# Grad Fahrenheit

| **Eenheit** |
| --- |
| Norm | Angloamerikaansch Maatsystem |
| Naam | **Grad Fahrenheit** |
| Grött | Temperatur |
| Eenheitenteken | **°F** |
| Formelteken | *T* |
| nöömt na | Daniel Gabriel Fahrenheit |

Woneem Grad Fahrenheit bruukt warrt:

    Länner, de Fahrenheit bruukt

    Länner, de Celsius un Fahrenheit bruukt

    Länner, de Celsius bruukt
**Grad Fahrenheit** is en physikaalsche Eenheit vun de Temperatur, de na den düütschen Physiker un Utfinner Daniel Gabriel Fahrenheit nöömt is. Se warrt in’t Angloamerikaansche Maatsystem bruukt.

## Historie

Fahrenheit hett sien Temperaturskala na en Besöök bi den däänschen Astronom Ole Rømer in Kopenhagen utklamüstert. Rømer weer de eerste wesen, de en Thermometer konstrueert hett, dat mit Help vun twee Fixpunkten kalibreert worrn is. Na de Rømer-Skala liggt de Klaampunkt vun’t Water bi 7,5 Grad, de Kaakpunkt bi 60 Grad un de dörsnittliche Temperatur vun’n Lief vun’n Minsch bi 22,5 Grad.

Fahrenheit hett as Nullpunkt för sien Temperaturskala de deepste Temperatur nahm, de in sien Heimatstadt Danzig in den strengen Winter 1708/1709 meten weer. Mit en Mischen ut „Ies, Water un Salmiak oder Seesolt“ (*Küllmischen*) künn he dorna den Nullpunkt oder den eersten Fixpunkt wedder herstellen (−17,8 °C). Sien Afsicht weer dorbi, ahn negative Temperatur uttokamen, as se bi de Rømer-Skala al in’n Alldag begäng weern.

As tweeten un drüdden Fixpunkt legg he 1714 den Klaampunkt vun rein Water (Iespunkt) bi 32 °F un de „Lieftemperatur vun en gesunnen Minschen“ bi 96 °F fast. De Nadeel bi disse Skala weer aver, dat sünners de ünnere un de bövere Fixpunkt na hüütige Standards nich nau noog to bestimmen sünd. Dorüm müss en ne’e Definitschoon her.

För de Definitschoon vun en Temperaturskala bruukt een blots twee verschedene, dorför aver mööglichst nipp un nau reproduzeerbore Temperaturen un dorto en Fastleggen vun’t Indeelen vun Skalendeelen twüschen de beiden Temperaturen un en Nullpunkt. As ne’e Fixpunkten sünd dorüm de Klaam- un de Kaakpunkt vun Water nahmen worrn. De ne’e Definitschoon schüll aver ok mööglichst goot to de fröhere Definitschoon passen. Dorüm is för den Klaampunkt vun’t Water de Skalenweert vun 32 °F bibehollen un dat Intervall twüschen de Fixpunkten in 180 Skalendeelen opdeelt worrn. Op disse ne’en Skala liggt de dörsnittliche Normaltemperatur vun’n minschlichen Lief bi 98,6 °F (37 °C), also ’n beten höger as de 96 °F, as Fahrenheit dat oorsprünglich fastleggt harr.

De Fahrenheit-Skala weer in Europa lange Tiet bruukt, bit se denn dör de Celsius-Skala aflöst worrn is. Vundaag is de Fahrenheit-Skala blots noch in de USA un en poor annere engelschspraakige Länner begäng.

## Ümreken

**Översicht över de Temperaturskalen**| Skala | Kelvin | Celsius | Fahrenheit | Rankine | Delisle | Newton | Réaumur | Rømer |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Eenheit | Kelvin | Grad Celsius | Grad Fahrenheit | Grad Rankine | Grad Delisle | Grad Newton | Grad Réaumur | Grad Rømer |
| Eenheitenteken | K | °C | °F | °Ra, °R | °De, °D | °N | °Ré, °Re, °R | °Rø |
| eerste Betogspunkt F1 | T0 = 0 K |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 (H2O) = 0 °C | TSchm(H2O) = 32 °F\* | T0 = 0 °Ra | TSchm(H2O) = 150 °De | TSchm(H2O) = 0 °N | TSchm(H2O) = 0 °Ré | TSchm(H2O) = 7,5 °Rø |
| tweete Betogspunkt F2 | Tt(H2O) = 273,16 K |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 (H2O) = 100 °C | TKaak(H2O) = 212 °F\* | – | TKaak(H2O) = 0 °De | TKaak(H2O) = 33 °N | TKaak(H2O) = 80 °Ré | TKaak(H2O) = 60 °Rø |
| Skalenintervall | (F2−F1) / 273,16 | (F2−F1) / 100 | (F2−F1) / 180\* | 1 °Ra = 1 °F | (F1−F2) / 150 | (F2−F1) / 33 | (F2−F1) / 80 | (F2−F1) / 52,5 |
| Utfinner | William Thomson („Lord Kelvin“) | Anders Celsius | Daniel Fahrenheit | William Rankine | Joseph-Nicolas Delisle | Isaac Newton | René-Antoine Ferchault de Réaumur | Ole Rømer |
| Johr vun’t Inföhren | 1848 | 1742 | 1714 | 1859 | 1732 | ~ 1700 | 1730 | 1701 |
| Rebeet, woneem de Skala begäng is | weltwiet (SI-Einheit) | weltwiet | USA, Jamaika | USA | Russland (19.Jhd.) | – | Westeuropa bit 19. Jhd. | – |

\* De Angaven för de Fahrenheit-Skala beschrievt de Definitschoon as se vundaag gellt. Na de oorsprünglichen Definitschoon dör Fahrenheit weer de Temperatur vun en Küllmischen vun Ies, Water un Salmiak oder Seesolt (−17,8 °C = 0 °F) un de „Lieftemperatur vun’n gesunnen Minschen“ (35,6 °C = 96 °F) as Fixpunkten bruukt mit (F2−F1) / 96 Skalendeelen.

**Ümreken twüschen Temperaturskalen**| na \ vun | Kelvin-Skala (K) | Celsius-Skala (°C) | Réaumur-Skala (°Ré) | Fahrenheit-Skala (°F) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| TKelvin | = TK | = WIKINIUM\_MATH\_PH\_4 + 273,15 | = TRé · 1,25 + 273,15 | = (TF + 459,67) ÷ 1,8 |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_6  | = TK − 273,15 | = WIKINIUM\_MATH\_PH\_8  | = TRé · 1,25 | = (TF − 32) ÷ 1,8 |
| TRéaumur | = (TK − 273,15) · 0,8 | = WIKINIUM\_MATH\_PH\_10 · 0,8 | = TRé | = (TF − 32) ÷ 2,25 |
| TFahrenheit | = TK · 1,8 − 459,67 | = WIKINIUM\_MATH\_PH\_12 · 1,8 + 32 | = TRé · 2,25 + 32 | = TF |
| TRankine | = TK · 1,8 | = WIKINIUM\_MATH\_PH\_14 · 1,8 + 491,67 | = TRé · 2,25 + 491,67 | = TF + 459,67 |
| TRømer | = (TK − 273,15) · 21/40 + 7,5 | = WIKINIUM\_MATH\_PH\_16 · 21/40 + 7,5 | = TRé · 21/32 + 7,5 | = (TF − 32) · 7/24 + 7,5 |
| TDelisle | = (373,15 − TK) · 1,5 | = (100 − WIKINIUM\_MATH\_PH\_18 ) · 1,5 | = (80 − TRé) · 1,875 | = (212 − TF) · 5/6 |
| TNewton | = (TK − 273,15) · 0,33 | = WIKINIUM\_MATH\_PH\_20 · 0,33 | = TRé · 0,4125 | = (TF − 32) · 11/60 |

| na \ vun | Rankine-Skala (°Ra) | Rømer-Skala (°Rø) | Delisle-Skala (°De) | Newton-Skala (°N) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| TKelvin | = TRa ÷ 1,8 | = (TRø − 7,5) · 40/21 + 273,15 | = 373,15 − TDe · 2/3 | = TN · 100/33 + 273,15 |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_22  | = TRa ÷ 1,8 − 273,15 | = (TRø − 7,5) · 40/21 | = 100 − TDe · 2/3 | = TN · 100/33 |
| TRéaumur | = TRa ÷ 2,25 - 218,52 | = (TRø − 7,5) · 32/21 | = 80 − TDe · 8/15 | = TN · 80/33 |
| TFahrenheit | = TRa − 459,67 | = (TRø − 7,5) · 24/7 + 32 | = 212 − TDe · 1,2 | = TN · 60/11 + 32 |
| TRankine | = TRa | = (TRø − 7,5) · 24/7 + 491,67 | = 671,67 − TDe · 1,2 | = TN · 60/11 + 491,67 |
| TRømer | = (TRa − 491,67) · 7/24 + 7,5 | = TRø | = 60 − TDe · 0,35 | = TN · 35/22 + 7,5 |
| TDelisle | = (671,67 − TRa) · 5/6 | = (60 − TRø) · 20/7 | = TDe | = (33 − TN) ÷ 0,22 |
| TNewton | = (TRa − 491,67) · 11/60 | = (TRø − 7,5) · 22/35 | = 33 − TDe · 0,22 | = TN |

**Eenige Temperaturweerten in de verscheeden Skalen**| Meetwert \ Skala | Fahrenheit\* | Rankine | Réaumur | Celsius | Kelvin |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| middlere Bavenflachtemperatur vun de Sünn | 10 430 °F | 10 890 °Ra | 4 622 °R | 5 777 °C | 6 050 K |
| Smöltpunkt vun Iesen | 2 795 °F | 3 255 °Ra | 1 228 °R | 1 535 °C | 1 808 K |
| Smöltpunkt vun Blie | 621,43 °F | 1081,10 °Ra | 261,97 °R | 327,46 °C | 600,61 K |
| Kaakpunkt vun Water | 212 °F | 671,67 °Ra | **80 °R** | **100 °C** | 373,15 K |
| hööchste buten meten Lufttemperatur | 136,04 °F | 595,71 °Ra | 46,24 °R | 57,80 °C | 330,95 K |
| Lieftemperatur vun’n Minschen na Fahrenheit | **96 °F** | 555,67 °Ra | 28,44 °R | 35,56 °C | 308,71 K |
| Tripelpunkt vun Water | 32,02 °F | 491,69 °Ra | 0,01 °R | 0,01 °C | **273,16 K** |
| Klaampunkt vun Water | **32 °F** | 491,67 °Ra | **0 °R** | **0 °C** | 273,15 K |
| sietste Temperatur in Danzig, Winter 1708/09 | **0 °F** | **459,67 °Ra** | −14,22 °R | −17,78 °C | 255,37 K |
| Smöltpunkt vun Quecksülver | −37,89 °F | 421,78 °Ra | −31,06 °R | −38,83 °C | 234,32 K |
| sietste buten meten Lufttemperatur | −130,90 °F | 328,77 °Ra | −72,40 °R | −90,50 °C | 182,65 K |
| Klaampunkt vun Ethanol | −173,92 °F | 285,75 °Ra | −91,52 °R | −114,40 °C | 158,75 K |
| Kaakpunkt vun Stickstoff | −320,44 °F | 139,23 °Ra | −156,64 °R | −195,80 °C | 77,35 K |
| afsluut Nullpunkt | −459,67 °F | **0 °Ra** | −218,52 °R | −273,15 °C | **0 K** |

\* De Angaven för de Fahrenheit-Skala beteht sik op de oosprüngliche Definitschoon, de nich nipp un nau mit de hüütige Definitschoon vun de Fahrenheit-Skala övereenstimmt.

## Borns