Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bulgarije

|  |
| --- |
| **Република България** |
|  |  |
|  Kaarte van Bulgarije |
| **Baosisgegevens** |
| Officiële laanstael | Bulgaors |
| Heufdstad | Sofia |
| Regeringsvorm | Parlementaire rippebliek |
| Geleuf | Oosters-orthodox 84% moslim 12% |
| **Geografie en bevolking** |
| Oppervlakte | 110.994 km² |
| Inwoners - Dichthied | 6,9 miljoen 63 inw./km² |
| Koordinaten | 42° 0′ N, 25° 0′ O |
| **Overige** |
| Volkslied | Mila Rodino |
| Muntienhied | Euro (€) (`EUR`) |
| Tiedzone | +2 (zommertied +3) |
| Nationaole feestdag | 3 meert |
| Web | Kode | Til. | .bg | BGR | 359 |

**Bulgarije** (Bulgaors: България, Turks: *Bulgaristan*, Romani: *Bulgariya*), officieel de **Rippebliek Bulgarije**, is een laand in Zuudoost-Europa, en leit in de Balkan.

Et laand het een bevolking van omdebi'j 6.875.040 inwoners en een oppervlakte van omdebi'j 110.994 km². Et greenst in et oosten an de Zwarte Zee, in et noorden an Roemenië, in et westen an Servië en Noordmacedonie en in et zuden an Griekelaand en an Europees Turkije in et zuudoosten. Sofia is de heufdstad en de grootste stad van et land. Aandere belangrieke steden bin Varna en Boergas (de belangriekste haevens an de Zwarte Zee van Bulgarije), Plovdiv en Roese.

Bulgarije is sund 1 jannewaori 2007 lid van de Europese Unie.

## Bestuurlike indieling

Sund 1999 bestaot Bulgarije uut 28 oblasten, naodat et was onderverdield in 9 grotere oblasten sund 1987. Alle oblasten bin vernuumd naor de regionaole heufdstad. De nationaole heufdstad, Sofia, vormt een eigen distrikt.

## Demografie

### Bevolking

De bevolking bestaot veurnaemelik uut Bulgaoren. D'r is een anzienlike minderhied van Turken en kleinere groepen zigeuners en Macedoniërs. Bulgarije, mit zien historische klaims in Noordmacedonie, weigert de Macedoniërs te erkennen as een appatte bevolkingsgroep, liekemin as et slim an et Bulgaors verwaante Macedonisch.

* Bevolkingsgroepen: Bulgaoren 83.9%, Turken 9.4%, Roma 4.7%, Russen 0.2%, Armeniërs 0.1%, Macedoniërs 0.05%

### Tael

De tael in Bulgarije is et Bulgaors (officiële tael), Turks, Romani

* schrift: Cyrillisch alfabet

### Geleuf

Et grootste diel van de bevolking beheurt tot de Bulgaorse Orthodoxe Karke. In 1953 wodde et Bulgaorse patriarchaot, dat in 1946 ontbunnen was, opni'j insteld. D'r is ok een anzienlike moslimminderhied.

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Commons: Bulgarije** - plaatjes, filmkes en/of gelüüdsbestanden. |
# Łódź

Oaversicht van upmarkelike gebouwen in Łódź
**Łódź**, vöär et gemak ouk vake sunder leasteykens eskreaven as **Lodz**, is ne stad middenin Polen un en vöärmålig industriääl middelpunt. Et is de höyvdstad van et voivodeskap Łódź un ligt ungeväär 120 kilometer up et süüdwesten van Warsjau. In 2023 had Łódź 655.279 inwoaners, wårmed et de up dree nå grötste stad van Polen is.

As dörpken stünd Łódź ooit vöär et eyrst in de böker in de 14. eywe. In 1423 kreag et stadsrechten van den poolsken köäning Władysław II Jagiełło. Töt in de 18. eywe bleav et ne vrye stad van de kuyaviaanske geysteliken. In de Tweyde Updeyling van Polen in 1793 wör Łódź inedeyld by Prüüssen. Kort dårup wör et deyl van et napoleontiske Hartogdom Warsjau. De stad küm by et Poolske Kungres in 1815, ne marionettenståt van et Russiske Ryk. In de tweyde Industriäle Revoluty wör et en vöärnaam handelspunt vöär textiel, wat vöäle warkvolk antröäk. Med name düütskers un jöäden. De stad had vanaf dee tyd to maken med groute klassenungelykheid. Dat was good to seen an de gebouwen in de stad; upsichtige heyrenhüse stünden nöäst dunkere fabrikshallen un vervöllene hüürhüse.

Den industriälen uppepper makeden van Łódź eyne van de grötste städen van Polen. De nazi's hernöömden Łódź in den Tweyden Wearldoorlog *Litzmannstadt*, nå Karl Litzmann. De lüde van Łódź hadden et swår to lyden, un de groute jöädske minderheid wör in de Jöädenwyke van Łódź edreyven. Van dår uut güng et wyder de düütske koncentraty- un vernetigingskampen in. In 1945 wör de stad nen korten tyd de poolske regeyringsstad.

Nå 1989 güng et wat bevolking un ekonomy angeyt rap bargdale med Łódź. Pas vanaf 2010 küm de stad weader en beaten in de beyne. Łódź steyt bekend üm de Nationale Filmskole. De meyste bekende poolske aktöörs un regissöörs hebbet dår hen eweasd, sou as Andrzej Wajda un Roman Polanski. In 2017 wör de stad upenöämen in et Kreative Städennetwark van UNESCO un benöömd töt Filmstad van UNESCO.
# 31 jannewaori

|  |
| --- |
| dec - **jannewaori** - feb |
| << | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |   |   | >> |

De volgende gebeurtenissen vunnen of vienen plaose op **31 jannewaori**

## Gebeurtenissen

* 1854 - In De Bilt wonnen 't KNMI op-erich.
* 1929 - Leon Trotski wonnen verbannen uut de Sovjet-Unie.
* 1980 - Koneginne Juliana kondig veur radio en tillevisie heur oftrejen an.
* 1990 - De eerste McDonald's in Moskou, Ruslaand geet los.

## Geboren

* 1938 - Koneginne Beatrix, koneginne van Nederlaand
* 1941 - Jessica Walter
* 1982 - Helena Paparizou, Zweeds-Griekse zangeres

## Uut de tied

* 1561 - Menno Simons, karkhervormer en naamgever van de Mennisten (geboren 1496).