Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Athene

Kiek op Athene
Athena, de schutsgodin van Athene (in 't Nationaal Archeologisch Museum)
**Athene** (Grieks: Αθήνα, Athína) is de hoofdstad en grootste stad van Griekenland. 't Is ien van de oldste steden ter wereld waor nog aldeur volk woont, mit een beschreven geschiedenis van meer as 3400 jaor. De vrogste mèenselijke bewoning giet terogge naor argens tussen 't elfde en 't zeuvende millennium veur Chr.

## 't Klassieke Athene

't Klassieke Athene was een machtige Griekse stadstaot. 't Was een centrum van de keunsten, de wetenschop en de filosofie; ie vunden der Plato zien Akkedemie en Aristoteles zien Lyceum. De stad wördt algemien aneduud as de wiege van de westerse beschaving en de plekke waor de democratie ontstaon is. Cultureel en politiek hef Athene een grote invloed uutefoefend op Europa en daorbuten.

## Athene vandage de dag

In de hudige tied is Athene een kosmopolitische metropool en 't middelpunt van 't politieke, economische, financiële, industriële, maritieme en culturele lèven van 't laand. In 2021 woonden der meer as dreiënhalf miljoen mèensen in de metropoolregio Athene, roem een darde van de Griekse bevolking.

Athene is ien van de grootste economische centra in Zuudoost-Europa en hef een fikse financiële sector. 't Globalization and World Cities Research Network hef de stad anemarkt as een beta-wereldstad. De haven van Athene, Piraeus, is de grootste passagiershaven van Europa en de op ien nao grootste van de wereld.

## Cultuur

't Arfgoed van 't olde Griekenlaand is nog dudelijk te zien in monumenten en keunstwarken in de stad. 't Bekendste monument is 't Parthenon, een tempel die ewijd was an de godin Athena, op de Akropolis van Athene, een taofelbarg in de stad. De Akropolis en 't middelieuwse Klooster van Dafni staot op de Wereldarfgoedlieste van de UNESCO. Ok bint der Romeinse en Byzantiense monumenten en een kleiner antal Ottomaanse monumenten.

Uut de tied sinds Athene in 1834 de heufdstad van 't onofhaankelijke Griekenlaand wördden stamt 't Griekse Parlement in 't Olde Keuninklijke Paleis, de Nationale Bibliotheek van Griekenlaand, de Universiteit van Athene en de Akkedemie van Athene. 't Nationaal Archeologisch Museum harbargt de grootste verzameling antiquiteiten uut 't olde Griekenlaand. In 1896 wördden in Athene de eerste moderne Olympische Speulen eholden. In 2004 vunden der vanneis de Zomerspeulen plaatse.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Dit artikel is eschreven in 't Zuudwest-Drèents.* |
# Turkije

|  |
| --- |
| **Türkiye Cumhuriyeti** |
|  |  |
|  Kaarte van Turkije |
| **Baosisgegevens** |
| Officiële laanstael | Turks |
| Heufdstad | Ankara |
| Regeringsvorm | Rippebliek |
| Geleuf | Islam 96%, 160.000 kristenen, kleine groep joden |
| **Geografie en bevolking** |
| Oppervlakte - waeter | 783.562 km² 1,3% |
| Inwoners - Dichthied | 81.619.392 (2014) 104,2 inw./km² |
| Koordinaten | 39° 0′ N, 35° 30′ O |
| **Overige** |
| Volkslied | İstiklâl Marşı |
| Muntienhied | Turkse lira (`TRY`) |
| Tiedzone | +2 |
| Nationaole feestdag | 29 oktober |
| Web | Kode | Til. | .tr | TUR | 90 |

**Turkije** (Turks: *Türkiye*), voluut de **Rippebliek Turkije** (*Türkiye Cumhuriyeti*), is een laand dat veur et grootste diel in Azië leit, op et schiereilaand Anatolië (of Klein-Azië) tussen de Middellaanse Zee en de Zwatte Zee.

Een klein diel rond de grootste stad Istanboel leit in Europa. Et Aziatische en et Europese diel wodden scheiden deur de Dardanellen, de Zee van Marmara en de Bosporus, die gezaemenlik de Middellaanse Zee mit de Zwatte Zee verbienen.

Turkije greenst in et westen an Griekelaand en Bulgarije, en in et oosten an Georgië, Armenië, Azerbeidzjan, Iran, Irak en Syrië.

## Demografie

### Bevolking

* inwonerantal: 80 miljoen
* bevolkingsgroepen: Turken 73%, Koerden 21%, Lazen 0,5%, Circassiërs 2%, Arabieren 2%, Armeniërs 0,06%, Syriërs 0,1%.

### Tael

De taelen in Turkije bin: Turks (90,5%) is de ienigste officiële tael.

Onder de vule minderhiedstaelen bin Koerdisch (18,6%), Arabisch (3%), Armeens, Lazisch, Georgisch, Circassisch, Ladino e.a.

### Religie

De belangriekste religie in Turkije is de islam, waorvan volgens schattingen (in Turkije wodt iene-zien religie niet administreerd) meer as 99.8% van de bevolking een anhanger is.

Naost de islam erkent de Turkse staot drie aandere religies: de Grieks-Orthodoxe Karke, de Armeens-Orthodoxe Karke en et jodendom. D'r leven zoe'n 200.000 kristenen in Turkije.

## Bestuurlike indieling

Perveensiekaorte
Turkije is staotkundig verdield in 81 perveensies. Disse bin weer onderverdield in 923 distrikten.

## Geografische gegevens

* Oppervlakte: 779452 km²
* Greenzen: 2627 km, waorvan mit Armenië 268 km, Azerbeidzjan 9 km, Bulgarije 240 km, Georgië 252 km, Griekelaand 206 km, Iran 499 km, Irak 331 km, Syrië 822 km
* Kustliende: 7200 km
* Hoogste punt: Ararat, 5165 m

### Steden

De heufdstad is:

* Ankara (2,94 miljoen inwoners)

Inkelde aandere grote steden, mit inwonerantal in miljoenen, bin:

* Istanboel 8,5
* Izmir 2,13
* Adana 1,13
* Bursa 1,10
* Gaziantep 0,79

### Bezienswaordigheden

* Efeze
* Pamukkale
* Sagalassos

## Uutgaonde verwiezingen

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Commons: Turkije** - plaatjes, filmkes en/of gelüüdsbestanden. |
# Albraandsweard

|  |
| --- |
| **Gemaente Albraandsweard** |
|  |  |
| *(Vlagge van Albraandsweard)* | *(Waopen van Albraandsweard)* |
|  Lokatie van de gemeante Albraandsweard |
| **Informasie** |
| Proveensie | Zuud-Hollaand |
| Heufdplaatse | Poortugaal |
| **Geografie en bevolking** |
| Öppervlakte  - Laand  - Water | 23,76 km² 21,87 km² 1,89 km² |
| Inwonners Bevolkingsdichtheid | 25.036 (1 mei 2014) 1145 inw./km² |
| Koordinaten | 51° 52′ N, 4° 25′ O |
| **Aoverig** |
| Belangrieke verkeersaoders | A15, N249, Metroliene D (Rotterdam) |
| Netnummer | 010 |
| Postkode | 3160-3162 (Rhoon) 3165 (R'dam Albraandsweard) 3170-3176 (Poortugaal |
| **Offisiële webstie www.albrandswaard.nl** |

**Albraandsweard** (Nederlaands: *Albrandswaard*) is ne gemeente in de Nederlaandse proveensie Zuud-Hollaand. Et is in 1985 ontstoan duurdet de gemeentes Rhoon en Poortugaal bie mekaar gungen. Der wont 25.036 leu (2014) op ne vlakte van 22,72 km². Völle van de leu goat noar Rotterdam hen woarken. Vanof 2006 steet et roadhoes in Poortugaal.

|  |  |
| --- | --- |
| Perveensie Zuud-Hollaand |  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Gemeenten:** | Alblasserdam · Albraandsweard · Alphen an den Rijn · Barendrecht · Bodegrawen-Reewiek · Delft · Dordrecht · Goeree-Overflakkee · Gorkum · Gouda · Hardinxveld-Giessendam · n Heeg ('s-Gravenhage) · Hendrik-Ido-Ambacht · Hillegom · Hooksen Weard · Kaag en Braassem · Kapelle an den Iessel · Katwiek · Krimpen an den Iessel · Krimpenerweard · Laansingerlaand · Leaderdoarp · Leidn · Leidschendam-Veurburg · Lisse · Maassloes · Midden-Delflaand · Möllenlaanden · Ni'jkoop · Nisseweard · Noordwiek · Oegstgeest · Pienakker-Nootdoarp · Poapendrecht · Ridderkarke · Rieswiek · Rotterdam · Skiedam · Sliedrecht · Teylingen · Vuurskootn · Vlaardingen · Voorne an Zee · Waddinksvenne · Wassenaar · Westlaand · Zeutermear · Zeuterwoolde · Zuudplas · Zwiendrecht |  |

 |
# Rooms-Katholieke Karke

De vlagge van Vaticaanstad in de RK-kleuren.
De **Rooms-Katholieke Karke**, eigenlek Romeins-Katholieke Karke, wordt in de meeste landen kortweg katholieke Karke enuumd. 't Is de grootste christeleke Karke. Het Griekse woord *καθολικός* (katholikos) betekent "algemeen". I-j zollen 't dus kunnen vertalen as de algemene karke van de Romeinen. In de letste joaren van de vierde eeuw was dit inderdoad woar, want toen bestond het Romeinse Riek nog woarvan de (nog grotendeels ongedeelde) christeleke karke de officiële staatsgodsdienst was ewodden. In de viefde eeuw verdween het westeleke deel van het Riek en in de volgende eeuwen verdween ook de eenheid in de karke zelf. Disse karke is de grootste geleufsrichting in het christendom. De katholieke karke beroept zich op het Olde en 't Ni-je Testament van de Biebel, de Traditie en het leergezag van Rome. Tot aan de Reformatie had de Rooms-Katholieke Karke völle politieke macht. De leider van de Karke is de bisschop van Rome, better bekend als de Paus, dèn in Rome zien standplaatse hef en aan het heufd steet van de clerus; hi-j is ok ut staatsheufd van Vaticaanstad (een dwargstatien in de contreien van Italië).

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dit stüksken is nog maar en knöpken. Wy nöydigt ou üm dissen knop te **låten bloien**. |