Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Slacht vun Stalingrad

De **Slacht vun Stalingrad** weer en vun de gröttsten Slachten in den Tweeten Weltkrieg. Se warrt ankeken as de Punkt, wo sik de Wind in den Krieg dreiht hett. Vun dor af an is de düütsche Wehrmacht nich mehr wieder vöran kamen in de Sowjetunion. De Slacht is slahn wurrn in de Region vun dat dormolige Stalingrad an de Wolga (hüdigendags Wolgograd). In'n August 1942 güng dat los. Dor hett de Düütsche 6. Armee to'n eersten Mol de Stadt angrepen. Anfang 1943 weer allens vörbi un de Düütschen Truppen un jem ehr Verbünnten harrn verlaren. Vördem weern se in en Ketel inslaten. Tominnst 700.000 Lüde, Suldaten un Zivilisten, sünd bi düsse Slacht ümkamen. För dat Düütsche Riek bedüüd se den Anfang vun den Ünnergang.

## Stalingrad

Stalingrad driggt hüde den Naam Wolgograd. Dormols reck dat 40,2 km vun Noord na Süden to langs de westliche Kant vun den Wolgastroom. Dor, wo de Stadt an'n breedsten weer, weern dat 6,4 bit 8 km. De Wolga is in düsse Gegend 1,6 km breet. Vunwegen düssen breden Stroom weer dat nich möglich, de Stadt in to sluten. Stalingrad hett dormols bi 600.000 Inwahners harrt, man as dat mit de Slacht losgüng, weern bloß noch bi 75.000 Zivilisten in de Stadt.

## Wat de Stadt för den Krieg bedüden dö

De Stadt lä an de Wolga. Düsse Stroom weer en wichtigen Weg vun dat Kaspische Meer na de Midden vun Russland hen. Besunners Kriegsgöder ut de USA för de Sowjetunion sünd dor up langs schippert wurrn. De USA konnen dat maken, ofschoonst se dormols bi den Tweten Weltkrieg noch nich mitmaken döen. Se harrn ja dat Lehn- un Pachtgesetz rutbröcht, wat dor Verlööf to geev. Wenn de Düütschen de Stadt innehmen konnen, denn weer dat nich mehr länger möglich un de Weg för de Kriegsgöder weer ünnerbraken. Bavenhen scholl de Stadt en Basis afgeven för dat Wietergahn vun de Wehrmacht na de Öölfeller in'n Kaukasus.

Vunwegen de Naam is Stalingrad vun Hitler un Stalin as en Symbol ankeken wurrn. Stalingrad stünn för de Macht vun Stalin un den sien Land, de Sowjetunion. Weil dat beide Sieten so ankeken hefft, is ok mit so unbannige Woot un Bitterkeit üm de Stadt streden wurrn.

Wegen de hogen Verlusten up beide Sieten is Stalingrad later to'n Sinnbild vun den Krieg sien Schrecken wurrn.
# Vietnamkrieg

*Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.*

De **Vietnamkrieg** weer en Krieg vun 1957 bet 1975 in Vietnam, Laos un Kambodscha. Bet 1945 weer Vietnam ünner de Verwalten vun Frankriek. Ene Vichy-Armee ööv de Macht ut in dat Land. Vun 1945 af an weer de Norden vun Vietnam de chineesche Zoon un de Süden de Zoon vun Grootbritannien in Vietnam. De Vietminh weern 1941 grünnt wurrn. Se hefft en Republiek in Hanoi in'n Noorden vun Vietnam ünner Ho Chi Minh grünnt. In Laos, wo ok lang Krieg weer, geev dat den kommunistischen Pathet-Lao-Staat mit Seet in Xieng Khouang, in't neurale Rebeet vun Laos weer de wichtigste Stadt Vientiane un de Antikommunisten vun Laos hefft ehr zentrum in Savannakhet harrt. As en Resultat vun'n Vietnamkrieg sünd Vietnam, Laos un Kambodscha kommunistische Staten wurrn. In'n Süden vun Vietnam weer bet 1963 Ngo Dinh Di de Ministerpräsident. Denn is he an'e Siet bröcht wurrn. He güng tegen buddhistische Sekten an un stünn gegen den kommunistischen Staat in'n Norden vun Vietnam. Vun 1965 af an weer in'n Süden vun Vietnam de General Nguyen Cao Ky an de Macht. Ok anner Länner op de kapitalistische Siet weern in de Tied vun'n Kolen Krieg in Vietnam mit bi, to'n Bispeel Frankriek un de USA ünner John F. Kennedy un anner Präsidenten.

## Weblenke

 **Vietnamkrieg**. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.

* Edwin E. Moïse: *Vietnam War Bibliography.* (engelsch)
* *Vietnam War Pictures.* (engelsch)

* US Air Force Association: Över den Vietnamkrieg (Memento von’n 30. September 2007 in dat *Internet Archive*) (engelsch; PDF; 1,4 MB)
* Central Intelligence Agency: *Vietnam Histories.* (Memento von’n 4. Januar 2010 in dat *Internet Archive*) (engelsch)
* Fold3: *The Vietnam War Collection – Remembering and Honoring U.S. Heroes.* (engelsch)

* Infography.com: *Vietnam War, 1961–1975 – Vietnamese Perspective.* (engelsch)

* *Vietnam War Atrocities.* (engelsch)

* Marc Frey: *Das Scheitern des „begrenzten Krieges“. Vietnamkrieg und Indochinakonflikt.* In: *Zeithistorische Forschungen.* 2/2005, S. 17–34. (hoogdüütsch)