Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# کورن‌وال

کورن وال پرچم
**کورن وال** (انگلیسی جه: *Cornwall*) اتا ناحیه هسته که انگلیس ِجنوب‌غربی‌ترین وَر دره و اتا جزیره مونا ره موندنه. این منطقه جمعیت کم هسته ولی اتی ناسیونالیستی جریون این منطقه دله دره. وشون ِبومی زوون کورنی هسته که انگلستان دله برسمیت بشناسی وونه.

## منابع

* انگلیسی ویکی‌پدیا
# فیثاغورس قانون

اتا ریاضی دله‌ی قضیه هسته که گنّه ظارا پیتاگوراس (فیثاغورث) وه ره کشف هاکرده. این قانون قائم‌الزوایه مثلث دله کاربرد دارنه و ثابت کنده وتر و دِ ضلع دیئرِ مربع‌ها، هئی جه رابطه دارنه.

اگر وتر ره a و اون دِتا دیئر ره b و c درنظر بئیریم، ونه قانون WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 وونه. اینتی تومبی وقتی دِتا ضلعِ قایده ره دارمی، سومی ره هم حٮساب هاکنیم.

این قضیه ره بنشنه ده‌ها روش اثبات هاکردن. اتا که معروف‌ته هسته، اینتی کنّه که هر ضلعِ سر ره اتا مربع کَشنّه و گنّه گت‌ته مربع که وتر سر کَته، اون دِتا دیئر جه هم‌إندا هسته. پس وشون گتی (=مساحت) ره وونه ریاضی بنویشتن و فیثاغورث قانون ره دربیاردن.

## منابع

* دوم متوسطه‌یِ ریاضی کتاب
# اسلو

اسلوپرچمآرم و نشون

نوم| رسمی نوم | Oslo (بوکمال)  |
| محلی نوم | Oslo (نروژی)  |
| اختصاری نوم | Осло  (روسی) — Кристиания  (روسی) — Христиания  (روسی) — Осло  (روسی)  |
| جوایز | * National urban environment award  (۲۰۱۲)
 |

تاریخچه| بساتن زمون |
۱۰۴۸ (گرگوریان)  |

اداری تقسیمات| کشور |
نروژ (۱۹۰۵ – )  |
| جورته تقسیمات |
Oslo Municipality   |
| مرکزیت |   لیست…
نروژ — آکرشوس  — Quisling regime  (۱۹۴۲ – ۱۹۴۵) — Oslo Municipality  — Aker  — Reichskommissariat Norwegen  (۱۹۴۰ – ۱۹۴۵)  |

حکومت| شهردار/فرماندار |
Eirik Lae Solberg  (۲۰۲۳ – )  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۴۵۴٫۱۲ ک‌م² (۲۰۲۰) ۴۸۰٫۷۵ ک‌م² (۲۰۲۰)  |
| بلندی |
۲۳ متر  |

جمیعت| جمیعت |
۷۱۷٬۷۱۰ (۲۰۲۴)  |

دیگر معلومات| پُستی کد |
0001–1299  |
| جوغرافی کد |
3143244  |
| ایزو 3166 |
NO-03  |
| وبسایت |
oslo.kommune.no  |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون |   لیست…
آنتورپ  — شانگهای (۲۰۰۱ – ) — کپنهاگن — هلسینکی — شلسویگ-هولشتاین — ریکیاویک — تل آویو — ویلنیوس (۱۹۹۱ – ) — رتردام  — ورشو — سن پترزبورگ (۱۹۹۵ – ) — بلگراد — بخش استکهلم  — لندن — مدیسن  — نیویورک — واشینگتن دی سی — آرتوین — نوک — توشهاون — کییف (۲۰۲۲ – )  |

**استکهلم** ، نروژ ِکیشور ره نیشتگا *(پایتخت)* هسته. این شهر ره سال ۱۰۴۸ میلادی بساتنه و اسا ونه جمیعت هفتصد هزار نفر ره پلی بونه.

## منابع
# تایمز

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | تایمز |  |

 |
|  |
|  |
|

---

 |
|  |
|

---

 |
| کشور |  |
| اداری منطقه | ساری (بیریتانیا)  |
| حوضه کشورون |  |
| سرعت |  |
| سطحی ئو گتی |  |
| طول |  |
| مقصد |  |
| حوضه گتی |  |
|  |
| کد ره دچی‌ین - دچی‌ین   |

**تایمز** (Thames) اتا روخنه نوم هسته که ۳۶۰ کیلومتر بلندی دارنه. این درکا که بریتانیا کشور دله دره، ۱۴٬۲۹۲ کیلومتر مربع ره شه حِوالی و حوضه دله دارنه. تایمز ِئو، شمال دریا دله کَلِنه.

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «List of rivers of Europe»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ۷ تیر ۱۴۰۲).
# نیوکاسل

نیوکاسلNewcastle\_upon\_Tyne

عمومی معلومات| نوع |
شهر |

آرم و نشون

نوم| رسمی نوم | Newcastle upon Tyne **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.**  |
| محلی نوم | Newcastle upon Tyne **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.**  |
| اختصاری نوم | Newcastle  (British English)  |

تاریخچه| بساتن زمون |
 قرن 2  |
| شهر بیّن گادِر |
۱۸۸۲ |

اداری تقسیمات| کشور |
بریتانیا (۱۹۲۲ – )  |
| کشور |  بریتانیا |
| استان |  انگلیس |
| شورای شهر |
Local government district |
| جورته تقسیمات |
Newcastle upon Tyne   |
| مرکزیت |
شمال شرقی انگلستان  — Newcastle upon Tyne   |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۱۱۴ ک‌م²  |
| بلندی |
۳۰ متر  |

جمیعت| جمیعت |
۳۰۰٬۱۹۶ (۲۰۱۸)  |
| سرجمع |
273,600 |

دیگر معلومات| زمونی ناحیه |
یوتی‌سی ۰۰:۰۰±   |
| تابستونی ساعت |
یوتی‌سی ۱:۰۰+   |
| رسمی زوون |
انگلیسی  |
| پُستی کد |
NE  |
| تلفن پیش‌شماره |
0191  |
| جوغرافی کد |
2641673  |
| وبسایت |
newcastle.gov.uk (انگلیسی)  |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون |   لیست…
برگن  (۱۹۶۸ – ) — گلزنکیرشن  (۱۹۴۸ – ) — خرونینگن  — حیفا  (۱۹۷۹ – ) — بخش مالمو  (۲۰۰۳ – ) — نانسی (۱۹۵۴ – ) — نیوکاسل  (۱۹۸۷ – ) — سینگ‌کوانگ  — اتلانتا (۱۹۷۷ – ) — تای یوآن (۱۹۸۵ – ۲۰۲۲) — گدانسک  (۲۰۰۱ – ) — لاگوس — لیتل راک (۲۰۱۴ – ) — هنان (۲۰۰۸ – ) — هانوفر — هاینان (۲۰۰۸ – ) — شرقی کیپ اوستان (۲۰۰۸ – ) — دوربان  (۲۰۱۴ – )  |

دیگر چیون| رسمی زوون |
انگلیسی |
| مذهب |
مسیحیت |

**نیوکاسل** (انگلیسی جه: *Newcastle\_upon\_Tyne*) اتا شهر نوم هسته که بریتانیا دله دره. این شهر انگلیس دله هسته و سال ۱۸۸۲ اتا شهر حیساب بَیی‌یه. اسا هم 273,600 نفر جمعیت دانّه.

این شهر ره اتا شورا که ونه رسمی‌نوم «Local government district» هسته، اداره کانده. نیوکاسل گت‌ترین کلیسا نیوکاسل جامع کلیسا (۱۸۸۲) هسته.

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «List of cities in the United Kingdom»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ‏۲۷ تیر ۱۳۹۱).
# گابورون

گابورونپرچم

نوم| نومِ ریشه |
Kgosi Gaborone   |
| رسمی نوم | Gaborone (تسوانا)  |
| محلی نوم | Gaborone (تسوانا) Gaborone (إنگٮلیسی) Gaborone (فرانسوی) Gaborone (آلمانی)  |

تاریخچه| بساتن زمون |
۱۹۶۵  |

اداری تقسیمات| کشور |
بوتسوانا  |
| جورته تقسیمات |
ناحیه جنوب شرقی   |
| مرکزیت |
بوتسوانا — تحت‌الحمایگی بچوانلند  (۱۹۶۵ – ۱۹۶۶)  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۱۶۹ ک‌م²  |
| بلندی |
۱٬۰۱۴ متر  |

جمیعت| جمیعت |
۲۳۵٬۸۸۴ (۲۰۱۳)  |

دیگر معلومات| رسمی زوون |
انگلیسی  |
| تلفن پیش‌شماره |
00267  |
| جوغرافی کد |
933773  |
| ایزو 3166 |
BW-GA  |
| وبسایت |
gov.bw… (انگلیسی)  |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون |   لیست…
بربنک (کالیفورنیا) — چجیانگ — بخش وستروس  (۲۰۱۲ – ) — سورنگ  — ویندهوک (۲۰۰۱ – )  |

**گابورون** اتا شهر هسته که بوتساوانا ِکشور ره نیشتگا هسته.

## منابع
# تل آویو

تل آویولوگوپرچمآرم و نشونWikimedia | © OpenStreetMap

نوم| نومِ ریشه |
The Old New Land   |
| رسمی نوم | תל אביב-יפו (عبری)  |
| محلی نوم | תֵּל אָבִיב-יָפוֹ (عبری)  |

تاریخچه| بساتن زمون |
۱۱ آوریل ۱۹۰۹  |

اداری تقسیمات| کشور |
اسرائیل (۱۹۴۸ – )  |
| جورته تقسیمات |
استان تل‌آویو   |
| مرکزیت |
استان تل‌آویو  (۱۹۴۸ – )  |

حکومت| شهردار/فرماندار |
Ron Huldai  (۱۹۹۸ – )  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۵۲ ک‌م²  |
| بلندی |
۵ متر  |

جمیعت| جمیعت |
۴۶۷٬۸۷۵ (۲۰۲۱)  |

دیگر معلومات| رسمی زوون |
عبری  |
| محلی زوون |
عبری — انگلیسی — عربی  |
| پُستی کد |
61000–61999  |
| تلفن پیش‌شماره |
3  |
| جوغرافی کد |
293397  |
| وبسایت |
tel-aviv.gov.il  |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون | دیار  لیست…
تولوز (۱۹۵۸ – ) — فیلادلفیا (۱۹۶۶ – ) — فرانکفورت آم ماین  (۱۹۸۰ – ) — بوینس آیرس — کیشیناو (۲۰۰۰ – ) — ورشو (۱۹۹۲ – ) — میلان (۱۹۹۷ – ) — نیویورک (۱۹۹۶ – ) — ووج  (۱۹۹۴ – ) — پاناماسیتی  (۲۰۱۳ – ) — سالونیک  (۱۹۹۴ – ) — بارسلون (۱۹۹۸ – ۲۰۲۳) — ازمیر (۱۹۹۶ – ۲۰۲۴) — سائوپائولو (۲۰۰۴ – ) — پکن — کن — غزه (شهر) (۱۹۹۸ – ) — بن  (۱۹۸۳ – ) — بوداپست (۱۹۸۹ – ) — بلگراد — اسن  — صوفیا — آلماتی — اینچئون — موسکو — وین — کلن  — اسلو — ونیز — مکزیکوسیتی — آدیس آبابا — ریو دو ژانیرو — حلوان  — برلین (۲۰۲۵ – )  |

**تل آویو** اتا شهر هسته که اسراییل دله دره. این شهر عملاً اسرائیل ِنیشتگا هسته و خله کشورون ِسفارت‌خنه اونجه دره ولی رسماً اورشلیم، که اتا جنگ‌بزه شهر هسته، کشورِ نیشتگا حیساب اِنه.

## منابع
# گوگل

گوگلGoogle LLC (إنگٮلیسی)
Google Inc. (إنگٮلیسی) پرونده:''شرور نباشید''لوگو

عمومی اطلاعات| اختصاری نوم | Google (إنگٮلیسی)  |
| منسوب |
Barney Google  — گوگول   |
| **ملّی شعار:** | *شرور نباشید* |
| کشور |  آمریکای متحده ایالات  |
| تأسيس |
۴ سپتامبر ۱۹۹۸  |
| نوع | دیار  لیست…
کسب‌وکار  — شرکت فناوری  — identity provider  — شرکت سهامی عام  — online service   |
| شکل قانونی |
شرکت با مسئولیت محدود   |
| گت مقر |
مانتین ویو (کالیفورنیا)  آمریکای متحده ایالات  نقشه سر — گوگل‌پلکس   |
| جوایز | دیار  لیست…
* BigBrotherAwards  (۲۰۱۳)
* Big Brother Awards  (۲۰۱۱)
* Pompeu Fabra Award in Communication and New Technologies  (۲۰۰۹)
* Princess of Asturias Award for Communications and Humanities  (۲۰۰۸)
* National Prize in Digital Media  (۲۰۰۸)
* National Design Awards
 |
| وبسایت |
شابلون:وبگاه رسمی |

اقتصادی سیستم|  ماره |
آلفابت (۲۰۱۵ – )  |
| تابع کومپانیون | دیار  لیست…
* ادموب
* YouTube LLC
* ویز (نرم‌افزار)
* بلاگر
* SlickLogin
* بوستون داینامیکس
* Bump
* دیپ‌مایند
* WIMM One
* ویروس توتال
* X Development
* موتورولا موبیلیتی
* بنیاد گوگل
* Google Store
* مینلند در چین
* ITA Software
* ImageAmerica
* فیدبرنر
* نست‌لبز
* Neotonic Software
* PeakStream
* dMarc Broadcasting
* مجموعه نرم‌افزارهای جی
* پلتفرم ابری گوگل
* جی‌وی
* Endoxon
* گوگل انرژی
* BufferBox
* Google (Switzerland)
* Google (Ireland)
* Google Canada
* گوگل ویس
* ماشین گوگل
* نست‌لبز
* گوگل ادز
* Urchin Software Corporation
* Google Poland
* فیت‌بیت
* Google Open Source
* Planetary Ventures
* Google Japan G.K.
 |
| شركاء |
Entertainment Consumers Association  — فائو   |
| صنعت | دیار  لیست…
Internet industry  — صنعت نرم‌افزار  — بازاریابی اینترنتی  — فناوری اطلاعات  — اینترنت — technology industry   |
| محصولات | دیار  لیست…
جستجوی گوگل  — Software tools  — گوگل ویس  — گوگل ادز  — Google Pay  — موتور جستجوی وب  — گوگل مپس  — جیمیل  — گوگل بارد   |
| مناطق سرویس هداین |
جهونی  |

مهمترین شخصیتون| مؤسسون |
سرگئی برین  لری پیج   |
| سی‌ای‌او مدیر |
ساندر پیچای  (۲۰۱۵ – )  |
| پرسنل |
۱۸۷٬۰۰۰ (۲۰۲۲)  |

دخل و خرج| بورس | * نزدک  (GOOG)
* نزدک  (GOOGL)
 |
| درآمد |
شابلون:سود۲۹٫۳۲۱ میلیارد دلار (۲۰۱۰) |

**گوگل** (انگلیسی جه: *Google*) اتا سایت نوم هسته که اینترنت دله هرچی دمبال گردنی و چرخه‌تو کانی ره پیدا کانده. گوگل خله کارکردهای دیگه هم دارنه و ات‌سری سایت‌های دیگه ره هم پول هدا و بخری‌یه. گوگل شه آلفابت شرکت دله حیساب انه که سهامی عام هسته.

## منابع

* **Google Ping Service**
# ترکی

تورکی مناطق نقشه
**تورکی** اتا زوون هسه که تورک تبارون وه ره گنش کنّه. اینتا زوون شه چنتا چلّه بونه که هرکامون تورک‌تبارون اتا این چله‌ئون ره گنش کنّه. ترکی زوونون ویشته پیوندی هستنه.

اینتا زوون دِتا گت چله دارنه که وشون نوم شرقی و غربی هسه.

* شرقی تورک‌تبار زوونون نوم هسه: قزاقی، تاتاری، قرقیزی، اوزبکی.
* غربی تورک‌تبار زوونون نوم هسه: استامبولی تورکی، خلجی، آذری، ترکمونی.

این زوونون ۱۷۰ میلیون نفر گِنش‌کر دارنه. وشون گنش‌کرون ویشته میونی آسیایِ کشورون، آذربایجون، ئیرون و تورکیه دله درنّه.

## وابسته جستارون

* ترک شورا
* ترک‌سوی
# صنعت

صنعت , اقتصاد ر اتا بخش هسه که کالای تولید جا ارتباط دارنه ، تولید هاکردن و خدمات هدائن جه ربط دارنه. اینتا فرآیند، خامِ مواد ره گیرنه و با استفاده از ماشین‌آلات، کار و فناوری، وشون ره به محصولاتی تبدیل کنده که مردم بتونن ونجه استفاده هاکنن. صنعت فقط کارخنه‌ئونِ دله خِلاصه نوونه و طیف وسیعی از فعالیت‌ها، از جمله معدن، ساخت‌وساز و تولید انرژی ره هم شامل وونه.

صنعتِ پیشرفت، اتا کشورِ اقتصادی رشد وسّه خله مهم هسّه. وقتی اتا مملکت صنعتی وونه، ونه تولیدات ویشتر وونه، اشتغال ایجاد وونه و مردمِ رفاه سطح بالا شونه. صنعت ره بنشنه به چن دسته تقسیم هاکردن، مثل سنگین صنعت (فولاد و پتروشیمی واری) و سبک صنعت (نساجی و خارِکی مواد واری).

## بن‌بنویشت

پانیوس (منابع)
«صنعت». دانشنامه جهان اسلام. مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. بایگانی‌شده از نسخه اصلی در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۰. تاریخ بازدید: ۱۵ اکتبر ۲۰۲۵.

"Industry". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica, inc. 18 September 2024. Archived from the original on 1 October 2025. Retrieved 15 October 2025.

"What is Industry 4.0?". United Nations Industrial Development Organization (UNIDO). Archived from the original on 12 August 2025. Retrieved 15 October 2025.

Landes, David S. (1969). The Unbound Prometheus: Technological Change and Industrial Development in Western Europe from 1750 to the Present. Cambridge, New York: Press Syndicate of the University of Cambridge. ISBN 978-0-521-09418-4.

صنعت چیست؟ اوکی صنعت

«انقلاب صنعتی؛ ریشه‌ها، پیامدها و ویژگی‌ها». تاریخ ما. بایگانی‌شده از نسخه اصلی در ۱۷ می ۲۰۲۴. تاریخ بازدید: ۱۵ اکتبر ۲۰۲۵.
# باندا دریا

باندا دریاBanda Sea (إنگٮلیسی)

جوغرافی| مختصات | ﻿ / ﻿  |
| جزء |
آروم اوقیانوس — South China and Eastern Archipelagic Seas   |
| کشور |
اندونزی — شرقي تيمور  |

ئو خَوِری| نوع |
دریو  |
| روخنه مصب |
Awehnjo   |

اِندا-وَر-اِندا| گتی |
۴۷۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع  |
| طول |
۱٬۰۰۰ کیلومتر  |
| جولی | * ۶٬۴۰۰ متر
 |

**باندا دریا** اتا دریو نوم هسته که اندونزی پلی دره و سولاسی، ملوک جزیره‌ئون و تیمور جزیره میونه کته.

## منابع
# آلاباما

|  |
| --- |
| **آلاباما Alabama** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| آلاباما پرچم | آلاباما نشون |
| آلاباما ِنقشه، متحده ایالاتِ نقشه سَره میِّن هسته |

 |
| **نیشتنگا** | مونتگمری |
| **گت‌ترین شهر** | برمینگهم |
| **منطقه** | جنوبی ایالات |
| **زوون** | انگلیسی زوون |
| **گتی** |  |
|  - کیلومتر مربع جه | ۱۳۵۷۶۷ |
| **خاشک جائون ِگتی** | ۱۳۱۱۷۰ |
| **ئویِ میزان** | ۱٬۷۷۵ (۴٬۵۹۷) |
| **جمعیت** |  |
|  - سرشماری ۲۰۱۲ | ۴۸۲۲۰۲۳ |
|  - ناخالص تولید | ۱۷۴٬۴۰۰ |
| **تاریخ ملحق بینّ متحده ایالات جه** | ۱۴ دسامبر ۱۸۱۹  |
| **ایالتِ اختصاری حرف** | AL |
| **وب‌گاه رسمی ایالت** | www.AL.gov |

**آلاباما** (انگلیسی جه: *Alabama*) اتا ایالت نوم هسته که متحده ایالات امریکا دله دره. این ایالت جنوبی ِمنطقه دله دره و ونه نیشتنگا مونتگمری هسته. این ایالت ۴۸۲۲۰۲۳ نفر جمعیت دانّه و ونه گتی ۱۳۵۷۶۷ کیلومترمربع هسته. این ایالت تاریخ ۱۴ دسامبر ۱۸۱۹ دله، متحده ایالات آمریکایِ ایالت بگردسته و اسا ونه گت‌ترین شهر برمینگهم هسته.

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «List of states and territories of the United States»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۳).
* ویکی‌پدیای کارزنون، «ایالت‌های ایالات متحده آمریکا»، فارسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۳).

## بیرون بگردستن

* آلاباما ِرسمی سایت
# شی‌ئان

شی‌ئان

نوم| رسمی نوم | 西安市 (چینی)  |
| محلی نوم | 西安 (چینی)  |

اداری تقسیمات| کشور |
چین (۱۹۴۹ – )  |
| جورته تقسیمات |
شنشی  |
| مرکزیت |
شنشی  |
| اداری تقسیمات |   لیست…
Xincheng District  — Beilin District  — Lianhu District  — Baqiao District  — Weiyang District  — Yanta District  — Yanliang District  — Lintong District  — Chang'an District  — شهرستان لانتیان  — شهرستان ژووژی  — Huyi District  — Gaoling District   |

حکومت| قوه مقننه |
Municipal People's Congress of Xi'an   |
| شهردار/فرماندار |
Ye Niuping  (۲۰۲۳ – )  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۱۰٬۰۹۶٫۸۱ ک‌م²  |
| بلندی |
۴۰۵ متر  |

جمیعت| جمیعت |
۱۲٬۹۵۲٬۹۰۷ (سرشماری) (۲۰۲۰)  |

دیگر معلومات| پُستی کد |
710000  |
| تلفن پیش‌شماره |
29  |
| جوغرافی کد |
1790630  |
| پلاکِ کد |
陕A — 陕U  |
| وبسایت |
xa.gov.cn  |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون |   لیست…
یاش  — قاهره — اصفهان — نارا — کالاماتا  — قونیه — جده — لور هوت  — ادینبورگ (۱۹۸۵ – ) — دورتموند  (۱۹۹۱ – ) — لاهور — فوناباشی (۱۹۹۴ – ) — گیونگجو  (۱۹۹۴ – ) — دنیپرو  (۱۹۹۵ – ) — استامبول — برازیلیا (۱۹۹۷ – ) — شهر پومپئی  (۲۰۰۷ – ) — آتن — بیرمنگام — کوسکو  (۱۹۹۸ – ) — تاوپو  — کانزاس‌سیتی (میزوری) — کاتماندو — کبک  — کیوتو (۱۹۷۴ – ) — پیرنه-آتلانتیک، پو — ولیکو ترنوو  (۲۰۰۶ – ) — ولیکو ترنوو مونیکیپلیتی  (۲۰۰۶ – ) — جینگجو  (۲۰۱۱ – ) — سمرکنده (۲۰۱۳ – ) — شهرستان مونتگومری، مریلند  (۲۰۱۳ – ) — والنسیا (۲۰۱۶ – ) — جرج تاون پنانگ  — سن پترزبورگ — ماریبور  (۲۰۱۷ – ) — دائجونگ   |

 **شی‌ئانشیان** (چینی جه: 西安) (انگلیسی جه: *Xi'an*) اتا شهر هسه چین دله کا خلی کونه هسه و تاریخدار شهر هسه . 2008 دله ونه دووشائون 4305536 کس بیه . ونه قدیمی نوم چانگ آن بیه

## ممبعئون

فارسی ویکیپیدیا
اینگیلیسی ویکیپیدیا
# انگوست

آدم انگوس پنج تا هسته
**انگوس** بال و لنگ دنباله در انه. این عضو، هم آدم و هم جونورن دیگهٔ دله بَــدیه وونه. آدم هر دس و لنگ دله پنج‌تا انگوس دارنه. لنگ انگوس دس‌تون کتا تر هسته.

## منبع

* ویکی‌پدیای همکاری‌کانندگون، «Finger»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه (بازیابی ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۶)
# سین کیانگ

سین کیانگ

نوم| رسمی نوم | 新疆维吾尔自治区 (چینی) شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونی‎ **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.**  |
| محلی نوم | Шинжаң-Уйгур автоном району (قرقیزی) Шыңжаң Ұйғыр аутономиялық ауданы **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.** ཤིན་ཅང་ཡུ་གུར་རང་སྐྱོང་ལྗོངས། (تبتی)  |

تاریخچه| بساتن زمون |
۱ اکتبر ۱۹۵۵  |

اداری تقسیمات| کشور |
چین  |
| جورته تقسیمات |
چین  |
| نیشتگا |
اورومچی  |
| اداری تقسیمات | دیار  لیست…
اورومچی — کارامای  — ولایت تورفان  — استان قومول  — ولایت خودگردان سانجی هوئی  — ولایت خودگردان بورتالا مغول  — ولایت خودگردان بایینغولین مغول  — ولایت خودگردان قزل‌سو قرقیز  — ولایت خودمختار ایلی قزاق  — ولایت آق‌سو  — شهرستان کاشغر  — ولایت ختن  — ولایت تاچنگ  — التای پریفکچر  — شیهزی  — الار  — تومشوق  — واژیاکو  — بیتون، سینجیانگ  — تیمنگوان  — شوانگهه  — کوکدالا  — کونیو، سینجیانگ  — هویانگه  — سینجنگ، سین‌کیانگ  — باییانگ  — Caohu   |

حکومت| قوه مقننه |
Xinjiang Uyghur Autonomous Regional People's Congress   |
| شهردار/فرماندار |
Shohrat Zakir  (۲۰۱۵ – ۲۰۲۱) — Erkin Tuniyaz  (۲۰۲۱ – )  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۱٬۶۶۴٬۸۹۷٫۱۷ ک‌م²  |

جمیعت| جمیعت |
۲۱٬۸۱۳٬۳۳۴ (۲۰۱۰) ۲۵٬۸۵۲٬۳۴۵ (Seventh National Population Census of the People's Republic of China ) (۲۰۲۰)  |

دیگر معلومات| محلی زوون | دیار  لیست…
Central Tibetan  — Southern Mongolian  — قرقیزی — قزاقی — اویغوری — Xibe  — زبان آینو  — زبان داگور  — Dongxiang  — زبان اونکی  — زبان ترکی ایلی  — زبان سریکالی  — زبان سالار  — تبتی  |
| جوغرافی کد |
1529047  |
| ایزو 3166 |
CN-XJ — CN-65  |
| وبسایت |
xinjiang.gov.cn (چینکی)  |

**سین کیانگ** که ونه اصلی نوم **شرقی ترکستون** هسته، اتا چین دله‌یِ شه‌گردون (خودمختار) ایالت هسته که ونه مردم تورکی تبار دارننه. سین کیانگ دله اکثراً مسلمون هستنه و این ایالت چین ِشمال‌غربی‌ترین قسمت کَته و قزاقستون و میونی آسیا جه هم‌سامون هسته.

## منابع
# چونگ‌جن

چونگ‌جن

مقوم|
 چینِ امپراتور ۲ اکتبر ۱۶۲۷ – ۲۵ آوریل ۱۶۴۴ (کار سر بمرده ) → تیانچی – Li Zicheng ، خونگ‌گوانگ ، امپراتور شون‌ژی  ← شیننو  ۱۶۲۲ – ۲ اکتبر ۱۶۲۷  |

شخصی معلومات| بزا-روز |
۶ فوریه ۱۶۱۱  پکن  |
| نوم، ماری زوون جه | 朱由檢  (چینی)  |
| بمرده‌په نوم |
欽天守道敏毅剛明敦儉恪儉宏文襄武體仁至孝端皇帝 (qintianshoudaominyigangmingdunjiankejianhongwenxiangwutirenzhixiaoduanhuangdi) 紹天繹道剛明恪儉揆文奮武敦仁懋孝烈皇帝 (shaotianyidaogangmingkejiankuiwenfenwudunrenmaoxiaoliehuangdi) 莊烈愍皇帝 (zhuanglieminhuangdi)  |
| قَورِ سرِ نوم |
思宗  |
| بمردن |
۲۵ آوریل ۱۶۴۴  (33 سال) Jingshan Park   |
| بمردن وضعیت |
خودکشی   |
| بمردن دلیل |
به دار آویختن   |
| مِزار |
Siling Mausoleum (Ming dynasty)   |
| ملیت |
مینگ سلسله  |

خانواده| خانواده |
خانه ژو   |
| پی‌یر |
تای‌چانگ  |
| مار |
Empress Dowager Xiaochun   |
| برار-خاخِر |   لیست…
Princess Suiping  — Princess Daowen  — Daoyi  — Princess Huaishu  — Zhu Huiweng  — Zhu Huiwan  — Zhu Huitai  — Zhu Huiheng  — Zhu Huichang  — Princess Le An  — Princess Ningde  — تیانچی — Zhu Youxu  — Zhu You  — Zhu Youji, Prince Qisi  — Zhu Youmo, Prince Huaihui  — Zhu Youjian   |
| همسرون |
Empress Zhou  Noble Consort Yuan  Tian Xiuying  Ladies of Qingxia   |
| وچون |   لیست…
Princess Kunxing  Zhu Cizhao  Zhu Cijiong  Zhu Cixuan  Zhu Cihuan  Prince Daoliang  Princess Zhaoren  Zhu Cilang  Princess Kunyi  Zhu Cican   |

دیگه چیون| پیشه |
فرمانروای مطلق   |

امضا

**جو یوجیان** (چینی جه: *朱由檢*، که تلفظ وانه: *Zhū Yóujiǎn*) اتا چینی امپراتور، مینگ سلسله جه، بی‌یه. وه ره اسا **چونگ‌جن** نوم جه اشناسنّه. چونگ‌جن سال‌های ۱۶۲۷-۱۶۴۴ حکومت کارده و وقتی بمرده وه ره **جوانگ‌لیه‌مین** لقب هدانه و وه ره سی‌زونگ معبد دله چال هاكردنه.

## منابع

* David Crystal. *The Cambridge Biographical Encyclopedia*. Cambridge University Press, 1995. p.1024. ISBN ‎ISBN 0-521-43421-1.
# آن‌هوئی

آن‌هوئیWikimedia | © OpenStreetMap

نوم| رسمی نوم | 安徽省 (چینی)  |
| محلی نوم | 安徽 (چینی)  |

اداری تقسیمات| کشور |
چین  |
| جورته تقسیمات |
چین  |
| نیشتگا |
هفئی   |
| اداری تقسیمات | دیار  لیست…
هفئی  — واها  — بنگبو  — هواینان  — مانشان  — هوایبی  — تانگلینگ  — انگینگ  — هوانگشان  — چاجوا  — فویانگ  — سوجوا  — لوآن  — بوجوا  — چیجوا  — شوانچنگ   |

حکومت| قوه مجریه |
People's Government of Anhui Province   |
| شهردار/فرماندار |
Li Guoying  (۲۰۱۶ – ۲۰۲۱) — Wang Qingxian  (۲۰۲۱ – )  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۱۳۹٬۰۰۰ ک‌م²  |

جمیعت| جمیعت |
۶۰٬۳۰۰٬۰۰۰ (تخمین ) (۲۰۱۲) ۵۹٬۵۰۰٬۵۱۰ (سرشماری) (۲۰۱۰) ۶۱٬۰۲۷٬۱۷۱ (Seventh National Population Census of the People's Republic of China ) (۲۰۲۰)  |

دیگر معلومات| محلی زوون |
چینی هوی  — زبان چینی گن  — وو  |
| جوغرافی کد |
1818058  |
| ایزو 3166 |
CN-AH — CN-34  |
| وبسایت |
ah.gov.cn  |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون |
استان کوچی  (۱۹۹۴ – )  |

**آن‌هوئی** اتا چین ِاوستان هسته. آن‌هوئی ِمرکز هفئی شهر هسته. این اوستان ۱۳۹٬۴۰۰ ک‌م۲ گتی دارنه.

## منابع
# ۱۹۳۲ زمستونی المپیک

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ۱۹۳۲ زمستونی المپیک |  |

 |
|  |
|

---

 |
|  |
| کشور |  آمریکای متحده ایالات |
| شهر | لیک پلاسید |
| مکان | لیک پلاسید (نیویورک)  |
| قبلی | ۱۹۲۸ زمستونی المپیک  |
| بعدی | ۱۹۳۶ زمستونی المپیک  |
| دوره‌یِ شماره | سومین دوره |
| تاریخ شروع | ۴ فوریه ۱۹۳۲  |
| تاریخ تموم | ۱۵ فوریه ۱۹۳۲  |
| افتتاحیه | فرانکلین دلانو روزولت  |
| شرکت‌کننده‌ئون تعداد |  |
| مختصات | ﻿ / ﻿   |
|  |
| سایت | رسمی سایت (انگلیسی)  |
| ۱۹۲۸ زمستونی المپیک
۱۹۳۶ زمستونی المپیک  |
| کد ره دچی‌ین - دچی‌ین   |

**لیک پلاسید ۱۹۳۲ المپیک** (رسمی انگلیسی نوم: III Olympic Winter Games) اتا تابستونی المپیک ِتورنمنت بی‌یه که سومین کش امریکا دله برگزار بیّه. این مسابقات ۴–۱۵ فوریه ۱۹۳۲ میلادی برگزار بیّه و ونه افتتاح ره فرماندار، فرانکلین روزولت، اعلام هاکرده. این کَش، المپیک دله ۴ ورزش و ۷ رشته وجود داشته و ۲۵۲ نفر، ۱۷تا کشور جه، بمونه و مسابقه هدانه. آخرسری، آمریکا کشوری بی‌یه که ویشترین طلا ره بَیته.

## منابع

* لیک پلاسید، ۱۹۳۲. IOC، هارشی‌یه ۲ آوریل ۲۰۲۳.
* ویکی‌پدیای کارزنون، «Winter Olympic Games»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ۲ آوریل ۲۰۲۳).
# ماکائو

ماکائولوگوپرچمآرم و نشون

نوم| رسمی نوم | 中華人民共和國澳門特別行政區 (چینی) Região Administrativa Especial de Macau da República Popular da China (پرتغالی)  |
| محلی نوم | 澳門特別行政區 **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.** Região Administrativa Especial de Macau (پرتغالی) 澳门 **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.**  |

تاریخچه| بساتن زمون |
۲۰ دسامبر ۱۹۹۹ — ۱۵۵۷  |

اداری تقسیمات| کشور |
چین (۱۹۹۹ – )  |
| جورته تقسیمات |
چین  |

حکومت| قوه مجریه |
Government of Macau   |
| قوه مقننه |
Legislative Assembly of Macau   |
| شهردار/فرماندار |
Ho Iat Seng  (۲۰۱۹ – ۲۰۲۴) — Sam Hou Fai  (۲۰۲۴ – ) — Fernando Chui  (۲۰۰۹ – ۲۰۱۹) — Edmund Ho  (۱۹۹۹ – ۲۰۰۹)  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۱۱۵٫۳ ک‌م²  |
| بلندی |
۲۲ متر  |

جمیعت| جمیعت |
۶۸۲٬۱۰۰ (سرشماری) (۲۰۲۱)  |
| مردها |
۳۱۴٬۱۰۰  |
| زنان |
۳۵۹٬۵۰۰ (تخمین ) (۲۰۲۳)  |

دیگر معلومات| رسمی زوون |
پرتغالی — چینی معیار  — یوئی  |
| محلی زوون |   لیست…
چینی معیار  — چینکی — یوئی — زبان کانتونی  — Macanese  — پرتغالی  |
| پُستی کد |
999078  |
| جوغرافی کد |
1821275 — 1821274  |
| ایزو 3166 |
CN-MO — CN-92  |
| وبسایت |
gov.mo (چینی) gov.mo… (انگلیسی) gov.mo… (پرتغالی)  |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون |   لیست…
کویمبرا (۱۹۹۸ – ) — لیسبون (۱۹۸۲ – ) — پورتو (۱۹۹۷ – ) — سائوپائولو (۲۰۰۰ – ) — شهر بروکسل  (۱۹۹۱ – ) — پرایا (۲۰۰۷ – ) — دانانگ (۲۰۰۶ – ) — ماپوتو — لوآندا — ریو دو ژانیرو — کیتی  — ریسیف — فارو — بخش لینشوپینگ  (۱۹۹۷ – )  |

**ماکائو** اتا جزیره هسه چین جنوبشرقی دله چین جنوبی دریا دله دره. ماکائو اتا خدمختار بخش هسه چین دله که ونه رسمی زبون پرتغالی هسه. ویشتر ونه مردمون کاتولیک مسیحی هسنه. اینتا جزیره ره چین ۵۰۰ سال پیش پرتغال بیته. وه ره تا ۱۰ سال پیش پرتغال گردوندنیه تا اینکه چین بتونسه وه ره دباره شه خاک جمع هکنه.

## منابع

| **چین شهرون** |
| --- |
|
پکن|
شانگهای|
هاربین|
لوتا|
چانگچون|
شنیانگ|
تانگ شان|
تسینان|
نانکن|
هانگچو|
موهو|
تای یوآن|
چنگ چو|
نانکن|
ووهان|
گوانگژو|
چونگچینگ|
هونگ کونگ|
چان کیانگ|
کون مینگ|
تالی|
چنگتو|
سیان|
سیتیان|
فوهای|
اورومچی|
کاشغر|
لاسا|
پاتانگ |  |
# ئیرونی تبارون

| ایرانی تبارون |
| --- |
| رجه | مهاجرت‌های هندواروپاییان |
| جمیعت | ۲۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| زوونی که کار زندنه | ایرانی زوونون |
| موضوع مطالعه‌شده در | ایران‌شناسی |
| این صفحه‌یِ آیتم ره ویکی‌دیتا دله هارشین  |

**ئیرونی تبارون (اینگلیسی جه: *Iranic peoples*)** مردمونی ره گنه که وشون زبون یا تبار ئیرون جا بوئه.ئیرونی تبار طایفه همه ئیرون دله زندگی نکننه. وشون آسیا دله پخش هسنه.

## زبون

ئیرونی تبارون زبون همه اتا از ئیرونی زبونون هسه. ئیرونی زبونون چندتا گت دسته بونه که کهن ئیرونی زبونون، میونی ئیرونی زبونون و نو ئیرونی زبونون هسه. جوغرافیایی نظر جا بونه بوتن که ئیرونی زبونون سه دسته شمالغربی، غربی، نیشته گاهی ره قسمت بونه.

## جا

ئیرونی تبارون ویشتر کشورون ایران، افخانئون، تاجیکستون، چین، روسیه، میونی آسیا دله، قفقاز دله، تورکیه دله و عیراق دله درنه.

## آذریون

چنتا از ئیرونی تبارون طایفه هم وشون زبون ئیرونی زبون نیه و ولی وشون ئیرونی تبارون هسنه. وشون نخست اتا ئیرونی زبون داشتنه ولی پس از چند تا دلیل مایه بیه که وشون زبون دگرگون بوو. مثلا آذریون نخست ئیرونی زبون داشته ولی سپس وشون زبون تورکی بیه.