Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Videospel

Lüde dee up een grout skarm et videospelleke *Pong* spöälet in et National Videogame Museum
Een **videospel** (vake andüüdt med et engelske woord **game** üm et te underskeiden van nit-digitale spellekes) is een elektronisk spel wårby nen spöäler uutwesseling angeyt med ne digitale umgeaving üm sichtbåre geböärtenissen te töynen up een twey- of dreydimensionaal weadergavemedium, so as een filmskarm, VR-höyvdstel of komputerskarm. Vanaf de jåren '80 sint videospellen een voordan belangryker deyl van de vermaakindustry ewörden. Of videospellen ouk ne ård van künst sint wördt noch vöäle bedisterd.

De elektroniske systemen üm videospellen up te spöälen sint komputerplatforms. Videospellekes wordet vake maked vöär eyn of meyrere platforms. Mangs sint se ouk weader nit vöär alle platforms te krygen. In de jåren '80 warren de so nöömde *arcade games* populair. Dat sint spöälkasten wårin as et spel te spöälen is döär der geld in te drükken. Dårvan löäp et gebruuk terügge do as der platforms vöär in de huuskamers köämen, so as videospelkonsoles, (vold)komputers en later ouk kloukfoons.

Üm de loup van et spel te bestüren gevt et verskillende bedeningsapparaten, so as gamepads, joysticks, müse, tastatüren, vöölskärme up mobile apparaten, of mangs selvs een menskelik lyf med ne kinect-völerd. Spöälers bekyket et spöl up een weadergeavapparaat so as ne televisy of komputerskarm. Mangs koamet der ouk VR-brillen an te passe. Meysttyds wördt de spelbeleaving understüt med gelüüdseffekten, musik en inspröäkene tekste, dee med lüüdspreakers of koptelefoons te höyren sint. Vanaf et jår 2000 köämen dår ouk haptiske technology en trileffekte by.

Der sint verskillende spelsoorten, so as skeet-, behändigheid-, esport- en strategyspöllen.

Vanaf 2010 wördt der voordan meyr geld verdeend in de videospelindustry. Upkoamende asiatiske markten en mobile spellekes up kloukfoons sint de belangrykste groisektor binnen de industry. In 2018 wör der wearldwyd sowat € 122 miljard an verdeend..

Al sint videospellen oorsprunglik vöär de wille, toch wordet se steyds seriöser spöäld. Der wordt heyle wedstryden van ehölden wårby mangs flinke prysen te winnen valt. Ouk binnen skolen en träningsinstituten wordet videospellen vaker insat. In de luchtvårt bedet vlüchtsimulators nye piloten de kans üm veilig 'dröyge te ovenen.'

## Verwysingen
# Ieslaand

|  |
| --- |
| **Lýðveldið Ísland** |
|  |  |
|  Kaarte van Ieslaand |
| **Baosisgegevens** |
| Officiële laanstael | Ieslaans |
| Heufdstad | Reykjavik |
| Regeringsvorm | Rippebliek |
| Geleuf | Luthers 85% |
| **Geografie en bevolking** |
| Oppervlakte - waeter | 103.125 km² 2,7% |
| Inwoners - Dichthied | 316.000 (2008) 3,1 inw./km² |
| Koordinaten | 65° 0′ N, 19° 0′ W |
| **Overige** |
| Volkslied | Lofsöngur |
| Muntienhied | Ieslaanse krone (`ISK`) |
| Tiedzone | +0 |
| Nationaole feestdag | 17 juni |
| Web | Kode | Til. | .is | ISL | 354 |

**Yslaand** (*Ísland* in et Yslaans) is eyn eilaand, dat tussen Gruunlaand en et vaastelaand van Europa inleit. Et is omringd deur de Atlantische Oceaan, de Straote van Denemarken (tussen Iesland en Gruunlaand) en de Noordelike Yssey.

Et laand tipt in et noordoosten krek an de poolcirkel. De heufdstad Reykjavik leit an de zuudwestkust en is werelds meest noordelike heufdstad. Aj' Ysland tot Europa rekenen, is et et meest westelike legen laand van Europa.

Geizer op Yslaand
Papegaaiduikers op Yslaand
## Laandschop

Ieslaand stiet bekend om zien boomloze laandschop, op Ieslaand gruuien gien bomen omdat et te koold is veur de bomen om daor te overleven. Ieslaand het liekewel inkelde vulkanen, geizers en aandere hiete bronnen (de bron bi'j Deildartunguhver levert 180 liter kokend waeter per sekonde, en is daormit de grootste hietwaeterbron van Europa).

## Bestuurlike indieling

Ieslaand bestaot uut acht regio's, en uut 79 gemientes.

## Steden en dörpen

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Akranes
* Akureyri
* Blönduós
* Bolungarvík
* Borgarfjörður
* Dalvík
* Djúpivogur
* Egilsstaðir
* Eskifjörður
* Eyrarbakki
* Garðabær
* Grenivík
* Grindavík
* Hafnarfjörður
* Hella
 | * Hornafjörður
* Húsavík
* Hvammstangi
* Hveragerði
* Ísafjörður
* Keflavík
* Kirkjubæjarklaustur
* Kópavogur
* Mosfellsbær
* Neskaupstaður
* Njarðvík
* Ólafsfjörður
* Ólafsvík
* Patreksfjörður
* Raufarhöfn
 | * Reyðarfjörður
* Reykjavík
* Sauðárkrókur
* Selfoss
* Seltjarnarnes
* Seyðisfjörður
* Siglufjörður
* Skagafjörður
* Stokkseyri
* Stykkishólmur
* Suðureyri
* Vestmannaeyjar
* Vopnafjörður
* Þorlákshöfn
 |

## Geleuf

De heufdreligie van Ieslaand is et kristelike lutheranisme (zoe'n 85%), mit de Evangelisch-Lutherse Karke van Ieslaand as staotskarke. In et nasionaol register wodt altied b'ijhullen hoe'n geleuf de meensken hebben. In 2004 gaf dit et volgende beeld:

* Evangelisch Lutherse Karke van Ieslaand: 85% van de inwoners
* Vri'je Lutherse Karke van Reykjavik en Hafnarfjörður: 3,6% van de inwoners
* niet ansleuten bi'j een religieuze groepering: 2,4% van de bevolking
* Rooms-Kattelieke Karke: 2,0% van de bevolking
* aanders kristelik: 6,5% van de bevolking
* aanders (waoronder volgelingen van de Ásatrú-godsdienst: 1% van de bevolking

Hoewel de meerderhied van de bevolking kristen is, gaon de meeste Ieslaanders niet mit regelmaot naor de karke. De meesten hebben liberaole kristelik-godsdienstige ideeën.

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Commons: Ieslaand** - plaatjes, filmkes en/of gelüüdsbestanden. |
# Hittegolf

n **Hittegolf** is n periode van oetzönderlk waarme doagen. Binoa elk laand het zien aaigense definitsie van *hittegolf*.

## Definitsie Nederlaand en Belgie

Veur Nederlaand en Belgie geldt n offisjele definitsie van n hittegolf, dij deur onder aandere t KNMI en sunt 2003 deur t KMI haanteerd wordt. De definitsie gaait:

*Op zien minst vief doagen aachter mekoar woarop de maximumtìmpratuur 25,0 ºC of meer bedrog (zummerse dagen); woarbie op zien minst op drij doagen de maximumtìmpratuur 30,0 ºC of meer bedrog (tropische doagen). Dizze tìmpratuurn worden op anderhaalve meter boven t maaiveld meten in n zogenoamde weerhut.*
## Hìnwiezen

* Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI)
* Koninklijk Meteorologisch Instituut van België (KMI)