Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# پیوری

**پیوری** مازرونی زوون دله همراهی هاکردن معنی ره دِنه و مازرون موسیقی دله، **پیوری‌کر** یا **په‌خون** گروهی ره گنه که اصلی خونش‌کر (سرخون) ره همراهی کنّه.

## منابع
# لئون (فرانسه)

لئونآرم و نشون

نوم| رسمی نوم | Laon (فرانسوی)  |

اداری تقسیمات| کشور |
فرانسه  |
| جورته تقسیمات |
انه  — Crown lands of France   |
| مرکزیت |   لیست…
انه  — canton of Laon-Nord  — canton of Laon-Sud  — بخش لان  — canton of Laon-2  (۲۰۱۵ – ) — -1  (۲۰۱۵ – )  |

حکومت| شهردار/فرماندار |
Antoine Lefèvre  (۲۰۰۱ – ۲۰۱۷)  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۴۲ ک‌م²  |
| بلندی |
۸۳ متر — ۶۳ متر — ۱۸۳ متر — ۸۶ متر  |

جمیعت| جمیعت |
۲۴٬۲۲۰ (سرشماری) (۲۰۲۳)  |
| مردها |
۱۱٬۹۰۰  |
| زنان |
۱۲٬۹۷۶ (سرشماری) (۲۰۱۷)  |

دیگر معلومات| پُستی کد |
02000  |
| جوغرافی کد |
3007477  |
| وبسایت |
laon.fr (فرانسوی)  |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون |
زواتاو  (۱۹۷۲ – ) — وینچستر  (۱۹۹۴ – )  |

**لئون (فرانسه)** اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ انه دله دره. اینتا شهر پیکاردی ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۲۶٬۵۲۲ نفر جمعیت داشته.

## وابسته جستارون

* فرانسه
* فرانسه شهرون فهرست

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «List\_of\_communes\_in\_France\_with\_over\_20,000\_inhabitants\_(2006\_census)»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ۲۵ آگوست ۲۰۱۲).
# ۲۴ ژوئن

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| مه | **ژوئن** | ژوئیه |
|  |  |  |  |  |  |  |
| ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ |
| ۸ | ۹ | ۱۰ | ۱۱ | ۱۲ | ۱۳ | ۱۴ |
| ۱۵ | ۱۶ | ۱۷ | ۱۸ | ۱۹ | ۲۰ | ۲۱ |
| ۲۲ | ۲۳ | ۲۴ | ۲۵ | ۲۶ | ۲۷ | ۲۸ |
| ۲۹ | ۳۰ |
|  \* \* میلادی تقویم \* \*  |

**۲۴ ژوئن** روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه ۱۷۵اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، ۱۷۶اُمین روز إستِنه. ۲۴ ژوئن جه، تا خانه سال سَر بوو، ۱۹۰ روز کار دارنه.

## اتفاقات

## دپیته چرخه‌تو

* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۲۴ ژوئن

## بریم بگردستن

* BBC: On This Day
* The New York Times: On This Day
# سائو ژرونیمو

سائو ژرونیمو
**سائو ژرونیمو** (پرتغالی: *São Jerônimo*) اتا برزیل ره شهر هسته که ریوگرانده دو سول منطقه شٮنه. سائو ژرونیمو گتی ۹۳۷٫۰۴۹ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۲۱۰۲۸ نفر هسته.

## منابع

* «São Jerônimo» ‎(چن زوونه)‎. ویکی‌دیتا. هارشی‌یه بیی ۲۱ مه ۲۰۲۵ گادِر.
# برن

برن (شهر)پرچمآرم و نشونWikimedia | © OpenStreetMap

نوم| رسمی نوم | Bern **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.**  |
| محلی نوم | Bern (آلمانی) Berne (فرانسوی) Berna (ایتالیایی) Berna **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.**  |

تاریخچه| بساتن زمون |
۱۱۹۱  |

اداری تقسیمات| کشور |
سوییس  |
| جورته تقسیمات |
Bern-Mittelland administrative district   |
| مرکزیت |
سوییس (۱۸۴۸ – ) — برن کانتون  |
| اداری تقسیمات | دیار  لیست…
Breitenrain-Lorraine  — Bümpliz-Oberbottigen  — Inner City  — Kirchenfeld-Schosshalde  — Länggasse-Felsenau  — Mattenhof-Weissenbühl   |

حکومت| شهردار/فرماندار |
Marieke Kruit  (۲۰۲۵ – )  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۵۱٫۶۲ ک‌م² (۲۰۰۴)  |
| بلندی |
۵۴۲ متر  |

جمیعت| جمیعت |
۱۳۶٬۹۸۸ (سرشماری) (۲۰۲۳)  |

دیگر معلومات| زمونی ناحیه |
یوتی‌سی ۱:۰۰+   |
| تابستونی ساعت |
یوتی‌سی ۲:۰۰+   |
| رسمی زوون |
آلمانی  |
| پُستی کد | دیار  لیست…
3000 — 3001 — 3003 — 3004 — 3005 — 3006 — 3007 — 3008 — 3010 — 3011 — 3012 — 3013 — 3014 — 3015 — 3018 — 3019 — 3020 — 3024 — 3027 — 3029 — 3030  |
| تلفن پیش‌شماره |
031  |
| جوغرافی کد |
7285212  |
| پلاکِ کد |
BE  |
| وبسایت |
bern.ch (آلمانی) bern.ch… (فرانسوی) bern.ch… (ایتالیایی) bern.ch… (انگلیسی)  |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون | دیار  لیست…
وین — زالتسبورگ  (۲۰۰۷ – ۲۰۰۸) — وادوتس — بنونتو  — سانتو دومینگو  — نیو برن  — Bernville  — کییف (۲۰۱۹ – ) — دنیپرو  (۲۰۰۸ – )  |

**برن** اتا شهر هسته که سوییس ِکشور ره نیشتگا هسته. این شهر برن کانتون ِمرکزی شهر هسته. برن دله آلمانی و فرانسوی زوون رسمی هستنه.

## منابع
# ۱۹۱۸

|  |  |
| --- | --- |
| **قرن:**  | قرن ۱۹ - **قرن ۲۰** - قرن ۲۱ |
| **دهه:** |  ‎۱۸۸۰  ‎۱۸۹۰  ‎۱۹۰۰  ‎۱۹۱۰  ‎۱۹۲۰  ‎۱۹۳۰  ‎۱۹۴۰   |
| **سال:** | ‎۱۹۱۵ ‎۱۹۱۶ ‎۱۹۱۷ - **‎۱۹۱۸** - ‎۱۹۱۹ ‎۱۹۲۰ ‎۱۹۲۱ |

**سال ۱۹۱۸ دیگر تقویم‌ها جه**| **میلادی گریگوری** | ۱۹۱۸  |
| **تبری** | ۱۴۲۹ – ۱۴۳۰ |
| **هجری شمسی** | ۱۲۹۶ – ۱۲۹۷ |
| **هجری قمری** | ۱۳۳۶ – ۱۳۳۷ |
| بهایی | ۷۴ – ۷۵ |
| کبیسه؟ | نا |
| رُم بساته بیّن په | ۲۶۷۱ |
| ارمنی | ۱۳۶۷ - ԹՎ |
| بربری | ۲۸۶۸ |
| بودایی | ۲۴۶۲ |
| برمه‌ای | ۱۲۸۰ |
| رومی | ۷۴۲۶ – ۷۴۲۷ |
| قبطی | ۱۶۳۴ – ۱۶۳۵ |
| اتیوپیایی | ۱۹۱۰ – ۱۹۱۱ |
| عبری |  ۵۶۷۸ – ۵۶۷۹  |
| هندی |  |
|  - ویکرم سموت | ۱۹۷۳ – ۱۹۷۴ |
|  - ملی هند | ۱۸۴۰ – ۱۸۴۱ |
|  - کالی یوگا | ۵۰۱۹ – ۵۰۲۰ |
| هولوسین | ۱۱۹۱۸ |
| کره‌ای | ۴۲۵۱ |
| خورشیدی تایلندی | ۲۴۶۱ |
| ه • گ • د |

**۱۹۱۸** میلادی تقویم ِاتا سال هسته. چینی‌ها، شه تقویم جه، ۱۹۱۸ ره اسب ِسال دونستنه.
این سال کبیسه نیه.

## دکته‌ئون

## بزائه‌ئون

## بمرده‌ئون

## منابع
# دیونیسیوس

دیونیسیوس

مقوم|  پاپ (25) ۲۲ ژوئیه ۰۲۵۹ – ۲۶ دسامبر ۰۲۶۸ → سیکتوس دوم – فلیکس اول ←  |

شخصی معلومات| ناحیه |
روم امپراتوری  |
| بزا-روز |
۰۲۰۰  روم امپراتوری  |
| بمردن |
۲۶ دسامبر ۰۲۶۸  (67/68 سال) رم (روم امپراتوری )  |
| ملیت |
روم باستان   |
| کار محل |
رم  |
| گپ بزوئن زوون |
باستان یونانی زوون  |
| دین |
کاتولیک کلیسا  |
| تقدیس رتبه |
قدیس   |

دیگه چیون| پیشه |
کشیش کاتولیک   |

**دیونیسیوس** (انگلیسی جه: *DIONYSIUS*) رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه یونان دله دنیا بموئه و۲۲ جولای ۲۵۹ تا ۲۶ دسامبر ۲۶۸ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.

## منابع

Wikipedia contributors, "List of popes," Wikipedia, The Free Encyclopedia,  (accessed February 9, 2009).

## وابسته جستارون

* پاپ
* روم کاتولیک کلیسای پاپون فهرست
# والنتین (پاپ)

والنتین

مقوم|  پاپ (100) ۴ سپتامبر ۰۸۲۷ – ۱۰ اکتبر ۰۸۲۷ (گرگوریان) → اوژن دوم – گرگوری چاروم ←  |

شخصی معلومات| بزا-روز |
۰۷۸۰  رم  |
| نوم، ماری زوون جه | Valentinus  (لاتین)  |
| بمردن |
۱۰ اکتبر ۰۸۲۷  (46/47 سال) رم  |
| مِزار |
باسیلیکا د سن پیترو  |
| کار محل |
رم ایالات پاپی   |
| دین |
کاتولیک کلیسا  |

دیگه چیون| پیشه |
کشیش کاتولیک   |

**والنتین (پاپ)** (انگلیسی جه: *PapaVALENTINUS*) رم کاتولیک کلیسای پاپ بی‌یه. وه رم دله دنیا بموئه وآگست ۸۲۷ تا سپتامبر ۸۲۷ گادِر، اتا پاپ مِقوم ره داشته.

## منابع

Wikipedia contributors, "List of popes," Wikipedia, The Free Encyclopedia,  (accessed February 9, 2009).

## وابسته جستارون

* پاپ
* روم کاتولیک کلیسای پاپون فهرست
# ۱۷۵۷

|  |  |
| --- | --- |
| **قرن:**  | قرن ۱۷ - **قرن ۱۸** - قرن ۱۹ |
| **دهه:** |  ‎۱۷۲۰  ‎۱۷۳۰  ‎۱۷۴۰  ‎۱۷۵۰  ‎۱۷۶۰  ‎۱۷۷۰  ‎۱۷۸۰   |
| **سال:** | ‎۱۷۵۴ ‎۱۷۵۵ ‎۱۷۵۶ - **‎۱۷۵۷** - ‎۱۷۵۸ ‎۱۷۵۹ ‎۱۷۶۰ |

**سال ۱۷۵۷ دیگر تقویم‌ها جه**| **میلادی گریگوری** | ۱۷۵۷  |
| **تبری** | ۱۲۶۸ – ۱۲۶۹ |
| **هجری شمسی** | ۱۱۳۵ – ۱۱۳۶ |
| **هجری قمری** | ۱۱۷۰ – ۱۱۷۱ |
| بهایی | −۸۷ – −۸۶ |
| کبیسه؟ | نا |
| رُم بساته بیّن په | ۲۵۱۰ |
| ارمنی | ۱۲۰۶ - ԹՎ |
| بربری | ۲۷۰۷ |
| بودایی | ۲۳۰۱ |
| برمه‌ای | ۱۱۱۹ |
| رومی | ۷۲۶۵ – ۷۲۶۶ |
| قبطی | ۱۴۷۳ – ۱۴۷۴ |
| اتیوپیایی | ۱۷۴۹ – ۱۷۵۰ |
| عبری |  ۵۵۱۷ – ۵۵۱۸  |
| هندی |  |
|  - ویکرم سموت | ۱۸۱۲ – ۱۸۱۳ |
|  - ملی هند | ۱۶۷۹ – ۱۶۸۰ |
|  - کالی یوگا | ۴۸۵۸ – ۴۸۵۹ |
| هولوسین | ۱۱۷۵۷ |
| کره‌ای | ۴۰۹۰ |
| خورشیدی تایلندی | ۲۳۰۰ |
| ه • گ • د |

**۱۷۵۷** میلادی تقویم ِاتا سال هسته که کبیسه نیه.
این سالِ اولین‌روز (۱ ژانویه) شمبه بی‌یه.

## دکته‌ئون

## بزائه‌ئون

## بمرده‌ئون

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «1757»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی 1 May 2024).
# ۱۸۵۳

|  |  |
| --- | --- |
| **قرن:**  | قرن ۱۸ - **قرن ۱۹** - قرن ۲۰ |
| **دهه:** |  ‎۱۸۲۰  ‎۱۸۳۰  ‎۱۸۴۰  ‎۱۸۵۰  ‎۱۸۶۰  ‎۱۸۷۰  ‎۱۸۸۰   |
| **سال:** | ‎۱۸۵۰ ‎۱۸۵۱ ‎۱۸۵۲ - **‎۱۸۵۳** - ‎۱۸۵۴ ‎۱۸۵۵ ‎۱۸۵۶ |

**سال ۱۸۵۳ دیگر تقویم‌ها جه**| **میلادی گریگوری** | ۱۸۵۳  |
| **تبری** | ۱۳۶۴ – ۱۳۶۵ |
| **هجری شمسی** | ۱۲۳۱ – ۱۲۳۲ |
| **هجری قمری** | ۱۲۶۹ – ۱۲۷۰ |
| بهایی | ۹ – ۱۰ |
| کبیسه؟ | نا |
| رُم بساته بیّن په | ۲۶۰۶ |
| ارمنی | ۱۳۰۲ - ԹՎ |
| بربری | ۲۸۰۳ |
| بودایی | ۲۳۹۷ |
| برمه‌ای | ۱۲۱۵ |
| رومی | ۷۳۶۱ – ۷۳۶۲ |
| قبطی | ۱۵۶۹ – ۱۵۷۰ |
| اتیوپیایی | ۱۸۴۵ – ۱۸۴۶ |
| عبری |  ۵۶۱۳ – ۵۶۱۴  |
| هندی |  |
|  - ویکرم سموت | ۱۹۰۸ – ۱۹۰۹ |
|  - ملی هند | ۱۷۷۵ – ۱۷۷۶ |
|  - کالی یوگا | ۴۹۵۴ – ۴۹۵۵ |
| هولوسین | ۱۱۸۵۳ |
| کره‌ای | ۴۱۸۶ |
| خورشیدی تایلندی | ۲۳۹۶ |
| ه • گ • د |

**۱۸۵۳** میلادی تقویم ِاتا سال هسته که کبیسه نیه.
این سالِ اولین‌روز (۱ ژانویه) شمبه بی‌یه.

## دکته‌ئون

## بزائه‌ئون

## بمرده‌ئون

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «1853»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی 1 May 2024).
# جنوبی هلند

جنوبی هلندپرچمآرم و نشون

نوم| نومِ ریشه |
هلند   |
| محلی نوم | Zuid-Holland (هلندی)  |

تاریخچه| بساتن زمون |
۱۸۴۰  |

اداری تقسیمات| کشور |
هلند  |
| جورته تقسیمات |
هلند  |
| نیشتگا |
لاهه  |
| اداری تقسیمات |   لیست…
البلاسردام  — البراندسوارد  — آلفن آن درین  — بارن‌درخت  — بوده‌خرافن-ریوویک  — Voorne aan Zee  — کاپله ان‌دن ایسل  — دلفت  — دوردرخت  — خوری-افرفلاکی  — خورینخم  — خاودا  — هاردینکس‌فلد-خیسن‌دام  — هندریک-ایدو-آمباخت  — هیله‌خوم  — کاخ ان‌براسم  — کات‌ویک  — کریمپن ان‌دن ایسل  — لانسینگرلاند  — لیدن  — لیدردورپ  — لیدسخندام-فوربورخ  — لیسه  — ماس‌اسلایس  — میدن-دلف‌لاند  — نیوکوپ  — نوردویک  — اوخست‌خیست  — پاپن‌درخت  — پین‌آکر-نوت‌دورپ  — ریدرکرک  — ریس‌ویک  — Rotterdam  — اسخیدام  — اسلی‌درخت  — تیلینگن  — فلاردینگن  — فورسخوتن  — وادینکس‌فین  — واسنار  — وستلاند  — زوترمیر  — زوترواده  — زایدپلاس  — زووین‌درخت  — Nissewaard  — کریمپنروارد  — هوکشه وارد  — مولن لندن  — لاهه — نوردویکرهات  — آد-بیرلاند  — بینن‌ماس  — کورن‌دیک  — کرومسترین  — استرین  — خیسن‌لاندن  — مولن‌وارد  — Bernisse  — اسپیکنیسه  — Bergambacht  — Nederlek  — Ouderkerk  — اسخون‌هوفن  — فلیست  — بوسکوپ  — Rijnwoude  — دیرکس‌لاند  — Goedereede  — Middelharnis  — Oostflakkee  — Graafstroom  — Liesveld  — نیو-لکرلند  — روزن‌بورخ  — بوده‌خرافن  — ریوویک  — موردرخت  — نیوورکرک  — Zevenhuizen-Moerkapelle  — الکماد  — Jacobswoude  — برخسن‌هوک  — رودنریس  — بلیس‌ویک  — 's-Gravendeel  — Liemeer  — تر آر  — رینس‌بورخ  — Valkenburg  — وارموند  — ساسن‌هیم  — فورهاوت  — اس‌خرافن‌زانده  — De Lier  — Monster  — Naaldwijk  — واترینگن  — ماس‌لاند  — اسخیپ‌لایدن  — Heerjansdam  — former Nootdorp  — پین‌آکر  — لیدسخندام  — Voorburg  — لیردام  — زیدریک  — فیانن  — بریله  — وست‌فورنه  — هله‌فوت‌اسلایس   |

حکومت| قوه مجریه |
Provincial Executive of South Holland   |
| شهردار/فرماندار |
Wouter Kolff  (۲۰۲۴ – )  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۳٬۴۱۸٫۵ ک‌م²  |

جمیعت| جمیعت |
۳٬۵۷۷٬۰۳۲ (۲۰۱۳)  |

دیگر معلومات| محلی زوون |
زیلاندی  — هلندی  |
| جوغرافی کد |
2743698  |
| ایزو 3166 |
NL-ZH  |
| پلاکِ کد |
H — HZ — HX  |
| وبسایت |
zuid-holland.nl (هلندی)  |

**جنوبی هلند** اتا هلند ره اوستان هسته. ونه مرکزی شهر لاهه و ونه گت‌ترین شهر روتردام هسته. این ولایت گتی *(= مساحت)* ۳٬۳۰۸ ک‌م۲ و ونه جمیعت، سال ۲۰۲۰ سرشماری گته، ۳٬۷۰۸٬۶۹۶ نفر هسته.

## دپیته چرخه‌تو

* هلند اوستان‌های فهرست

## منابع
# پاپیامنتو

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | پاپیامنتو |  |

 |
| Papiamentu، Papiamento |
|  |
|

---

 |
| گنش‌کرون |  |
| کشور |  |
| خط | لاتین خط  |
| خانواده | موجود + موجود
	- انتزاعی چی‌ئون
		* languoid (en)
			+ زوون
				- آدمی زوون
					* زبان طبیعی (fa)
						+ contact language (en)
							- pidgin or creole (en)
								* Portuguese-based creole languages (en)
									+ Afro-Portuguese creoles (en)
										- Upper Guinea Creole (en)
											* پاپیامنتو
 |
| ایزو 639-2 |  |
| ایزو 639-3  |  |
|  |
|

---

 |
|  **این زوونِ ویکی‌پدیا** |
| کد ره دچی‌ین - دچی‌ین   |

**پاپیامنتو** اتا کریول زوون هسته که هلند مستعمرات دله (کوراسائو، آروبا و...) ونجه گپ زنّه. اینتا زوون پرتغالی و آفریخایی زوونون سر جه بساته بیّه و ونه دله ایسپانیولی و هلندی واژگون هم خله دره.

## منابع
# باروخ اسپینوزا

باروخ اسپینوزا

مقوم|
باروخ (بندیکت) د اسپینوزا |

شخصی معلومات| ناحیه |
فلسفه قرن هفدهم   |
| بزا-روز |
۲۴ نوامبر ۱۶۳۲، آمستردام آمستردام  |
| نوم، ماری زوون جه | Benedito de Espinosa  (پرتغالی)  |
| لقب |
بنتو |
| بمردن |
۲۱ فوریه ۱۶۷۷، لاهه |
| بمردن دلیل |
سل   |
| مِزار |
Nieuwe Kerk   |
| ملیت |
هلند جمهوری  |
| کار محل |
لاهه (۱۶۶۹ – ۱۶۷۷) رینس‌بورخ  (۱۶۶۳ – ۱۶۶۳) آمستردام (۱۶۶۰ – ۱۶۶۰) Voorburg  (۱۶۶۳ – ۱۶۶۹)  |
| تحصیلات |
دانشگاه لیدن   |
| ماری زوون |
پرتغالی  |
| گپ بزوئن زوون |   لیست…
لاتین — عبری — ایتالیایی — فرانسوی — ایسپانیولی — پرتغالی — هلندی  |
| زوونی که نوشته |
فرانسوی — هلندی — لاتین  |
| دین |
همه خدایی |
| هویت |
سفاردی‌ها   |

خانواده| پی‌یر |
Miguel de Espinoza   |
| مار |
Hanna Debora d'Espinoza   |

دیگه چیون| پیشه‌ئون |   لیست…
فیلسوف  Bible translator  grinder of lenses  کارشناس سیاسی  زبان‌دان  متخصص الهیات  عینک‌سازی   |
| استاد |
Franciscus van den Enden  (۱۶۵۷ – ۱۶۵۷)  |
| شاگرد |
گوتفرید لایبنیتز  |
| تحت تأثیر |   لیست…
رنه دکارت — پارمنیدس — موسی بن میمون  — زنوفان  — نیکولو ماکیاولی — ابن طفیل  — نیکولا مالبرانش  — جوردانو برونو  — فرانسیس بیکن  — تامس هابز — ابن رشد  — دموکریتوس — اپیکوروس — لوکرتیوس  — حسدای کرسکاس  — بوعلی سینا — افلاطون — ارسطو  |
| تخصص |
فلسفه — فلسفه اخلاق  — اپیستمولوژی — متافیزیک   |
| رِمبِش |
خردگرایی  — فلسفه غربی   |
| عضو | * Collegiants  (۱۶۶۰ – ۱۶۶۳)
 |

اعمال| مهمترین کارون |
اخلاق، رساله الهی سیاسی |
| مجموعه کارون |
موزه اشتدلیک آمستردام  خانه آنه فرانک   |

امضاپلاک بنویشتقور عکس

**باروخ اسپینوزا** که بعدها وه ره بائوتنه **بندیکت دِ اسپینوزا** (بزائه‌یِ ۱۶۳۲ - بمرده‌یِ ۱۶۷۷) اتا هلندی فیلسوف بی‌یه. ونه آثار تا اون گادِر که زنده بی‌یه، دَرک نَیینه و بعد اینکه بمرده، خله مشهور بگردسته. اسا، اسپینوزا قرن هیژدهم ِمعروفترین فیلسوفون و دین ِنقدکَرون جه حیساب اِنه. اسپینوزایِ مهمترین کتاب اخلاقیات هسته که دکارت ِدِگونه باوری ره به چالش کَشِنه. هگل شه هم‌دوره‌یی فیلسوفون ره گاته: «شما یا اسپینوزایِ په‌روو هستنی یا اینکه اصلاً فیلسوف نینی.»

وه اتا یهودی خانواده دله دنیا بموئه که پرتغال دله دَیینه، ولی چون اون گادِر بعضی دولِتون یهودها ره اذیت کاردنه، وشون مجبور بَیینه بورِن هلند. اسپینوزا عهد عتیق ره کامل بَلِد بی‌یه و دینی مسائل ره خار دونِسته ولی ۲۳ سالگی گادِر بائوته که این کتابون اصل نتونّه بائِن و همینسه مرتد بیّه. پیش از اون که یهودون وه ره طرد هاکِنِن حتی کاتولیک کلیسا و پروتستانیون ونه کتابون ره ممنوع اعلام هاکردنه و ونه کتابون ره تَش زونه.

ونه کار این بی‌‍یه که چشمی عدسی بتراشه و ونه زندگی آروم بی‌یه. وه شه ارث ره هِدائه شه خاخِر ره و حتی هیچ جایزه و نشونی ره قبول نَکارده. اسپینوزا سن ۴۴ سالگی دله، ظاهراً بخاطر ریوی مریضی، سل یا سیلیکوز بمرده.

## منابع

* دورانت، ویل. «فصل چهارم». *تاریخ فلسفه*. ترجمهٔ عباس زریاب. چاپ هجدهم، تهران: شرکت انتشارات علمی فرهنگی، تابستان ۱۳۸۴، ISBN 964-445-005-1. ‏
* دویچه وله - بهرام محیی
* ایران لیبرال بهرام محیی
# مانش کانال

مانش کانالEnglish Channel **زوون ِکُد ره اشتباه بنویشتی.**
la Manche (فرانسوی)

جوغرافی| مختصات | ﻿ / ﻿  |
| جزء |
اطلس اوقیانوس  |
| قاره |
اوروپا قاره  |
| کشور |
بریتانیا — فرانسه  |
| اداری تقسیمات |   لیست…
آب‌های آزاد  — بریتانیا — فرانسه — گرنزی — جرسی  |

ئو خَوِری| نوع |
استریتو — دریو  |
| روخنه مصب |   لیست…
Arguenon  — Bresle  — کانش  — رودخانه کوئنون  — Dives  — Douve  — Helford River  — Léguer  — اورن  — Rance  — رود ایوون  — ریور دارت  — River Exe  — River Rother  — River Teign  — رودخانه سه  — Sélune  — Seulles  — Soulles  — Touques  — Trieux  — Vire  — Arques  — Authie  — Ay  — Bô  — Beaulieu River  — Becque d'Hardelot  — Biez Jean  — Boscq  — Buddle Brook  — Carnon River  — Corfe River  — Dark Water  — Divette  — Dourdu  — Dourduff  — Douron  — Dun  — Durdent  — Eastern Yar  — Flèche  — Frémur Est  — Frémur Ouest  — Gerfleur  — Gouët  — Gouessant  — Gris  — Guébriand  — Guillec  — Horn  — Ic  — Jaudy  — Kerdu  — Lerre  — Liane  — Penzé  — Poult  — Quillimadec  — Red River  — River Adur  — رود آرون  — رود آوون  — River Axe  — River Bourne  — River Bride  — River Brit  — River Char  — River Clyst  — رود کاکمر  — ریور دور، کنت  — River Erme  — رود فال  — River Fowey  — River Frome  — River Lavant  — رود لو  — River Otter  — رود اوز، ساسکس  — River Piddle  — River Seaton  — River Sid  — رودخانه سم  — River Wallington  — River Wey  — River Yealm  — Rivière de Morlaix  — Roscoat  — Saâne  — La Saigne  — Saire  — Scie  — سن — Sherford River  — Sienne  — Sinope  — Slack  — St Austell River  — Thar  — Valmont  — Vanlée  — Veules  — Warenne  — Western Yar  — Wimereux  — Yères  — Yar   |

اِندا-وَر-اِندا| طول |
۵۶۰ کیلومتر (fa)   |
| جولی | * ۱۸۰ متر
 |

**مانش کانال** اتا تنگه هسته که بریتانیا و اوروپا ره سیوا کنده. این تنگه‌یِ شمال انگلیس و ونه جنوب فرانسه درنه. غرب جه سلتیک دریا و اطلس اوقیانوس ره راه دارنه و شرق جه شمال دریا ره رسنه. مانش کانال ۵۶۰ کیلومتر درازی دارنه و ونه پهنی ۲۴۰ کیلومتر هسته که تنگ‌ترین جا، ونه پهنا تا ۳۴ کیلومتر هم رسنه.

## منابع

* انگلیسی ویکی‌پدیا
# شخ

**شخ یا ملّا** کسی هسته کا دینی اردون و آمجکون ره درسی دونده و ونه کار تبلیق، تلویج، حفس و دین جا دفاء هاکردن هسه.

چب جه راس ور: جورج کری، کانتربری گت اسقف (۱۹۹۱–۲۰۰۲)؛ جاناتان ساکس، گتنا هاخام؛ مصطفی سریک، بوسنی گت مفتی؛ جیم والیس. اقتصادی جهونی مجمه ۲۰۰۹ داووس دله، سئیس
لاوِ مئیر، ایسرائیل هاخام
## زرتوشتی

زرتوشتی کیش شخ اصطلاحا موبد یا موغ بونه. موبد واجک ریشک ونه اصل موغبد بیه یهنی موغان یا شه شخون گتنا و اول موبد کرتیر بیه.

## جوهود

جوهود دله شه شخون ره گننه هاخام.

## مسیحیک

بارونی ادیک گت اسقف، مسیحیون اتا گت شخون
مسیحیون میون شخون وشه خله نومون دره. کاتولیک‌شون مرد شخون ره گننه، پئر یا کشیش . در کاتولیک کلیسا، ملاباجی ندارنه.دیرون یا صومه‌ئون دله کا زاهد زنکون و مردکون زیوش و نماج جگا هسته، مردون ره، برار و پئر، و زنون ره خاخر و مار، ونگ دنه.

پروتستان دله،شخ و دی ملاباجی ره، کشیش و چپون ونگ دنه. البته ونه چپون ونگ هادن امبا ایرون دله غفلت سر دشت مسیحی شخون ره کشیش ونگ دنه و اتی گدرون دی شه خد ره گننه کشیش تا شایسی اعتبار بیرن امبا کشیش نوم ره سنتی کلیسا مردکون وسه کار زنده دکلون.

## اسلوم

اسلام دله، شیعه شخون ره، آخوند، ملّا، شخ، حجت الاسلام و المسلمین و گت رتبه دله، آیت‌الله و آیت‌الله‌العظمی بهوت بونه؛ امبا سنی شخون، ماموستا و گت رتبه دله، مولوی و ای گت تر بوئن، مولانا ونگ دننه. ماموستا، کردی واجکه وونه مهنا استا یا ملا(مَلّم) هسته کردنشین شر دله، شخون ره گننه. مولوی واجک، یاء اضافه بین مولا واجک په خار بیه. این اصطلاح، ایرون شرقی شر ور ویا ایرون شرق ور سامونون، اونانی که دینی ذونش دله گت آدم بینه ره گننه. مولانا یهنی امه گتنا کا ویشتر فاضل مردکون و گت آدمون وسه کار بزه بونه و مولانا رتبه مولوی تون بالاتره

## بائی

بائی کیش دله شخ ندارنه و دشت آدمون ونه کیش و دین ره تبلیق هاکنن.
# بوریس ویان

بوریس ویان

شخصی معلومات| بزا-روز |
۱۹۲۰ میلادی Ville-d'Avray   |
| نوم، ماری زوون جه | Boris Vian  (فرانسوی)  |
| تولدِ نوم | Boris Endriu Vian  (فرانسوی)  |
| رسمی نوم |
Boris Vian |
| مستعار نوم |   لیست…
Bison Ravi Andy Blackshick Xavier Clarke S. Culape Aimé Damour Michel Delaroche Joëlle Du Beausset Gérard Dunoyer Jules Dupont Bison Duravi Fanaton Hugo Hachebuisson Zéphirin Hanvélo Onuphre Hirondelle Amélie de Labmineuse Odile Legrillon Otto Link Thomas Quan Eugène Minoux Gédéon Molle Josèfe Pignerole Adolphe Schmürz Vernon Sullivan Lydio Sincrazi Anna Tof Anna Tof de Raspail Claude Varnier Boriso Viana  |
| بمردن |
۱۹۵۹ میلادی |
| بمردن دلیل |
قلب هرستائن  |
| مِزار |
cimetière de Ville-d'Avray   |
| ملیت |
فرانسوی  |
| تحصیلات |
دبیرستان کوندورسه  Lycée Hoche  ( - ۱۹۳۵) École Centrale Paris  (۱۹۳۹ - ۱۹۴۲)  |
| ماری زوون |
فرانسوی  |
| گپ بزوئن زوون |
فرانسوی  |

خانواده| برار-خاخِر |
Alain Vian   |
| همسرون |
Michelle Vian  (۱۹۴۱ - ۱۹۵۲) اورسولا ویان-کوبلر  (۱۹۵۴ - ۱۹۵۹)  |
| وچون |
Patrick Vian  Carole Vian   |

دیگه چیون| پیشه |
نویسنده، شاعر، ترانه‌سرا، خواننده، موسیقی‌دان، نقاش و آهنگساز |
| کارفرما |
Association Française de Normalisation  (۱۹۴۲ – ۱۹۴۶) فیلیپس رکوردز   |
| تحت تأثیر |
ژان‌پل سارتر — سیمون دوبووار — لویی-فردینان سلین   |
| تخصص |   لیست…
هنرهای نمایشی  — ساز — دراما  — روزنامه‌نگاری  — ترجمه  — بازیگری  — نقد ادبی  — نقاشی  — literary activity  — نثر   |
| رِمبِش |
Zazou   |
| عضو | * Hot Club de France
* College of 'Pataphysics  (۱۹۵۲ – )
 |
| ساز |
ترومپت  — وؤکال  |
| هنری سبک |
جاز  |
| وبسایت |
borisvian.org (فرانسوی)  |

اعمال| مهمترین کارون |   لیست…
* Le Chasseur français
* Le Goûter des généraux
* Les Bâtisseurs d'empire
* Série blême
* Chroniques du menteur
* Cinémassacre
* (۱۹۴۶) کف‌گلس روزها
* (۱۹۴۶) I Spit on Your Graves
* (۱۹۴۷) Autumn in Peking
* (۱۹۴۷) Vercoquin and the Plankton
* (۱۹۴۹) Cantilènes en gelée
* (۱۹۴۹) Les Fourmis
* (۱۹۵۰) L'Équarrissage pour tous
* (۱۹۵۰) The Red Grass
* (۱۹۵۱) Manuel de Saint-Germain-des-Prés
* (۱۹۵۳) Heartsnatcher
* (۱۹۵۳) Le Chevalier de neige
* (۱۹۵۴) Le Déserteur
* (۱۹۵۵) La Java des bombes atomiques
* (۱۹۵۶) Fais-moi mal Johnny
* (۱۹۵۸) En avant la zizique… et par ici les gros sous
* (۱۹۶۰) Faut rigoler
* (۱۹۶۲) Je voudrais pas crever
* (۱۹۶۵) Les Lurettes fourrées
* (۱۹۶۶) Turmoil in the Swaths
* (۱۹۷۰) Le Loup-garou
* (۱۹۷۰) Tête de méduse
* (۱۹۷۶) Contes de fées à l'usage des moyennes personnes
* (۱۹۸۰) Écrits pornographiques
* (۱۹۸۱) Le Ratichon baigneur
 |
| معروفترین آهنگ |
Boris Vian discography   |
| جوایز | * satrape du Collège de 'Pataphysique  (۱۱ مه ۱۹۵۳)
* Ordre de la Grande Gidouille
 |

پلاک بنویشتقور عکس

**بوریس ویان(به فرانسوی: Boris Vian )* نویسنده، شاعر، ترانه‌سرا، خواننده، موسیقی‌دان، نقاش و آهنگساز قرن بیستم میلادی اهل فرانسه هسته. کف‌گلس روزها ونه مهمترین کتاب هسته.

## وابسته جستارون

* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست قرن بیستم میلادی
* فرانسه‌ی نویسندگون ره فهرست

## منابع

* “Encyclopédie contributive Larousse en ligne”. Retrieved ۴ May ۲۰۱۲.
# کن (فرانسه)

کنپرچمآرم و نشونWikimedia | © OpenStreetMap

نوم| رسمی نوم | Cannes (فرانسوی)  |
| محلی نوم | Cannes (فرانسوی) Canas (اوکسیتانی)  |
| جوایز | * 100% Éducation artistique et culturelle
 |

اداری تقسیمات| کشور |
فرانسه  |
| جورته تقسیمات | دیار  لیست…
بخش گرس  — آلپ-ماریتیم  — canton of Cannes-Centre  — canton of Cannes-Est  — canton of Mandelieu-Cannes-Ouest   |
| مرکزیت |
canton of Cannes-Centre  — canton of Cannes-Est  — canton of Cannes-2  (۲۰۱۵ – ) — canton of Cannes-1  (۲۰۱۵ – )  |

حکومت| شهردار/فرماندار |
David Lisnard  (۲۰۲۰ – )  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۱۹٫۶۲ ک‌م²  |
| بلندی |
۰ متر — ۲۶۰ متر — ۴۴ متر  |

جمیعت| جمیعت |
۷۴٬۳۵۰ (سرشماری) (۲۰۲۳)  |
| مردها |
۳۳٬۳۶۱  |
| زنان |
۴۰٬۵۰۷ (سرشماری) (۲۰۱۷)  |

دیگر معلومات| پُستی کد |
06400 — 06150  |
| جوغرافی کد |
3028808  |
| پلاکِ کد |
06  |
| وبسایت |
cannes.com (فرانسوی)  |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون | دیار  لیست…
فلورانس (۱۹۹۱ – ) — منطقه سلطنتی کنزینگتون و چلسی  (۱۹۷۰ – ) — شیزوئوکا (۱۹۹۱ – ) — مادرید (۱۹۵۷ – ) — بورلی هیلز (کالیفورنیا) (۱۹۸۶ – ) — تل آویو (۱۹۹۳ – ) — ساینا  (۱۹۹۷ – ) — آکاپولکو٬ گوئررو  (۱۹۹۴ – ) — پاپیته  (۱۹۶۰ – ) — بوداپست (۱۹۹۳ – ) — Saanen  (۱۹۹۵ – ) — کبک  (۱۹۹۸ – ) — موسکو (۱۹۹۸ – ) — تورینو (۱۹۹۹ – ) — لووف  (۲۰۲۲ – )  |

**کن**  اتا شهر نوم هسته که فرانسهِ پروانس آلپ-کوت دازور دله دره که فرانسه‌یِ جنوب هسته. اینتا شهر آلپ-ماریتیم ِشهرستون میون قرار بییته و سال ۲۰۰۶ سرشماری سَره، ۷۰٬۶۱۰ نفر جمعیت داشته.

کن فستیوال اینتا شهر دله هر سال‌نه برگزار وونه که دنیایِ گتِ جوایز فیلم و سینمایِ خَوه هسته.

## وابسته جستارون

* فرانسه
* فرانسه شهرون فهرست

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «List\_of\_communes\_in\_France\_with\_over\_20,000\_inhabitants\_(2006\_census)»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ۲۵ آگوست ۲۰۱۲).
# ساراتو اوبلاست

ساراتو اوبلاستپرچمآرم و نشونWikimedia | © OpenStreetMap

نوم| محلی نوم | Саратовская область (روسی)  |

تاریخچه| بساتن زمون |
۵ دسامبر ۱۹۳۶  |

اداری تقسیمات| کشور |
روسیه (۱۹۹۱ – )  |
| جورته تقسیمات |
روسیه  |
| نیشتگا |
ساراتوف   |

حکومت| قوه مقننه |
Saratov Oblast Duma   |
| شهردار/فرماندار |
Valery Radayev  (۲۰۱۲ – )  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۱۰۰٬۸۳۰ ک‌م²  |

جمیعت| جمیعت |
۲٬۳۶۹٬۴۰۵ (تراز سرشماری نفوس ) (۲۰۲۵)  |

دیگر معلومات| رسمی زوون |
روسی  |
| محلی زوون |
روسی — تاتاری  |
| جوغرافی کد |
498671  |
| ایزو 3166 |
RU-SAR  |
| پلاکِ کد |
64 — 164  |
| وبسایت |
saratov.gov.ru (روسی)  |

**ساراتوف** اتا روسیه‌یِ اتا اوبلاست (اوستان) هسته. ساراتو ِشهر ونه نیشتگا *(مرکز)* هسته. این اوبلاست، ولگایِ منطقه دله دره و ۱۰۰,۲۰۰ ک‌م۲ گتی دارنه.

## منابع