Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# چینی زوونون

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | چینی زوون |  |

 |
| 汉语، 汉语، 汉语، 漢語، 漢語، 中文 |
|  |
|

---

 |
| گنش‌کرون |  |
| کشور |  |
| جمله‌دله‌یِ ترتیب | فاعل-فعل-مفعول  |
| خانواده | زبان‌های چینی-تبتی (fa)  + زبان‌های چینی-تبتی (fa)
	- چینی
 |
|  استاندارد
  |
| ایزو 639-1 | zh |
| ایزو 639-2 | zho، و chi  |
| ایزو 639-2  | zhochi |
| ایزو 639-3  | zho  |
|  |
|

---

 |
|  **این زوونِ ویکی‌پدیا** |
| کد ره دچی‌ین - دچی‌ین   |

چینی زوونون نفشه جهون دله

**توضیحات:**
     بومی یا اصلی
     بیش از ۵٬۰۰۰٬۰۰۰
     بیش از ۱٬۰۰۰٬۰۰۰
     بیش از ۵۰۰٬۰۰۰
     بیش از ۱۰۰٬۰۰۰
     شهرک‌هایی که چینی زوون‌ها وشون دله درنه
**چینی زوون**  یا دقیقته: **چینی زوون‌ها** بخشی از خانواده سینی-تبتی زوونون ره تشکیل دِنه. یک پنجم مردِم ماری زوون دنیا دله چینی ئه.

این زوون چین دله **جُونگ ون** (中文، Zhōngwén)، **خن یو** (汉语/漢語، Hànyǔ) و یا **خوَیو** (华语/華語، Huáyǔ) بخونسته هسه.

## منابع
# ساپورو

ساپوروپرچمآرم و نشون

نوم| نومِ ریشه |
رود تویویهیرا   |
| رسمی نوم | 札幌市 (جاپونی)  |
| محلی نوم | 札幌市 (جاپونی) sat-poro-pet **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.**  |

تاریخچه| بساتن زمون |
۱ آگوست ۱۹۲۲ — ۱۸۷۰ — ۱ اکتبر ۱۸۹۹  |
| مؤسس |
Yoshitake Shima   |

اداری تقسیمات| کشور |
جاپون  |
| جورته تقسیمات |
منطقه ایشیکاری   |
| نیشتگا |
چوئو-کو، ساپورو   |
| مرکزیت |
منطقه ایشیکاری  — Hokkaidō   |
| اداری تقسیمات |   لیست…
چوئو-کو، ساپورو  — هیگاشی-کو، ساپورو  — کیتا-کو، ساپورو  — شیروایشی-کو، ساپورو  — تویوهیرو-کو، ساپورو  — مینامی-کو، ساپورو  — نیشی-کو، ساپورو  — آتسوبتسو-کو، ساپورو  — تئینه-کو، ساپورو  — کیوتا-کو، ساپورو   |

حکومت| قوه مقننه |
Sapporo City Assembly   |
| شهردار/فرماندار |
Katsuhiro Akimoto  (۲۰۱۵ – )  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۱٬۱۲۱٫۲۶ ک‌م² (۲۰۲۱)  |
| بلندی |
۵ متر  |

جمیعت| جمیعت |
۱٬۹۵۹٬۳۱۳ (Japan Resident Registry ) (۲۰۲۰)  |

دیگر معلومات| پُستی کد |
060-8611  |
| تلفن پیش‌شماره |
11  |
| جوغرافی کد |
2128291 — 2128295  |
| وبسایت |
city.sapporo.jp (جاپونی)  |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون |   لیست…
دائجونگ  (۲۰۱۰ – ) — مونیخ (۱۹۷۲ – ) — پورتلند  — شنیانگ — نووسیبیرسک  — آدانا — ماتسوموتو — استان چیانگ‌مای  (۲۰۱۳ – ) — هاماماتسو (۲۰۰۹ – )  |

 **ساپورو** أتا شهر نوم هسه جاپون دله دره و هوکایدو اوستان شنه.
اینتا شهر جاپون شمال دله دره و این کشورِ پنجمین گتِ شهر هسته.

ساپورو دِ کش زمستونی المپیک وسّه کاندید بیّه که اولین‌دفعه جنگ باعث بیّه که مسابقات برگزار نوون و دومین‌کَش، ۱۹۷۲ زمستونی المپیک دله ساپورو میزبان بیّه.

## منبع

| هارشین • گپ • دچی‌ین هارشین • گپ • دچی‌ین شهرهای اصلی جاپون سرشماری سال ۲۰۱۰ |
| --- |
|  توکیو
 یوکوهاما |
| رتبه | شهر | اوستان | جمعیت | رتبه | شهر | اوستان | جمعیت |  اوساکا
 ناگویا |
| ۱ | **توکیو** | توکیو | ۸٬۹۴۹٬۴۴۷ | ۱۱ | **هیروشیما** | هیروشیما | ۱٬۱۷۴٬۲۰۹ |
| ۲ | **یوکوهاما** | کاناگاوا | ۳٬۶۸۹٬۶۰۳ | ۱۲ | **سندای** | میاگی | ۱٬۰۴۵٬۹۰۳ |
| ۳ | **اوساکا** | اوساکا | ۲٬۶۶۶٬۳۷۱ | ۱۳ | **کیتاکیوشو** | فوکوئوکا | ۹۷۷٬۲۸۸ |
| ۴ | **ناگویا** | آیچی | ۲٬۲۶۳٬۹۰۷ | ۱۴ | **چیبا** | چیبا | ۹۶۲٬۱۳۰ |
| ۵ | **ساپورو** | هوکایدو | ۱٬۹۱۴٬۴۳۴ | ۱۵ | **ساکایی** | اوساکا | ۸۴۲٬۱۳۴ |
| ۶ | **کوبه** | هیوگو | ۱٬۵۴۴٬۸۷۳ | ۱۶ | **نیگاتا** | نیگاتا | ۸۱۲٬۱۹۲ |
| ۷ | **کیوتو** | کیوتو | ۱٬۴۷۴٬۴۷۳ | ۱۷ | **هاماماتسو** | شیزوئوکا | ۸۰۰٬۹۱۲ |
| ۸ | **فوکوئوکا** | فوکوئوکا | ۱٬۴۶۳٬۸۲۶ | ۱۸ | **کوماموتو** | کوماموتو | ۷۳۴٬۲۹۴ |
| ۹ | **کاواساکی** | کاناگاوا | ۱٬۴۲۵٬۶۷۸ | ۱۹ | **ساگامیهارا** | کاناگاوا | ۷۱۷٬۵۶۱ |
| ۱۰ | **سایتاما** | سایتاما | ۱٬۲۲۲٬۹۱۰ | ۲۰ | **شیزوئوکا** | شیزوئوکا | ۷۱۶٬۳۲۸ |
# توکيو

توکيولوگوپرچمآرم و نشون

نوم| نومِ ریشه |
نیشتگا — خرتاو  |
| رسمی نوم | 東京都 (جاپونی)  |
| محلی نوم | 東京都 (جاپونی) とうきょうと (جاپونی) Tōkyō-to (جاپونی)  |

تاریخچه| بساتن زمون |
۶ سپتامبر ۱۸۶۸  |

اداری تقسیمات| کشور |
جاپون  |
| جورته تقسیمات |
جاپون  |
| نیشتگا |
شینجوکو   |
| مرکزیت |
جاپون (۱۹۴۷ – )  |
| اداری تقسیمات |   لیست…
آداچی  — آراکاوا  — بون‌کیو  — چیودا  — چوئو  — ادوگاوا  — ایتاباشی  — کاتسوشیکا  — کیتا  — کوتو  — مگورو  — میناتو  — ناکانو  — نریما  — اوتا  — ستاگایا  — شیبویا  — شیناگاوا  — شینجوکو  — سوگینامی  — توشیما  — تایتو  — سومیدا  — هاچی‌اوجی، توکیو — تاچیکاوا، توکیو — موساشینو، توکیو — میتاکا، توکیو — اومه، توکیو — فوچو، توکیو — آکیشیما، توکیو — چوفو، توکیو — ماچیدا، توکیو — کوگانه‌ای، توکیو — کودائیرا، توکیو — هینو، توکیو — هیگاشی‌مورایاما، توکیو — کوکوبونجی، توکیو — کونیتاچی، توکیو — فوسا، توکیو — کومائه، توکیو — هیگاشی‌یاماتو، توکیو — کیوسه، توکیو — هیگاشی‌کورومه، توکیو — موساشی‌مورایاما، توکیو — تاما، توکیو — ایناگی، توکیو — هامورا، توکیو — آکیرونو، توکیو — نیشی‌توکیو، توکیو — میزوهو  — هینوده  — هینوهارا  — اوکوتاما  — اوشیما  — توشیما  — نیجیما  — کوزوشیما  — میاکه  — میکوراجیما  — آئوگاشیما  — اوگاساوارامورا  — هاچیجو   |

حکومت| قوه مجریه |
دولت شهری توکیو   |
| قوه مقننه |
Tokyo Metropolitan Assembly   |
| شهردار/فرماندار |
یوریکو کوایکه  (۲۰۱۶ – )  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۲٬۱۹۴٫۰۵ ک‌م² (۲۰۲۲)  |
| بلندی |
۶ متر  |

جمیعت| جمیعت |
۱۴٬۲۶۴٬۷۹۸ (۲۰۲۲)  |

دیگر معلومات| جوغرافی کد |
1850144 — 1850147  |
| ایزو 3166 |
JP-13  |
| وبسایت |
english.metro.tokyo.lg.jp (انگلیسی) metro.tokyo.lg.jp (جاپونی)  |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون |   لیست…
برلین (۱۹۹۴ – ) — نیویورک (۱۹۶۰ – ) — نو ساوث ولز (۱۹۸۴ – ) — جاکارتا (۱۹۸۹ – ) — سئول (۱۹۸۸ – ) — استان قاهره  (۱۹۹۰ – ) — پکن (۱۹۷۹ – ) — رم (۱۹۹۶ – ) — پاریس (۱۹۸۲ – ) — موسکو (۱۹۹۱ – ) — سائوپائولو (۱۹۹۰ – ) — لندن (۲۰۱۵ – ) — دمشق — امان — کازابلانکا — دهلی — هونولولو (۱۹۸۲ – )  |

 **توکیو** أتا شهر نوم هسه جاپون دله دره. اینتا شهر جاپون جنوب دلوئه. وه جاپون نیشتنگا(=پایتخت) و گت‌ترین شهر هم هسه.

## په‌نویس

| هارشین • گپ • دچی‌ین هارشین • گپ • دچی‌ین شهرهای اصلی جاپون سرشماری سال ۲۰۱۰ |
| --- |
|  توکیو
 یوکوهاما |
| رتبه | شهر | اوستان | جمعیت | رتبه | شهر | اوستان | جمعیت |  اوساکا
 ناگویا |
| ۱ | **توکیو** | توکیو | ۸٬۹۴۹٬۴۴۷ | ۱۱ | **هیروشیما** | هیروشیما | ۱٬۱۷۴٬۲۰۹ |
| ۲ | **یوکوهاما** | کاناگاوا | ۳٬۶۸۹٬۶۰۳ | ۱۲ | **سندای** | میاگی | ۱٬۰۴۵٬۹۰۳ |
| ۳ | **اوساکا** | اوساکا | ۲٬۶۶۶٬۳۷۱ | ۱۳ | **کیتاکیوشو** | فوکوئوکا | ۹۷۷٬۲۸۸ |
| ۴ | **ناگویا** | آیچی | ۲٬۲۶۳٬۹۰۷ | ۱۴ | **چیبا** | چیبا | ۹۶۲٬۱۳۰ |
| ۵ | **ساپورو** | هوکایدو | ۱٬۹۱۴٬۴۳۴ | ۱۵ | **ساکایی** | اوساکا | ۸۴۲٬۱۳۴ |
| ۶ | **کوبه** | هیوگو | ۱٬۵۴۴٬۸۷۳ | ۱۶ | **نیگاتا** | نیگاتا | ۸۱۲٬۱۹۲ |
| ۷ | **کیوتو** | کیوتو | ۱٬۴۷۴٬۴۷۳ | ۱۷ | **هاماماتسو** | شیزوئوکا | ۸۰۰٬۹۱۲ |
| ۸ | **فوکوئوکا** | فوکوئوکا | ۱٬۴۶۳٬۸۲۶ | ۱۸ | **کوماموتو** | کوماموتو | ۷۳۴٬۲۹۴ |
| ۹ | **کاواساکی** | کاناگاوا | ۱٬۴۲۵٬۶۷۸ | ۱۹ | **ساگامیهارا** | کاناگاوا | ۷۱۷٬۵۶۱ |
| ۱۰ | **سایتاما** | سایتاما | ۱٬۲۲۲٬۹۱۰ | ۲۰ | **شیزوئوکا** | شیزوئوکا | ۷۱۶٬۳۲۸ |
# کوبه

کوبه

عمومی معلومات| نوع |
شهر |

پرچمآرم و نشونWikimedia | © OpenStreetMap

نوم| نومِ ریشه |
kanbe   |
| محلی نوم | 神戸市 **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.**  |

تاریخچه| بساتن زمون |
۱ آوریل ۱۸۸۹  |
| شهر بیّن گادِر |
۱۸۸۹-۰۴-۰۱ |

اداری تقسیمات| کشور |
جاپون  |
| کشور |  جاپون |
| استان |
هیوگو |
| جورته تقسیمات |
استان هیوگو   |
| نیشتگا |
چوئو-کو، کوبه   |
| مرکزیت |
استان هیوگو   |
| اداری تقسیمات | دیار  لیست…
Higashinada-ku  — Nada-ku  — 兵庫区  — Nagata-ku  — سوما-کو، کوبه  — تارومی-کو، کوبه  — Kita-ku  — چوئو-کو، کوبه  — Nishi-ku   |

حکومت| قوه مقننه |
Kobe City Council   |
| شهردار/فرماندار |
Kizō Hisamoto  (۲۰۱۳ – )  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۵۵۲٬۲۳۰٬۰۰۰ m²  |

جمیعت| جمیعت |
۱٬۵۲۱٬۷۰۷ (census in Japan ، Japan Resident Registry ) (۲۰۲۱)  |
| سرجمع |
۱٬۵۳۰٬۸۴۷ |
| جمیعت انبسی |
۲٬۷۷۲ |

دیگر معلومات| محلی زوون |
Kobe dialect   |
| پُستی کد |
650-8570  |
| جوغرافی کد |
1859171  |
| وبسایت |  |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون | دیار  لیست…
سیاتل  (۱۹۵۷ – ) — مارسی (۱۹۶۱ – ) — ریو دو ژانیرو (۱۹۶۹ – ) — فیصل‌آباد  (۲۰۰۰ – ) — ریگا (۱۹۷۴ – ) — بریزبن  (۱۹۸۵ – ) — بارسلون (۱۹۹۳ – ) — حیفا  (۲۰۰۴ – ) — اینچئون (۲۰۱۰ – ) — کادیس  — ترنی — فیلادلفیا (۱۹۸۶ – ) — تین تسین (۱۹۷۳ – )  |

**کوبه** اتا شهر نوم هسته که جاپون ِهیوگو استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۱٬۵۳۰٬۸۴۷ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۵۵۲٫۲۳ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲٬۷۷۲ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۸۸۹-۰۴-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.

## وابسته جستارون

* جاپون
* جاپون شهرون فهرست

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «فهرست شهرهای ژاپن»، فارسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ‏۲۹ تیر ۱۳۹۱).

## بیرون بگردستن

*
# اوساکا

اوساکالوگو

عمومی معلومات| نوع |
شهر |

پرچمآرم و نشون

نوم| رسمی نوم | 大阪市 (جاپونی) Osaka City (اٮنگٮلیسی)  |
| محلی نوم | 大阪市 **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.** おおさかし (جاپونی) Ōsaka-shi (جاپونی)  |

تاریخچه| بساتن زمون |
۱ آوریل ۱۸۸۹ — قرن 15 — قرن 5  |
| شهر بیّن گادِر |
۱۸۸۹-۰۴-۰۱ |

اداری تقسیمات| کشور |
جاپون  |
| کشور |  جاپون |
| استان |
اوساکا |
| جورته تقسیمات |
استان اوساکا   |
| نیشتگا |
کیتا   |
| مرکزیت |
استان اوساکا  (۱۸۶۸ – )  |
| اداری تقسیمات |   لیست…
میاکوجیما  — فوکوشیما  — کونوهانا  — نیشی  — میناتو  — تایشو  — تننوجی  — نانیوا  — نیشی‌یودوگاوا  — هیگاشی یودوگاوا  — هیگاشی‌ناری  — ایکونو  — آساهی  — جوتو-کو  — آبه‌نو  — سومی‌یوشی  — هیگاشی سومی‌یوشی  — نیشی‌ناری  — یودوگاوا  — تسورومی  — سومینوئه  — هیرانو  — کیتا  — چوئو   |

حکومت| قوه مجریه |
Government of Osaka   |
| قوه مقننه |
Osaka City Council   |
| شهردار/فرماندار |
Hideyuki Yokoyama  (۲۰۲۳ – )  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۲۲۳ ک‌م²  |
| بلندی |
۲۰ متر  |

جمیعت| جمیعت |
۲٬۷۵۱٬۸۶۲ (۲۰۲۱)  |
| سرجمع |
۲٬۶۴۵٬۳۰۵ |
| جمیعت انبسی |
۱۱٬۹۰۰ |

دیگر معلومات| محلی زوون |
Osaka dialect   |
| پُستی کد |
530-0001  |
| تلفن پیش‌شماره |
6  |
| جوغرافی کد |
1853909  |
| پلاکِ کد |
Naniwa  |
| وبسایت |  |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون |   لیست…
سائوپائولو (۱۹۸۵ – ) — شهر ملبورن  (۱۹۷۸ – ) — سن پترزبورگ (۱۹۶۱ – ) — میلان (۱۹۸۱ – ) — شیکاگو — هامبورگ (۱۹۸۹ – ) — شانگهای (۱۹۷۴ – ) — بوداپست — بوینس آیرس — مانیلا — آق‌سرای — دوبی — گوادالاخارا   |

**اوساکا** اتا شهر نوم هسته که جاپون ِاوساکا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۲٬۶۴۵٬۳۰۵ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۲۲۲٫۳۰ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۱۱٬۹۰۰ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۸۸۹-۰۴-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.

## وابسته جستارون

* جاپون
* جاپون شهرون فهرست

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «فهرست شهرهای ژاپن»، فارسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ‏۲۹ تیر ۱۳۹۱).

## بیرون بگردستن

*
# موغولی

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | موغولی |  |

 |
| монгол хэл، ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠬᠡᠯᠡ |
| گنش‌کرون |  |
| کشور |  |
| خط |  |
| جمله‌دله‌یِ ترتیب |  |
| خانواده | زبان‌های مغولی (fa)  + زبان‌های مغولی (fa)
	- موغولی
 |
| ایزو 639-1 |  |
| ایزو 639-2 |  |
| ایزو 639-3  |  |
|  |
|

---

 |
|  **این زوونِ ویکی‌پدیا** |
| کد ره دچی‌ین - دچی‌ین   |

**موغولی** یا **مغولی** (محلی نوم: монгол) اتا موغولی زوون هسته که موغولستون کشور دله ویشترین گنش‌کر ره دارنه. این زوون جه ۵٫۲ میلیون نفر گپ زننه که علاوه بر موغولستون، چین خلق جمهوری و روسیه دله هم درنه.

## منابع
# کیتاکیوشو، فوکوئوکا

کیتاکیوشو

عمومی معلومات| نوع |
شهر |

پرچمآرم و نشون

نوم| نومِ ریشه |
نسوجر — کیوشو   |
| محلی نوم | 北九州市 (جاپونی)  |

تاریخچه| بساتن زمون |
۱۰ فوریه ۱۹۶۳  |
| شهر بیّن گادِر |
۱۹۶۳-۰۲-۱۰ |

اداری تقسیمات| کشور |
جاپون  |
| کشور |  جاپون |
| استان |
فوکوئوکا |
| جورته تقسیمات |
استان فوکوئوکا   |
| نیشتگا |
کوکوراکیتا-کو، کیتاکیوشو   |
| اداری تقسیمات |   لیست…
Moji-ku  — Wakamatsu-ku  — Tobata-ku  — کوکوراکیتا-کو، کیتاکیوشو  — کوکورامینامی-کو، کیتاکیوشو  — Yahatahigashi-ku  — Yahatanishi-ku   |

حکومت| قوه مقننه |
Kitakyūshū city council   |
| شهردار/فرماندار |
Kenji Kitahashi  (۲۰۰۷ – )  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۴۸۷٫۷۱ ک‌م²  |

جمیعت| جمیعت |
۹۳۵٬۰۸۴ (census in Japan ، Japan Resident Registry ) (۲۰۲۰)  |
| سرجمع |
۹۸۶٬۹۹۸ |
| جمیعت انبسی |
۲٬۰۲۴ |

دیگر معلومات| محلی زوون |
Kitakyūshū dialect   |
| جوغرافی کد |
1859306 — 1859307  |
| وبسایت |  |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون |   لیست…
نورفوک  (۱۹۵۹ – ) — سورابايا (۲۰۱۲ – ) — دالیان  (۱۹۷۹ – ) — هایفونگ  (۲۰۱۴ – ) — تاکوما، واشینگتن  (۱۹۵۹ – ) — پنوم پن (۲۰۱۶ – ) — اینچئون (۱۹۸۸ – )  |

**کیتاکیوشو** اتا شهر نوم هسته که جاپون ِفوکوئوکا استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۹۸۶٬۹۹۸ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۴۸۷٫۷۱ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۲٬۰۲۴ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۱۹۶۳-۰۲-۱۰ تاسا اینجه اتا شهر هسته.

## وابسته جستارون

* جاپون
* جاپون شهرون فهرست

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «فهرست شهرهای ژاپن»، فارسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ‏۲۹ تیر ۱۳۹۱).

## بیرون بگردستن

*
# کریول

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | کریول |  |

 |
|  |
|

---

 |
| خانواده | موجود + موجود
	- انتزاعی چی‌ئون
		* languoid (en)
			+ زوون
				- آدمی زوون
					* زبان طبیعی (fa)
						+ contact language (en)
							- pidgin or creole (en)
								* کریول
 |
| کد ره دچی‌ین - دچی‌ین   |

**کریول** یا **کرئول** (Creole) ات‌دسته زوون هستنه که چنتا زوونِ پشو بخردن په بسات بئی بوئن. معمولاً اینان زبون‌ها اینتی بوجود بمونه که اتا بومی-محلی زوون و اتا خارجی زوونِ کلمات و گرامر انده قاطی-پاتی بیّه که شه اتا نو زوون بیّه. کریول ویشته دور-هکت مناطقی که استعمارکَرون گیتنه وجود اِمو. کریولِ زوون ره معمولاً اتا منطقه دله بعنوان ماری زوون یاد گیرنه و موندستگار وونه. مثلاً بیسلاما که وانتووا جزیره دله دره، هیری موتو که نوگينه جزيره‌یِ بعضی جائون گپ زنه یا آییسینی که هاییتی دله رسمی زوون هسته.

## منابع

* انگلیسی ویکی‌پدیا (
# ایستامبولی ترکی

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ایستامبولی ترکی |  |

 |
| Türkçe |
|  |
|

---

 |
| گنش‌کرون |  |
| کشور |  |
| بومی جائون | قبرس تورکیه  |
| جمله‌دله‌یِ ترتیب |  |
| خانواده | تورکی + تورکی
	- زبان‌های ترکی عام (fa)
		* زبان‌های اغوز (fa)
			+ اغوز غربی (fa)
				- اىستامبولی تؤرکی
 |
| ایزو 639-1 | tr  |
| ایزو 639-2 | tur  |
| ایزو 639-3  | tur  |
|  |
|

---

 |
|  **این زوونِ ویکی‌پدیا** |
| کد ره دچی‌ین - دچی‌ین   |

 **ایستانبولی ترکی** اتا ترکی زبون نوم هسه که ترکیه کشور رسمی زبون هسه اینتا زبون ترکیه دله گنش بونه و ونه قدیمی نوم عثمانی ترکی بی‌یه.

اینتا زبون نسبت به دیگه ترک‌تبار زبونون ادبیات گت‌تری دارنه. ترکی ادبیات فارسی و عربی ادبیات جا تاثیر بیته. بنشنه بائوتن اولین کیتابی که ترکی زبون جا بنویشت بیه ونه نوم دتا زبون موحکمه هکردن بی‌یه که وه ره امیر علیشیر نوایی بنویشته وه اینتا کیتاب دله ترکی زبون برتری ره به فارسی زبون بیون هکرده. بعد وه ظهیرالدین ممد با برنومه کیتاب ره بنویشته و بعد هم اتا کیتاب شعر که ونه نوم موبین بی‌یه ره مونتشر هکرده. شیخ احمد یسویی دیوان هم حکمت نوم داشته و خله وه ره اشناسینه. میلادی شونزده سده دله هم باخی و فضولی گت‌ترین شعرگوئون بینه.

میلادی هیژده قرن دله هم خواجی راغب پاشا و شیبخ غالب و ندیم پیدا بینه که همه شعرگو بینه. میلادی نوزده قرن دله هم شعرگوئونی مثل شناسی، عالم حامد و نامق کمال ره ور خرمی. بعد هم اتا ایسلامی شرگو که ونه نوم ممد عاکف بیه. دیگه شعرگوئون جا هم بونه ضیا کوک آلپ، عومر سیف الدین و خالده ادیب جا نوم بوردن. اینتا زبون دله اتا از گت‌ترین ایتفاقون خط عوض هکردن بیه. وشون مازرونی ۱۴۴۰ دله شه خط ره لاتین هکردنه.

## منابع

Wikipedia
**ویکی‌پدیا نسخه، ترکی جه انگلیسی ویکی‌پدیا
# ۱۹۹۸ زمستونی المپیک

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ۱۹۹۸ زمستونی المپیک |  |

 |
|  |
|

---

 |
|  |
|

---

 |
|  |
| کشور |  جاپون |
| شهر | ناگانو |
| قبلی |  |
| بعدی |  |
| دوره‌یِ شماره | هیژدهمین دوره |
| تاریخ شروع | ۷ فوریه ۱۹۹۸  |
| تاریخ تموم | ۲۲ فوریه ۱۹۹۸  |
| شرکت‌کننده‌ئون تعداد |  |
| مختصات | ﻿ / ﻿   |
|  |
| سایت | رسمی سایت (انگلیسی)  |
|
 |
| کد ره دچی‌ین - دچی‌ین   |

**ناگانو ۱۹۹۸ المپیک** (رسمی انگلیسی نوم: XVIII Olympic Winter Games) اتا تابستونی المپیک ِتورنمنت بی‌یه که هیژدهمین کش جاپون دله برگزار بیّه. این مسابقات ۷ تا ۲۲ فوریه ۱۹۹۸ میلادی برگزار بیّه و ونه افتتاح ره امپراتور آکیهیتو اعلام هاکرده. این کَش، المپیک دله ۷ ورزش و ۱۴ رشته وجود داشته و ۲۱۷۶ نفر، ۷۲تا کشور جه، بمونه و مسابقه هدانه. آخرسری، آلمان کشوری بی‌یه که ویشترین طلا ره بَیته.

## منابع

* ناگانو، ۱۹۹۸. IOC، هارشی‌یه ۲ آوریل ۲۰۲۳.
* ویکی‌پدیای کارزنون، «Winter Olympic Games»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ۲ آوریل ۲۰۲۳).
# اینچئون

اینچان인천광역시
仁川廣域市

عمومی معلومات| نوع |
کلان‌شهر |

پرچمآرم و نشون

نوم| رسمی نوم | 인천광역시 **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.** 인천직할시 **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.** 인천시 **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.**  |

تاریخچه| بساتن زمون |
۱۸۸۳  |
| تاسیس |
۱۸۸۳ (Chemulpo) |

اداری تقسیمات| کشور |
جنوبی کوره  |
| کشور |  جنوبی کره |
| جورته تقسیمات |
جنوبی کوره  |
| اداری تقسیمات |   لیست…
Gyeyang-gu  — Michuhol District  — Namdong District  — Dong District  — Bupyeong-gu  — Seo District  — Yeonsu-gu  — Jung District  — گانگوا  — شهرستان اونگجین (اینچئون)   |

حکومت| قوه مجریه |
Incheon Metropolitan Government   |
| قوه مقننه |
Incheon Metropolitan Council   |
| شهردار/فرماندار |
Paul Yoo  (۲۰۱۴ – ۲۰۱۸)  |
| شهردار |
سونگ یونگ-جیل |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
1,029.16 |
| بلندی |
۷ متر  |

جمیعت| جمیعت |
۳٬۰۴۹٬۳۱۵ (سرشماری) (۲۰۲۵)  |
| سرجمع |
2,775,645 |
| جمیعت انبسی |
auto |

دیگر معلومات| رسمی زوون |
کُره‌ای  |
| جوغرافی کد |
1843561  |
| ایزو 3166 |
KR-28  |
| وبسایت |
english.incheon.go.kr/ |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون |   لیست…
فیلادلفیا (۱۹۸۳ – ) — ولادی‌وؤستؤک (۲۰۱۲ – ) — بربنک (کالیفورنیا) (۱۹۶۱ – ) — هایفونگ  (۱۹۹۷ – ) — تل آویو (۲۰۰۰ – ) — مانیلا (۲۰۰۸ – ) — پاناماسیتی  (۲۰۰۰ – ) — چونگ‌چینگ (۲۰۰۷ – ) — انکوریج شهرستان (۱۹۸۶ – ) — کوبه، هیوگو (۲۰۱۰ – ) — تین تسین (۱۹۹۳ – ) — مریدا  (۲۰۰۷ – ) — ونژو  (۲۰۰۶ – ) — ناحیه سونگ‌بوک  — دالیان  (۱۹۹۴ – ) — یوکوهاما، کاناگاوا (۲۰۰۹ – ) — هونولولو (۲۰۰۳ – ) — هونولولو شهرستان (۲۰۰۳ – ) — ریو دو ژانیرو — کیتاکیوشو، فوکوئوکا (۱۹۸۸ – ) — ناریتا (۱۹۹۸ – )  |

**اینچئون** یا **اینچان** اتا شهر جنوبی کره دله هسته. این شهر جنوبی کره‌ی ِشمال‌غرب واقع بَیی‌یه.

## نگارخِنه

*
*
*

## منابع

شابلون:جنوبی کره شهرون
# اسلاوی زوونون

**اسلاوی** اتا زوونی رج، اروپایی زوونون جه هسه که وه ره اروپای شرق‌وَر گپ زنّه. اینتا رج شه چنتا چلّه بونه که ونه گت‌ترینشون اینان هستنه:

* روسی
* اوکراینی
* لهستونی
* بلغاری
* صربی
* کرواتی
* چکی
* اسلواکیایی

## منبع

* انگلیسی ویکی‌پدیا

شابلون:اسلاوی زوونون
# هندو-آریایی زوونون

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | هندو-آریایی زوونون |  |

 |
|  |
|

---

 |
| خانواده | هندو-اروپایی زوونون + هندو-اروپایی زوونون
	- هندو-ایرانی زوونون
		* هندو-آریایی زوونون
 |
|  استاندارد
  |
| ایزو 639-2 | inc |
| ایزو 639-5 | inc |
|  نقشه  |
| بعضی جوگی‌تبار زوونون این نقشه دله دنی‌یه.
     پشائی (داردی)
     کھوار (داردی)
     شینا (داردی)
     کوہستانی (داردی)
     کشمیری (داردی)
     پنجابی (شمال مغربی)
     سندی (شمال مغربی)
     راجستونی (مغربی)
     گجراتی (مغربی)
     خاندیشی (مغربی)
     بھیلی (مغربی)
     مغربی پہاڑی (پاهاری زوونون)
     وسطی پہاڑی (شمالی)
     نپالی (شمالی)
     مغربی ہندی (هندی زوونون)
     مشرقی ہندی (مرکزی ہندوستانی)
     بنگالی-آسامی (مشرقی)
     بهاراتی (مشرقی)
     اودیا (مشرقی)
     حلبی (مشرقی)
     مراٹھی-کونکنی (جنوبی)
     سینهالی (جنوبی)
     مالدیوی (جنوبی) |
|

---

 |
| کد ره دچی‌ین - دچی‌ین   |

**هندو-آریایی زوونون** یا **هندِ آریایی زوونون** اتا زوونی خانواده هستنه که هند قاره‌مونا دله درنه. این زوون‌ها هندو-اروپایی زوونون دسته‌بن جا گیرنه و این دسته‌یِ شرقی‌ترین منطقه دله درنه. حوالی یک تا یک و نیم میلیارد نفرِ ماری زوون این خانواده جه هسته که ویشته هند، پاکستون، بنگلادش، بوتان، نپال، سیلان و افخانسون دله درنه. هندو-آریایی زوون شه چندین چله و رج میونه رَسِد وونه. ونه گت‌ترین زوون‌ها هندی، اردو و بنگالی هستنه که ویشترین رسمیت ره دارنه.

## منابع

* فارسی ویکی‌پدیا
# چکی

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | چکی |  |

 |
| čeština، český jazyk |
| گنش‌کرون |  |
| کشور |  |
| بومی جائون | چک جمهوری  |
| جمله‌دله‌یِ ترتیب | فاعل-فعل-مفعول  |
| خانواده | هندو-اروپایی زوونون + هندو-اروپایی زوونون
	- زبان‌های بالتی اسلاوی (fa)
		* اسلاوی زوونون
			+ زبان‌های اسلاوی غربی (fa)
				- زبان‌های چک-اسلواکی (fa)
					* چکی
 |
| ایزو 639-1 |  |
| ایزو 639-2 |  |
| ایزو 639-3  |  |
|  |
|

---

 |
|  **این زوونِ ویکی‌پدیا** |
| کد ره دچی‌ین - دچی‌ین   |

**چکی** اتا اسلاوی زوون هسه که چک جمهوری دله ونجه گنش کنّه و اینتا زوون چک جمهوری رسمی‎زوون هسه. وه خله اسلواکی‌زوون ره موندنه. چکی ۱۵ میلیون گنشکر هم دانّه.

## منبع
# هونان

هونان

نوم| رسمی نوم | 湖南省 (چینی)  |
| محلی نوم | 湖南省 (چینی)  |

اداری تقسیمات| کشور |
چین  |
| جورته تقسیمات |
چین  |
| نیشتگا |
چانگشا   |
| اداری تقسیمات |   لیست…
چانگشا  — چوچئو(چین) — شیانگتان  — هنگیانگ  — شاویانگ  — یویونگ  — چانگدی  — ژانگجیاجی  — یایانگ  — چنژو  — یونگژو  — هیوایهوا  — لوادی  — ولایت خودمختار شیانگشی توجیا و میائو   |

حکومت| قوه مقننه |
Hunan Provincial People's Congress   |
| شهردار/فرماندار |
Mao Weiming  (۲۰۲۰ – )  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۲۱۱٬۸۳۶ ک‌م²  |

جمیعت| جمیعت |
۶۵٬۶۸۳٬۷۲۲ (سرشماری) (۲۰۱۰) ۶۶٬۴۴۴٬۸۶۴ (Seventh National Population Census of the People's Republic of China ) (۲۰۲۰)  |

دیگر معلومات| محلی زوون |   لیست…
یوئی — Waxiang Chinese  — چینی معیار  — Iu Mien  — زبان کانتونی  — Biao Min  — Cao Miao  — Dzao Min  — Hm Nai  — Bu-Nao  — Kam  — چینکی — چینی شیانگ  — هاکا — زبان چینی گن  — Western Xiangxi Miao  — Southern Tujia  — Northern Tujia  — Northern Dong  — Guibei Zhuang  — Eastern Xiangxi Miao  — Eastern Qiandong Miao  — Putonghua   |
| جوغرافی کد |
1806691  |
| ایزو 3166 |
CN-HN — CN-43  |
| وبسایت |
hunan.gov.cn  |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون |
استان شیگا  (۱۹۸۲ – ) — استان ساگا  (۱۹۸۳ – ) — استان توکوشیما  (۲۰۱۱ – )  |

**هونان** اتا چین ِاوستان هسته. هونان ِمرکز چانگشا شهر هسته. این اوستان ۲۱۱٫۸۰۰ ک‌م۲ گتی دارنه.

## منابع
# نومه سره

اتا نومه سره آکسفورد دله
امریکا کنگره نومه سره ، کیهون گت ترین نومه سره هسه .
**نومه سره** اتا جه هسه کا ونه دله اطلاعات و ممبعئون و اطلاعاتی خدمتون ره گننه کا اتا شئی یا دولتی نهاد وه ره گردنه . امبا سونتی اشش جه نومه سره اتا جه هسه کا ونه دله نومه(کیتاب) مجموعه هسه و

## پی در پشوئون:

* نومه

## ممبعئون:
# پنجاب (پاکستان)

پنجاب (پاکستان)پرچمآرم و نشون

نوم| رسمی نوم | پنجاب (اردو) پنجاب **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.**  |
| محلی نوم | پنجاب **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.**  |

تاریخچه| بساتن زمون |
۱ ژوئیه ۱۹۷۰  |

اداری تقسیمات| کشور |
پاکستون  |
| جورته تقسیمات |
پاکستون  |
| نیشتگا |
لاهور  |
| اداری تقسیمات |   لیست…
ساهیوال بخش — لاهور بخش — راولپندی بخش — فیصل‌آباد بخش — مولتان بخش — بهاولپور بخش — دیر غازی خان بخش — گوجرانواله بخش — سارگودها بخش  |

حکومت| قوه مجریه |
Provincial Cabinet of Punjab   |
| قوه مقننه |
Provincial Assembly of Punjab Province   |
| شهردار/فرماندار |
Sardar Salim Haider Khan  (۲۰۲۴ – )  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۲۰۵٬۳۴۴ ک‌م²  |

جمیعت| جمیعت |
۱۲۷٬۶۸۸٬۹۲۲ (سرشماری) (۲۰۲۳)  |

دیگر معلومات| محلی زوون |
پنجابی — اردو  |
| جوغرافی کد |
1167710  |
| ایزو 3166 |
PK-PB  |
| وبسایت |
punjab.gov.pk (انگلیسی)  |

**پنجاب** اتا ایالت هسته که پنجاب ِسرزمینِ غربی قسمت هسته و پاکستان کشور شنه. پنجاب گتِ شهر نوم ره لاهور گننه. این ایالت ۱۱۰,۰۱۲,۴۴۲ نفر جمیعت و ۲۰۵,۳۴۴ ک‌م‌م گتی دارنه و پاکستانِ ویشترین جمیعت این اوستان دله درنه.

## دپیته چرخه‌تو

* پنجابی
* هند و پاکستان جنگ

## منابع
# چین جنوبی دریا

چین جنوبی دریا

جوغرافی| مختصات | ﻿ / ﻿  |
| جزء |
آروم اوقیانوس — China Seas   |
| کشور |   لیست…
فیلیپین — برونئی — ویتنام — تایوان — مالزی — کامبوج — چین — اندونزی  |

ئو خَوِری| نوع |
دریو  |
| روخنه مصب |   لیست…
Abra River  — Baram River  — Bassac River  — Batang Hari  — Cả River  — Dong Nai River  — رودخانه کاپواس  — رود کلانتان  — Ma River  — مکونگ — Pahang River  — رود پرل  — Batang Rajang  — رود سایگون  — رود ساراواک  — رود بلایت  — Ben Hai River  — Sungai Padas  — Amburayan River  — Co Chien River  — Donggang River  — Golok River  — Han River  — Igan River  — Indragiri River  — Kemena River  — Lancang River  — Lingshui River  — Musi River  — Nhật Lệ River  — Padsan River  — Sông Hương  — fiume sotterraneo Puerto-Princesa  — Sha Tau Kok River  — Landak River  — Taiyang River  — Wanquan River   |

اِندا-وَر-اِندا| گتی |
۳٬۵۰۰٬۰۰۰ کیلومتر مربع  |
| جولی | * ۵٬۵۵۹ متر
 |

**چین جنوبی دریا** چین ِکشور ِجنوب‌شرق دره. ونه گتی ۲۳۲۰۰۰۰کیلومتر مربع هسه. ونه جولی ۵۴۰۳ کیلومتر هسه. ونه گت‌ترین جزیره هاینان هسه و ونه گت‌ترین بندرون هونگ کونگ، گوانگژو و ماکائو هسنه که همگی چین شِنه.

چین این دریای ِمالکیت سَره فیلیپین، تایوان، مالزی، برونئی و ویتنام جه اختلاف دانّه و گانه تموم دریا فقط ونه شِنه

## منابع
# گجراتی

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | گجراتی |  |

 |
| ગુજરાતી |
|  |
|

---

 |
| گنش‌کرون |  |
| کشور |  |
| بومی جائون | گجرات مهاراشترا راجستان  |
| جمله‌دله‌یِ ترتیب | فاعل-مفعول-فعل  |
| خانواده | هندو-اروپایی زوونون + هندو-اروپایی زوونون
	- هندو-ایرانی زوونون
		* هندو-آریایی زوونون
			+ اندیک
				- Gujarati languages (en)
					* گجراتی
 |
| ایزو 639-1 |  |
| ایزو 639-2 |  |
| ایزو 639-3  |  |
|  |
|

---

 |
|  **این زوونِ ویکی‌پدیا** |
| کد ره دچی‌ین - دچی‌ین   |

**گُجراتی** اتا هندی-ایرانی زوونون جا هسته که هند دله گنش‌کر دارنه. ۵۶٫۴ میلیون نفر این زوون جه گپ زندنه که اکثراً گجرات وَر نیشتنه.

## منابع