# Kornwallis

Kaorte van Kornwallis (links bovenan) en Frankriek (rechts onderan)

**Kornwallis** (Engels: *Cornwall*, Kornies: *Kernow*) is n bestuurlik graafschap en n hartogdom in t uterste zuudwesten van Engelaand. Kornwallis is n schiereilaand dat in t noorden en t westen grenst an de Keltiese zee, in t zujen an t t Kanaal, en in t oosten an de graafschap Devon, waorvan t escheien wörden deur de rivier de Tamar. Kornwallis hef um en bie de 536.000 inwoeners en beslöt n oppervlakte van 3.563 km2, t hef n bevolkingsdichtheid van 150 inw./km2. De heufdstad van Kornwallis is Truro, mer t stadjen St Austell hef de meeste inwoeners.

Kornwallis hef n ruug en vake nog ongerept laandschap, waorvan Bodmin Moor n belangriek deel uutmaakt. t Hef n zeeklimaot mit redelik zachte wienters. Deurdat t der zwat nooit vriest bin veule soorten (in-evoerden) subtropiese plaanten as palmen en kamerplaanten der ingeburgerd. Deurdat t der merakels veule kan regenen greuit veenmosse der as kool, wat dan oek te marken is an de veule moerassen die der bin. t Toerisme is de belangriekste bron van inkomsten, naost visserieje, laandbouw en bloemeteelt. De industrie hef zit veural in de kuststejen Vaolmujen (Falmouth), Fowey en Penzance.

t Meest westelike punt hit *Penn an Wlas* (Engels: *Land's End*) en is n belangrieke toeristiese trekpleister, liek as St Michael's Mount. Oek hef t graafschap n groot antal prehistoriese overbliefsels waoronder oerouwe tinmienen die uut de bronstied stammen. In de 18e en 19e eeuw was Kornwallis verantwoordelik veur 40% van de wereldproduksie van tin. n Kasteelruïne kortbie Tintagel wörden deur de Kornen (inwoeners van Kornwallis) ezien as de plekke waor Koning Arthur geboren is. n Bekende beziensweerdigheid is oek Eden Project, n botaniese tune mit twee kassekomplexen die evormd wörden deur meerdere geodetiese koepels. Disse botaniese tune ligt in Bodelva, vuuf kilometer buten St Austell.

In Kornwallis wördden der vrogger Kornies espreuken; der wörden eprobeert um disse uutestörven taal niej leven in te blaozen, zo is der bieveurbeeld n Wikipedie in t "Kernowek" en n regionalistiese politieke partieje Mebyon Kernow, die lid is van de Europese Vrieje Alliansie.

Prins Charles, de Britse kroonprins, en zien echtgenote Camilla Parker Bowles bin hartog en hartoginne van Kornwallis.

## Klimaot

Kornwallis
"Penzance welcomes you; Pennsans a'gas dynergh"
Boscawen-Un
t Klimaot van Kornwallis is, ten opzichte van de rest van Engelaand en zeker vergeleken mit de breedtegraod (50-51N) arg zachte. Kornwallis steet derum bekend dat je der gemakkelik verschillende (sub-)tropiese plaanten in de losse grond kunnen houwen, zo as n antal palmsoorten.

## Bestuurlike indeling

Veur april 2009 had Kornwallis zes distrikten: Penwith, Kerrier, Carrick, Restormel, Caradon en Noord-Kornwallis, en de Scilly-eilaanden.

## Grootste plaotsen

* Truro
* Redruth
* Vaolmujen (Falmouth)
* Penzance
* St Ives
* Hayle
* Camborne
* Helston
* Newquay
* St Austell
* Bodmin
* Wadebridge
* Saltash
* Liskeard
* Launceston
* Bude

## Galderieje

* Penn an Wlas (Land's End)
* t Eden Project
* St Ives
* Truro, de heufdstad van Kornwallis
* Minack Theatre
* Scilly-eilaanden
* De haven van Vaolmujen
* Brown Willy, Bodmin Moor

## Geboren

* Duncan McNaughton (1910-1998), Kanadese atleet
* Jason Dawe, kolumnist van The Sunday Times

## Uutgaonde verwiezingen

* Cornwall Council
* Foto's van Kornwallis

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Commons: Kornwallis** - plaatjes, filmkes en/of gelüüdsbestanden. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Dit artikel is eskreaven in et westveluwske dialekt van Nunspeet, in de Algemene Nedersaksiese Schriefwieze.* |