Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Gunees keuntjen

t **Gunees keuntjen** of **kavia** is n knaagdier dat völ as huusdeer veurkump. Anders as de name zeg, kump t Gunees keuntjen neet uut Guinea maor uut Zuud-Amerika. Ok bunt t gin värkentjes. In eur thuusland word ze fokt as etten, maor in andere landen wod ze bruukt as huusdier. t Bunt dan ok populaere en makkelik te holden huusderen. Gunese keuntjes mot as etten altied iets van vitamine C hebben. Krek as mensen en de meiste apen könt ziej eigens gin vitamine C maken uut eur bloodsuker. Katten en honden könt dit wal.

## Soorten Gunese keuntjes

De bekendste soorte is de huuskavia (*Cavia porcellus*), dee waorschienlik 3000 jaor terug deur de Inka's is efokt. Waorschienlik bunt *Cavia aperea*, *Cavia fulgida* en *Cavia tschudii* de naoste verwanten van de huuskavia.

t Geslacht Kavia hef zes soorten:

* Cavia aperea (Brazilliaansen kavia)
* Cavia fulgida (Amazonekavia)
* Cavia intermedia
* Cavia magna
* Cavia porcellus (Huuskavia)
* Cavia tschudii (Tschudikavia)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Dit artikel is eskreaven in et achterhooksk.* |
# Kateker

n Griezn boomleuper (S. carolinensis)
**Katekers** (*Sciuridae*) bint ne familie van knaagdeers dee 51 geslachtn en 278 soortn keant. Doarvan komt der mer elf vuur in Uropa. Bekeande geslachtn bint de boomleupers, (*Sciurus*), de marmotn (*Marmota*) en de prearieheunde (*Cynomys*).

In Uropa is n roodn boomleuper (*S. vulgaris*) t meest bekeand. In Noord-Amerika komt ok eankelde soortn vuur, woaroonder n griezn boomleuper (*S. carolinensis*) n belangriekstn is. Disn boomleuper is ok invoerd in et Verenigd Keuninkriek en Italiën en hef doar as eksoot n inheemsn, völ schuchterign roodn boomleuper meestparts verdrongn. Katekers bint meesttieds oaverdag aktief, mer vleagnde katekers bint nachtdeers. Disse letste soort kömp vuur in t noordn van Finlaand en Ruslaand.

Katekers hebt meesttieds n laank, roond lief met nen langn pluumstart. Zee könt good zeen.

## Neersassies

* Achterhooks: *kateker*
* Drèents:
	+ *iekhoorn* (KVD, MD, ZOZ, ZWZ, ZWN), *eker-*, *eek-* (MD, ZOZ, ZWZ, ZWN), *eeik-* (MD), *eik-* (KVD)
	+ *kateiker*, *keteiker* (ZOV)
* Grunnegs: *aikern*
* Sallaans:
	+ *kateker(t), kateke* of *kateenker*
	+ *eker(t)*, *iekert* of *boomeker*
	+ *eenkoorn* (Gällemuun)
* Tweants:
	+ *boomleuper*
	+ *eakerd*
	+ *kateker(d)*
	+ *kateaker*
* Veluws:
	+ *eekhoorn*
	+ *eekhoorne* (Une, Vaossen, Apeldoorne)
	+ *eekheurn* (Wezep)
	+ *ekeltjen* (Nunspeet)
	+ *eker*, *ekertie(n)*
	+ *eikertien* (Waopenvelde)
	+ *iekertien* (Heerde)
	+ *kateker* (Apeldoorne)
# Lundy

**Lundy** is t grootste aailaand in t Daip van Bristol. t Ligt 19 kilometer van de kust van Devon (Engelaand) aof en is dail van t distrikt Torridge.

Lundy wordt t maist deur dagjeslu bezöcht. Lundy het n rieke fauna en flora. Ook is der n pub, n postkantoor/winkeltje, n kamping en verschaaidene hoeskes dij te huur binnen. Ook is der n ploats en n kearke. t Aailaand is te bezuiken mit de boot vanoet Devon.

Lundy het zien aigen postzegels. Ook hebben zai aigen munten had (oetgeven in 1929 en 1965), n Puffin en n haalve Puffin. Op t momeant betoalt man gewoon mit de Britse pond.

## Foto-oetstallen

* Ploatjes van Lundy
* De Oldenburger, de boot dij noar Lundy voart
* t Hoavenpje van Lundy mit op de aachtergrond de nije (witte) vuurtoren
* De nije (witte) vuurtoren
* De olde vuurtoren
* t Sikahaart, dat veul veurkomt op Lundy
* n Puffin (papegaaiduker)
* Postzegels oet Lundy (weerde in Puffins)
* Lundypostbak
* Aailaandbier in de pub op Lundy
* Millcombe House
* St. Helena's Kearke
* Kastail Marisco
* 1 Puffin-munt oet 1929

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Dit artikel is skreaven in et grönningsk.* |
# Navajo (volk)

De Navajo-komieken en -acteurs James and Ernie
De **Navajo** (Navajo: *Diné* of *Naabeehó*) bint een inheems Amerikaans volk det vandage de dag leeft in de Amerikaanse staoten Arizona, Colorado, Nei-Mexico en Utah. Op de Cherokee nao vörmt ze de grootste inheemse groep van Noord-Amerika.

Zo'n beetien de helfte van de Navajo's woont op een groot risservaot (natie), det hum uutstrekt aover de hierveur enuumde staoten. Zowal qua oppervlak as qua inwonersantal is dit 't grootste indianenrisservaot in de Verienigde Staoten. In de natie lig 't gebied det bekend stiet as de Four Corners, waor de vier enuumde staoten bij menare koomt.

Veul Navajo's praot nog 't Navajo as moedertaal. In de maande mit 't Tlingit en wat kleine talen vaalt 't onder de familie van de Na-Denétalen. Naost Navajo praot de mieste Navajo's ok Engels.

De staoten mit 't grootste antal Navajo's bint Arizona (140.000) en Nei-Mexico (110.000).

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Dit stok is eschreven in 't Zuudwest-Drèents.* |