Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1847

◄ |
18. Johrhunnert |
**19. Johrhunnert**
| 20. Johrhunnert
| ►

◄◄ |
◄ |
1843 |
1844 |
1845 |
1846 |
**1847**
| 1848
| 1849
| 1850
| 1851
| ►
| ►►

| 1847 in annere Klenners |
| --- |
| Ab urbe condita | 2600 |
| Armeenschen Klenner | 1295–1296 |
| Äthioopschen Klenner | 1839–1840 |
| Badi-Klenner | 3–4 |
| Bengaalschen Klenner | 1253–1254 |
| Berber-Klenner | 2797 |
| Buddhistischen Klenner | 2391 |
| Burmesischen Klenner | 1209 |
| Byzantinschen Klenner | 7355–7356 |
| Chineeschen Klenner |
|  – Ära | 4543–4544 oder 4483–4484 |
|  – 60-Johr-Zyklus |
Füür-Peerd (丙午,
43)– Füür-Schaap (丁未,
44) |
| Franzööschen Revolutschoonsklenner | *000055LV*–*000056LVI* 55–56 |
| Hebrääschen Klenner | 5607–5608 |
| Hindu-Klenner |
|  – *Vikram Sambat* | 1903–1904 |
|  – *Shaka Samvat* | 1769–1770 |
| Iraanschen Klenner | 1225–1226 |
| Islaamschen Klenner | 1263–1264 |
| Japaanschen Klenner |
|  – Nengō (Ära): | Kōka 3 |
|  – Kōki | 2507 |
| Koptischen Klenner | 1563–1564 |
| Koreaanschen Klenner |
|  – *Dangun-Ära* | 4180 |
|  – *Juche-Ära* | -64 |
| Minguo-Klenner | -64 |
| Olympiaad von de Neetied | *N/A* |
| Seleukidischen Klenner | 2158–2159 |
| Thai-Solar-Klenner | 2390 |

## Wat passeert is

* 26. Juli: Dat Land Liberia wurrd unafhängig.

## Boren

* 28. Januar: Hermann Jellinghaus, düütsch Spraakforscher un Volkskundler († 1929)
* 22. Januar: Heinrich Schriefer, plattdüütsch Schriever († 1912)
* 10. Februar: Christian Flemes, plattdüütsch Schriever († 1926)
* 11. Februar: Thomas Edison, amerikaansch Uutfinner († 1931)
* 14. Februar: Carl Beyer, plattdüütsch Schriever († 1923)
* 12. März: Lipót Schulhof, öösterrieksch-franzöösch Astronom († 1921)
* 18. März: Johannes Paulsen, plattdüütschen Paster un Schriever († 1916)
* 18. April: Heinrich Weltring, düütsch Bildhauer († 1917)
* 2. Juli: Alexander Reifferscheid, düütsch Literatuurkünnigen un Germanist († 1909)

## Storven

* 23. Januar: Simon Hermann Nonnen, Bremer Börgermeester, een vun de Lüde, de de Sparkass in Bremen grünnt hefft (\* 1777)
* 27. Oktober: Alexandre Deschapelles, franzöösch Schachmeester (\* 1780)
* 4. November: Felix Mendelsson Bartholdy, düütsch Komponist, Pianist, Organist un Dirigent (\* 1809)
# 24. November

|  |
| --- |
| **November** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |

 |

## Wat passeert is

* 496: Anastasius II. wurrd Paapst.
* 1642: Abel Tasman entdeckt as eerst Europäer de Insel Van Diemen's Land (later henn Tasmanien nömmt).
* 1899: De Briten winnt de Slacht vun Umm Diwaykarat un de Mahdi-Opstand geiht dor mit toenn.
* 1944: In den Tweeten Weltkrieg smiet de USA to'n eersten Mol Bomben över de japaansche Hööftstadt Tokio af

## Boren

* 1622: Baruch de Spinoza, nedderlannschen Philosophen ut dat Tiedöller vun de fröhe Upklärung († 1677)
* 1821: Henry Thomas Buckle, engelsch Historiker un Schachspeler († 1862)
* 1902: Tönne Vormann, westfäälsch Maler, Radeerer un Singer († 1993)
* 1912: François Neuville, belgisch Radrennfohrer († 1986)
* 1925: Simon van der Meer, nedderlännsch Physiker un Nobelpriesdräger († 2011)
* 1929: Alison Harcourt, austraalsch Mathematikerin un Ökonomin
* 1954: Emir Kusturica, serbsch Filmmaker
* 1957: Denise Crosby, US-amerikaansch Schauspelerin un Model
* 1967: Anja Hümme, düütsch Footballnatschonalspelerin
* 1977: Lucille Opitz, düütsch Iesflinklöperin

## Storven

* 1848: William Lamb, 2. Viscount Melbourne, engelsch Adliger un Politiker (\* 1779)
* 1854: Carl Joseph Begas, düütsch Maler (\* 1794)
* 1928: Semei Kakungulu, ugandsch Kämper un Begrünner vun de jüüdsche Grupp Abayudaya (\* 1869)
* 1949: Robert N. Bradbury, US-amerikaansch Filmspeelbaas, Dreihbookschriever un Filmproduzent (\* 1886)
* 1978: Gaspard Rinaldi, franzöösch Radrennfohrer (\* 1909)
* 1991: Freddie Mercury, britsch Singer bi de Grupp Queen (\* 1946)
* 2004: Janet Kear, brittsche Ornitholoogsche (\* 1933)
* 2006: Walter Booker, US-amerikaansch Jazzmusiker (\* 1933)
* 2010: Uschi Krämer, plattdüütsch Schrieverin (\* 1933)
# Atlantik

De **Atlantik** is en Ozean, de twüschen Amerika in’n Westen un Europa un Afrika in’n Osten liggt. He is de tweetgröttste Ozean na den Pazifik.
In’n Norden vun den Atlantik liggt de Nöördliche Iessee un de Insel Gröönland, in’n Süden liggt de Antarktis.

Nebenseen vun den Atlantik sünd de Noordsee un de Oostsee, de Middellannsche See, de Hudson-Bay un de Golf vun Mexiko. Gröttste Inseln sünd Gröönland, Iesland, England, Irland, Kuba un Haiti. Lüttere Inseln un Inselgruppen sünd to'n Bispeel de Antillen, Trinidad, de Falklands, de Azoren, Madeira un de Kanarischen Inseln.

Mittenmang den Atlantik treckt sik vun Noord na Süüd de Middelatlantsche Rüch. Dor kümmt Magma vun binnen de Eer na Baven und de Bodden spreit sik ut. Dorvun kümmt dat, datt Europa un Afrika op de een Siet un Amerika op de anner Siet jümmers wieder vun eenanner wegseilt. Op düssen Rüch liggt Iesland und dat is de Grunn, datt dor so veel Vulkane sünd.

De Atlantik is wichtig för den Fischfang, besünners an den Rand, den so naamten Kontinentalschelf. Ook för den Hannel per Schipp is he wichtig.

För dat Klima is de Golfstroom besünners wichtig. Dat is en Waterstroom, de koolt vun de Antarktis kümmt, över Süüdafrika na Norden geiht, sik bi den Äquater opwarmt un na baven geiht un denn över den Golf vun Mexiko un de Küst vun Noordamerika na Noordoost blangen Iesland vörbi geiht. Delen vun den Stroom treckt in de Noordsee, anner Delen in den Noordatlantik bi Norwegen. Düsse Golfstroom is en Warm-Water-Heten för Europa und den Süden vun Noordamerika.

* Holger Afflerbach: *Das entfesselte Meer. Die Geschichte des Atlantik.* Malik-Verlag, München 2001, ISBN 3-492-23989-7.
* Manfred Leier: *Weltatlas der Ozeane – mit den Tiefenkarten der Weltmeere.* Frederking und Thaler, München 2001, ISBN 3-89405-441-7, S. 122–153.
* Simon Winchester: *Der Atlantik. Biographie eines Ozeans*. Knaus, München 2012, ISBN 978-3-8135-0431-6 (Erstausgabe: New York, HarperCollins 2010).

Alle Ozeanen op een Blick

Atlantik | Indische Ozeaan | Nöördlike Iessee | Süüdlike Iessee | Pazifik