Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# شیش روزه جنگ

شیش روزه جنگ|  |
|  |
|

|  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
|  |
|  |

 |
|

|  |
| --- |
|  |
|  ﻿ / ﻿ |

 |
| نوع | الجه  |
| جزئی از | ستیز عرب‌ها و اسرائیل (fa)   |
| توم | ۵ ژوئن ۱۹۶۷  - ۱۰ ژوئن ۱۹۶۷ |
| ← بحران سوئز (fa)

جنگ فرسایش‌زا (fa)   → |
| جایی که دره | خاورمیونه  |
| حاضرین |  اسرائیل مصر سوریه اوردون عراق لبنان  |
| فیلم-عکس |
|  |
|  |

**شیش روزه جنگ** اتا اسراییل و عربی کشورونِ جنگ نوم هسته که ۱۹۶۷ دکته. اینتا جنگ ره اسراییل که ونه امنیتی کارشناسون سرصاب بئی بینه که عربون خانه مصر رهبری جه وه ره بزنن، پیش دکتنه و مصر و اردن ِبالون‌ها ره فرودگاه و پایگاه دله بؤمب بِوارستنه و یک هفته سر وشون کلک ره بکندستنه. اسراییل تا سینا جزیره‌مونا ره درستی بهیته و جولان و اردن درکای غربی ور ره اشغال هاکرده. هنتا اون موقع تاسا جولان ره اشغال دارنه ولی بقیه ره اتا صلح پیمون جه پس هدا.

## منابع
# جهانسبورگ

ژوهانسبورگساعتگرد: دید کلی از ژوهانسبورگ, ورزشگاه ساکر سیتی (شهر فوتبال, دانشگاه ویتس پردیس دانشگاهی شرقی, برج سنتک.پرچمآرم و نشون

نوم| رسمی نوم | Johannesburg (آفریکانس)  |
| لقب |
Jo'burg; Jozi; Joni (Tsonga version); Egoli (*مکان طلا*); گائوتنگ (*مکان طلا*); Maboneng (*شهر نورها*) |
| محلی نوم |   لیست…
Johannesburg (آفریکانس) eGoli **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.** eGoli **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.** Joni **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.** !Huni //hÄb **زوون ِکد اٮشتٮفا هسته.** Johannesburg (اٮنگٮلیسی)  |
| **ملّی شعار:** |
"اتحاد در توسعه" |

تاریخچه| بساتن زمون |
۱۸۸۶  |
| بنیان‌گذاری شده |
۱۸۸۶ |

اداری تقسیمات| کشور |
جنوبی آفریخا  |
| Country |  جنوبی آفریقا |
| استان‌های آفریقای جنوبی |
گائوتنگ |
| جورته تقسیمات |
City of Johannesburg Metropolitan Municipality  — استان ترانسفال   |
| مرکزیت |
گائوتنگ اوستان — City of Johannesburg Metropolitan Municipality   |

حکومت| شهردار/فرماندار |
Dada Morero  (۲۰۲۴ – )  |
| شهردار |
پارکز تائو (کنگره ملی آفریقا) |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
شابلون:Metadata South Africa |
| داخل شهر |
۱۶۴۴٫۹۶ |
| بلندی |
۱۷۵۳ |

جمیعت| جمیعت |
۴٬۸۰۳٬۲۶۲ (سرشماری) (۲۰۲۲)  |
| سرجمع |
شابلون:Metadata South Africa |
| جمیعت انبسی |
auto |
| داخل شهر جمیعت |
۴۴۳۴۸۲۷ |
| داخل شهر جمیعت انبسی |
۲۶۹۶ |

دیگر معلومات| زمونی ناحیه |
+۲ |
| محلی زوون |
انگلیسی  |
| پُستی کد |
2001 — 2000  |
| تلفن پیش‌شماره |
۰۱۱ |
| جوغرافی کد |
993800  |
| وبسایت | www.joburg.org.za |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون |   لیست…
نیویورک (۲۰۰۳ – ) — بیرمنگام — کیپ تاؤن — دوربان  — لرته  — پکن — پرتوریا — رم — آدیس آبابا — لندن — سن پترزبورگ (۲۰۰۹ – ) — تایپه (۱۹۸۲ – ) — آکرا — تان، او-رن  — رام‌الله (۲۰۱۴ – ) — ورونا  — ویندهوک (۲۰۱۸ – ) — ریو دو ژانیرو (۲۰۲۱ – )  |

**جهانْسبورگ** بیا **یوهانسبورگ** کنسونی آفریقای ِنیشتینگا اهسِّه. ژوهانسبورگ گائوتنگ استان ِمرکز هسِّه. اینتا دِنیای ِ۵۰ تا گت شهر جه هسته.

## جمعیت

آمار سال ۲۰۱۱ په ژوهانسبورگ جمعیت ۴٬۴۳۴٬۸۲۷ نفر بی‌یه.

## تبعیدگاه رضا شاه

شهریور 1320 رضاشاه موریس جزیره دله تبعید بیِّه و بعد بورده ژوهانسبورگ و چهارم مرداد 1323 اونجه بمرده.

## منابع
# ۱۹۷۴

|  |  |
| --- | --- |
| **قرن:**  | قرن ۱۹ - **قرن ۲۰** - قرن ۲۱ |
| **دهه:** |  ‎۱۹۴۰  ‎۱۹۵۰  ‎۱۹۶۰  ‎۱۹۷۰  ‎۱۹۸۰  ‎۱۹۹۰  ‎۲۰۰۰   |
| **سال:** | ‎۱۹۷۱ ‎۱۹۷۲ ‎۱۹۷۳ - **‎۱۹۷۴** - ‎۱۹۷۵ ‎۱۹۷۶ ‎۱۹۷۷ |

**سال ۱۹۷۴ دیگر تقویم‌ها جه**| **میلادی گریگوری** | ۱۹۷۴  |
| **تبری** | ۱۴۸۵ – ۱۴۸۶ |
| **هجری شمسی** | ۱۳۵۲ – ۱۳۵۳ |
| **هجری قمری** | ۱۳۹۳ – ۱۳۹۴ |
| بهایی | ۱۳۰ – ۱۳۱ |
| کبیسه؟ | نا |
| رُم بساته بیّن په | ۲۷۲۷ |
| ارمنی | ۱۴۲۳ - ԹՎ |
| بربری | ۲۹۲۴ |
| بودایی | ۲۵۱۸ |
| برمه‌ای | ۱۳۳۶ |
| رومی | ۷۴۸۲ – ۷۴۸۳ |
| قبطی | ۱۶۹۰ – ۱۶۹۱ |
| اتیوپیایی | ۱۹۶۶ – ۱۹۶۷ |
| عبری |  ۵۷۳۴ – ۵۷۳۵  |
| هندی |  |
|  - ویکرم سموت | ۲۰۲۹ – ۲۰۳۰ |
|  - ملی هند | ۱۸۹۶ – ۱۸۹۷ |
|  - کالی یوگا | ۵۰۷۵ – ۵۰۷۶ |
| هولوسین | ۱۱۹۷۴ |
| کره‌ای | ۴۳۰۷ |
| خورشیدی تایلندی | ۲۵۱۷ |
| ه • گ • د |

**۱۹۷۴** میلادی تقویم ِاتا سال هسته.
چینی‌ها، شه تقویم جه، ۱۹۷۴ ره ببر ِسال دونستنه.
این سال کبیسه نیه.

## دکته‌ئون

## بزائه‌ئون

## بمرده‌ئون

## منابع
# هروئین

**هروئین** اتا مخدر نوم هسته. هروئین تا مورفین، هروئین سه برابر قوی‌تر هسه. هروئین شه مورفین ِات‌که شیمیائی تغئیر هدائن جه بدست انه. هروئین تونده بتتر چلبی دله حل بوه و همینسه راحت‌ته خونی-مغزی سد جه یور شونه. وه ره دی بهیتن یا آمپول بزن جه مصرف کنه. هروئین به مونواستیل مورفین و مورفین تبدیل بونه و مورفین آخرسری سوخت-ساز وونه و دفع بونه.

## منابع
# پرسی ویلیام بریجمن

پرسی ویلیام بریجمن

شخصی معلومات| بزا-روز |
۲۱ آوریل ۱۸۸۲  کمبریج (ماساچوست)  |
| نوم، ماری زوون جه | Percy Williams Bridgman  (انگلیسی)  |
| بمردن |
۲۰ آگوست ۱۹۶۱  (79 سال) راندولف (نیوهمپشایر)  |
| بمردن وضعیت |
خودکشی   |
| مِزار |
Bridgman Cemetery   |
| ملیت |
متحده ایالات آمریکا  |
| تحصیلات |
دانشگاه هاروارد  Newton North High School   |
| گپ بزوئن زوون |
انگلیسی  |

خانواده| همسر |
Olive Ware   |

دیگه چیون| پیشه‌ئون |
فیزیک‌دان  استاد دانشگاه   |
| کارفرما |
دانشگاه هاروارد   |
| شاگرد |
روبرت اوپنهایمر   |
| رساله‌یِ ناظر |
والاس کلمنت سابین   |
| تخصص |
فیزیک  |
| عضو |   لیست…
* انجمن سلطنتی  (۱۹۴۹ – )
* آکادمی ملی علوم
* فرهنگستان هنر و دانش آمریکا
* مجمع فیلسوفان آمریکا  (۱۹۱۶ – )
* انجمن پیشبرد علوم آمریکا
* انجمن فیزیک آمریکا
 |

اعمال| جوایز |   لیست…
* مدال بینگهام  (۱۹۵۱)
* doctor honoris causa from the University of Paris  (۲ دسامبر ۱۹۵۰)
* Royal Society Bakerian Medal  (۱۹۵۰)
* Foreign Member of the Royal Society  (۱۲ مه ۱۹۴۹)
* نوبل فیزیک جایزه (۱۹۴۶)
* جایزه کامستاک در فیزیک  (۱۹۳۳)
* مدال الیوت کرسون  (۱۹۳۲)
* Josiah Willard Gibbs Lectureship  (۱۹۳۱)
* Guthrie Lecture  (۱۹۲۹)
* جایزه رامفورد  (۱۹۱۷)
* Royal Society Bakerian Medal
 |

**پرسی ویلیام بریجمن** اتا آمریکا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۴۶ میلادی، فیزیک فشاربالا سر تحقیقات داشته وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «فهرست برندگان جایزه نوبل فیزیک»، فارسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ۱۷ مرداد ۱۴۰۲).
* “The Nobel Prize in Physics 1946”. Nobelprize.org. Retrieved 1 July 2023.
# پیر ژیل دوژن

پیر ژیل دوژن

شخصی معلومات| بزا-روز |
۲۴ اکتبر ۱۹۳۲  منطقه ۱۶ پاریس   |
| نوم، ماری زوون جه | Pierre-Gilles de Gennes  (فرانسوی)  |
| تولدِ نوم | Pierre-Gilles Robert Yves de Gennes  (فرانسوی)  |
| بمردن |
۱۸ مه ۲۰۰۷  (74 سال) Orsay   |
| بمردن دلیل |
سرطان  |
| مِزار |
Cimetière de Montrouge   |
| ملیت |
فرانسه  |
| اقامت |
پاریس  |
| تحصیلات |
Lycée Claude-Bernard  اکول نرمال سوپریور  لیسه سن-لوئی  Les Houches School of Physics   |
| گپ بزوئن زوون |
فرانسوی  |

خانواده| وچون |   لیست…
کلر ویارت  Christian de Gennes  Marc de Gennes  Matthieu Wyart  Marie-Christine Picard de Gennes   |
| فامیل |
Lucien de Gennes  (عامی )  |

دیگه چیون| پیشه‌ئون |   لیست…
فیزیک‌دان  theoretical physicist  استاد  استاد دانشگاه  پژوهشگر   |
| کارفرما |   لیست…
کلژ دو فرانس  (۱۹۷۱ – ۲۰۰۷) دانشگاه کالیفرنیا، برکلی  دانشگاه لیدن  (۱۹۷۸ – ۱۹۷۸) دانشگاه پاریس سود  دانشگاه لیدن  (۱۹۷۸ – ) Curie Institute  موسسه آموزش عالی شیمی و فیزیک صنعتی شهر پاریس   |
| رساله‌یِ ناظر |
چارلز کیتل  — فرانسیس پرن  — André Herpin   |
| تخصص |
فیزیک  |
| عضو |   لیست…
* انجمن سلطنتی
* فرهنگستان علوم فرانسه
* International Member of the National Academy of Sciences  در : آکادمی ملی علوم  (۱۹۸۷ – )
* National Academy of Sciences of Ukraine
* فرهنگستان هنر و دانش آمریکا
* آکادمی علوم روسیه
* فرهنگستان علوم استرالیا
* Brazilian Academy of Sciences
* آکادمی سلطنتی هنر و علوم هلند
 |

اعمال| جوایز |   لیست…
* Eringen Medal  (۱۹۹۸)
* F. A. Cotton Medal  (۱۹۹۷)
* honorary doctorate of the University of Vigo  (۱۹۹۷)
* Fellow of the Australian Academy of Science  (۱۹۹۶)
* honorary doctorate at the Laval University  (۱۹۹۵)
* Wolfgang Ostwald Prize  (۱۹۹۱)
* نوبل فیزیک جایزه (۱۹۹۱)
* مدال لورنتس  (۱۹۹۰)
* جایزه ولف در فیزیک  (۱۹۹۰)
* جایزه هاروی  (۱۹۸۸)
* honorary doctor of the University of Sherbrooke  (۱۹۸۸)
* ACS Award in Polymer Chemistry  (۱۹۸۸)
* مدال ماتئوچی  (۱۹۸۷)
* Foreign Member of the Royal Society  (۲۸ ژوئن ۱۹۸۴)
* Gay-Lussac-Humboldt-Prize  (۱۹۸۳)
* Polymer Physics Prize  (۱۹۸۲)
* CNRS Gold medal  (۱۹۸۰)
* Prix Ampère  (۱۹۷۷)
* Bourke Award  (۱۹۷۶)
* جایزه هول‌وک  (۱۹۶۸)
* CNRS silver medal  (دهه 1960)
* Prize Louis Ancel  (۱۹۵۹)
* Onsager Medal
* جایزه هومبولت
* Humboldt Research Fellowship
* honorary doctor of the Hebrew University of Jerusalem
 |

پلاک بنویشتقور عکس

**پیر ژیل دوژن** اتا فرانسه فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۹۱ میلادی، بفهمسته که مولکول دله الکترون‌ها چتی هئی وَر استنه وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «فهرست برندگان جایزه نوبل فیزیک»، فارسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ۱۷ مرداد ۱۴۰۲).
* “The Nobel Prize in Physics 1991”. Nobelprize.org. Retrieved 1 July 2023.
# راینهارد گنتزل

راینهارد گنتزل

شخصی معلومات| بزا-روز |
۲۴ مارس ۱۹۵۲  (74 سال) باد همبورگ فور در هوهه   |
| نوم، ماری زوون جه | Reinhard Genzel  (آلمانی)  |
| ملیت |
آلمان  |
| کار محل |
مونیخ  |
| تحصیلات |
دانشگاه بن  ( - ۱۹۷۵)    رشته: فیزیک دانشگاه فرایبورگ  Berthold-Gymnasium Freiburg   |
| ماری زوون |
آلمانی  |
| گپ بزوئن زوون |
آلمانی  |

خانواده| پی‌یر |
Ludwig Genzel   |

دیگه چیون| پیشه‌ئون |
ستاره‌شناس  استاد دانشگاه  astrophysicist  دانشمند   |
| کارفرما |   لیست…
دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ  دانشگاه کالیفرنیا، برکلی  دانشگاه هاروارد  مرکز اخترفیزیک هاروارد-اسمیتسونین  انستیتوی فیزیک فرازمینی ماکس پلانک   |
| تخصص |
اخترشناسی زیرمیلی‌متری  — ستاره‌شناسی فروسرخ  — اخترفیزیک  — علم (fa)   |
| عضو |   لیست…
* انجمن سلطنتی  (۲۰۱۲)
* آکادمی علوم طبیعی لئوپلدینه آلمان
* فرهنگستان علوم فرانسه
* International Member of the National Academy of Sciences  در : آکادمی ملی علوم  (۲۰۰۰ – )
* Bayerische Akademie der Wissenschaften
* Academia Europaea  (۱۹۹۵ – )
* Royal Academy of Exact, Physical and Natural Sciences
* اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی
 |

اعمال| جوایز |   لیست…
* honorary doctorate of University Grenoble-Alpes  (۱۶ اکتبر ۲۰۲۳)
* Bavarian Maximilian Order for Science and Art  (۲۰۲۱)
* نوبل فیزیک جایزه (۲۰۲۰)
* Pour le Mérite for Sciences and Arts order  (۱ ژوئن ۲۰۱۴)
* جایزه هاروی  (۲۰۱۴)
* Herschel Medal  (۲۰۱۴)
* صلیب فرماندهی شوالیه از نشان شایستگی جمهوری فدرال آلمان  (۲۰۱۴)
* honorary doctorate of Paris Observatory, PSL University  (۲۰۱۴)
* Crafoord Prize in Astronomy  (۲۰۱۲)
* Foreign Member of the Royal Society  (۲۰۱۲)
* Tycho Brahe Medal  (۲۰۱۲)
* مدال کارل شوارتزشیلد  (۲۰۱۱)
* Honorary doctor of Leiden University  (۲۰۱۰)
* The Shaw Prize in Astronomy  (۲۰۰۸)
* مدال آلبرت اینشتین  (۲۰۰۷)
* Petrie Prize Lecture  (۲۰۰۵)
* جایزه بالزان  (۲۰۰۳)
* Stern–Gerlach Medal  (۲۰۰۳)
* Prix Jules Janssen  (۲۰۰۰)
* Gottfried Wilhelm Leibniz Prize  (۱۹۹۰)
* Newton Lacy Pierce Prize in Astronomy  (۱۹۸۶)
* عضو انجمن فیزیک آمریکا  (۱۹۸۵)
 |

**راینهارد گنتزل** اتا آلمان فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۲۰۲۰ میلادی، راه شیری میونه ات چی پیدا هاکرده که خله امبس هسته و جرم زیادی دارنه وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «فهرست برندگان جایزه نوبل فیزیک»، فارسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ۱۷ مرداد ۱۴۰۲).
* “The Nobel Prize in Physics 2020”. Nobelprize.org. Retrieved 1 July 2023.
# نورمن فاستر رمزی

نورمن فاستر رمزی

شخصی معلومات| بزا-روز |
۲۷ آگوست ۱۹۱۵  واشینگتن دی سی  |
| نوم، ماری زوون جه | Norman Foster Ramsey, Jr.  (انگلیسی)  |
| بمردن |
۴ نوامبر ۲۰۱۱  (96 سال) ویلند (ماساچوست)  |
| ملیت |
متحده ایالات آمریکا  |
| اقامت |
بوستون (ماساچوست)  |
| تحصیلات |
دانشگاه کمبریج  (۱۹۳۵ - ۱۹۳۷) Leavenworth High School  ( - ۱۹۳۰) دانشگاه کلمبیا  (۱۹۳۱ - ۱۹۴۰)    رشته: فیزیک   مدرک: پی‌اچ‌دی   |
| گپ بزوئن زوون |
انگلیسی  |

خانواده| پی‌یر |
Norman F. Ramsey   |

دیگه چیون| پیشه‌ئون |
فیزیک‌دان  استاد دانشگاه  فیزیکدان هسته‌ای   |
| کارفرما |   لیست…
دانشگاه هاروارد  (۱۹۴۷ – ۱۹۸۶) دانشگاه میشیگان  دانشگاه کلمبیا  بنیاد کارنگی برای علوم  (۱۹۴۰ – ۱۹۴۰) دانشگاه ایلینوی در اربانا-شمپین  ( – ۱۹۴۰)  |
| استاد |
ارنست رادرفورد — موریس گولدهابر   |
| رساله‌یِ ناظر |
ایزیدور ایزاک رابی (۱۹۴۰)  |
| تخصص |
فیزیک هسته‌ای   |
| سیاسی حزب |
آمریکای دموکراتون  |
| عضو |   لیست…
* آکادمی ملی علوم
* فرهنگستان علوم فرانسه  (۱۹۸۹ – )
* فرهنگستان هنر و دانش آمریکا
* مجمع فیلسوفان آمریکا  (۱۹۵۸ – )
* انجمن پیشبرد علوم آمریکا  (۱۹۴۲ – )
* انجمن فیزیک آمریکا
 |
| جائونی که دیه |
پروژه منهتن  |

اعمال| جوایز |   لیست…
* honorary doctor of Harvard University  (۲۰۰۶)
* جایزه ونیوار بوش  (۱۹۹۵)
* جایزه اینشتین در علوم لیزر  (۱۹۹۳)
* Dirac Medal for the Advancement of Physics  (۱۹۹۰)
* نوبل فیزیک جایزه (۱۹۸۹)
* نشان ملی علوم  (۱۹۸۸)
* Oersted Medal  (۱۹۸۸)
* جایزه رامفورد  (۱۹۸۵)
* I. I. Rabi Award  (۱۹۸۵)
* مدال افتخار آی‌تریپل‌ئی  (۱۹۸۴)
* Davisson–Germer Prize in Atomic or Surface Physics  (۱۹۷۴)
* Ernest Orlando Lawrence Award  (۱۹۶۰)
* کمک هزینه گوگنهایم  (۱۹۵۴)
* عضو انجمن فیزیک آمریکا
* John Jay Award
 |

**نورمن فاستر رمزی** اتا آمریکا فیزیک‌دون بی‌یه. وه سال ۱۹۸۹ میلادی، طیف نمایی تشدید اتمی سر کار هکردن وسّه، نوبل فیزیک جایزه ره بیته.

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «فهرست برندگان جایزه نوبل فیزیک»، فارسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ۱۷ مرداد ۱۴۰۲).
* “The Nobel Prize in Physics 1989”. Nobelprize.org. Retrieved 1 July 2023.
# هان امپراتوری

هان امپراتوریWikimedia | © OpenStreetMap

جوغرافی| گتی |
۶٬۰۰۰٬۰۰۰ ک‌م²  |

جمعیت| نیشتگا | دیار  لیست…
چانگ ان  — چانگ ان  — لوئویانگ  — لوئویانگ  — شوچانگ   |
| جمعیت |
۵۹٬۵۹۴٬۹۷۸ (۰۰۰۲) — ۵۶٬۴۸۶٬۸۵۶ (۰۱۵۶)  |

نٮظام| حکومت نوع |
شائی  |

دکته إتفاقون| بساتن |
۰۲۰۶ "پ.م"  |

**هان** (چینی جه: 汉朝 یا 漢朝; پین‌یین: Hàncháo) اتا حکومت نوم بی‌یه که چین دله، ۲۰۶ پیش از میلاد جه تا ۲۲۰ میلادی، حدود ۴۰۰ سال، حکومت داشتنه. وشونِ سلسله چین تاریخ دله خله اهمیت دارنه.

اولین توم، جین امپراتوری موفق بینه که چین مملکت ره ات‌پشت هاکنن و گردِ مناطق ره بیرن. ولی وشون امپراتور، چین شی هوانگ دکته بمرده و ونه جاسر هنیشتن وسّه جنگ بیه. هان اتا سلسله بینه که این گدر بمونه و باقی رقیبون ره شکست بدانه و چین ره دِباره ات‌پشت هاکردنه.

## منابع

* فارسی ویکی‌پدیا
# L

**L** یا **l** دوازدهمین حرفی هسته که لاتین خط دله وجود دارنه. وه اتا بی‌چمر حرف هسته که «ل» بخوندست وونه.

## تاریخچه

«ل» یا «L» اتا حرف هسته که مصرِ شکل‌ها دله اتا دست‌چو یا کردخاله ره موندنه. این حرف فینیقی دله «لامذ» و یونانی دله لاما بیّه.

| Egyptian hieroglyph | Phoenician *lamedh* | Etruscan L | Greek *Lambda* | Latin L |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |  |  |  |  |

## منابع

* انگلیسی ویکی‌پدیا.

## دپیته چرخه‌تو

* لاتین خط

| لاتین الفبا |
| --- |
| Aa | Bb | Cc | Dd | Ee | Ff | Gg | Hh | Ii | Jj | Kk | Ll | Mm | Nn | Oo | Pp | Qq | Rr | Ss | Tt | Uu | Vv | Ww | Xx | Yy | Zz |
# ۱۸۰۱

|  |  |
| --- | --- |
| **قرن:**  | قرن ۱۸ - **قرن ۱۹** - قرن ۲۰ |
| **دهه:** |  ‎۱۷۷۰  ‎۱۷۸۰  ‎۱۷۹۰  ‎۱۸۰۰  ‎۱۸۱۰  ‎۱۸۲۰  ‎۱۸۳۰   |
| **سال:** | ‎۱۷۹۸ ‎۱۷۹۹ ‎۱۸۰۰ - **‎۱۸۰۱** - ‎۱۸۰۲ ‎۱۸۰۳ ‎۱۸۰۴ |

**سال ۱۸۰۱ دیگر تقویم‌ها جه**| **میلادی گریگوری** | ۱۸۰۱  |
| **تبری** | ۱۳۱۲ – ۱۳۱۳ |
| **هجری شمسی** | ۱۱۷۹ – ۱۱۸۰ |
| **هجری قمری** | ۱۲۱۵ – ۱۲۱۶ |
| بهایی | −۴۳ – −۴۲ |
| کبیسه؟ | نا |
| رُم بساته بیّن په | ۲۵۵۴ |
| ارمنی | ۱۲۵۰ - ԹՎ |
| بربری | ۲۷۵۱ |
| بودایی | ۲۳۴۵ |
| برمه‌ای | ۱۱۶۳ |
| رومی | ۷۳۰۹ – ۷۳۱۰ |
| قبطی | ۱۵۱۷ – ۱۵۱۸ |
| اتیوپیایی | ۱۷۹۳ – ۱۷۹۴ |
| عبری |  ۵۵۶۱ – ۵۵۶۲  |
| هندی |  |
|  - ویکرم سموت | ۱۸۵۶ – ۱۸۵۷ |
|  - ملی هند | ۱۷۲۳ – ۱۷۲۴ |
|  - کالی یوگا | ۴۹۰۲ – ۴۹۰۳ |
| هولوسین | ۱۱۸۰۱ |
| کره‌ای | ۴۱۳۴ |
| خورشیدی تایلندی | ۲۳۴۴ |
| ه • گ • د |

**۱۸۰۱** میلادی تقویم ِاتا سال هسته که کبیسه نیه.
این سالِ اولین‌روز (۱ ژانویه) پنج‌شمبه بی‌یه.

## دکته‌ئون

## بزائه‌ئون

## بمرده‌ئون

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «1801»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی 1 May 2024).
# ۲۰ ژوئیه

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ژوئن | **ژوئیه** | آگوست |
|  |  |  |  |  |  |  |
| ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ |
| ۸ | ۹ | ۱۰ | ۱۱ | ۱۲ | ۱۳ | ۱۴ |
| ۱۵ | ۱۶ | ۱۷ | ۱۸ | ۱۹ | ۲۰ | ۲۱ |
| ۲۲ | ۲۳ | ۲۴ | ۲۵ | ۲۶ | ۲۷ | ۲۸ |
| ۲۹ | ۳۰ | ۳۱ |
|  \* \* میلادی تقویم \* \*  |

**۲۰ ژوئیه** روزی هسه که گریگوری تقویم دله، هر سالِنه ۲۰۱اُمین روز کَفِنه و اگه سال کبیسه بوئه، ۲۰۲اُمین روز إستِنه. ۲۰ ژوئیه جه، تا خانه سال سَر بوو، ۱۶۴ روز کار دارنه.

## اتفاقات

## دپیته چرخه‌تو

* ویکی‌پدیا:امروز واری روز/۲۰ ژوئیه

## بریم بگردستن

* BBC: On This Day
* The New York Times: On This Day
# ۱۸۹۲

|  |  |
| --- | --- |
| **قرن:**  | قرن ۱۸ - **قرن ۱۹** - قرن ۲۰ |
| **دهه:** |  ‎۱۸۶۰  ‎۱۸۷۰  ‎۱۸۸۰  ‎۱۸۹۰  ‎۱۹۰۰  ‎۱۹۱۰  ‎۱۹۲۰   |
| **سال:** | ‎۱۸۸۹ ‎۱۸۹۰ ‎۱۸۹۱ - **‎۱۸۹۲** - ‎۱۸۹۳ ‎۱۸۹۴ ‎۱۸۹۵ |

**سال ۱۸۹۲ دیگر تقویم‌ها جه**| **میلادی گریگوری** | ۱۸۹۲  |
| **تبری** | ۱۴۰۳ – ۱۴۰۴ |
| **هجری شمسی** | ۱۲۷۰ – ۱۲۷۱ |
| **هجری قمری** | ۱۳۰۹ – ۱۳۱۰ |
| بهایی | ۴۸ – ۴۹ |
| کبیسه؟ | أره |
| رُم بساته بیّن په | ۲۶۴۵ |
| ارمنی | ۱۳۴۱ - ԹՎ |
| بربری | ۲۸۴۲ |
| بودایی | ۲۴۳۶ |
| برمه‌ای | ۱۲۵۴ |
| رومی | ۷۴۰۰ – ۷۴۰۱ |
| قبطی | ۱۶۰۸ – ۱۶۰۹ |
| اتیوپیایی | ۱۸۸۴ – ۱۸۸۵ |
| عبری |  ۵۶۵۲ – ۵۶۵۳  |
| هندی |  |
|  - ویکرم سموت | ۱۹۴۷ – ۱۹۴۸ |
|  - ملی هند | ۱۸۱۴ – ۱۸۱۵ |
|  - کالی یوگا | ۴۹۹۳ – ۴۹۹۴ |
| هولوسین | ۱۱۸۹۲ |
| کره‌ای | ۴۲۲۵ |
| خورشیدی تایلندی | ۲۴۳۵ |
| ه • گ • د |

**۱۸۹۲** میلادی تقویم ِاتا سال هسته که کبیسه بی‌یه.
این سالِ اولین‌روز (۱ ژانویه) جمعه بی‌یه.

## دکته‌ئون

## بزائه‌ئون

## بمرده‌ئون

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «1892»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی 1 May 2024).
# ۱۴۴۶

|  |  |
| --- | --- |
| **قرن:**  | قرن ۱۴ - **قرن ۱۵** - قرن ۱۶ |
| **دهه:** |  ‎۱۴۱۰  ‎۱۴۲۰  ‎۱۴۳۰  ‎۱۴۴۰  ‎۱۴۵۰  ‎۱۴۶۰  ‎۱۴۷۰   |
| **سال:** | ‎۱۴۴۳ ‎۱۴۴۴ ‎۱۴۴۵ - **‎۱۴۴۶** - ‎۱۴۴۷ ‎۱۴۴۸ ‎۱۴۴۹ |

**سال ۱۴۴۶ دیگر تقویم‌ها جه**| **میلادی گریگوری** | ۱۴۴۶  |
| **تبری** | ۹۵۷ – ۹۵۸ |
| **هجری شمسی** | ۸۲۴ – ۸۲۵ |
| **هجری قمری** | ۸۴۹ – ۸۵۰ |
| بهایی | −۳۹۸ – −۳۹۷ |
| کبیسه؟ | نا |
| رُم بساته بیّن په | ۲۱۹۹ |
| ارمنی | ۸۹۵ - ԹՎ |
| بربری | ۲۳۹۶ |
| بودایی | ۱۹۹۰ |
| برمه‌ای | ۸۰۸ |
| رومی | ۶۹۵۴ – ۶۹۵۵ |
| قبطی | ۱۱۶۲ – ۱۱۶۳ |
| اتیوپیایی | ۱۴۳۸ – ۱۴۳۹ |
| عبری |  ۵۲۰۶ – ۵۲۰۷  |
| هندی |  |
|  - ویکرم سموت | ۱۵۰۱ – ۱۵۰۲ |
|  - ملی هند | ۱۳۶۸ – ۱۳۶۹ |
|  - کالی یوگا | ۴۵۴۷ – ۴۵۴۸ |
| هولوسین | ۱۱۴۴۶ |
| کره‌ای | ۳۷۷۹ |
| خورشیدی تایلندی | ۱۹۸۹ |
| ه • گ • د |

**۱۴۴۶** میلادی تقویم ره اتا سال هسته که قرن پونزدهم میلادی گِدر بی‌یه.

## دکته‌ئون

## بزائه‌ئون

## بمرده‌ئون

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «1446»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی 1 May 2024).
# کیم جونگ ایل

کیم جونگ ایل

مقوم|
کره شمالی رئیس جمهور ۹ آپریل ۲۰۰۹ تا ۱۷ دسامبر ۲۰۱۱ |

شخصی معلومات| بزا-روز |
۱۶ فوریه ۱۹۴۱  Vyatskoye   |
| اشرافی لقب |
Great Leader   |
| نوم، ماری زوون جه | 김정일  (کره‌ای)  |
| تولدِ نوم | Юрий Ирсенович Ким  (روسی)  |
| بمردن |
۱۷ دسامبر ۲۰۱۱ |
| بمردن دلیل |
قلب هرستائن  |
| مِزار |
قصر خورشید کومسوسان   |
| ملیت |
شمالی کوره  |
| اقامت |
Ryongsong Residence   |
| تحصیلات |
دانشگاه کیم ایل-سونگ  ( - ۱۹۶۴) University of Malta  Mangyongdae Revolutionary School   |
| ماری زوون |
کُره‌ای  |
| گپ بزوئن زوون |
کُره‌ای  |

خانواده| خانواده |
سلسله کیم   |
| پی‌یر |
کیم ایل سونگ  |
| مار |
کیم جونگ-سوک   |
| برار-خاخِر |
Kim Kyong-hui  — کیم پیونگ ایل  — Kim Man-il   |
| همسرون |   لیست…
Hong Il-chon  (۱۹۶۶ - ۱۹۶۹) Song Hye-rim  Kim Young-sook  (۱۹۷۴ - ۲۰۱۱) کو یونگ هوی  Kim Ok   |
| وچون |   لیست…
کیم جونگ نام  کیم جونگ اون کیم یو جونگ  کیم جونگ چول  Kim Sul-song  Kim Chun-song   |

دیگه چیون| پیشه‌ئون |   لیست…
سیاستمدار پرسنل نظامی  تهیه‌کننده  بازیگر سینما  گوینده  کارگردان تلویزیونی   |
| سیاسی حزب |
حزب کارگران کره |
| نظامی چلّه |
ارتش خلق کره   |
| نظامی رتبه‌ئون |
جنرالیسیمو  Taewonsu   |

اعمال| جوایز |   لیست…
* Jubilee Medal "65 Years of Victory in the Great Patriotic War 1941–1945"  (مه ۲۰۱۰)
* National Order of Merit  (آوریل ۲۰۰۵)
* مدال شصتمین سال پیروزی در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵–۱۹۴۱)  (۱۰ مارس ۲۰۰۵)  ولادیمیر پوتین وه ره هِدا
* مدال پنجاهمین سال پیروزی در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵–۱۹۴۱)  (۵ مه ۱۹۹۵)
* Grand Cross of the National Order of Mali  (۱۷ دسامبر ۱۹۹۲)
* Order of Independence  (۱۳ آوریل ۱۹۹۲)
* National Order of Niger  (۲۰ سپتامبر ۱۹۸۶)
* مدال چهلمین سال پیروزی در جنگ بزرگ میهنی (۱۹۴۵–۱۹۴۱)  (مه ۱۹۸۵)
* Order of the Republic, 1st Class  (آوریل ۱۹۸۳)
* Order of Kim Il Sung  (۱۹۷۸، ۱۹۹۲، ۲۰۱۲)
* Ordre du Mérite centrafricain
* Order of Freedom and Independence, 1st class
* Order of Freedom and Independence, 2nd class
* Order of the Welwitschia
* National Order of the Lion of Senegal
* National Order of the Leopard
* Order of the Nile
* Order of Freedom and Independence
* Order of the National Flag
* Hero of the Republic
* Royal Order of Cambodia
* National Order of Mali
 |

امضا

**کیم جونگ ایل** شمالی کره دومین رهبر بی‌یه که شه پییر، کیم ایل سونگ، جاسر هنیشته. وه حقوق بشر نقض وسه متهم هسته.

## منابع
# دلفیم موریرا

دلفیم موریرا
**دلفیم موریرا** (پرتغالی: *Delfim Moreira*) اتا برزیل ره شهر هسته که میناس گرایس منطقه شٮنه. دلفیم موریرا گتی ۴۰۸٫۴۷۳ ک‌م۲ هسته و ونه جمیعت ۷۹۵۲ نفر هسته.

## منابع

* «Delfim Moreira» ‎(چن زوونه)‎. ویکی‌دیتا. هارشی‌یه بیی ۲۱ مه ۲۰۲۵ گادِر.
# اودا، شیمانه

اودا

عمومی معلومات| نوع |
شهر |

پرچمآرم و نشون

نوم| محلی نوم | 大田市 (جاپونی)  |

تاریخچه| بساتن زمون |
۱ اکتبر ۲۰۰۵ — ۱ ژانویه ۱۹۵۴  |
| شهر بیّن گادِر |
۲۰۰۵-۱۰-۰۱ |

اداری تقسیمات| کشور |
جاپون  |
| کشور |  جاپون |
| استان |
شیمانه |
| جورته تقسیمات |
استان شیمانه   |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۴۳۵٫۷۱ ک‌م² (۲۰۱۹)  |

جمیعت| جمیعت |
۳۲٬۱۰۲ (۲۰۲۱)  |
| سرجمع |
۳۹٬۵۹۳ |
| جمیعت انبسی |
۹۰٫۸ |

دیگر معلومات| جوغرافی کد |
1854774  |
| وبسایت |  |

خاخِربخوندست شهرون| دِ گالی شهرون |
دائجونگ  (۱۹۸۷ – ) — کاسائوکا  |

**اودا** اتا شهر نوم هسته که جاپون ِشیمانه استان دله دره. ونه جمعیت ره سال ۲۰۰۸ گادِر ۳۹٬۵۹۳ نفر اعلام هاکاردنه. این شهر گتی (مساحت) هم ۴۳۶٫۱۱ کیلومترمربع هسته و ونه جمعیت ِانبسی (تراکم) ۹۰٫۸ نفر هر کیلومترمربع دله وانه. ۲۰۰۵-۱۰-۰۱ تاسا اینجه اتا شهر هسته.

## وابسته جستارون

* جاپون
* جاپون شهرون فهرست

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «فهرست شهرهای ژاپن»، فارسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی ‏۲۹ تیر ۱۳۹۱).

## بیرون بگردستن

*
# کینتانا رو

کینتانا روQuintana Roo

عمومی معلومات| نوع |
مکزیکِ ایالت |

پرچمآرم و نشونکینتانا رو ِموقعیت، مکزیک ِنقشه دله

نوم| نومِ ریشه |
Andrés Quintana Roo   |
| رسمی نوم | Quintana Roo (اٮسپانیولی)  |
| محلی نوم | Quintana Roo (اٮسپانیولی)  |

تاریخچه| بساتن زمون |
۸ اکتبر ۱۹۷۴  |
| تاسیس |
۱۹۷۴-۱۰-۰۸ |
| رتبه |
۳۰ |

اداری تقسیمات| کشور |
مکزیک  |
| کشور |  مکزیک |
| نیشتنگاء |
چتومال |
| گت‌ترین شهر |
کانکون |
| جورته تقسیمات |
مکزیک  |
| نیشتگا |
چتومال٬ کینتانا رو   |
| اداری تقسیمات |   لیست…
Bacalar Municipality  — Cozumel Municipality  — Benito Juárez Municipality  — Felipe Carrillo Puerto Municipality  — Isla Mujeres Municipality  — Othón P. Blanco Municipality  — José María Morelos Municipality  — Lázaro Cárdenas, Quintana Roo  — Playa del Carmen Municipality  — Tulum Municipality   |

حکومت| قوه مقننه |
Congress of Quintana Roo   |
| شهردار/فرماندار |
Mara Lezama Espinosa  (۲۰۲۲ – )  |

جوغرافی ویژگیون| گتی |
۴۲۳۶۱ |
| بلندی |
۳۱ متر  |

جمیعت| جمیعت |
۱٬۸۵۷٬۹۸۵ (سرشماری) (۲۰۲۰)  |
| سرجمع |
۱٬۳۲۵٬۵۷۸ |

دیگر معلومات| محلی زوون |
Chuj  — زبان مایایی یوکاتانی  — زبان اشاره مایایی  — Akateko   |
| پُستی کد |
77  |
| جوغرافی کد |
3520887  |
| ایزو 3166 |
MX-ROO  |
| وبسایت |
qroo.gob.mx  |

**کینتانا رو** (اٮسپانیولی جه: *Quintana Roo*) مکزیک ِاتا از سی و یِتّا ایالت هسته که ونه نیشتنگا شهر چتومال هسته.

## منابع

* فارسی ویکی‌پدیا
# ۱۸۹۱

|  |  |
| --- | --- |
| **قرن:**  | قرن ۱۸ - **قرن ۱۹** - قرن ۲۰ |
| **دهه:** |  ‎۱۸۶۰  ‎۱۸۷۰  ‎۱۸۸۰  ‎۱۸۹۰  ‎۱۹۰۰  ‎۱۹۱۰  ‎۱۹۲۰   |
| **سال:** | ‎۱۸۸۸ ‎۱۸۸۹ ‎۱۸۹۰ - **‎۱۸۹۱** - ‎۱۸۹۲ ‎۱۸۹۳ ‎۱۸۹۴ |

**سال ۱۸۹۱ دیگر تقویم‌ها جه**| **میلادی گریگوری** | ۱۸۹۱  |
| **تبری** | ۱۴۰۲ – ۱۴۰۳ |
| **هجری شمسی** | ۱۲۶۹ – ۱۲۷۰ |
| **هجری قمری** | ۱۳۰۸ – ۱۳۰۹ |
| بهایی | ۴۷ – ۴۸ |
| کبیسه؟ | نا |
| رُم بساته بیّن په | ۲۶۴۴ |
| ارمنی | ۱۳۴۰ - ԹՎ |
| بربری | ۲۸۴۱ |
| بودایی | ۲۴۳۵ |
| برمه‌ای | ۱۲۵۳ |
| رومی | ۷۳۹۹ – ۷۴۰۰ |
| قبطی | ۱۶۰۷ – ۱۶۰۸ |
| اتیوپیایی | ۱۸۸۳ – ۱۸۸۴ |
| عبری |  ۵۶۵۱ – ۵۶۵۲  |
| هندی |  |
|  - ویکرم سموت | ۱۹۴۶ – ۱۹۴۷ |
|  - ملی هند | ۱۸۱۳ – ۱۸۱۴ |
|  - کالی یوگا | ۴۹۹۲ – ۴۹۹۳ |
| هولوسین | ۱۱۸۹۱ |
| کره‌ای | ۴۲۲۴ |
| خورشیدی تایلندی | ۲۴۳۴ |
| ه • گ • د |

**۱۸۹۱** میلادی تقویم ِاتا سال هسته که کبیسه نیه.
این سالِ اولین‌روز (۱ ژانویه) پنج‌شمبه بی‌یه.

## دکته‌ئون

## بزائه‌ئون

## بمرده‌ئون

## منابع

* ویکی‌پدیای کارزنون، «1891»، انگلیسی ویکی‌پدیا، آزاد دانشنومه، دله. (هارشی‌یه بَیی 1 May 2024).