1: Von der Antike bis zum 18. Jahrhundert, Band 2: Vom 19. Jahrhundert bis zur Gegenwart – Außereuropäische Perspektiven. (Handbuch der musikalischen Gattungen Band 8,1 und 8,2) Laaber 2004
* Dieter Lohmeier, Hrsg.: *Weltliches und Geistliches Lied des Barock*. Amsterdam 1979 (Daphnis 8.1)
* Günther Müller: *Geschichte des deutschen Liedes.* 2. Opl. 1959
* Karl Riha: *Moritat, Bänkelsong, Protestballade. Kabarett-Lyrik und engagiertes Lied in Deutschland*. 2. Opl. Frankfort a. M. 1979.

## Weblenken

 **Leder**. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.
# Armood

*Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.*

Beddler med Kind an de Strate (Indien
**Armood** betekent den Tostand, in den de wichtigste Behoov to’n leven (Eten, Drinkwater, Kleder, Huus, Sundheid) mankeert. In wiederen Sinne is Armood ook dat Mankeren van Geld oder beschrivt överdregen jeedenen Mangel. Wat exakt as Armood tellt hangt van den histoorschen, kuluturellen un sotscholoogschen Kuntext af un het deelwiese subjektive un emotschonale Weltsichten as Grundlage.

## Nettverwiese

* Literatuurliste för Armoodsunnersöök Alban Knecht (2017) (PDF; 17 Sieden, hoogdüütsch)
* PovertyNet Website van de Weltbank (engelsch)