Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Angela Merkel

*Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.*

Angela Merkel in’t Johr 2010
**Angela** Dorothea **Merkel** (\* 17. Juli 1954 in Hamborg as *Angela Dorothea Kasner*) is ene düütsche Politikersche vun de CDU. Se weer de Bundskanzlersche vun de Bundsrepubliek Düütschland (van'n 22. November 2005 bit 8. Dezember 2021) un weer Bundsvörsittersche vun de CDU (vun de 10. April 2000 bit to de 7. Dezember 2018).

Merkel weer in Hamborg born, is ober in de DDR opwossen, as ehr Vadder dor in Quitzow in Brannenborg Paster worrn is. Loter hett se dann Physik studeert un enen Doktertitel mookt.
An’n 3. September 1977 hett se dann Ulrich Merkel heeratet. De Eh hol aver blots fief Joahr, eh dat Ulrich Merkel un Angela Merkel 1982 scheeden wöörn. Veer Joahr later lehr Merkel Joachim Sauer kennen. 1998 heerat se en tweedet Mal.

Van Januar 1991 bis November 1994 weer se Bundsminister för Frunslüüd un Jöögd und dornah bit Oktober 1998 Bundsminister för Ümwelt, Naturschutz un Reaktorseekerheit.

## Weblenken

 **Angela Merkel**. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.

## Belegen

Bundskanzlers vun de Bundsrepubliek Düütschland

Konrad Adenauer |
Ludwig Erhard |
Kurt Georg Kiesinger |
Willy Brandt |
Helmut Schmidt |
Helmut Kohl |
Gerhard Schröder |
Angela Merkel |
Olaf Scholz |
Friedrich Merz

Familienministers vun de Bundsrepubliek Düütschland

Franz-Josef Wuermeling |
Bruno Heck |
Aenne Brauksiepe |
Käte Strobel |
Katharina Focke |
Antje Huber |
Anke Fuchs |
Heiner Geißler |
Rita Süssmuth |
Ursula Lehr |
Hannelore Rönsch |
Angela Merkel |
Claudia Nolte |
Christine Bergmann |
Renate Schmidt |
Ursula von der Leyen |
Kristina Schröder |
Manuela Schwesig |
Katarina Barley |
Franziska Giffey |
Christine Lambrecht |
Anne Spiegel |
Lisa Paus |
Karin Prien

Ümweltministers vun de Bundsrepubliek Düütschland

Walter Wallmann |
Klaus Töpfer |
Angela Merkel |
Jürgen Trittin |
Sigmar Gabriel |
Norbert Röttgen |
Peter Altmaier |
Barbara Hendricks |
Svenja Schulze

Parteivörsitter vun de CDU

Konrad Adenauer |
Ludwig Erhard |
Kurt Georg Kiesinger |
Rainer Barzel |
Helmut Kohl |
Wolfgang Schäuble |
Angela Merkel |
Annegret Kramp-Karrenbauer |
Armin Laschet |
Friedrich Merz

Frakschoonsvörsitter vun de CDU/CSU

Konrad Adenauer |
Heinrich von Brentano |
Heinrich Krone |
Heinrich von Brentano |
Rainer Barzel |
Karl Carstens |
Helmut Kohl |
Alfred Dregger |
Wolfgang Schäuble |
Friedrich Merz |
Angela Merkel |
Volker Kauder |
Ralph Brinkhaus |
Friedrich Merz |
Jens Spahn
# Joden

Schilleree vun Maurycy Gottlieb: Joden beedt in'e Synagoge an Yom Kippur (1878)
**Joden**, **Juden** oder **Jöden** (hebr. יְהוּדִים = *Jehudim*) sünd de Minschen de to′t Volk vun de Joden höört un ok de Lüde, de to de jöödsche Religion tohören doot.

Dat „Volk vun de Joden“ sünd dat histoorsche Volk vun de Israeliten un ok all Joden, de na de Torah vun de Arzvadders Abraham, Isaak un Jakob afstammen doot. So verstaht dat jedenfalls de Joden sülms. Na dat 1. Book Mose seggt de Geschicht vun de Arzvadders all Völker Gott sien Segen to (1. Mose 12,3) un nümmt se in de Geschicht vun de Arzvadders mit rin. Wer vun en jöödsche Mudder boren wurrn is, warrt vundeswegen in'n Talmud as en Joden ankeken, just so, as een, de to düssen Gloven övertreden is, egolweg.

Dat Volk vun de Joden is hüdigendags *nich* en eenheitliche Natschoon, wo een Volksgrupp in leven deit, mit en gemeensame Geschicht, Spraken un Kultur un en Rebeet, wo düt Volk all tohopen leven deit. Dat is allens dör de Jöödsche Diaspora ut'neen fullen.

Up düsse gemeensame Herkumst betreckt sik Joden, de glöven doot un ok de annern, de keen Gloven hefft: „Vun Tohöörn to dat Volk Israel...kann avers ok snackt weern, wenn een enkelten Minschen na de Kultur oder na de Religion vun de religiös-kulturelle Würklichkeit vun Israel siene Geschicht in wichtige Delen vun siene Persöönlichkeit faktisch präägt is un dat ok för goot nehmen deit“

Dat plattdüütsche Woort „Joden“ oder „Jöden“ kümmt vun dat hebrääsche יְהוּדִי, *jehudi*, wat so veel bedüden deit, as *Inwahner vun dat Land Juda*.

## Belegen
# Michigan

Laag vun Michigan binnen de USA
Flagg vun Michigan
**Michigan** is en Bundsstaat vun de USA. De Hööftstadt is Lansing. Michigan hett 9.883.640 Inwahners (Stand 2010) op en Rebeet vun 250.941 km².

De langste Stroom in Michigan is de Grand River. Michigan hett den Binaam „Great Lakes State“ (Staat vun de Groot Seen).

## Historie

Michigan weer vun’n 26. Januar 1837 af an en Bundsstaat vun de USA.

## Politik

Michigan is opdeelt in 83 Kreise (Countys):

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| * Alcona County
* Alger County
* Allegan County
* Alpena County
* Antrim County
* Arenac County
* Baraga County
* Barry County
* Bay County
* Benzie County
* Berrien County
* Branch County
* Calhoun County
* Cass County
* Charlevoix County
* Cheboygan County
* Chippewa County
* Clare County
* Clinton County
* Crawford County
* Delta County
 | * Dickinson County
* Eaton County
* Emmet County
* Genesee County
* Gladwin County
* Gogebic County
* Grand Traverse County
* Gratiot County
* Hillsdale County
* Houghton County
* Huron County
* Ingham County
* Ionia County
* Iosco County
* Iron County
* Isabella County
* Jackson County
* Kalamazoo County
* Kalkaska County
* Kent County
* Keweenaw County
 | * Lake County
* Lapeer County
* Leelanau County
* Lenawee County
* Livingston County
* Luce County
* Mackinac County
* Macomb County
* Manistee County
* Marquette County
* Mason County
* Mecosta County
* Menominee County
* Midland County
* Missaukee County
* Monroe County
* Montcalm County
* Montmorency County
* Muskegon County
* Newaygo County
* Oakland County
 | * Oceana County
* Ogemaw County
* Ontonagon County
* Osceola County
* Oscoda County
* Otsego County
* Ottawa County
* Presque Isle County
* Roscommon County
* Saginaw County
* Sanilac County
* Schoolcraft County
* Shiawassee County
* St. Clair County
* St. Joseph County
* Tuscola County
* Van Buren County
* Washtenaw County
* Wayne County
* Wexford County
 | Counties vun Michigan |

## Weblenken

 **Michigan**. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.

* Websteed vun Michigan (engelsch)

US-Bundsstaten

Alabama |
Alaska |
Arizona |
Arkansas |
Colorado |
Connecticut |
Delaware |
Florida |
Georgia |
Hawaii |
Idaho |
Illinois |
Indiana |
Iowa |
Kalifornien |
Kansas |
Kentucky |
Louisiana |
Maine |
Maryland |
Massachusetts |
Michigan |
Minnesota |
Mississippi |
Missouri |
Montana |
Nebraska |
Nevada |
New Hampshire |
New Jersey |
New Mexico |
New York |
North Carolina |
North Dakota |
Ohio |
Oklahoma |
Oregon |
Pennsylvania |
Rhode Island |
South Carolina |
South Dakota |
Tennessee |
Texas |
Utah |
Vermont |
Virginia |
Washington |
West Virginia |
Wisconsin |
Wyoming
# Monroe County (Michigan)

Inwahnertall
Rebeet

| Monroe County |
| --- |
| Bundsstaat | Michigan |
| Sitt vun de Verwalten | Monroe |
| Inwahnerdicht |
106,8 Inwahners op’n km² |
| Grünnt | 14. Juli 1817 |
| Websteed | www.co.monroe.mi.us |
|  |

**Monroe County** is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Michigan. He hett 152.021 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.427 km². De Sitt vun de Verwalten is in Monroe.

## Historie

De Kreis is an’n 14. Juli 1817 grünnt worrn.

## Demografie

Vun de 145.945 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 72.941 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 22.458 US-Dollar. 78.363 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 13.523 Minschen maakt. 6,96 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.

3,98 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,89 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.

Vun de Vöröllern her sünd 95,42 % vun de Minschen Witte, 1,90 % Swarte, 0,47 % stammt ut Asien un 0,01 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,28 % sünd Nakamen vun Indianers. 0,62 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,31 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 2,13 % vun de Lüüd ansehn.

### Inwahnertall

| Johr | Inwahnertall |
| --- | --- |
| 1900 | 32.754 Inwahners |
| 1910 | 32.917 Inwahners |
| 1920 | 37.115 Inwahners |
| 1930 | 52.485 Inwahners |
| 1940 | 58.620 Inwahners |
| 1950 | 75.666 Inwahners |
| 1960 | 101.120 Inwahners |
| 1970 | 118.479 Inwahners |
| 1980 | 134.659 Inwahners |
| 1990 | 133.600 Inwahners |
| 2000 | 145.945 Inwahners |
| 2010 | 152.021 Inwahners |

## Weblenken

* Websteed vun’n Kreis (engelsch)
* U.S. Census Bureau (engelsch)
# Inwahnerdicht

Inwahnerdicht na Länner ut dat Johr 2006
Inwahnerdicht na Region
De **Inwahnerdicht** seggt, woveel Inwahners in’n Dörsnitt op de Flach vun en sünner’t Rebeet (Staat, Region, Gemee, oder anners wat) leevt. Tomeist warrt de Inwahnerdicht op een Quadratkilometer angeven. Utrekent warrt dat so, dat een die Inwahnertall dör de Flach deelt. In de Deerwelt is dat to verglieken mit de Populatschoonsdicht.

Blangen de Inwahnerdicht gifft dat noch de Siedlungsdicht. De beschrifft, woveel Inwahners op en Quadratkilometer vun de Siedlungs- oder Verkehrsflachen in en Rebeet kamt. Mitünner warrt ok de Kehrweert vun de Inwahnerdicht angeven, de so nöömte Arealitätstall, de denn angifft, woveel Flach in’n Dörsnitt för jeedeen Inwahner dor is.

 *Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.*
# US-Zensusbüro

Dat **US-Zensusbüro** (*United States Census Bureau* oder *Bureau of the Census*) is en Deel vun't US-Hannelsminsterium. De Opgaven vun de Behöörd sünd in de Verfaat vun de USA fastleggt, de seggt, dat de Inwahners vun de USA tominnst alle teihn Johr in en Zensus tellt warrt, dat de Liddmaten vun't US-Kongresshuus dorna fastleggt warrn köönt. Todem schöölt allgemene statistische un demograafsche Daten över de Inwahners, de Natschoon un de Weertschop sammelt warrn. Siet 1903 is dat US-Zensusbüro dat offizielle Organ för de Statistiken vun de USA.

## Zensusregionen

Dat Büro hett twölf regionale Büros in Atlanta, Dallas, Los Angeles, Boston, Denver, New York, Charlotte, Detroit, Philadelphia, Chicago, Kansas-Stadt un Seattle.

Dat Büro deelt dat Land in veer Regionen de wedder in negen Ünnerregionen deelt sünd.

* Region 1 (Noordoosten)

* Ünnerregion 1 (Neeengland)
* Ünnerregion 2 (Middelatlantik)

* Region 2 (Merrwesten)

* Ünnerregion 3 (noordöstlich Zentrum)
* Ünnerregion 4 (noordwestlich Zentrum)

* Region 3 (Süden)

* Ünnerregion 5 (Süüdatlantik)
* Ünnerregion 6 (süüdöstlich Zentrum)
* Ünnerregion 7 (süüdwestlich Zentrum)

* Region 4 (Westen)

* Ünnerregion 8 (Bargen)
* Ünnerregion 9 (Pazifik)

## Weblenken

* Websteed vun't US-Zensusbüro (engelsch)
# Terroranslääg vun’n 11. September

*Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.*

Skyline von New York na de Anslääg noch ehrdat de Toorns tohoopsackt sünd
WTC-Toorns mit de Anflooglien von Flegers
nableven Schutthümpel
Dat Pentagon na’n Anslag
Füürwehrmann bi’t tohoopsackt World Trade Center
An’n **11. September 2001** sünd twee Flegers vun Al Kaida-Terroristen in dat World Trade Center in New York un een in dat Pentagon in Arlington, Virginia, bi Washington, rinstüürt wurrn. De riesige Bu in NYC is darvun totaal tosamensackt un utbrennt, un mehr as 3000 Minschen sünd darbi ümkamen. De ganze Welt nehm groten Andeel an dat Mallöör, un dat amerikaansche Volk hett vundaag dat Trauma noch nich överwunnen.

## Wat passeert is

Afloop| Tied | Wat passeert is |
| --- | --- |
| 8:46 Uhr | 1. Fleger (Floog AA 11) flüggt in’n Nordtoorn. Piloot is Mohammed Atta, de tolest in Hamborg leevt hett. |
| 9:03 Uhr | De 2. Fleger (Floog UA 175) flüggt in’n Südtoorn |
| 9:37 Uhr | 3. Fleger (Floog AA 77) flüggt in dat Pentagon |
| 9:59 Uhr | De Südtoorn fallt |
| 10:03 Uhr | 4. Fleger (Floog UA 93) stört af bi Pittsburgh |
| 10:28 Uhr | De Nordtoorn fallt |
| 17:20 Uhr | WTC 7 fallt |

 **9/11**. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.

## Belegen

Gedächtnis för de Doden an’n 6. Johrsdag
* Artikel över de Bröder Naudet un den Film *11. September* bi Stern.de von’n 4. September 2006 (hoochdüütsch)
* Institut för polietsch Bildung Baden-Württemberg: Afloop vun den Begeevnissen mit Linken (hoochdüütsch)
* Websteed vun de 9/11-Kommission (engelsch)
* Bild- un Tonarchiv to’n 11. September 2001 (engelsch)
* Analysen (engelsch)
* över den 11. September (engelsch)

* The Complete 9/11 Commission Report (7 MB PDF; engelsch)
* Textversion des 9/11 Commission Report in einem durchsuchbaren On-line-Format (engelsch)
* Abschlussbericht: *Joint Inquiry into Intelligence Community Activities before and after the Terrorist Attacks of September 11, 2001* (engelsch)
* **In Memoriam** – Wiki in Gedenken an de Terroranslääg von’n 11. September (engelsch)
* McKinsey and Co., *Report über die Einsatzführung am 11. Sept. 2001* (PDF-Dateien von 2002, engl.)
* NIST: *Final Reports of the Federal Building and Fire Investigation of the World Trade Center Disaster* (Teile NCSTAR 1-1 bis 1-8; engelsch)
* 9/11 Public Discourse Project (engelsch)
* Videoausschnitte vom abschließenden Hearing (engelsch)
# Politik

*Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.*

**Politik**, dat kümmt vun dat greeksche Wort *polis*, wat Dörp un Stadt bedüüd. Is denn also dat Doon un Simeleern, wat in un mit een Dörp, Stadt un Staat passern schall.

Wi ünnerscheed

* **Dörpspolitik**, wat op hoog ook Kommunalpolitik heet.
* **Lannspolitik**, wat de Politik vun de Bunneslänner is.
* **Bunnspolitik** ellers (in Rieken, so as Däänmark un de Nedderlannen) **Riekspolitik **Weltpolitik**, wat Politik för de ganze Welt is.

Wi köönt obers ook na ünnerscheedlich Rebeeten ünnerscheeden:

* **Finanzpolitik**, wat vun dat Geld is un de Stüür
* **Wertschapspolitik**, wat vun de Wertschap is
* **Lannwertschapspolitik**, wat vun de Lannwertschap un de Buurn is
* **Butenpolitik**, wat dorvun is, woans een Staat sick mit anner Staaten verdragen deit
* **Binnenpolitik**, wat dorvun is, woans dat binnen een Dörp, Stadt, Lann ellers Staat togeiht, nich toletzt, woans dat mit de Udls holln ward un de Füürwehr un so.
* **Sozialpolitik **Kolturpolitik **Schoolpolitik **Wetenschapspolitik**

För de Politik gifft dat ünnerscheedlich Organe:

* Op'n Dörp den Dörpsraad un den Börgermeester
* In de Stadt den Stadtraad un tomeist twee Börgermeester
* In een Bunnslann den Lanndag, wat dat Parlament is un den Ministerpräsident mit sien Ministers, wat de Regeren is.
* In de Stadtstaaten, so as Hamborg un Bremen de Börgerschap, wat dat Parlament is un den Senot, wat de Regeren is. Wat woanners de Ministerpräsidenten sünd, dat sünd in Hamborg un Bremen de Börgermeesters.
* Bi de Staatens sünd dat
	+ de Keunig, de Keunigin, de Präsident oder de Präsidentsch, de baben steiht un representeert
	+ dat Parlament, wat deelwies twee Kamers hett un de Gesetzens mookt un de Regeren dat Geld towiest
	+ de Premierminister oder Ministerpräsident, in Düütschland un Österriek de Bunnskanzler, de dat Seggen över de Regeren un de Ministers hett
* Bi de Europäisch Union (EU) sünd dat
	+ dat Europäisch Parlament
	+ de Europäisch Rat
	+ de Ministerrat för dat Fackrebeet
# Politsche Partei

*Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.*
Ene **politsche Partei** (van latiensch pars, *Genitiv* partis Deel, Siede) is ene Organisatschoon, in de sik Minschen tohoopsluut, de in enen grötteren politschen Verbund (to’n Bispeel enen Staat) versöket meer politsche Medsprake to winnen, so dat se de egen Ideen un Ansichten ümmesetten könnt oder Vördele för sik sülvenst winnen könnt.

## Literatuur

* Ulrich von Alemann: *Das Parteiensystem der Bundesrepublik Deutschland.* 4. Auflage. VS Verlag, Wiesbaden 2010, ISBN 3-531-17665-X.
* Uwe Andersen (Heruutgever): *Parteien in Deutschland. Krise oder Wandel?* Wochenschau, Schwalbach am Taunus 2009, ISBN 3-89974-480-2.
* Frank Decker: *Parteien und Parteiensysteme in der Bundesrepublik Deutschland.* Kohlhammer, Stuttgart 2011, ISBN 3-17-021493-4.
* Frank Decker, Viola Neu (Heruutgever): *Handbuch der deutschen Parteien.* 3. Auflage. Springer VS, Wiesbaden 2018, ISBN 3-658-17994-5.
* Klaus Detterbeck: *Parteien und Parteiensystem.* UVK, Konstanz 2011, ISBN 3-8252-3575-0.
* Julian Krüper: *Parteien und Parteienrecht. Rechtliche Grundlagen der Parteiendemokratie.* Nomos, Baden-Baden 2017, ISBN 3-8252-4501-2.
* Julian Krüper, Heike Merten, Thomas Poguntke (Heruutgever): *Parteienwissenschaften.* Nomos, Baden-Baden 2015, ISBN 3-8487-1777-8.
* Oskar Niedermayer: Voraussetzungen, Rechte und Pflichten von Parteien in Deutschland. In: Bundeszentrale für politische Bildung (Hrsg.): Dossier: Parteien in Deutschland. 28. April 2020 (bpb.de [afropen an’n 24. November 2021]).
* Oskar Niedermayer (Heruutgever): *Handbuch Parteienforschung.* Springer VS, Wiesbaden 2013, ISBN 3-531-17698-6.
* Jasmin Siri: *Parteien. Zur Soziologie einer politischen Form.* VS Verlag, Wiesbaden 2012, ISBN 3-531-18721-X.
* Elmar Wiesendahl: *Parteien.* Fischer, Frankfort an’n Main 2006, ISBN 3-596-16496-6.
# Anarchismus

*Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.*

**Anarchismus** es ene politsche Philosophie, de sik gegen alle Aarden Autoriteet stellt un versöcht alle Institutschonen, de na anarchistsche Ansicht unnödige Twang un Hierachien upbuut, uptogeven, daar mang meest ook den Staat un de Kapitalimus. Anarchismus versöcht meest den Staat med ene statenlose Sellschop uuttotuuschen un daarför ene Sellschop uptorichten, de uut Gruppen besteet, de sik friwillig tohoopslutet. As ene histoorsch luchts richt Philosophie steet de Anarchismus luchts buten up den politschen Spektrum, un wärd meest as de liberale Deel binnen den Sotschalismus bekeken.

Ook wenn sik hier un daar een paar anarchistsche Ideen in de Historie find, kam de moderne Anarchismus eerst in de Tied van de Upklärunge up. In de tweden Halve van den 19. Jaarhunderd un den eersten Jaren van den 20. Jarhunderd hadde de Anarchismus weltwied sienen Hoogpunkt un ene wichtige Rulle binnen de Arbeiderröör. Verscheden anarchistsche Denkscholen kemen in de Tied up. Anarchisten nemen ook in verscheden Revolutschonen deel, daar mang besunners de Pariser Kommune, den Russischen Börgerkrieg un de Spaanschen Börgerkrieg. In de twede Halve Halve van den 20. Jaarhunderd un den 21. Jaarhunderd, kemen arnachistsche Ideen noch eenmaal up un kunnen med Ansichten geden Kapitalismus un Globalisatschoon Towass winnen.

Anarchisten hebbet heel verscheden Ansichten, man allgemeen könn’we revolutschonere un evolutschonere Strategien unnerscheden; med ene grote Sniddmengde twischen den beden. Evolutschonere Strategien versöcht natobillen, wo ene anarchistsche Sellschoopp uutseen könne, man revolutschonere Methoden bruken in den Loop van de Historie Gewald, so Autoritetenun Staten to störten. Up vele verscheden Aspekte in de minschlike Sellschop hebbet anarchistsche Theorien, Ideen un Praxis Inflood nomen.
# 1794

◄ |
17. Johrhunnert |
**18. Johrhunnert**
| 19. Johrhunnert
| ►

◄◄ |
◄ |
1790 |
1791 |
1792 |
1793 |
**1794**
| 1795
| 1796
| 1797
| 1798
| ►
| ►►

| 1794 in annere Klenners |
| --- |
| Ab urbe condita | 2547 |
| Armeenschen Klenner | 1242–1243 |
| Äthioopschen Klenner | 1786–1787 |
| Badi-Klenner | -50–-49 |
| Bengaalschen Klenner | 1200–1201 |
| Berber-Klenner | 2744 |
| Buddhistischen Klenner | 2338 |
| Burmesischen Klenner | 1156 |
| Byzantinschen Klenner | 7302–7303 |
| Chineeschen Klenner |
|  – Ära | 4490–4491 oder 4430–4431 |
|  – 60-Johr-Zyklus |
Water-Oss (癸丑,
50)– Holt-Tiger (甲寅,
51) |
| Franzööschen Revolutschoonsklenner | *000002II*–*000003III* 2–3 |
| Hebrääschen Klenner | 5554–5555 |
| Hindu-Klenner |
|  – *Vikram Sambat* | 1850–1851 |
|  – *Shaka Samvat* | 1716–1717 |
| Iraanschen Klenner | 1172–1173 |
| Islaamschen Klenner | 1208–1209 |
| Japaanschen Klenner |
|  – Nengō (Ära): | Kansei 6 |
|  – Kōki | 2454 |
| Koptischen Klenner | 1510–1511 |
| Koreaanschen Klenner |
|  – *Dangun-Ära* | 4127 |
|  – *Juche-Ära* | -117 |
| Minguo-Klenner | -117 |
| Olympiaad von de Neetied | *N/A* |
| Seleukidischen Klenner | 2105–2106 |
| Thai-Solar-Klenner | 2337 |

## Wat passeert is

* 5. April: Georges Danton un 13 vun siene Mackers (Indulgenten) warrt unner de Guillotine de Kopp afneiht.

## Boren

* 17. Juni: Friedrich Wilhelm Lyra, plattdüütsch Schriever († 1848)
* 30. August: Johann Georg Conrad Oberdieck, düütsch Pomoloog († 1880)
* 30. September: Carl Joseph Begas, düütsch Maler († 1854)
* 20. November: Eduard Rüppell, düütschen Naturwetenschoppler un Afrikaforscher († 1884)

## Storven
# 1866

◄ |
18. Johrhunnert |
**19. Johrhunnert**
| 20. Johrhunnert
| ►

◄◄ |
◄ |
1862 |
1863 |
1864 |
1865 |
**1866**
| 1867
| 1868
| 1869
| 1870
| ►
| ►►

| 1866 in annere Klenners |
| --- |
| Ab urbe condita | 2619 |
| Armeenschen Klenner | 1314–1315 |
| Äthioopschen Klenner | 1858–1859 |
| Badi-Klenner | 22–23 |
| Bengaalschen Klenner | 1272–1273 |
| Berber-Klenner | 2816 |
| Buddhistischen Klenner | 2410 |
| Burmesischen Klenner | 1228 |
| Byzantinschen Klenner | 7374–7375 |
| Chineeschen Klenner |
|  – Ära | 4562–4563 oder 4502–4503 |
|  – 60-Johr-Zyklus |
Holt-Oss (乙丑,
2)– Füür-Tiger (丙寅,
3) |
| Franzööschen Revolutschoonsklenner | *000074LXXIV*–*000075LXXV* 74–75 |
| Hebrääschen Klenner | 5626–5627 |
| Hindu-Klenner |
|  – *Vikram Sambat* | 1922–1923 |
|  – *Shaka Samvat* | 1788–1789 |
| Iraanschen Klenner | 1244–1245 |
| Islaamschen Klenner | 1282–1283 |
| Japaanschen Klenner |
|  – Nengō (Ära): | Keiō 2 |
|  – Kōki | 2526 |
| Koptischen Klenner | 1582–1583 |
| Koreaanschen Klenner |
|  – *Dangun-Ära* | 4199 |
|  – *Juche-Ära* | -45 |
| Minguo-Klenner | -45 |
| Olympiaad von de Neetied | *N/A* |
| Seleukidischen Klenner | 2177–2178 |
| Thai-Solar-Klenner | 2409 |

## Wat passeert is

* 28.Juni: Edward Geoffrey Smith Stanley vun de Tories warrt Premierminister vun Grootbritannien
* 3.Juli: De Slacht vun Königgrätz: Preußen kriggt Öösterriek ünner
* De Ku-Klux-Klan warrt grünnt in Pulaski in Tennessee in de USA
* Alfred Nobel finnt dat Dynamit ut
* De Zoo Hagenbecks Tierpark warrt in Hamborg upmaakt
* Arnold Duckwitz warrt to'n tweden Mol Bremer Börgermeester

## Boren

* 4. Januar: Joel Hastings Metcalf, US-amerikaansch Astronom († 1925)
* 11. Januar: Georg Ruseler, düütsch Dichter († 1920)
* 6. März: Anna Führing, düütsch Schauspelerin († 1929)
* 15. März: Johan Vaaler, norweegsch Utfinner († 1910)
* 1. April: Ferruccio Busoni, italieensch Pianist, Komponist, Dirigent, Librettist, Essayist un Musikpädagoog († 1924)
* 13. Mai: Paul Warncke, düütsch Bildhauer, hooch- und plattdüütsch Schriever († 1933)
* 29. August: Hermann Löns, düütsch Schriever († 1914)
* 29. September: Henrik Greve Blessing, norweegsch Polarforscher († 1916)
* 29. Oktober: Carl Gustav Witt, düütsch Stenograf un Astronom († 1946)
* 12. November: Sun Yat-sen, chineeschen Revolutschonäär († 1925)
* 4. Dezember: Wassily Kandinsky, Maler ut Russland
* 13. Dezember: Georg Droste, Schriever un Heimatdichter ut Bremen († 1935)
* 29. Dezember: Wilhelm Poeck, hooch- un plattdüütsch Schriever († 1933)

## Storven

* 19. März: Louis Clapisson, franzöösch Komponist (\* 1808)
* 20. März: Rikard Nordraak, norweegsch Komponist (\* 1842)
* 27. April: Anton Felix Depauly, böhmisch-öösterrieksch Porträtmaler (\* 1798)
* 30. August: Louis Le Breton, franzöösch Mediziner, Maler un Polarforscher (\* 1818)
* 10. September: Hermann Mayer Salomon Goldschmidt, düütsch-franzöösch Astronom (\* 1802)
* 21. September: Karl Ludwig Hencke, düütsch Amateurastronom (\* 1793)