Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kanariese Eiloanden

Kanariese Eiloanden in t rood
**Kanariese Eiloanden** (op zien Spaans: *Islas Canarias*) is n köppelken eiloanden in n Atlantiesen Oceaan, op t westen van Marokko en de Westerlike Sahara. t is ene van de zelfregearende gemeenskoppen van Spanje. De Eiloanden hebt twei offisjele heuwdsteaden: Las Palmas de Gran Canaria en Santa Cruz de Tenerife.

De Kanariese Eiloanden bestoat oet zuuwn grote eiloanden (El Hierro of Ferro, Fuerteventura, Gran Canaria, La Gomera, La Palma, Lanzarote en Tenerife) en zes kleandere eileandkes (Graciosa, Alegranza, Montaña Clara, Isla de Lobos, Roque del Este en Roque del Oeste). t Eiloandenkoppel ligt 100 kilometer oet de zuud-Marokkaanse kuste.
# Charles Darwin

**Charles Robert Darwin** (Shrewsbury (Shropshire), 12 februari 1809 – Downe (Kent), 19 april 1882) was 'n knieftig bioloog, he hef 'n theorie uut-edach wölke mient dat he kan uutleggen hoe as 't proces is verleupen van 't ontstaone van de völle soorten en verscheidenheid an leven.

## Zie ok

* Evolutietheorie

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Dit artikel is eskreaven in et sallandsk.* |
# Biologie

**Biologie** is de leer van levende wezens, levensvörms en levensverschiensels. Daormet onderscheidt biologie zich van natuurkunde, die zich bezigholdt mit leveloze natuur. Biologie onderzeuikt alles wat te maoken hef mit organismen en de wisselwarking mit de eerde. Daorbie onderscheiden we dreei heufdniveaus: *microbiologie*, dat geeit over de celstructuren en biochemie, en in veural over DNA, de *mesobiologie*,hallo over individuele soorten of over orgaonwarking, en de *macrobiologie*, over bevolkingen en 't milieu. Biologie wordt rekend tot de exacte wetenschappen.

De term *biologie* is ofkomstig oet 't (wetenschappelijke) Latien, van 't woord *biologia*. Dit is weer deur wetenschappers construeerd oet tweei Oldgriekse woorden: *βιος* (bios: leven) en *λογος* (logos: geleerd, letterlijk: woord). 't Woord biologie is waorschienlijk veur 't eerst bruukt deur de bekende evolutionist Jean-Baptiste de Lamarck en de Duutse dokter en wetenschapper Gottfried Treviranus in 't begin van de 19e eeuw.

Biologie deeilt organismen op in veer *rieken* en dreei domeinen:

* Riek van de plaanten
* Riek van de schimmels
* Riek van de dieren
* Riek van de bacteriën
* Domein van de Archaea
* Domein van de Bacteria
* Domein van de Eukarya

As restcategorie kennen we nog:

* Virussen

Virussen staon tussen levende en dode materie in. De vraog of virussen leven is veural filosofisch. 't Is neeit (meer) gebrukelijk om virussen een eigen riek te geven.

De rieken van de dieren, plaanten, schimmels en protisten vörmen saomen 't domein van de Eukarya, de bacteriën en de archeeën binnen de Prokarya.

## * Animalia - Bos primigenius taurus
* Planta - Triticum
* Fungi - Morchella esculenta
* Stramenopila/Chromista - Fucus serratus
* Bacteria - Gemmatimonas aurantiaca (- = 1 Micrometer)
* Archaea - Halobacteria
* Virus - Gamma phage
# Wetenschop

**Wetenschop** is de benaeming veur et weten van de meenske, veur de organiseerde kennis in de saemenleving, en veur de organisaosie van de wetenschop. Kot saemenvat is wetenschop et streven van de meensken om te weten te kommen of iets waor of onwaor is en is baseerd op feiten die uut eerder onderzuuk bin votkomme.

Et begrip *wetenschop* stamt volgens Van Dale uut 1300, en is lichtkaans ofkomstig van et Germaans. In et Latien hiet et *scientia* (kennis), hiervan is de Engelse naeme *science* ofleided. Hiel in et algemien kan d'r ok over wetenschop spreuken wodden as 'et weten', of 'de kennis'. Meerstal wodt d'r liekewel op 'e specifieke methode doeld, om tot die kennis te kommen, zoas hierboven vermeldt staot.
# Geografie

|  |
| --- |
| Kaart van de wereld |

**Geografie** of **eardrekskunde** (Oldgrieks: γεος (*geos*), earde en γραφειν (*grafein*), (be-)skrieven) is ne wetenschoppeleke discipline dee zich bezighölt met t bestudeern van t eardoppervlak, t in kaarte brengn van vormn van bi-jveurbeeld kultuur, t plantnleavn en de diernweald, gebroek van t milieu en verkeer en t beskrieven van t landskop oaveral op de weald.

Geografie is te onderscheidn van de geologie, dee de chemische en fysische eigenschappn van de eardkorste bestudeert.
# Ekology

**Ekology** is ne weatenskap dee as et samenleaven van leavende weasens bekikt. Dårunder wordet ouk de menske reakend en syn tastbåre leavümgeaving. Binnen de ekology wordet organismen up individueel vlak bekeaken, mär ouk as deyl van ne bevolking, gemeynskap, ekosysteem en de biosfeer. Ekology oaverlapt med biogeografy, evolutionäre biology, genenstudy, etology en natuurgeskedenisse. Ekology is en underdeyl van biology.

Ekology bekikt under meyr de volgende saken:

* Leavensprocessen, antifragiliteit, uutwesselingen en anpassingen
* De beweaging van materialen en energy döär leavende gemeynskappen
* Wo as ekosystemen mekander upvolget
* Samenwarking, teagenwarking en röyverye binnen en tüsken soorten
* De rykheid, biomassa, en verdeyling van organismen binnen ne leavümgeaving.
* Patronen van biologiske verskeidenheid en wo as dee döärwarket in ekosystemen

Ekology hevt raakvlakken by nen heylen houp disciplines: natuurbeheyr, landbouw, buskbouw, viskerye, stadsplanning, gemeynskapsgesundheid, ekonomy en verskillende disciplines binnen de weatenskap.

Et woord "ekology" ("Ökologie") wör in 1866 vöär et eyrste bruked döär den düütsken weatenskapper Ernst Haeckel. En de tweyde hälvde van den 19. eywe bouwden et steyds wyder uut as rechte weatenskap. Evolutionäre begrippen as anpassing en natuurköäse sint vaste bouwsteynder van de moderne ekology.

Ekosystemen sint et geheyl van organismen en de gemeynskappen wat se förmet en de neet-leavende underdeylen van de ümgeaving wårin as dee leavet.
# Olde Griekenlaand

Et Parthenon, een tempel ewi'jd an Athena op 'e Akropolis van Athene, is ien van de miest herkenbere symbolen van de kultuur en verfiendheid van de olde Grieken.
Et **Olde Griekenlaand** (Grieks: Ἑλλάς, 'Hellás') was een beschaeving in et noordoosten van et Middellaanse Zeegebied die bestun vanof de duustere ieuwen van de 12de tot de 9de ieuw veur Chr. tot et ende van de klassieke oldheid rond 600 nao Chr. De beschaeving bestun uut een losse groep kultureel en taelig mit mekaer verknupte stadsstaoten en aandere gebieden, die mor ienmaol poletiek verienigd wodden, naemelik as et Macedonische Riek van Alexander de Grote (336-323 veur Chr.).

Zo'n drei ieuwen nao et instorten van de Myceense beschaeving tiedens de instortings van de laete broonstied, begunden der in de 8ste ieuw veur Chr. Griekse stadsstaoten (*poleis*) te ontstaon, wat et begun inlöd van de archaïsche tied en de Griekse kelonies an de Mediterraanse kust. Hierop volgde de tied van et klassieke Griekenlaand, van de Grieks-Parzische oorlogen tot in de 4de ieuw veur Chr. Deur Alexander zien veroverings raekte de Helleense beschaeving verspreid van et westen van et Middellaanse Zeegebied tot Centraol-Azië.

De Helleense tied eindigde mit dat de Romeinse Rippebliek et oostelike Middellaanse Zeegebied veroverde. Een pat van de Griekse gebieden wodden de Romeinse perveensie Macedonië, laeter uutebreid en opesplitst in de perveensies Macedonië en Achaea. Op 'e klassieke oldheid volgden de vrogge middelieuwen en et Byzantiense Riek; in dit leste riek gongen de Griekse gebieden op.

De Griekse kultuur, veural de filesofie en bieldende keunst, waren de Romeinen slim van onder de indrok en namen ze vule van over. Via de Romeinen vunden Griekse ideeën en invloeden heur weg naor een groot diel van de rest van Europa. Om disse reden wodt et olde Griekenlaand algemien eziene as de wiege van de westerse beschaeving. De westerse wereld hef der vule van zien politieke, filesofische, wetenschoppelike en keunstzinnige ideeën an ontliend en wieder uut ontwikkeld.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Dit stok is eschreven in et Stellingwarfs van de Kop van Overiessel.* |
# Thomas van Aquino

Thomas van Aquino
**Thomas van Aquino** (geboorn in kasteel *Roccasecca* biej Noapels in t joar 1225 – oet de tied kömn op 7 meert 1274 in Fossanova) was nen Italiaanskn theoloog en filosoof en kearkleraar van de Rooms-Kattelieke Kearke. Hee is vuural bekeand as n schriever van de Summa Theologica.

Thomas gung in 1244 as 14-jöarigen noar Paries en beslot zik an te sloetn biej de dominikaann. Thomas van Aquino is vuural beïnvlood duur Aristoteles.
# Renaissance

Portret van Giovanni Arnolfini en zien vrouw, deur Jan van Eyck, eschilderd in 1434
De **renaissance** is n stailperiode tussen de vrouge 15e aiw en begun 17e aiw. De noam *Renaissance* is Frans veur *weergeboorte*. Hiermit wordt beduild de weergeboorte van de kunst uut de klassieke oldhaid. Veul elementen uut de Olle Griekse en t Reumse kunst binnen trug te vinden in de Renaissance-kunst (bv. piloarn en frontons). De Renaissance begon in Itoalie deur de opkomt van de archeologie, woardeur man interesseerd roakte in de klassieke oldhaid. De renaissance wordt zain as n *bluiperiode* noa de *donkere periode* van de Middelaiwen. Dizze opbluien wordt in alle toupaste kunsten uutbeeld.

## Schilderkunst

Zo is in de schilderkunst veul meer kleurgebruuk te vinden, meer realistiziteit en rustige kompositsies. In de renaissance wordt ook n poging doan om perspektief uut te beelden, mor mit weinig succes. t Echte perspektief komt pas in de barok tot staand. De verholdengs kloppen wel, in tegenstellen tot de middelaiwse kunst.

n Veurbeeld van n renaissance-schilderij is de Mona Lisa. t Schilderij zugt der realistisch uut en man het t idee dat *Mona Lisa* hailmoal bewegensloos is.

In de Renaissance wuir t zölfwezen van de mìns belaankriek, woardeur ook de opkomst van de portretkunst n feit was.

## Beeldhaauwkunst en architektuur

Ook in de beelhaauwkunst en de architektuur komt dizze rust en realistiziteit weer trug. Beelden lieken ook stil te stoan (bv. David van Michelangelo).

## Meziek

Vitruvische Mìns
De meziek is, net as de andere kunsten, ook vleureger. De meziekkleur bestaait in de Renaissance veural uut lichtblaauw. Dit omdat t ook n rust in zoch het.

## Waitenschop

In de Renaissance kwam ook de waitenschop op. Veurheen, in de middelaiwen, was de verkloaren veur alles: *god*. Alles wat man nait verkloarn kon, was gewoon god's waark. In de renaissance, dou de mìns zölf belaankrieker wuir, begonnen mìnzen zoch meer of te vroagen van hou of wat. n Veurbeeld van n waitenschopper uut de Renaissance is Leonardo da Vinci. Hai was ain van de eerste anatomische geleerden noa de Grieken en de Reumers. Noast dit op papier te zetten, zo as de Vitruvische Mìns, gebruukte hai de kennes van de anatomie ook in zien schilderijen.
# Verlechting

As höyvd van de portugeeske oaverheid setten den Markies van Pombal starke sociaal-ekonomiske hervörmings döär, inspireerd döär et Verlechtingsdenken
De **Verlechting** of **eywe van de reade** was ne kultureel-filosofiske denkrichting dee in Europa rund de 17. eywe begünde. Selv nådenken, kennis uutwesselen en weatenskap wörden as höyger good seen. Et was en weaderwoord up strak uplegde gelöyvsregels. Wysbegeyrde en wyderdenken wörden meyr waerd. De reyde wil blouts feiten kennen, wo verbörgen at dee ouk sint. Verlechtingslüde güngen et an teagen bygelöyv, misbruuk van recht in karke en ståt, miskenning van andersdenkenden en wolden wisse grundrechten vöär alle lüde.

## Oorsprung

Den oorsprung der van kan vünden worden in et denken van René Descartes, den med syne uutspråke *cogito ergo sum* (ik denke, düs ik sin) de nådrük legden up nådenken vöär uselv. Ouk Baruch Spinoza spöälden ne groute rul

In de Renaissance hadden de lüde vöäral keaken når de verholdingen tüsken god en de menske. Nu vünden se dat de natuur dårby neet genog bekeaken was. In de Verlechting hadden se vöäle interesse in de natuur en dan vöäral wolden se kyken of se der vaste regels in kunden untdekken.

Vöärin de 17. eywe warren Verlechtingsfilosofen vöäral druk med lüde wårm krygen vöär weatenskap, söken når kennis, wårheid, gelük en vulmaaktheid. In de tweede hälvde van de 18. eywe begünden se nå te denken oaver ekonomy, sociology, upvoodkünde, antropology en land- en volkerkünde.

## Måtskappeliken groi döär de Verlechting

De Verlechting geldt as eyne van de vöärnaamste beginselen under de wyse wårup as de westerske wearld samenleavt. In dee tyd bolterden et et algemeyne denken oaver gelöyv, filosofy, kunst, weatenskap en politik kats te ünstersteböäventen. In dee tyd selv saggen de lüde De Verlechting neet as afbakend tydperk, mär as måtskappeliken gang dee et nåleaven waerd was. Dårmed untstünd ouk et vöäruutgangsgelöyv. Döär de Verlechting kunde de samenleaving döärgroien når meyr eygen untwikkeling vöär en menske selv, lyke rechten en achtig vöär vrouwlüde, karke en ståt uut mekander en nen meyr wearldwyden blik. In de Verlechting untstünd et idee at alleman lyk is, dat lüde lyke rechten hebbet en börgerrechten, mär ouk 'vrydenken', klassik liberalisme, socialisme en anarchisme.
# Keuninkriek Engelaand

't Keuninkriek Engelaand zoas 't was tussen 1558 en 1707
't **Keuninkriek Engelaand** was, van 927 töt 1707, een soevereine staot ten noordwesten van 't Europese vastelaand. Op zien punt van grootste uutbreiding aoverspande 't de zudelijke twee darden van 't eilaand Groot-Brittannië (mit zowal 't Engelaand van vandage as Wales inbesleuten) en verscheiden umliggende eilaandties. In 't noorden haj de laandsgrèenze mit Keuninkriek Schotlaand.

In 't begun was Winchester de heufdstad en veurnaamste paltse, mar Westminster en Gloucester kregen een haoste gelieke status, waorbij Westminster staorigan de veurkeur kreeg. In 't eerst van de 12e ieuw was Westminster, toen nog lös van naoberstad Londen, de feilijke heufdstad ewörden.

Æthelstan, eerste keunink van Engelaand, gef een boek an Sunte Cuthbert (uut een manuscript van een wark deur Beda)
Engelaand as natiestaot begunde op 12 juli 927 nao een bijienkomst van vörsten uut hiel Groot-Brittannië op Eamont Bridge in Cumbria. Dizze ienheidsstaot was de uutkomst van de staorige samenvoeging van de vrogmiddelieuwse Angelsaksische keuninkriekies die bekendstunden as de Heptarchie: East Anglia, Mercia, Northumbria, Kent, Essex, Sussex en Wessex. 't Machtsevenwicht tussen dizze rieken was henter en twenter deur mekare ebracht deur de de Vikinginvallen. De Angelsaksische herveraovering van de Deense gebieden wördden in 927 oferond deur de Angelsaksische keunink Æthelstan. Dizzend wördt vandage de dag ok eziene as de eerste keunink van 't verienigde Engelaand.

Allewal 't derop lek det 't Keltische keuninkriek Cornwall midden negende ieuw al onder de macht van Wessex ekomen was, schref de geschiedschriever Willem van Malmesbury rond 1120 det Æthelstan rond 927 de Koornsen uut Exeter verdreef en de revier de Tamar anwees as grèenze tussen Engelaand en Cornwall.

Al rap nao de Normandische veraovering van Engelaand onder Willem de Veraoveraar in 1066 begunden de Normandische pogings umme Wales te veraovern, wat mar diels lokte. Toch wördden Wales stokkien bij beetien juridisch bij Engelaand edaone, töt in de 16de ieuw de inlieving van Wales onder Hinderk VIII finaol was.

Op 1 meie 1707 gungen de keuninkrieken Engelaand en Schotlaand samen in 't Keuninkriek Groot-Brittannië, de veurloper van 't hudige Verienigd Keuninkriek van Groot-Brittannië en Noord-Ierlaand. Allewal Engelaand sinds die tied gien soevereine staot meer is, blif 't wal een laand binnen 't Verienigd Keuninkriek, krek as Schotlaand, Wales en Noord-Ierlaand.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Dit artikel is eschreven in 't Zuudwest-Drèents.* |
# Antropologie

**Antropologie** is de studie of leer van de meinse. Disse studie is ericht op meinsen mit al eur dimenties van meinselijkeid. In de mederne antropologie stäät 't begrip dat de meinselijke aord 'cultuur' centraal. Aanders ezegd, dat ons soort de kepaciteit ontwikkeld ef um onze wereld in symbolen te zien, en da-w de wereld (en onszelf) op basis van soortgelieke symbolen transformeren kunnen.

Antropologie wört over 't algemien in vier gebieden onderverdield:

1. Fysieke antropologie of antropobiologie, die de meinse as biologisch orgenisme, 't gedrag van primaten, meinselijke evolusie en bevolkingsgenetica bestudeert.
2. Täälkunde, bestudeert de variasie in tääl deur tied en ruumte en ok 't sociaal gebruuk van tääl en de relasie tussen tääl en cultuur;
3. Archeologie, bestudeert de materiële overbliefsels van meinselijke samenlevingen; en
4. Culturele antropologie (vrogger 'volkskunde' of 'etnologie') bestudeert 't sociaal gedrag, de ekenomische structuur en et geleuf van volken en bevolkingsgroepen.
# Fransk

Et **fransk** (in de taal selvs: *français*) is een romaanske taal dee vordkummen is üüt et latyn. Et fransk wordt spröäken in Frankryk, Kanada (vöäral in Quebec), Belgie (vöäral Wallonie en Brüssel), Luxembörg, Monaco, Switserland, in vroggere franske kolonys en in de teagenswoordige oaversaeske gebeden van Frankryk. Ungeväär 274 miljoon meansken binnen et fransk machtig, wårvan umdeby 76 miljoon memmetaalspreakers.

Et fransk wykt up een grout antal punten van de andere romaanske talen af. As eyrste hevt et fransk een vearegånde afslyting van morfologiske üütgangen. Ten tweyde hevt et fransk een grout antal breakings en klankveranderings, dee al in et oldfransk vöärkwammen en in et middelfransk döärevolueerd binnen. Ten darde hevt et een licht keltiske substråt (weaderumme te seen in een woord as quatre-vingt, "tachetig", letterlik "veer-twintig"; in de keltiske talen wordt der in twintigtallen teld) en een slim ingrypende germaanske, vöäral frankiske, superstråt, dat him under meyr ütert in de dubbele untkennings *ne ... pas*, *ne ... rien*, *ne ... personne* ens.

Döärdat et fransk een geleevde taal was by de europääske elite rund de 17. tot de 19. eyw, hevt et ouk düdelike spouren nålaten in et neadersassisk en et neaderlandsk. Een pår vöärbealden dårvan binnen: *duusjen* (doucher), *avveceren* (avancer), *buro* (bureau), *parmetåsy* (parentage), *nivo* (niveau), *toilet* (toilette), *begasy* of *pakkasy* (bagage).

Üüt et fransk binnen verskillende kreooltalen untstån, een vöärbeald dårvan is et haitiaansk kreoolsk.

## See ouk

* Wålsk
* Normandisk

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dit artikel is noch mar en beginnechyn. Help mid döär et **üüt to breiden**. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Dit artikel is skreaven in et stellingwarvsk, in de Nysassiske Skryvwyse.* |
# Berlien

Brandenburger Tor
**Berlien** is de heufdstad van Duutslaand, en ene van de zestien deelstoaten in et laand. Der wont 3,4 miljoen leu en is doarmet Duutslaands grootste stad. De stad zelf is de tweede stad van Europa noa Londen. Met de veursteaden meterekkend is et et achtste versteadelekt gebeed van de Europese Unie. Zee ligt in et noordoosten van Duutslaand, en is et middelpunt van de Berlien/Brandenburg regio, met meer as 4,4 miljoen leu oet ovver 190 laanden.

Berlien hef n emoategd klimaat deur eure ligging. Een daarde van de stad besteet oet bossen, parken, revieren en meern.

As eerste eneumd in de 13e eeuw, Berlien was op de riege de heufdstad van et Prusiese Könninkriek (1701–1918), et Duutse Riek (1871–1918), de Weimar Republiek (1919–1933) en et Daarde Riek (1933–1945). Noa den tweeden wealdoorlog was de stad in tweejen verdeald. Oostberlien wodden de heufdstad van Oostduutslaand, Westberlien wodden ne Westduutse eksklave, umgevven deur de Berliense mure (1961–1989). Noa de hereaneging van de beide Duutslaanden in 1990 wodde de stad weer de heufdstad van Duutslaand.

* Berlien - Berlin
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Commons: Berlien** - plaatjes, filmkes en/of gelüüdsbestanden. |
# Iran

|  |
| --- |
| **جمهوری اسلامی ايران** |
| Vlagge van Iran | Woapn van Iran |
|  Kaarte van Iran |
| **Informasie** |
| **Laand en inwonners** |
| Oppervlakte | 1648195 km² |
| Koordinaten | 32° 0′ N, 54° 0′ O |
| **Oaverig** |
| Tiedzone | {{{tiedzone}}} |
| Web | kode | tel. | .{{{tld}}} | | {{{tel}}} |

**Iran**, offisieel de **Islamitiese Republiek Iran**, is n laand in Azië. Den name "Iran" wörd in westerse laanden gebroekt sund 1935, doarveur was t bekend as Perzie.

Met ne oppervlakte van 1.648.195 km² is t t 18e laand van de weerld wat greutte betröf. In Iran wont zon 78 miljoen leu, en is doarmet t 17e laand van de weerld wat bevolking angeet. De naoberlaanden van Iran bunt Armenie, Azerbeidzian, Turkmenistan, Kazachstan en Ruslaand in t noorden. In t oosten van Iran ligt Afghanistan en Pakistan, in t zuden ligt de Perziese Golf en de Golf van Oman, in t westen Irak en in t noordwesten Turkeie. De heufdstad, en grootste stad is Teheran, dee ok t politieke, kulturele, kommersiële en industriële sentrum van t laand is. Iran hef völle öllie en eerdgas, den oetvoor doarvan is de belangriekste welle van inkömste veur t laand.

## Bestuur

| previnsie | heufdstad | oppervlakte | inwonners (1 juli 2010) |
| --- | --- | --- | --- |
| Alborz  | Karaj |  |
| Ardebil | Ardebil | 18.050 km² | 1.242.956 |
| Oost-Azerbeidzjan | Tabriz | 45.481 km² | 3.691.270 |
| West-Azerbeidzjan | Urmia | 37.614 km² | 3.016.301 |
| Bushehr | Bushehr | 23.168 km² | 943.535 |
| Chahar Mahaal en Bakhtiari | Shahrekord | 16.201 km² | 892.909 |
| Fars | Shiraz | 121.825 km² | 4.528.514 |
| Gilan | Rashjt | 13.952 km² | 2.453.469 |
| Golestan | Gorgan | 20.893 km² | 1.687.086 |
| Hamadan | Hamadan | 19.547 km² | 1.699.588 |
| Hormozgan | Bandar Abbas | 71.193 km² | 1.558.878 |
| Ilam | Ilam | 20.150 km² | 566.332 |
| Isfahan | Isfahan | 107.027 km² | 4.804.458 |
| Kerman | Kerman | 181.714 km² | 2.947.346 |
| Kermanshah | Kermanshah | 24.641 km² | 1.905.793 |
| Noord-Khorasan | Bojnourd | 28.434 km² | 838.781 |
| Razavi-Khorasan | Mashhad | 144.681 km² | 5.940.766 |
| Zuid-Khorasan | Birjand | 69.555 km² | 676.794 |
| Khuzestan | Ahvaz | 63.213 km² | 4.471.488 |
| Kohgiluyeh en Boyer Ahmad | Yasuj | 15.563 km² | 669.140 |
| Kordestan | Sanandaj | 28.817 km² | 1.467.585 |
| Lorestan | Khorramabad | 28.392 km² | 1.758.226 |
| Markazi | Arak | 29.406 km² | 1.392.435 |
| Mazandaran | Sari | 23.833 km² | 3.037.336 |
| Qazvin | Qazvin | 15.491 km² | 1.212.464 |
| Qom | Qom | 11.237 km² | 1.127.713 |
| Semnan | Semnan | 96.816 km² | 624.482 |
| Sistan en Beloetsjistan | Zahedan | 178.431 km² | 2.733.205 |
| Teheran | Teheran | 18.909 km² (incl. Alborz) | 14.795.116 (inkl. Alborz) |
| Yazd | Yazd | 128.811 km² | 1.065.893 |
| Zanjan | Zanjan | 21.841 km² | 983.369 |
| Totaal van Iran |  | 1.628.554 km² | 74.733.230 |

## Wellen/verwiezingen
# Sokrates

**Sokrates** (Athene, umsgeveer 470 v.Chr - 399 v.Chr) (Oldgrieks: Σωκράτης) was den eersten van de dree belangriekste filosofen (noast Plato en Aristoteles) oet de Griekse oldheid, veural bekend as oetvinder van de sokratiese methode. Hee was den eersten den et doon en loaten van de mens veurop stellen in ziene kiek op de weeld, woarbi-j e zich afvroog: hoo mo'w zo verantwoord meugelek leaven?

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dit stüksken is nog maar en knöpken. Wy nöydigt ou üm dissen knop te **låten bloien**. |
# Overpot

Overpotten bie een raam
Een **overpot** (of *bloempot*) is een pot, meestentieds van eerdewark, waorin bloemen in potgrond eplaant wonnen.

Der bin twee soorten bloempotten:

* de *binnenpot*: de ronde pot waorin de plaante steet. De pot hef een terracottakleur. Dit is de pot waorin plaanten verkoch wonnen. De plestieke variant wonnen gebruuk veur tuunplaanten.
* de *sierpot*: een binnenpot wonnen vake in een sierpot eplaos. De sierpot verhul de eigenlijke overpot (vandaor de naam overpot).
# 1967

**Eeuwen:** < | 19e eeuw | **20e eeuw** | 21e eeuw | >

**Decennia:** < | 1940-1949 | 1950-1959 | **1960-1969** | 1970-1979 | 1980-1989 | >

**Jaoren:** << | < | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | **1967** | 1968 | 1969 | 1970 | 1971 | > | >>

## Geboren

* 27 april - Willem-Alexander van de Nedderlanden
* 1 augustus - De gemiente Zwollerkärspel is op egaon in de (toenmaolige) gemientes Asselt, Genemuden, Heino, Zwolle en Iesselmuden.

## Oet de tied

* 19 april - Konrad Adenauer düütske Politiker en bondskanselier