Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 700

◄ |
6. Johrhunnert |
**7. Johrhunnert**
| 8. Johrhunnert
| ►

◄◄ |
◄ |
696 |
697 |
698 |
699 |
**700**
| 701
| 702
| 703
| 704
| ►
| ►►

| 700 in annere Klenners |
| --- |
| Ab urbe condita | 1453 |
| Armeenschen Klenner | 148–149 |
| Äthioopschen Klenner | 692–693 |
| Badi-Klenner | -1144–-1143 |
| Bengaalschen Klenner | 106–107 |
| Berber-Klenner | 1650 |
| Buddhistischen Klenner | 1244 |
| Burmesischen Klenner | 62 |
| Byzantinschen Klenner | 6208–6209 |
| Chineeschen Klenner |
|  – Ära | 3396–3397 oder 3336–3337 |
|  – 60-Johr-Zyklus |
Eer-Swien (己亥,
36)– Metall-Rött (庚子,
37) |
| Franzööschen Revolutschoonsklenner | *0-1092M XCII*–*0-1091M XCI* -1092–-1091 |
| Hebrääschen Klenner | 4460–4461 |
| Hindu-Klenner |
|  – *Vikram Sambat* | 756–757 |
|  – *Shaka Samvat* | 622–623 |
| Iraanschen Klenner | 78–79 |
| Islaamschen Klenner | 80–81 |
| Japaanschen Klenner |
|  – Kōki | 1360 |
| Koptischen Klenner | 416–417 |
| Koreaanschen Klenner |
|  – *Dangun-Ära* | 3033 |
|  – *Juche-Ära* | -1211 |
| Minguo-Klenner | -1211 |
| Olympiaad von de Neetied | *N/A* |
| Seleukidischen Klenner | 1011–1012 |
| Thai-Solar-Klenner | 1243 |

## Wat passeert is

* 31. Dezember: Dat 7. Johrhunnert geiht to Enn
* De Arabers regeert nu up Duur in Armenien

## Boren

## Storven
# Insektenkunne

Bottervagel-Sammlung in dat Misschoonsmuseum in Steyl
**Insektenkunn(e)** oder **Entomologie** is de Twieg vun de Zoologie, de sik mit Insekten befaten deit. De meisten Forschers, de in de Insektenkunne togange sünd, befaat sik ut Grünn, de up'e Hand liggen doot, sunnerlich mit de Insekten, de as Untüüch un Parasiten ankeken weert un sunnerlich Landweertschop un Goornbo, man ok de Gesundheit vun Minsch un Deert angriepen doot. Veel Forschungen un Unnersökens an Aarden, de for Gesundheit un Ökonomie nich wichtig oder minner wichtig sünd, weert, buten de Institute an allerhand Universitäten, jummers noch dör Leefhebbers bedreven.

## Geschicht

De eersten Schrievers, de sik mit Insekten befaat hefft, weern Aristoteles, Albertus Magnus, Conrad Geßner un Moffett. Se hefft over en Reeg vun Insekten allens upschreven, wat se weten döen. Sperling (1603-1658) hett as eersten en Unnerscheed maakt twuschen 'algemeen' un 'besunnere' (d. h. systemaatsche) Zoologie un is bigahn, en Systematik for Insekten uptostellen. Nadem in dat 17. Johrhunnert de Linsen utfunnen wurrn weern, weer dat ok mööglich, de Anatomie vun Insekten akraater to unnersöken. Neven Malpighi un Leeuwenhoek mutt hier sunnerlich Swammerdam nömmt weern, den sien Wark grotendeels eerst 1737 dör Boerhaave utgeven wurrn is. En Nafolger vun Swammerdam weer Lyonet (1706-1789), de sunnerlich beröhmt wurrn is dör sien Wark over de Anatomie vun de Wilgenholtrupe. Mit de Tied kemen ok allerhand Unnersökers dorto, de sik sunnerlich mit dat Leven vun Insekten beaten döen. Bekannte Lüde weern u. a. de Nedderlänner Johannes Goedaert (1620-1668), de den Gestaltwessel un dat Verpoppen unnersöch Maria Sibylla Merian (1647-1717), die ok in Suriname veel ankeken un sehn hett, un sunnerlich de Franzoos René-Antoine Ferchault de Réaumur. Ok hüdigendags is de Entomologie en aktiven Twieg vun de Biologie, vunwegen datt dat unbannig veel Aarden vun Insekten gifft (sachs Millionen) un veel vun jem noch gor nich beschreven wurrn sünd. Dat warrt taxeert, datt bi 1 Mio. Aarden mank de Insekten bitherto al beschreven sünd.

## Wichtige Unnertwiege vun de Insektenkunn

* Koleopterologie ( befaat sik mit Kävers)
* Lepidopterologie (befaat sik mit Bottervagels)
* Myrmekologie (befaat sik mit Iemecken)
* Dipterologie (befaat sik mit Tweeflunken)

En speziellen Fall in de Entomologie is de Forensische Entomologie, de sik u. a. dor mit befaten deit, de Tied vun den Dood vun en Person af an to taxeern mit Hölp vun de Budden, de an den Doden to finnen sünd.

## Literatuur

* Bellmann H.: *Tirion Insectengids*, Baarn: Tirion, z.j.
* Chinery M.: *Nieuwe Insectengids*, 4e druk, Baarn: Tirion, 1998
* Gullan P.J., Cranston P.S.: *The Insects, an outline of entomology*. 2nd ed. Oxford: Blackwell, 2000

 **Insektenkunne**. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.
# Hermippe (Maand)

**Hermippe** (ok *Jupiter XXX*) is en vun de lütten Maanden vun’n Planet Jupiter. De is an’n 9. Dezember 2001 opdeckt worrn vun en Koppel US-amerikaansche Astronomen vun de University of Hawaii ünner dat Regeer vun Scott S. Sheppard. He is na Hermippe nöömt, en vun Zeus Leefsten ut de greeksche Mythologie. De vörlöpige Beteken vun den Maand weer toeerst **S/2001 J 3**.

## Ümloopbahn

De Maand Hermippe kreist op en Ümloopbahn mit en middleren Afstand vun 21.131.000 km üm den Planeten. Dorför bruukt he üm un bi 633 Daag un 22 Stünnen. De Bahn hett en Exzentrizität von 0,210 un is üm 150,17 ° gegen den Äquater vun den Jupiter kippt. De Bewegen vun den Maand is dormit retrograad, dat heet, dat sik de Maand gegen den de Richt vun de Rotatschoon vun den Jupiter bewegen deit. De physikaalsch Egenschoppen vun de Bahn is liek as en poor annere Maandbahnen ok. Disse Maanden warrt dorüm tohopenfaat to de Ananke-Grupp, nöömt na den gröttsten Maand ut de Grupp.

## Egenschoppen

Hermippe hett en middleren Dörmeter vun man jüst 4 km un tellt dormit to de ganz lütten Maanden. De Böverflach wiest en Albedo vun blots 0,04 op – dat heet, dat blots 4 % vun dat infallend Licht wedder torüchstrahlt warrt. Dorüm is de Maand ok bannig düster. De Dicht warrt op ruchweg 2,6 g/cm³ schätzt. Dorut warrt vermodt, dat Hermippe tomehrst ut Silikat-Steen opboot is. Ok dor is de Maand liek de annern ut de Ananke-Grupp.

## Bornen

Maanden vun den Planeten Jupiter

**Nöömt:**
Adrastea |
Aitne |
Amalthea |
Ananke |
Aoede |
Arche |
Autonoe |
Callirrhoe |
Carme |
Carpo |
Chaldene |
Cyllene |
Dia |
Eirene |
Elara |
Erinome |
Ersa |
Euanthe |
Eukelade |
Eupheme |
Euporie |
Europa |
Eurydome |
Ganymed |
Harpalyke |
Hegemone |
Helike |
Hermippe |
Herse |
Himalia |
Io |
Iocaste |
Isonoe |
Kale |
Kallichore |
Kallisto |
Kalyke |
Kore |
Leda |
Lysithea |
Megaclite |
Metis |
Mneme |
Orthosie |
Pandia |
Pasiphae |
Pasithee |
Philophrosyne |
Praxidike |
Sinope |
Sponde |
Taygete |
Thebe |
Thelxinoe |
Themisto |
Thyone |
Valetudo

**Ahn Naam:**
S/2003 J 2 |
S/2003 J 4 |
S/2003 J 9 |
S/2003 J 10 |
S/2003 J 12 |
S/2003 J 16 |
S/2003 J 18 |
S/2003 J 19 |
S/2003 J 23 |
S/2010 J 1 |
S/2010 J 2 |
S/2011 J 1 |
S/2011 J 2 |
S/2016 J 1 |
S/2017 J 1 |
S/2017 J 2 |
S/2017 J 3 |
S/2017 J 5 |
S/2017 J 6 |
S/2017 J 7 |
S/2017 J 8 |
S/2017 J 9

**Koppels:**
Amalthea-Grupp |
Galileische Maanden |
Himalia-Grupp |
Ananke-Grupp |
Carme-Grupp |
Pasiphae-Grupp

*Kiek ok na bi:* **List von de Jupiter-Maanden**