Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Gmail

**Gmail**, voloet **Google Mail**, is ne gratis e-maildeenst van et Amerikaanse internetbedrief Google. Et nöm in 2009 nen onmeundigen vuursproonk op aandere gratis e-maildeenste, duur 1 gigabyte (1000 megabyte) an mailopslag te beden. In dee tied was ongevear 20 megabyte nog gewoon. Seend dee tied maakt Google de opslagruumte verdan grötter. Oonderwiel krig alleman met een Google-profiel rechtevoort 15 GB an ruumte. Dit böd zovölle ruumte det völle leu der neet meer umhen köant.

## Chatten

Vanof mei 2006 gef et ook ne meugelikheid um te chatten in Gmail. Det kan binnen Gmail in den webkieker of met ne spesjale oetbouw Google Talk. Met det leste kön iej ook gewoon kuieren. Um met mekoar te können chatten mut iej beaide een Gmail-profiel hebben, of lid wean bie Jabber. Chatten kön iej pas as der ne neudiging versteurd wörd en dissen wörd an enömmen. Vanof 2008 kön iej der ook ne webcam bie anzetten. Doarvuur mut iej wal ne spesjale oetbouw installeren.

## Opmoat noar aandere deenste

Google beud zovölle opslag det der hele nieje programma's volledig op de komputers van Google dreeien konden. Vanzelfs ontwikkelden Google dee ook zelf, zo as Google Docs.
# Essay

Vöärblad van De Montaigne syn bookwark 'Essais'
Nen **essay** is ne tekstård wårin nen skryver uutlegt wo as hee dächt oaver saken dee as nu spöälet in de måtskappye, de weatenskop, filosofy of up kultureel vlak. Wo lange nen essay müt weasen sint gin reagels vöär, mär vake is et deepgraevender en länger as en nöälstükken. Wat der in nen essay steyt kan eavengood in nen breef, artikel, pamflet of kort verhaal stån. Et woord kümt van et franske 'essai', wat *probeersel* of *prove* bedüdt. Den eyrsten wat nen essay skreav was Michel de Montaigne, den as der in 1580 en heyl bookwark van uutgavven.

Nen essay kan formeel mär ouk informeel weasen. Formele essays sint vake wat länger, hebbet nen seriösen toun un waerdigheid. Informele essays hebbet vake en persöönlik gevööl; ne ingeaving van den skryver, nen vöärköär, smaak of beleaving, humor, syrlik of jüüst nen alsmär döärrättelenden styl.

Essays geavet vake literären kritik, gåt oaver politik, of oaver insichten uut et dagelikse leaven van den skryver. Souwat alle moderne essays sint prosa, mär der sint ouk wal essays up rym (a.v. Alexander Pope syn *An Essay on Criticism* un *An Essay on Man*). De meyste essays sint meysttyds neet meyr as en paar bladsyden, mär der sint ouk essays dee as heyle böker vüllet, sou as John Locke's *An Essay Concerning Human Understanding* un Thomas Malthus's *An Essay on the Principle of Population*.

In wat engelsk-talige landen müttet studenten verplicht essays skryven vöär de untwikkeling van nen egen skryvstyl. Ouk künnet universiteiten nen anmeldingsessay van nye studenten verlangen. By geystesweatenskoppen müttet studenten vake as eksamen nen essay inleyveren, üm to låten seen dat se de leyrstof begreapen hebbet.

Et idee van nen 'essay' is ouk up andere media oaverdraegen. Nen filmessay is nen film wårin as dokumentäre-achtige elementen sittet. Et verkennet en tema of idee. Nen foto-essay behandelt en underwarp in bealden med wat begeleidenden tekst der by.
# Metaal

**Metaal** is n skeaikeundig elemeant oet ene van de volgende rieges van t Periodieke Elemeantnstelsel:

* Alkalimetaaln
* Eardalkalimetaal
* Oavergangsmetaaln

In t Periodieke Elemeantnstelsel stoat disse elemeantn leenks van de half-metaaln, of metalloïedn. Disse lignt op ne skune liene, van Boor (B) tot Pollonium (Po).

Eankele bekeande metaaln beent iezer, alluminium, kopper, nikkel, lood, zeenk, tin, goold en zilver.

## Karaktertrekn van metaal

### Chemise karaktertrekn

t Belangriekste kenmoark is de lege elektronegativiteit. Hierduur trekt de elektroonn neet stoark noar n kern, en vormt doarduur makkelik positief belaadn joonn en köant ze woarkn met stöffe dee at negatief belaadn joonn vormt, woerbie n zoolt ontsteet.

De meeste metaaln beent chemies froai stöadig, mear alkalimetaaln (zo as noatrium) en eardalkalimetaaln (zo as magnesium) reageert onmeundig stoark.

Wo edeler t metaal, des te slechter at t reageert. Metaaln dee at neet reageert met zoerstof en water, en dus neet roestet wordt **edel** eneumd. **Onedele** metaaln doot det wal. Doarnöast beent r ook nog metaaln dee at onmeundig slim met water reageert (natrium, kalium). Det wordt **zear onedele** metaaln eneumd.

De edelmetaaln zo as goold, zilver en platina reageert egeet neet.

### Tastbere karaktertrekn

Metaaln beent an de volgende peuntn te herkenn:

* Ze hebt meesttieds n glemmig vuurkomn.
* Ze beent onmeundig toa en te pletn.
* Ze hebt meesttieds n hoog smeeltpeunt (behalve kwik).
* Ze loatt makkelik elektrisiteit en wöarmte duur.
# AC/DC

AC/DC by 'n uptreaden in Buenos Aires, Argentinie in 2009
**AC/DC** is nen rockband uut Australie. De van oorsprung skotske bröders Malcolm en Angus Young begünnen de band in 1973 in Sydney. Öäre musik wördt vake umskreaven as hardrock, bluesrock en heavy metal, mär selv nöömt se et gewoan Rock 'n' Roll.

AC/DC döärlöyp verskillende besettingen vöärdat se öär eyrste album, *High Voltage*, uutgavven in 1975. De besetting wör stabil rund de Young-bröders, sanger Bon Scott, drummer Phill rudd, en bassist Mark Evans. In 1977 wör Evans der achterhen dån. Cliff Williams nöäm syne steade in en hevt seyd et album *Powerage* in 1978 ginne upname meyr misd. In februari 1980, ses månd nå uutkomst van et album *Highway to Hell*, störv Scott an akute alkoholvergivtiging. Den band oaverlegden üm uut mekander te gån, mär beslöäten by mekander te blyven. Brian Johnson wör anehaald as den nyen sanger. Etselvde jår brachteden se öär eyrste album med Johnson uut, *Back in Black*, as eyrbetöyn an Scott. Et album besorgden öär nye höygdes van sukses en wör eyne van de bestverkoupende van alle tyden.

Et achtste studioalbum, *For Those About to Rock We Salute You*, uut 1981, was et eyrste album wat up eyne in de Vereynigde Ståten köm. Vöäraf an de uutgave van et volgende album *Flick of the Switch* (1983) wör Rudd untslån van AC/DC. Simon Wright nöäm syne steade in, mär skeiden der in 1989 med uut. Chris Slade nöäm syne steade in. Ne kommerciäle upleaving köm med et twaalvde studioalbum *The Razors Edge* (1990). Rudd vervüng Slade weader in 1994 en nöäm de volgende veer albums med öär up. Öär vyvteende album *Black Ice* was et eyn-nå-best verkoupende van 2008 en öär grötste hit seyd *For Those About to Rock*. Uuteyndelik haalden se de höygste steade in alle hitlysten wearldwyd.

Töt 2014 bleav de besetting van AC/DC etselvde, töt Malcolm Young in 2014 med pensioon güng weagens vroge dementy (hee köm in 2017 uut de tyd) en Rudd weagens rechtsaken. In 2016 seade den dokter Johnson te stoppen med uptreaden weagens toneamende höyrskade. Den vöärman van de band Guns N' Roses, Axl Rose, völ de rest van et jår in as sanger. Bassist en achtergrundsanger Cliff Williams skeiden der med uut an et ende van de *Rock or Bust World Tour* in 2016. De grup is seyd dee tyd nit meyr aktiv. Toch sint se noch nit officieel uut mekander. Ouk gåt der gerüchten dat se gangs sint med 'n ny album en tour, med de noch leavende olde besetting van et Back in Black-tydperk.

AC/DC hebbet wearldwyd meyr as 200 miljoon upnames verkocht. Dårmed ståt se up nummer 14 in de lyste van bestverkoupende artisten van de wearld. *Back in Black* is når skatting wearldwyd meyr as 50 miljoon mål verkocht. Dårmed is et de darde-bestverkochte plate van alle artisten en et bestverkoupende album van wat vöär band dan ouk. AC/DC steyt up vere in VH1's lyste van "100 grötste hardrockartisten". MTV nöömden öär de söävende "Grötste heavymetalband van alle tyden". Ouk ståt se houge in noch heyl wat meyr lysten van "Grötste artisten".
# Rembrandt van Rijn

**Rembrandt Harmenszoon van Rijn** (Leiden, 15 juli 1606 of 1607 - Amsterdam, 4 oktober 1669) was nen Nederlaandsen kunstskilder. Hi-j leafden en warken in de Golden Eeuwe, et heugtepunt van de Nederlandse kultuur, wettenschap, handel en macht.
Rembrandt wöd oaveral ezene as den belangrieksten Hollandsen meister van de 17de eeuwe. Hee maken in totaal rundumme 300 skilderi-jen, 300 etsen en 2000 tekkeningen. Zien wark beheurt tot de Barok en is beïnvlood deur et Caravaggisme. Hi-j was den enigen Hollandsen skilder den mit zienen veurname tekkenden.

Rembrandt zag zichzelf as nen historie- en portretskilder. Hi-j maken in alle leavensfasen deur iederene bewonderde zelfportretten. Ziene 100 eskilderde en 20 etste zelfportretten geaft n opmarkelek scharp beeld van zien uterlek en ziene geveulens. Ziene noaste femilie: zien moder Neeltje van Suydtbroek, Saskia van Uylenburgh, ziene vrouwe en zienen zönne Titus van Rijn bunt mangs noadrökkelek in ziene skilderi-jen anweazig. Woarschienlek hebt ok ziene maîtresse Geertje Dircx en leavensgezelle Hendrickje Stoffels model estaone veur biebelse of historiese figuren, moar doarveur bunt neet völle bewieze.

Ok ziene etsen en tekkeningen bunt bereumd. Ziene opmarkeleke beheersing van et spöl mit lech en duuster, woarbi-j hi-j mangs scharpe helderheid in schoakering van kleurn (*clair-obscur*) pinzelen, um zo den kieker de veurstelling binnen te leiden, leidden tot leavendege toaferelen vol dramateek. Deur zienen zichtboaren betrokkenheid en medeleaven, riekdom, leaftied of afkomst maken um neet uut, wet zee Rembrandt oaveral ter weald te begriepen en woarderen.
# Weuste

Rub al Khali, in Saoedi-Arabië, ne weuste met zaandduunn
Atacama, Chili
De 10 grötste weustes van de wearld (Antarktika nit met ereknd)
Ne **weuste** is n laandskop of strekke wat zo weainig neerslag krig, det dr de meeste plaantnsoortn neet op leawn köant. De meeste weustes hebt n gemiddelden joarliksen neerslag van meender as 400 mm. Ne algemene oetleg maakt oonderskeaid tusken rechte weustes, dee't meender as 250 mm in t joar an neerslag kriegnt, en *halfweustes* of steppes, dee't tusken 250 mm en 400 - 500 mm kriegnt.

Weustes kö'j ook umskriewn as gebeedn woer't meer water verlöarn geet duur verdaamping as wat dr vaalt an neerslag. In Köppen's klimaatverdelingsstelsel wordt weustes verdeeld as *BWh* (hete weuste) of *BWk* (gemoatigde weuste). In Thornwaite's klimaatverdelingsstelsel wordt weustes indeeld as verdord tropies klimaat.

Nöast hete weustes köant dr ook nog ieskoolde weustes wean, zo as op de zuudpool.

## Zie ok

* Weust laand

|  |
| --- |
| **Bronnen / wellen:** |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dit artikel is noch mär en beginnetjen. Help mead döär et **üüt to breiden**. |
# Tl-buize

Ansluten van een tl-buize
Een **tl-buize** (oek wel: *tl-loch* of *fluorescentielampe*) is een lampe dee loch geef deur 't oplochen van een fluorescerende laoge onder invleud van ultraviolette straolen dee op-ewek wonnen deur gasontlaoding in de lampe. De bekendste veurbeelden bin de tl (Frans: *tube luminescent*, "lochgevende buize") (tl-buize, beteken dus eigenlijks *lochgevende buize-buize*) en de zogenaamde spaorlampen. 't Rendement is 5 tot 6 keer zo hoog as bie een gleuilampe.

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Commons: Tl-buize** - plaatjes, filmkes en/of gelüüdsbestanden. |