Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1991

**Eeuwen:** < | 19e eeuw | **20e eeuw** | 21e eeuw | >

**Decennia:** < | 1970-1979 | 1980-1989 | **1990-1999** | 2000-2009 | 2010-2019 | >

**Jaoren:** << | < | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 | **1991** | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | > | >>

## Gebeurtenissen

* Ende van de Sovjet-Unie

## Geboorn

* ...

## Oet de tied

* ...
# Smartphone

Samsung Galaxy Note
Nen **smartphone** (oetsprekn as *smaart-foon*, neosassisme: *striekiezer* of *striekfoon*) is nen mobielen tellefoon wat oetbreide kompjuterfunksies hef. Nen smartphone kan ook zeen wordn as nen haandkompjuter den tegeliek ook tellefoon is.

## Kenmearken

Völ mobiele tellefoons könt adresn en ofspraakn opsloan, hebt mobiel internet (e-mail kriegn en versteurn en rondkiekn op t internet), muziek heurn en filmkes bekiekn, moar smartphones könt vaak net wat mear. Ze könt onner mear ne GPS-ontvanger hebn, de meugelikheid um an te sloetn met Microsoft Outlook of Lotus Notes, en de meugelikheid an te sloetn op bedriefsnetwearkn.

Smartphones hebt verskilnde bestuursysteemn. De meestbroekte bint Android van Google, Blackberry OS en iOS (iPhone Operating System). Doarnöast hebt verskilnde smartphones Microsoft Windows Mobile, (5,6 en Windows Phone 7), Symbian, Nokia Series 60 (baseerd op Symbian) en PalmOS. De Apple iPhone, sind eand 2007 op de Europese markt, woarop ne anpaste versie van Apples eign bestuursysteem Mac OS X dreain, was n eerstn smartphone op de markt. Google Android sprung doar rap op in, moar dee maakn t bestuursysteem opensource, wat inhöal dat fabrikaantn t noar eign smaak konn anpasn.

Smartphones mö'j meestal bedeenn met n anraakskearm, met n penneke, en/of met n toestenbrödke met veur elken letter n ofzeunderlik knöpken. Aparte teekns, zo as de [ö] en de [ô] möt op verskilnde wiezes invoord wordn, zo as bv. deur de gewone [o] n zetke indrukt te hoaldn, zodat op t skearm n oetzeukmenuke teveurskien kömp.

Smartphones weagt vaak tussche de 100 en 200 gram, terwiel nen normaaln mobieln tellefoon vaak wat minner as 100 gram weg. n Netbook is zwöarder met gewicht tussche de 600 en 1500 gram.

## Apps

Op nen smartphone kö'j oetbreide programma's loatn dreain, dee mangs nuttig bint, en mangs allennig veur t vermaak. Dit wordt *apps* neumd, wat ne ofkörting is van *applications*, ne Engelse naam veur *wearktuug*. Dr könt bv. spöllekes op dreain dee völ 3D broekt. Nen tradisjoneeln mobiel kan ook j2ME-programma's dreain, moar dee mobielkes hebt vaak minner dreaivermogen, woardeur ze de gröttere programma's nich ankönt.

## Oetgoande verwiezings

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Commons: Smartphone** - plaatjes, filmkes en/of gelüüdsbestanden. |
# Algerye

|  |
| --- |
| **Demokratiske Volksrepublik Algerye الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية (arabisk) al-Jumhūriyya al-Jazāʾiriyya ad-Dīmuqrāṭiyya aš-Šaʿbiyya République algérienne démocratique et populaire (fransk)** |
| Vlagge van Algerye | Woapn van Algerye |
|  Kaarte van Algerye |
| **Informasie** |
| Sproaken | arabisk (officieel), berber (officieel), fransk |
| Heufdstad | Algiers |
| Regeringsvörm | republik |
| **Laand en inwonners** |
| Oppervlakte - Water | 2.381.741 km² 1,1% |
| Inwonners - Dichtheid | 44.700.000 17,7 inw./km² |
| Koordinaten | 36° 42′ N, 3° 13′ O |
| **Oaverig** |
| Volksleed | Kassaman ("Wy swearet") |
| Munteenheid | algerynsken dinar (`(DZD)`) |
| Tiedzone | UTC+1 (CET)) |
| Web | kode | tel. | .dz الجزائر. | DZ | 213 |

**Algerye**, officieel de **Demokratiske Volksrepublik Algerye** is en land in de Maghreb-streake van Noordafrika. Wat uppervlak angeyt is et et gröätste land van Afrika en de arabiske wearld. Et grenst in et noordousten an Tunesie, up et ousten an Libie, up et süüdousten an Niger, up et süüdwesten an Mali, Mauritanie en de Westelike Sahara, up et westen an Marokko en up et noorden an de Middellandsken sey. Et land is halvverdröygd. Et meyste volk woant in et vrüchtbåre noorden. Et süden van et land ligt vöär en grout deyl in de Sahara. In Algerye woanet 44 miljoon lüde up ne uppervlakde van 2.381.741 kilometer in et veerkant. De gröätste stad is höyvdstad Algiers, wat by de Middellandsken sey an de küste ligt.

Vöär 1962 was Algerye et land van vöäle keiserryken en heyrskers, wåründer de numidianen. feniciers, kartagenen, romeinen, vandalen, bysantynen, umayyaden, abbasiden, rustamiden, idrisiden, aghlabiden, fatimiden, ziriden, hammadiden, almoraviden, almohaden, zayyaniden, spanjaarden, ottomanen en uutendelik et franske koloniale ryk. Et gröätste deyl van de inwoaners is berber en islamitisk. De officiele språken van et land sint arabisk en berber. In administrative saken en underwys is et fransk in bruuk. De meystspröäkene språke is algerynsk arabisk.

Algerye is ne halv-presidentiele republik. Der sint 58 provincys en 1541 gemeynskappen. In Noordafrika is Algerye nen groutmacht, up et wearldtoneyl van döärsneade bedüding. Et hevt de höygste Menskelike UntwikkelingsIndex van alle kontinentaal-afrikaanske landen en eyne van de gröätste ekonomyen van et wearlddeyl, vöär et gröätste deyl te danken an energyuutvoor. Up vyvteen landen nå hevt Algerye de gröätste öälyvöärråden van de wearld en de neagendegrötste natuurlike gasbel van de wearld. Sonatrach, et nationale öälybedryv, is et gröätste bedryv van Afrika. See leyveret groute gasvöärråden an Europa. Algerye hevt eyne van de gröätste leagers in Afrika en et gröätste defensybudget up et wearlddeyl. Et is lid van de Afrikaanske Uny, de Arabiske Liga, OPEC, de Vereynigde Natys. Et is meduprichter van de arabiske Maghreb-uny.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Dit artikel is eskreaven in et twentsk, in de Nysassiske Skryvwyse.* |
# Portugal

|  |
| --- |
| **República Portuguesa** |
|  |  |
|  Kaarte van Portugal |
| **Baosisgegevens** |
| Officiële laanstael | Portugees |
| Heufdstad | Lissabon |
| Regeringsvorm | rippebliek |
| Geleuf | rooms-katholiek 97% |
| **Geografie en bevolking** |
| Oppervlakte - waeter | 91.982 km² 0,5% |
| Inwoners - Dichthied | 10.501.970 (2004) 114,2 inw./km² |
| Koordinaten | 40° 0′ N, 8° 0′ W |
| **Overige** |
| Volkslied | A Portuguesa |
| Muntienhied | euro (`EUR`) |
| Tiedzone | −1 en 0 |
| Nationaole feestdag | 10 juni |
| Web | Kode | Til. | .pt | PRT | 351 |

**Portugal** (in 't Portugees: *República Portuguesa*) is 't meeist westelijke laand van continentaol Europa. 't Beslaot zo'n 16 percent van 't Iberisch schiereilaand, dat wieder tot Spanje beheurt, Portugals eeinigste buurlaand. Portugal is een oetsproken maritiem laand, met een lange Atlantische kust.

Tot Portugal beheuren ok de eilaandengroep de Azoren en 't eilaand Madeira, met de eilaandengroep van de Ilhas Selvagens, alle legen in de Atlantische Oceaan. Sinds 1986 beheurt 't laand tot de Europese Unie. Portugal is ok 'n stark toeristisch laand.

## Pervincies van Portugal

* 1. Minho
* 2. Trás-os-Montes
* 3. Alto Douro
* 4. Douro Litoral
* 5. Beira Alta
* 6. Beira Baixa
* 7. Estramadura
* 8. Ribatejo
* 9. Alto Alentejo
* 10. Baixo Alentejo
* 11. Algarve

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Commons: Portugal** - plaatjes, filmkes en/of gelüüdsbestanden. |