Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Eten

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  | **Dat lett so, as wenn disse Artikel nich so akraat is as de ween schull.**
Kiek up **Wikipedia:Pleeg**, daar to diskuteren, wat verbetert oder ännert warrn mott. |

Joachim Beuckelaer, 1560-1565
Dat **Eten** is dat, wat de Minsch sik an Nehrmiddels to’n Eten torecht maakt. To de Mahltieden un ok to anner Tieden. Maakt warrt dat Eten tomeist in de Köök. Dat Eten för de Deerter warrt normalerwies Freten naamt.

Eten mutt de Minsch, dat he sien Energie kriggt un allens wat he to’n Leven bruukt. Eten is aver ok Vergnögen. De Minsch is’n Allensfreter, seggt de Biologen. Un so eet de Minschen ok meist allens, wat se mang de Padden kreegt. Vun Tang un anner Planten bit na Krabbeldeerten un Veehtüüch.

In de plattdüütschen Lannen gifft dat’n groten Slag typische Saken to Eten:

* Aalsupp
* Beern, Bohnen un Speck
* Bloodballen
* Bookwetenjanhinnerk
* Hedwig een oulde Bremer un Ollnborger Fastenspijs
* Gröönkohl, de in Bremen un in Brunswiek Bruunkohl heet
* Labskaus
* Knipp
* Ostfreesk Kranzkooken
* Knubbeltaart
* Koken
* Mehlpütt ook Huddel
* Pannkoken
* Piäpperpotthast
* Poffert un Beern
* Sniertjebraa
* Spickaal mit Klüten
* Snuten un Poten (vun dat Swien)
* Swattsuur
* Franzbroot, gifft dat blot in Hamborg un Ümgegend

Wat dat för’n Eten to Eten gifft, dat hangt vun de Mahltiet af:

* to dat Fröhstück gifft dat tomeist Rundstücken, Koffie oder Tee, welk hebbt ok Müsli dorto oder annern kolen Krom.
* to dat Middageten gifft dat tomeist warm Eten.
* dat Obendeten is denn tomeist wedder koolt. Brod un Kees, Wost un Schinken.

Besünner Eten gifft dat, wenn dat wat to’n Fiern gifft:

* Hochtietseten
* Sünndagseten
* Wiehnachtseten.

Kiek ok bi: Drinken
# Henry County (Ohio)

Inwahnertall
Rebeet

| Henry County |
| --- |
| Bundsstaat | Ohio |
| Sitt vun de Verwalten | Napoleon |
| Inwahnerdicht |
26,2 Inwahners op’n km² |
| Grünnt | 12. Februar 1820 |
| Websteed | www.henrycountyohio.com |
|  |

**Henry County** is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Ohio. He hett 28.215 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.077 km². De Sitt vun de Verwalten is in Napoleon.

## Historie

De Kreis is an’n 12. Februar 1820 grünnt worrn.

## Demografie

Vun de 29.210 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 14.726 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 18.667 US-Dollar. 15.730 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 2.082 Minschen maakt. 6,82 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.

6,05 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,32 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.

Vun de Vöröllern her sünd 95,33 % vun de Minschen Witte, 0,58 % Swarte, 0,42 % stammt ut Asien un 0,26 % sünd Nakamen vun Indianers. 2,56 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 0,85 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 5,40 % vun de Lüüd ansehn.

### Inwahnertall

| Johr | Inwahnertall |
| --- | --- |
| 1900 | 27.282 Inwahners |
| 1910 | 25.119 Inwahners |
| 1920 | 23.362 Inwahners |
| 1930 | 22.524 Inwahners |
| 1940 | 22.756 Inwahners |
| 1950 | 22.423 Inwahners |
| 1960 | 25.392 Inwahners |
| 1970 | 27.058 Inwahners |
| 1980 | 28.383 Inwahners |
| 1990 | 29.108 Inwahners |
| 2000 | 29.210 Inwahners |
| 2010 | 28.215 Inwahners |

## Weblenken

* Websteed vun’n Kreis (engelsch)
* U.S. Census Bureau (engelsch)
# Wikipedia

Wikipedia-Logo
**Wikipedia** is en free Nakieksel, wo elkeen an mitwarken kann. Elkeen kann glieks en Artikel schrieven oder ok en Artikel, den dat al gifft, verbetern. Wikipedia kümmt vun dat hawaiische Woord *wiki*, wat op plattdüütsch **gau** heet. Un pedia kümmt vun *encyclopedia*, wat Nakieksel op Ingelsch is. De Inholt steiht ünner de Lizenz GNU-FDL.

## Historie

Wikipedia is de Opfolger vun Nupedia. Jimmy Wales harr Nupedia 2000 grünnt un wull dormit en Nakieksel opboon, dat elkeen kostenlos bruken kunn. Freewillige schullen de Artikels schrieven un dorför wull he Experten ranhalen, de Artikels ut jemehr Fackrebeet schrieven schullen. Aver för dat Projekt weer dat en groot Problem ok noog Lüüd rantokriegen. Nupedia keem eenfach nich in’e Pötte. Dorvun hebbt an’n 15. Januar 2001 Jimmy Wales un Larry Sanger Wikipedia opmaakt. Bi Wikipedia schullen ok Lüüd schrieven, de kene Facklüüd sünd. Wat denn bi Wikipedia schreven warrt, schullen de Facklüüd op Nupedia dörkieken un wenn allens richtig weer, denn schull dat op Nupedia rinstellt warrn. Aver Wikipedia harr nu so’n Spood, dat Nupedia dor gor nicht achterher kamen kunn. Wikipedia alleen dee veel beter lopen. Nupedia is denn en Stoot later opgeven worrn. Vun Wikipedia harr dat toeerst blot en engelsche Utgaav geven. Na’n Tiet eerst kemen denn en hoochdüütsche un en katalaansche Utgaav dorto. Un mit de Tiet jümmer mehr Spraken. De plattdüütsche Utgaav gifft dat siet April 2003.

## Weblenken

* Portal vun Wikipedia.org mit Lenken na de enkelten Spraakutgaven (vele Spraken)
# Houston

Dit Woort hett noch annere Bedüden: kiek dorför ünner Houston (Mehrdüdig Begreep).

| Wapen/Flagg | Koort |
| --- | --- |
|
 |

|  |
| --- |
| Fehler  |

 |
| Basisdaten |
|
Harris County |
| Flach: | 1.724,544507 km² |
| Inwahners: | 2.304.580 |
| Inwahnerdicht: | 1.336,3 Inwahners pro km² |
| Postleettall: | 77001, 77002, 77003, 77004, 77005, 77006, 77007, 77008, 77009, 77010, 77011, 77012, 77013, 77014, 77015, 77016, 77017, 77018, 77019, 77020, 77021, 77022, 77023, 77024, 77025, 77026, 77027, 77028, 77029, 77030, 77031, 77032, 77033, 77034, 77035, 77036, 77037, 77038, 77039, 77040, 77041, 77042, 77043, 77044, 77045, 77046, 77047, 77048, 77049, 77050, 77051, 77052, 77053, 77054, 77055, 77056, 77057, 77058, 77059, 77060, 77061, 77062, 77063, 77064, 77065, 77066, 77067, 77068, 77069, 77070, 77071, 77072, 77073, 77074, 77075, 77076, 77077, 77078, 77079, 77080, 77081, 77082, 77083, 77084, 77085, 77086, 77087, 77088, 77089, 77090, 77091, 77092, 77093, 77094, 77095, 77096, 77098, 77099, 77201, 77202, 77203, 77204, 77205, 77206, 77207, 77208, 77210, 77212, 77213, 77215, 77216, 77217, 77218, 77219, 77220, 77221, 77222, 77223, 77224, 77225, 77226, 77227, 77228, 77229, 77230, 77231, 77233, 77234, 77235, 77236, 77237, 77238, 77240, 77241, 77242, 77243, 77244, 77245, 77248, 77249, 77251, 77252, 77253, 77254, 77255, 77256, 77257, 77258, 77259, 77261, 77262, 77263, 77265, 77266, 77267, 77268, 77269, 77270, 77271, 77272, 77273, 77274, 77275, 77277, 77279, 77280, 77282, 77284, 77287, 77288, 77289, 77290, 77291, 77292, 77293, 77297, 77299 |
| Vörwahl: | 281, 832, 713 |
| Geograafsche Laag: | 29° 46′ N, 95° 23′ O |
| Grenzen bi OSM: | 2688911  |
| Börgermeester: | John Whitmire |
| Websteed: |  |
| Koort |

**Houston** is en Stadt in den US-Bundsstaat Texas in den USA. Mit rund 2,3 Millionen Inwahner is se de gröttste Stadt van Texas un de veertgröttste van de USA.

Grünnd wurrn is de Stadt 1836 van de Bröers John Kirby und Augustus Chapman Allen. Se hemm de dormalige Siedlung nah den bekannten General Sam Houston nömmt.

In disse Stadt is ok dat NASA-Kontrollzentrum to Huus. Siet 1901 wurrd in de Region Ööl fördert, wat to den Wohlstand van de Stadt führt hett. Up de anner Siet hett de Stadt ok immer weer ünner de Utwirkungen van Hurricans to lieden.

*  (Stand Januar 2018)
*  (Iwahnertall Schätzung 2016)
# 1. April

|  |
| --- |
| **April** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |

 |

## Wat passeert is

* 1224: Dat Arzbisdom Hamborg is mit Schrieven vun Paapst Honorius III. uplööst wurrn un dat Bisdom Hamborg stünn nu ok offiziell ünner Bremen.
* 1318: Berwick-upon-Tweed warrt de Englänner vun de Schotten wedder afnahmen.
* 1572: De Stadt Den Briel fallt as eerste Stadt in de Nedderlannen de upsternaatschen Watergeuzen in'e Hannen.
* 1938: Altno kummt wegen dat Groot-Hamborg-Gesett na Hamborg (vun Preußen).
* 2009: Albanien un Kroatien wurrn in de NATO upnommen.

## Boren

* 1721: Pieter Hellendaal, nedderlannsch Komponist, Organist un Violinist († 1799)
* 1815: Otto von Bismarck, düütsch Politiker († 1898)
* 1866: Ferruccio Busoni, italieensch Pianist, Komponist, Dirigent, Librettist, Essayist un Musikpädagoog († 1924)
* 1901: Alexander Maes, belgisch Radrennfohrer († 1973)
* 1901: Otto Albrecht Isbert, düütsch Yogalehrer un Schriever († 1986)
* 1919: Joseph Edward Murray, US-amerikaansch Chirurg un Nobelpriesdräger († 2012)
* 1920: Toshirō Mifune, japaansch Schauspeler un Speelbaas († 1997)
* 1933: Claude Cohen-Tannoudji, franzöösch Physiker un Nobelpriesdräger
* 1933: Heiko Engelkes, düütsch Journalist († 2008)
* 1939: Wilhelm Bungert, düütsch Tennisspeler
* 1940: Helga Hürkamp, plattdüütsch Schrieverin
* 1940: Wangari Maathai, keniaansch Politikerin un Nobelpriesdrägerin för Freden († 2011)
* 1940: Lavina Washines, Hööftling vun dat Yakama-Volk, USA († 2011)
* 1944: Jürgen Bohmbach, düütsch Historiker
* 1946: Iván Faragó, ungaarsch Schachspeler († 2022)
* 1948: Alain Vasseur, franzöösch Radrennfohrer
* 1955: Roberto Pruzzo, italieensch Footballnatschonalspeler
* 1973: Anna Carin Zidek, sweedsch Biathletin
* 1974: Paolo Bettini, italieensch Radrennfohrer
* 1983: Sergei Wjatscheslawowitsch Lasarew, russisch Singer

## Storven

* 1924: Ludwig Klingenberg, düütsch Architekt (\* 1840)
* 1999: Jesse Stone, US-amerikaansch Jazzmusiker (\* 1901)
* 2003: Marcel Ernzer, luxemborgsch Radrennfohrer (\* 1926)
* 2020: Ellis Marsalis, US-amerikaansch Jazzmusiker (\* 1934)
* 2021: Isamu Akasaki, japaansch Wetenschapler un Nobelpriesdräger (\* 1929)
# Seneca County (Ohio)

Inwahnertall
Rebeet

| Seneca County |
| --- |
| Bundsstaat | Ohio |
| Sitt vun de Verwalten | Tiffin |
| Inwahnerdicht |
39,8 Inwahners op’n km² |
| Grünnt | 12. Februar 1820 |
|  |

**Seneca County** is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Ohio. He hett 56.745 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 1.427 km². De Sitt vun de Verwalten is in Tiffin.

## Historie

De Kreis is an’n 12. Februar 1820 grünnt worrn.

## Demografie

Vun de 58.683 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 30.376 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 17.027 US-Dollar. 30.965 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 4.651 Minschen maakt. 8,76 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.

3,78 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 1,23 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.

Vun de Vöröllern her sünd 95,04 % vun de Minschen Witte, 1,76 % Swarte, 0,38 % stammt ut Asien un 0,01 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 0,18 % sünd Nakamen vun Indianers. 1,39 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 1,25 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 3,36 % vun de Lüüd ansehn.

### Inwahnertall

| Johr | Inwahnertall |
| --- | --- |
| 1900 | 41.163 Inwahners |
| 1910 | 42.421 Inwahners |
| 1920 | 43.176 Inwahners |
| 1930 | 47.941 Inwahners |
| 1940 | 48.499 Inwahners |
| 1950 | 52.978 Inwahners |
| 1960 | 59.326 Inwahners |
| 1970 | 60.696 Inwahners |
| 1980 | 61.901 Inwahners |
| 1990 | 59.733 Inwahners |
| 2000 | 58.683 Inwahners |
| 2010 | 56.745 Inwahners |

## Weblenken

* U.S. Census Bureau (engelsch)
# 1860

◄ |
18. Johrhunnert |
**19. Johrhunnert**
| 20. Johrhunnert
| ►

◄◄ |
◄ |
1856 |
1857 |
1858 |
1859 |
**1860**
| 1861
| 1862
| 1863
| 1864
| ►
| ►►

| 1860 in annere Klenners |
| --- |
| Ab urbe condita | 2613 |
| Armeenschen Klenner | 1308–1309 |
| Äthioopschen Klenner | 1852–1853 |
| Badi-Klenner | 16–17 |
| Bengaalschen Klenner | 1266–1267 |
| Berber-Klenner | 2810 |
| Buddhistischen Klenner | 2404 |
| Burmesischen Klenner | 1222 |
| Byzantinschen Klenner | 7368–7369 |
| Chineeschen Klenner |
|  – Ära | 4556–4557 oder 4496–4497 |
|  – 60-Johr-Zyklus |
Eer-Schaap (己未,
56)– Metall-Aap (庚申,
57) |
| Franzööschen Revolutschoonsklenner | *000068LXVIII*–*000069LXIX* 68–69 |
| Hebrääschen Klenner | 5620–5621 |
| Hindu-Klenner |
|  – *Vikram Sambat* | 1916–1917 |
|  – *Shaka Samvat* | 1782–1783 |
| Iraanschen Klenner | 1238–1239 |
| Islaamschen Klenner | 1276–1277 |
| Japaanschen Klenner |
|  – Nengō (Ära): | Ansei 6–Man’en 1 |
|  – Kōki | 2520 |
| Koptischen Klenner | 1576–1577 |
| Koreaanschen Klenner |
|  – *Dangun-Ära* | 4193 |
|  – *Juche-Ära* | -51 |
| Minguo-Klenner | -51 |
| Olympiaad von de Neetied | *N/A* |
| Seleukidischen Klenner | 2171–2172 |
| Thai-Solar-Klenner | 2403 |

## Wat passeert is

* 20. Dezember: South Carolina treed as eersten Bundsstaat ut de Union vun de USA ut (Sezzesion). Anner Staten folgen na un dat keem to'n Börgerkrieg

## Boren

* 14. Januar: George Francis Hampson, britisch Entomoloog un Lepidopteroloog († 1936)
* 29. Januar: Anton Tschechow, russ’sch Schriever un Dramatiker († 1904)
* 4. Februar: Jackson Whipps Showalter, US-amerikaansch Schachspeler († 1935)
* 10. Februar: Rudolf von Campe, düütsch Politiker († 1939)
* 26. Februar: Karl Theodor Martens, düütsch Politiker († 1936)
* 5. April: Harold Sibthorpe Barlow, engelsch Tennisspeler († 1917)
* 16. April: Johann Jungblut, düütsch Maler († 1912)
* 20. April: Pieter Jelles Troelstra, nedderlannsch Politiker un Schriever († 1930)
* 20. Mai: Eduard Buchner, düütsch Chemiker un Nobelpriesdräger († 1917)
* 3. Juli: William Wallace, schottisch Komponist, Musikschriever un Oogendokter († 1940)
* 7. Juli: Gustav Mahler, österrieksch Komponist un Dirigent († 1911)
* 8.Oktober: Carl Heiligenstadt, düütschen Bankdirekter un Politiker († 1920)
* 22. November: Amandus Weinreich, plattdüütschen Theoloog un Prediger († 1943)

## Storven

* 9. Januar: Karl Rudolf Brommy, düütsch Admiral (\* 1804)
* 26. August: Friedrich Silcher, düütsch Komponist un Musikpädagoog (\* 1789)
* 21. September: Arthur Schopenhauer, düütsch Philosoph (\* 1788)
* 27. November: Johann Matthias Seling, Persepter, Preester un Schriever (\* 1792)
# Monterey County

Inwahnertall
Rebeet

| Monterey County |
| --- |
| Bundsstaat | Kalifornien |
| Sitt vun de Verwalten | Salinas |
| Inwahnerdicht |
48,8 Inwahners op’n km² |
| Grünnt | 1850-00-001850 |
| Websteed | www.co.monterey.ca.us |
|  |

**Monterey County** is en Kreis (County) in’n US-Bundsstaat Kalifornien. He hett 415.057 Inwahners (Stand Zensus 2010) op en Rebeet vun 8.604 km². De Sitt vun de Verwalten is in Salinas.

## Historie

De Kreis is 1850 grünnt worrn.

## Demografie

Vun de 401.762 Inwahners bi’n Zensus vun 2000 harrn 184.789 Minschen Arbeit. Dat Inkamen je Kopp vun de hele Inwahnertall weer 20.165 US-Dollar. 167.067 Minschen hebbt op de Highschool ’n Afsluss maakt, ’n Afsluss an’e Universität, de ’n Bachelor-Afsluss oder noch höger weer, hebbt 54.939 Minschen maakt. 12,87 % vun de Inwahners leven 2000 ünner de Inkamensgrenz to de Armoot.

47,31 % hebbt 2000 tohuus ’n annere Spraak as Engelsch snackt un 29,01 % vun de Inwahners sünd buten de USA boren worrn.

Vun de Vöröllern her sünd 55,92 % vun de Minschen Witte, 3,75 % Swarte, 6,03 % stammt ut Asien un 0,45 % vun de Eilannen in’n Pazifik. 1,05 % sünd Nakamen vun Indianers. 27,82 % hebbt sik sülven to noch annere Gruppen torekent. 4,98 % hebbt angeven, dat se Vörfohren vun ünnerscheedliche Afstammung hebbt. As Nakamen vun Lüüd ut Latienamerika hebbt sik 46,79 % vun de Lüüd ansehn.

### Inwahnertall

| Johr | Inwahnertall |
| --- | --- |
| 1900 | 19.380 Inwahners |
| 1910 | 24.146 Inwahners |
| 1920 | 27.980 Inwahners |
| 1930 | 53.705 Inwahners |
| 1940 | 73.032 Inwahners |
| 1950 | 130.498 Inwahners |
| 1960 | 198.351 Inwahners |
| 1970 | 250.071 Inwahners |
| 1980 | 290.444 Inwahners |
| 1990 | 355.660 Inwahners |
| 2000 | 401.762 Inwahners |
| 2010 | 415.057 Inwahners |

## Weblenken

* Websteed vun’n Kreis (engelsch)
* U.S. Census Bureau (engelsch)
# Religion

*Disse Artikel is man blots en Stubben. Du kannst Wikipedia helpen un em verbetern.*

**Religion** is dat, wat een glöven deit. Dat Woort kümmt ut dat Latinsche (religio). Kanns ok **Gloven** to seggen.

Dat gifft en Slag Religionen op de Welt. En Deel hett blots een Gott, anner hebbt vele Gödder. Gifft aver ok Religionen, wo dat keen Gott gifft, blots Spöken un Dämonen (Animismus). Un denn noch den Atheismus, wat meent, dat een keen Gott hett. Un denn noch den Agnostizismus, wat meent, dat een nich weet: Gifft dat een Gott? Gifft dat keen?

Meisttieds gifft dat en Oort Gottsdeenst. Bi de Christen is dat in de Kark, bi de Juden tohuus un in de Synagogen, aver eerst siet de Tied, wo dat keen Tempel mehr gifft. Den harrn ja de Römers tweislaan. Bi de Muselmanen is dat de Moschee. Tempels geev dat ok bi de olen Ägypter, de Greken un de Römer. De olen Germanen harrn keen Tempel, man so'n hillig Holt. Weer ok so bi de olen Kelten.

Meisttieds geiht dat in'n Gloven ok dorüm, wo de Minsch vun herkümmt un wo dat mit den Dood is un wat dat'n Leven na den Dood gifft.

## Kiek ook bi

## Weblenken

 **Religion**. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.

* Grafik: Religioonstohörigkeid– Düütschland, uut: Zahlen und Fakten: Die soziale Situation in Deutschland, www.bpb.de (hoogdüütsch)
* Grafik: Religioonstohörigkeid – Europa, aus: Zahlen und Fakten: Europa, www.bpb.de
* Helen De Cruz: *Religion and Science.* In: Edward N. Zalta (Heruutgever): *Stanford Encyclopedia of Philosophy*.Vorlage:SEP/Wartung/Parameter 1 und weder Parameter 2 noch Parameter 3Vorlage:SEP/Wartung/Parameter 1 und Parameter 2 und nicht Parameter 3Vorlage:SEP/Wartung/Parameter 1 und Parameter 3 und nicht Parameter 2