Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# YouTube

**YouTube** is en online platform üm video's uut to wesselen. Et höyvdkantoor sit in San Bruno in et amerikaanske Kalifornie. Et is der wearldwyd vöär te krygen. De uprichters sint Steve Chen, Chad Hurley un Jawed Karim. Inmiddels is et van Google. Nå Google Söyken is et de best besöchte websteade van de wearld. Meyr as 2,5 miljard lüde besöket et platform måndeliks, un dee kyket by mekander meyr as eyn miljard uur an video's up nen dag. Vanaf mei 2019 wör der meyr as 500 uur an video's de minute by up esat.

Oktober 2006 kochten Google YouTube vöär € 1,54 miljard. Google bouwden et sakelike model van YouTube wyder uut. Se kreagen neet enkel meyr winst uut reklames, mär ouk uut betaalde video's, as heyle films un speciaal vöär YouTube emaked vermaak. Lüde wat gin belang by reklame hebbet künnet ouk betalen vöär *YouTube Premium*, dan kryget se klåre filmkes. YouTube hevt ouk filmmakers dee meddoot in et programma van Google AdSense, wår beide partyen beater an wordet. In 2021 verdeenden YouTube € 26,8 miljard an reklameinkomsten, wat € 8,3 miljard meyr was as et jår dervöär. In 2022 was de winst € 27,2 billion.

Vanaf dat Google et oavernöäm hebbet se YouTube wyder uutebouwd dat et ouk warket up mobylkes, netwarktelevisiy un in andere platförme in to vogen is. Up YouTube steyt allens van musikvideo's, vermaak, nys, korte un lange films töt leedkes, dokumentäres, filmvöärpröve, liveströyms, vlogs un meyr. De meyste video's kummet van gewoane lüde, mär ouk van instellingen dee as samenwarket met YouTube. Ouk öldere mediabedryve as Disney, Paramount, NBCUniversal un Warner Bros Discovery hebbet rechtevoord en YouTube-kanaal üm en grötter publik to bereiken.

Den socialen invlood van YouTube up de wearld is ungekend. Et hevt de popkultuur veranderd, drivt internettrends un verskeidene lüde sint der wearldwyd bekend med ewörden (un multimiljonäär). De andere kante is dat up YouTube makkelik valske informaty verspreid kan worden un dat et autöörsrecht up heyl wat warken neet garandeerd worden kan. Ouk de eygenrüümde van gebrukers is neet garandeerd un gebrukers künnet in et echte leaven censureerd worden. Kinder künnet ouk allens medkyken. Un as der wat an de gebruuksvöärwaerden verandert, is et mär afwachten of ydereyne dår wat van medkrigt un et der med eyns is.

## Oetgoande verbeendige

* YouTube.com, de webstea zelf
# Fioul

n Fioul van veur- en ziedkaant
n **Fioul** of **fioe** is n snoerinstrumìnt mit vaaier snoeren. De klank wordt môkt deur n striekstok te broeken. t Is de klainste en hoogst klenkende van de fioulfemilie, woar of ook de viola en cello bie heuren.

n Fioul wordt ook wel n **fiedel** nuimd, ook al was dit n vrougere vèrzie van de fioul dij in de middelaiwen in vôlksmeziek broekt wör. t Speulen op n fioul wordft den ook wel *fiedeln* nuimd. t Woord "fioul" komt vanoet de Romoanse toalen van t Mid-Latainse woord *vitula*, wat "snoerd instrumìnt" betaikent. Dit woord is middelkerwies ook de heerkomst van t Germoanse woord "fiedel".

## Leegsaksisch

* Drèents: *fiedel*, *vedel*, *vioel(e)*, *viole*, *viool*, *vioul*
* Grunnegs: *fioul*, *fioe*, *fiedel*
* Stellingwarfs: *fiedel, vedel, vioele*
* Tweants: *fiedel, viool, viole*
* Veluws: *viool*, *vioele*, *jammerhout*
# Geuldene snede

De **geuldene snede** is ne opdeling van lienen in twee delen noar ne bepoalde verhoolding. Et grötste deel van dee twee verheuld zik doarbie töt den kleansten as de hele liene töt et grötste stukke. As wie et grötste stukke *a* neumt en et kleanste *b*, is de verhoolding a : b = (a+b) : a. Et wörd ook wal as de verdeling in oeterste en middelste reden neumd.

De a/b-verhoolding neumt ze et geuldene getal. Dit beskriewt ze met den Greeksen letter WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 (phi). Den formule hierbie is:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2
Rekkenkeundigen zeent al seend de Ooldheid gangs met disse verhoolding. Den term "geuldene snede" keump pas oet de dartiger joaren van et 19de joarhoonderd.

## Verleden

### Rekkenkeunde

De veer lienleanktes in disse steare (in verskillende kluren) verhooldt zik oonderling volgens de geuldene snede
Der wör in et begin vuural rekkenkeundig oawer de geuldene snede skrewen. Et eerste zol Theano ewest hebben. Hee was nen dokter en rekkenkeundigen den zik bie anhangers van Pythagoras rekkenden. Et book wat hee der oawer skreef zol verlöaren wean. Den eerstvolgenden was Euclides van Alexandrië. In zinne Ellemeanten gavven hee den eersten umskriewing van de geuldene snede: "extreme en gemiddelde verhoolding". Zinne beskriewing wör pas wier ontdekt in 1509 duur den Italjaan Luca Pacioli. hee neumt et in zin book *De Divinia Proportione* de *Hemmelse Verhoolding*.

Johannes Kepler skreef at de geuldene snede een "kostboar juweel" was: "De metkeunde hef twee grote skatten: den eersten is de stelling van Pythagoras, en den aanderen is de opdeling van lienen in extreme en gemiddelde verhooldingen. Den eersten kö'w vergelieken met nen pot goold, den tweeden is een kostboar juweel."

Martin Ohm wörd an ewezen as denne wat as eerste den naam geuldene snede gebreuk in 1830.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Dit artikel is eskreaven in et twentsk.* |