Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Rippebliek

Rippeblieken in de wereld, verdeeld naor verschillende maotstaeven
Een **rippebliek** is een regeringsvorm waorbi'j de macht in een laand bi'j ien of meerdere personen leit die meerstal verkeuzen bin deur et volk en meerstal ok niet van aodel bin, zoas dat wel 't geval is bi'j een monarchie, waor de keuning, keuninginne of een aander persoon van aodel et laand regeert, disse titels is meerstal spraoke van arfopvolging. In een rippebliek wodt et staotsheufd een *prissedent* nuumd. Een rippebliek kan neffens Montesquieu liekegoed een demokraosie as een aristokraosie wezen.

Et woord *rippebliek* komt via et Fraanse *république* van et Latiense *res publica* dat *peblieke zaeke* betekent (wodt vaeke vertaeld as staot).
# Na-Denétalen

Verspreidingsgebied van de Na-Denétalen
De **Na-Denétaalfamilie** heurt bij de oorspronkelijke Amerikaanse talen. Lichtkaans is dizze familie een subfamilie van de Dené-Jenisejische talen.

De Na-Denétalen kuj verdielen in twee subfamilies. De eerste bestiet uut mar iene taal, 't Tlingit. Dizzend wördt epraot deur 700 mèensen die woont op eilaanden veur de Canadese kust. De aandere femilie is 't Athabaskisch-Eyak, wat aj weer kunt onderverdielen in twee subfamilies: de Athabaskische talen, waoronder 't Apache, Tagish en Navajo, waor nog haoste 200.000 sprekers van bint, en 't in 2008 uutestörven Eyak. Mangs wördt 't Haida as darde takke van de Na-Denétalen eziene, mar die zienswieze is drokte aover en de mieste taalkundigen beschouwt 't Haida as isolaat.

Een biester umstreden theorie van de Rus Sergei Starostin wil det de Na-Denétalen mit onder aandere de Noord-Kaukasische talen, de Sino-Tibetaanse talen en zölfs 't Baskisch onder de Dené-Kaukasische taalfamilie vaalt. De aovergrote meerderheid van de taalkundigen wis dizze hypothese van de haand.

Det de Na-Denétalen kunnigheid hebt an de Jenisejische talen uut Siberië is wal annemelijk. In 2008 concludeerden de belangriekste kenners van de Na-Dené- en Jenisejische taalfamilies det Na-Dené en Jenisejisch mit mekare de Dené-Jenisejische familie vörmt. DNA-onderzuuk wis naor een verbaand mit de komst van de Paleo-Eskimo's uut Siberië.

De Na-Denétaalfamilie vörmt mit de Algische en de Uto-Azteekse taalfamilies iene van de drei grote taalfamilies van Noord-Amerika. Een bulte van de Na-Denétalen bint daorumme ok hiel best bestudeerd.

Michael Krauss is een Amerikaans taalkundige die de Na-Denétalen briedvoerig bestudeerd hef.

## Rifferenties

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Dit stok is eschreven in 't Zuudwest-Drèents.* |