Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ဝဏ္ဏ

**ဝဏ္ဏ** (အင်္ဂလိပ်: syllable) သည် စကားသံအစီအစဉ်တစ်ခုတွင် အသံစုတစ်စုဖြစ်သည်။ ဝဏ္ဏကို အဓိကအားဖြင့် အမြုတေအသံ (nucleus )(အများအားဖြင့် သရသံ) ဖြင့် ဖန်တီးထား၍ ရှေ့နှင့် နောက်က စိတ်ကြိုက်သံများ (အများအားဖြင့် ဗျည်းသံ) ဖြင့်လည်း တွဲဖက်နိုင်သည်။ အဆောက်အဦကို အုတ်ခဲ၊ ကျောက်တုံးများဖြင့် တည်ဆောက်သကဲ့သို့ ဝဏ္ဏများကို ပုံမှန်အားဖြင့် စကားလုံးများ၏ အသံပိုင်းဆိုင်ရာ တည်ဆောက်သည့် အတုံး/အခဲ ဟူ၍ သတ်မှတ်ကြသည်။. နားလည်လွယ်အောင်ဆိုရလျှင် သရသံသက်သက်ဖြစ်စေ၊ သရသံနှင့် ဗျည်းပေါင်းစပ်၍ဖြစ်စေ ဖြစ်ပေါ်လာသော အသံအစိတ်အပိုင်းကို ဝဏ္ဏဟူ၍ ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ ဝဏ္ဏတစ်ခု၏ အသံဖြစ်ပေါ်မှုသည် ယေဘုယျအားဖြင့် တစ်မတြာ (တစ်နည်းအားဖြင့် လက်ဖျစ်တစ်ချက်တီး) ကြာသည်ဟု မှတ်ယူနိုင်ပေသည်။ ဥပမာ“ အိမ်” ဟုအသံထွက်လျှင် သရသံတစ်ခုတည်းနှင့် ဝဏ္ဏတစ်ခုဖြစ်သည်။ "စာ" ဟုဆိုလျှင် ဗျည်းသံ (စ) နှင့် (အာ) တွဲဆက်ထားသည့်ဝဏ္ဏတစ်ခုဖြစ်သည်ဟုဆိုနိုင်ပြီး "အိမ်စာ" ဟုဆိုလျှင် ဝဏ္ဏ (၂) ခုရှိသည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့်မှတ်ယူနိုင်သည်။

ဝဏ္ဏများသည် ဘာသာစကားတစ်ခု၏ ကာရံ၊၊ လေယူလေသိမ်း/အသံ တက်ကျ ၊ ကဗျာမတြာနှင့် အဖိ/အဖော့ ပုံစံများကို သက်ရောက်လွှမ်းမိုးမှုရှိနိုင်သည်။ စကားသံကို အမြဲလိုလို ဝဏ္ဏများစွာအဖြစ် ခွဲခြားနိုင်ရာ "ရေကူး" ဆိုသည့် စကားလုံးသည် ဝဏ္ဏနှစ်သံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထား၍ "ကလေးများ" စကားလုံးသည် ဝဏ္ဏသံ သုံးသံပါဝင်နေသည်။

ဝဏ္ဏအရေးအသားစနစ် (Syllabic writing) သည် ပထမဆုံးစာ/အက္ခရာများမတိုင်မီ နှစ်ရာအနည်းငယ်က စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ကြသည်။ ကျောက်ချပ်ကျောက်ပြားများပေါ်၌ ပထမဆုံးမှတ်တမ်းတင်ထားသော ဝဏ္ဏများကို ဘီစီ ၂၈၀၀ ဝန်းကျင် ဆူမားနယ် ယူအာ (Ur) မြို့တွင် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ဤသို့ ရုပ်ပုံစာမှ ဝဏ္ဏများသို့ ပြောင်းလဲလာခြင်းသည် အရေးအသားသမိုင်း၌ အရေးအပါဆုံးတိုးတက်မှုအဖြစ် ဆိုကြသည်။

ဝဏ္ဏသံတစ်လုံးတည်းဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော စကားလုံးကို **ဧကဝဏ္ဏ** (monosyllable) ဟူဆိုကြပြီး ဥပမာအားဖြင့် "ဖြူ၊ နီ၊ ပြာ၊ လူ၊ ခွေး၊ ကြောင်" စသည့် စကားလုံးများဖြစ်ကြသည်။ ဝဏ္ဏသံနှစ်သံဖြင့်တည်ဆောက်လျှင် ဒွိဝဏ္ဏ (disyllabic or bisyllable) ဖြစ်၍ သုံးသံပါဝင်သောအခါ တြိဝဏ္ဏ (trisyllable) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ သုံးသံထက်ပိုသော စကားလုံးကိုသော်လည်းကောင်း၊ တစ်သံထက်ပိုသော စကားလုံးကိုလည်းကောင်း ရည်ညွှန်းရာတွင် ဗဟုဝဏ္ဏ (polysyllable) ဟုခေါ်ဆိုနိုင်ပေသည်။

## ကိုးကား
# ၇ ရာစုနှစ်

၇ ရာစုနှစ်အစ အရှေ့ကမ္ဘာခြမ်း
၇ ရာစုနှစ်အကုန် အရှေ့ကမ္ဘာခြမ်း
**၇ ရာစုနှစ်** သည် ဂျူလီယန် ပြက္ခဒိန်အရ အေဒီ ၆၀၁ မှ ၇၀၀ အထိဖြစ်သည်။ မိုဟာမက်ခေါင်းဆောင်သော မူဆလင်လူမျိုးများသည် အာရတ်ဗီးယားကို သွေးစည်းရန် ၆၂၂ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ မိုဟာမက် သေဆုံးပြီး ၆၃၂ တွင် အမ်စလန်ဘာသာသည် အာရီဗီးယန်းကျွန်းဆွယ်အလွန်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၇ ရာစုနှစ်တွင် ပါရှားတိုင်းပြည်အား အမ်စလန်များ သိမ်းပိုက်မှုသည် Sassanid အင်ပါယာအား ကျရှူံးစေခဲ့သည်။ ဆီးရီးယား၊ ပလက်စတိုင်း၊ အာမေနီးယားနှင့် မြောက်အမေရိကတို့ကိုလည်း သိမ်းပိုက်လိုက်သည်။ အာရတ်အင်ပါယာ အင်အားကြီးထွားချိန်၌ ဘန်ဇင်တိုင်းအင်ပါယာသည် မှေးမှိန်လျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
# စမ်း

ဩစတေးလျနိုင်ငံ ဝိတိုရိယပြည်နယ်မှ စမ်းချောင်းတစ်ခု
မိုးရွာသောအခါ မိုးရေအချို့သည် မြေအောက်သို့ စိမ့်ဝင်
သွားကြသည်။ ထိုရေသည် မြေအောက်တွင် မြင့်ရာမှ နိမ့်ရာသို့
မြေပွများကို ထိုးဖောက်ကာ၊ ကျောက်လွှာထပ်အထိရောက်သွား
၏။ ကျောက်လွှာသို့ ရောက်သောအခါ၊ ကျောက်လွှာကို ထိုး
ဖောက်ရန် မလွယ်ကူသောကြောင့် ကျောက်လွှာအပြင်တွင်
တစ်နေရာမှ တစ်နေရာသို့ ရွေ့ရှားစီးသွားလျက်ရှိသည်။ ယင်း
သို့ စီးသွားနေရာဝယ် မြေပြင်သို့ ထွက်ပေါက်ကို တွေ့သော
အခါ၊ နောက်မှာ ရေ၏ဖိနှိပ်အားနည်းသည့် နေရာများတွင်
အပြင်သို့ယိုစီး၍ ကျရုံမျှကျ၏။ အချို့ နေရာများ၌ကား ဖိနှိပ်
အားပြင်းထန်လှသဖြင့် နောက်မှ ပြွန်နှင့် ထိုးပေးသကဲ့သို့
ရေသည် အရှိန်နှင့် ပန်းထွက်လေ၏။ ထိုနည်းဖြင့် တစ်ဖြည်း
ဖြည်းရေစိမ့်ထွက်သောအခါ စိမ့်ဟုခေါ်၍ ရေအားသန်သဖြင့်
ပန်းထွက်သောအခါ စမ်းဟုခေါ်၏။

စမ်းရေများ၏ အပူအအေးသည် ဖြတ်သန်း၍ စီးသွား
သော ကျောက်နှင့် မြေသားတို့၏ အပူအအေးပေါ်တွင် တည်
သည်။ နွေရာသီ အပူနှင့် ဆောင်းရာသီ အအေးဓာတ်တို့သည်
မြေအောက်သို့ ပေပေါင်းအနည်းငယ်လောက်သာ ရောက်သည်။
မြေမျက်နှာပြင်နှင့်ကပ်၍ စီးထွက်လာသော စမ်းရေတို့သည်
နွေရာသီတွင်ပူ၍ ဆောင်းရာသီတွင် အေးနေတတ်သည်။ မြေ
အောက် နက်သောနေရာမှ ထွက်သောစမ်းရေသည် အစဉ်မပြတ်
အေး၍ နေတတ်၏။ မြေအောက်အလွန် နက်သောနေရာမှထွက်
သော စမ်းရေသည် အစဉ်မပြတ်အေး၍ နေတတ်၏၊ မီးတောင်
အရပ်ဒေသများတွင် ကျောက်များသည် မြေမျက်နှာပြင်နှင့်
ကပ်လျက် တည်ရှိကြသော်လည်း ပူ၏။ ထို့ကြောင့် မြေ
အောက်ပေပေါင်းများစွာနက်သော နေရာများနှင့် မီးတောင်အရပ်
ဒေသများမှလာသော စမ်းရေများသည် ပူ၍နေတတ်လေသည်။
မြေအတွင်းမှဖြစ်စေ၊ တောင်ကြား၊ ကျောက်ကြားများမှဖြစ်
စေ၊ တသွင်သွင်စိမ့်၍သော်လည်းကောင်း၊ ပန်း၍သော်လည်းကောင်း၊ ထွက်နေတတ်
သော ရေစမ်းတစ်မျိုးရှိ၏။ ထိုစမ်းရေသည် အများအားဖြင့်
ပူနွေးစွာရှိတတ်ခြင်းကြောင့် ရေပူစမ်းဟူ၍ အခေါ်များကြ၏။

သို့ရာတွင် မပူသောစမ်းများလည်းရှိ၏။ ထိုထူးခြားသော
စမ်းများကား၊ ရေထဲ၌ မြေအောက်ရှိဓာတ်ဆေးများရောနှော
ပါဝင်နေသော ဆေးစမ်းများပင် ဖြစ်ကြသည်။

ဆေးစမ်းရေတွင် ရောဂါဝေဒနာအချို့ကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်
သော သတ္တိရှိခြင်းကြောင့် လူအများသည် ထိုဆေးစမ်းများသို့
သွားရောက်၍ ရေချိုးလေ့ရှိကြ၏။ ရေပူနှင့် ရေအေးစမ်းဟူ၍
နှစ်မျိုးရှိရာတွင် ရေပူစမ်းက ရေအေးစမ်းထက်ပို၍ အကျိုးထူး
လေ့ရှိပေသည်။

ဆေးစမ်းရေများတွင် များသောအားဖြင့် ဆိုဒီယမ်၊ ပိုတက်
ဆီယမ်၊ လစ်သီယမ်၊ မက်ဂနီဇီယမ်၊ ကယ်လဆီယမ်၊ ကန့်၊
စိန်သတ္တု၊ သံ၊ မန်ဂနိ၊ ဖလူအိုရင်း၊ အိုင်အိုဒင်၊ ဗရိုမင်း၊
ရူဗီဒီယမ် စသော မြေအောက်ရှိ ဓာတ်သတ္တုများ အနည်းဆုံး
၁၅ မျိုးခန့် ပါဝင်နေတတ်သည်။ ထိုဓာတ်သတ္တုများအပြင်
ကာဗွန်နစ်အက်ဆစ်၊ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၊ နိုင်ထရိုဂျင်၊ အောက်စီဂျင်
နှင့် အမ်မိုးနီးယား စသော ဓာတ်ငွေ့များလည်း ပါဝင်နေတတ်
ကြရာ၊ ယင်းတို့ကြောင့် ရောဂါဘယများ ပျောက်ကင်းကြ
ဟန်တူပေသည်။ တစ်ဖန် ဆေးစမ်းရေအများမှာပင် ရေဒီယမ်
သတ္တိ ရှိသည်ကိုတွေ့ရရာ ဆေးစမ်းရေတို့၌ ထူးခြားသော
အစွမ်းသတ္တိရှိခြင်းမှာ ထိုရေဒီယမ်းသတ္တိကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်
စရာအကြောင်းရှိသည်ဟု ယူဆရပေသည်။

## ကိုးကား
# ဖူကျိုးမြို့

ဖူကျိုးမြို့သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ဖူကျန့်ပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည်။

## သမိုင်းကြောင်း

## ပထဝီဝင်အနေအထားနှင့်ရာသီဥတု

## အုပ်ချုပ်ရေး

## စီးပွားရေး

## လူဦးရေနှင့်လူမျိုးများ

## ယဉ်ကျေးမှု

## ခရီးသွားလုပ်ငန်း

## သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်း

## ခရီးသွားလုပ်ငန်း

## ကိုးကား
# လွော်ယံမြို့

| လွော်ယံမြို့ 洛阳市 Ethnicities |
| --- |
| Prefecture-level city |
|  |
| Top: Longmen Grottoes, Bottom left: White Horse Temple, Bottom right: *Paeonia suffruticosa* in Luoyang and Longmen Bridge |
|  Location of Luoyang City jurisdiction in Henan |
| Country | People's Republic of China |
| Province | Henan |
| Municipal seat | Luolong District |
| အစိုးရ |
|  • Party Secretary | Li Ya |
|  • Mayor | Liu Wankang |
| ဧရိယာ |
|  • Prefecture-level city | ၁၅၂၂၉.၁၅ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၅၈၈၀.၀၁ စတုရန်းမိုင်) |
|  • မြို့ပေါ် | ၈၁၀.၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၃၁၂.၉ စတုရန်းမိုင်) |
|  • မြို့ပြကြီး | ၁၄၀၂.၃ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၅၄၁.၄ စတုရန်းမိုင်) |
| ပင်လယ်ရေ မျက်နှာပြင်အမြင့် | ၁၄၄ မီတာ (၄၇၂ ပေ) |
| လူဦးရေ (2020 census, 2018 for otherwise) |
|  • Prefecture-level city | ၇,၀၅၆,၆၉၉ |
|  • သိပ်သည်းမှု | ၄၆၀/km၂ (၁၂၀၀/sq mi) |
|  • မြို့ပေါ် | ၂၂၄၉၃၀၀ |
|  • မြို့ပေါ် သိပ်သည်းမှု | ၂၈၀၀/km၂ (၇၂၀၀/sq mi) |
|  • မြို့ပြကြီး | ၂၇၅၁၄၀၀ |
|  • မြို့ပြကြီး သိပ်သည်းမှု | ၂၀၀၀/km၂ (၅၁၀၀/sq mi) |
| ဧရိယာကုဒ် | 379 |
| ISO 3166 ကုဒ် | CN-HA-03 |
| ဝဘ်ဆိုက် | ly.gov.cn |

|  |
| --- |
| လွော်ယံမြို့ |
| "Luoyang" in Simplified (top) and Traditional (bottom) Chinese characters |
| ရိုးရှင်းသော တရုတ် | 洛阳 |
| ရိုးရာ တရုတ် | 洛陽 |
| ဆိုလိုရင်း | "Northern bank of the Luo [River]" |
|

| Transcriptions |
| --- |
| Standard Mandarin |
| Hanyu Pinyin | Luòyáng |
| Gwoyeu Romatzyh | Luohyang |
| Wade–Giles | Lo4-yang2 |
| IPA | [lwô.jǎŋ] |
| Yue: Cantonese |
| Yale Romanization | Lohk-yèuhng |
| IPA | [lɔːk̚˨.jœːŋ˩] |
| Jyutping | Lok6-joeng4 |
| Southern Min |
| Tâi-lô | Lo̍k-iông |

 |

**လွော်ယံမြို့**သည် ဟဲနန်ပြည်နယ် အနောက်ဘက်ရှိ လွော်မြစ်နှင့် ဝင်းမြစ်တို့ ဆုံရာတွင် တည်ရှိသောမြို့ ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
# မြောက်အရပ်

သံလိုက်အိမ်မြောင်ရှိ မြောက်အရပ် (အမည်းရောင်ခြယ်ထားသည်)
**မြောက်အရပ်** သည် အရပ်လေးမျက်နှာတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။ တောင်အရပ်၏ ဆန့်ကျင်ဖက်အရပ်ဖြစ်ကာ အရှေ့အရပ်နှင့် အနောက်အရပ်တို့နှင့် ထောင့်မှန်ကျသည်။

## ပြင်ပလင့်ခ်များ

* ဝစ်ရှင်နရီရှိ မြောက်အရပ် အကြောင်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်
# ၅ ရာစုနှစ်

၅ ရာစုနှစ်အကုန် အရှေ့ကမ္ဘာခြမ်း
**၅ ရာစုနှစ်** သည် ဂျူလီယန် ပြက္ခဒိန်အရ အေဒီ ၄၀၁ မှ ၅၀၀ အထိကာလဖြစ်သည်။ ယင်းရာစုနှစ်သည် အနောက်တိုင်း ရောမအင်ပါယာအတွက် အတွင်းအပြင် ဂြိုဟ်မွေသောအချိန်အခါ ဖြစ်ခဲ့သည်။
အင်ပါယာသည် နောက်ဆုံးတွင် အေဒီ ၄၁၇ ၌ ပြိုကွဲခဲ့လေသည်။ တရုတ်ပြည်၌ တောင်ပိုင်းနှင့်မြောက်ပိုင်းဟူ၍ ကွဲသွားခဲ့ကာ နှစ်ဘက်စလုံးမှ သူတို့ကိုယ်သူတို့ ဘုရင်များဆိုသည်ထက် အင်ပါယာသခင်များဟု ကင်ပွန်းတပ်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။

## ကိုးကား
# ၆ ရာစုနှစ်

၆ ရာစုနှစ်အစ ကမ္ဘာ
**၆ ရာစုနှစ်** သည် ဂျူလီယန် ပြက္ခဒိန်အရ အေဒီ ၅၀၁ မှ ၆၀၀ အထိဖြစ်သည်။ အနောက်တိုင်းတွင် အလယ်ခေတ် စတင်သည်။ ယခင်ရာစုနှစ်တွင် အနောက်တိုင်း ရောမအင်ပါယာ ပြိုကွဲပြီးနောက် ဥရောပသည် ချမ်းသာကြွယ်ဝသော ဂျာမန်တိုင်းပြည်များအဖြစ် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ယင်းအချိန်တွင် အရှ့တိုင်း ရောမအင်ပါယာသခင် Justinian သည် ရောမအင်ပါယာအား ပြန်လည်ထူထောင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ဤသို့ ဒုတိယမြောက်ရွှေရောင် လွှမ်းမိုးသောခေတ်၌ ရောမအင်ပါယာသည် အင်ပါယာသခင် Sassanid လက်အောက်တွင် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့လေသည်။ ဗဟိုအမေရိကတွင် မာယာ ယဉ်ကျေးမှု ထွန်းကားချိန်ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
# ဝီဂါ လူမျိုး

**ဝီဂါလူမျိုး** (Uyghur: ئۇيغۇر၊ တရုတ်: 维吾尔族) များသည် တာ့ခ်အုပ်စုဝင် လူမျိုးများဖြစ်ပြီး ယေဘုယျအားဖြင့် အရှေ့အာရှနှင့် ဗဟိုအာရှဒေသများနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအရ ဆက်စပ်နေသည်။ ၎င်းတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်းရှိ ရှင်းကျန်း ဝီဂါကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၏ အဓိကလူမျိုးစုဖြစ်ပြီး တရုတ်အစိုးရမှ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော တိုင်းရင်းသားလူနည်းစု ၅၅ မျိုးတွင် တစ်ခုအပါအဝင်ဖြစ်သည်။

ဝီဂါလူမျိုး
(Uyghurs)| ئۇيغۇر 维吾尔族 |
| --- |
| ယာကန်းမြို့ရှိ မက်ရှ်ရက်ပ် (Meshrep) ပွဲတော်မှ ဝီဂါဂီတပညာရှင်များယာကန်းမြို့ရှိ ဝီဂါဂီတပညာရှင်များ |
| လူဦးရေ စုစုပေါင်း |
| ၁၂ သန်းကျော် (ခန့်မှန်း) |
| အများစု နေထိုင်သည့် နေရာ |
|  တရုတ် (ရှင်းကျန်း)  ကာဇက်စတန်  ကာဂျစ္စတန်  ဥဇဘက်ကစ္စတန်  တူရကီ |
| ဘာသာစကား |
| ဝီဂါဘာသာစကား၊ တရုတ်ဘာသာစကား |
| ကိုးကွယ်မှု |
| အစ္စလာမ်ဘာသာ (ဆွန်နီ) |
| ဆက်စပ် တိုင်းရင်းသား အုပ်စုများ |
| တာ့ခ်လူမျိုးများ၊ ဥဇဘက်လူမျိုးများ |

## သမိုင်းကြောင်းနှင့် အခြေချနေထိုင်မှု

ဝီဂါများသည် သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် တာရမ်မြစ်ဝှမ်းရှိ တာကလာမာကန်သဲကန္တာရအတွင်း ပြန့်ကျဲနေသော အိုအေစစ်များတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုဒေသများသည် သမိုင်းကြောင်းအရ ကိုယ်ပိုင်လွတ်လပ်သော တိုင်းပြည်များအဖြစ် တည်ရှိခဲ့သလို အိမ်နီးချင်း တရုတ်၊ မွန်ဂိုနှင့် တိဗက်အင်ပါယာများ၏ လက်အောက်တွင်လည်း ကျရောက်ခဲ့ဖူးသည်။ ၁၀ ရာစု တရုတ် ထန်မင်းဆက်ကာလတွင် ပိုးလမ်းမမှတစ်ဆင့် အစ္စလာမ်ဘာသာ စတင်ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး ၁၆ ရာစုတွင် ဝီဂါလူမျိုးအများစုမှာ မွတ်ဆလင်များ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။

လက်ရှိတွင် ဝီဂါလူမျိုး ၈၀% ခန့်သည် တာရမ်မြစ်ဝှမ်းဒေသတွင် နေထိုင်ဆဲဖြစ်ပြီး ကျန်ရှိသောလူဦးရေမှာ Yining (Ghulja)၊ Karamay နှင့် မြို့တော် အူရူမ်ချီမြို့တို့တွင် နေထိုင်ကြသည်။ ရှင်းကျန်းပြည်နယ်ပြင်ပတွင် ဟူနန်ပြည်နယ် တောဝ်ယွမ်ကောင်တီ၌လည်း ဝီဂါအသိုက်အဝန်းရှိသလို ကာဇက်စတန်၊ ကာဂျစ္စတန်နှင့် တူရကီနိုင်ငံတို့တွင်လည်း အခြေချနေထိုင်သူများစွာ ရှိသည်။

## လက်ရှိအခြေအနေနှင့် လူ့အခွင့်အရေး

၂၀၁၄ ခုနှစ်မှစတင်၍ ရှင်းကျန်းဒေသရှိ ဝီဂါလူမျိုးများ၏ အခြေအနေနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတကာ လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့အစည်းများ (ဥပမာ- Human Rights Watch) က စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ထုတ်ဖော်ခဲ့ကြသည်။ တရုတ်အစိုးရသည် အစွန်းရောက်ဝါဒ တားဆီးရန်နှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း သင်တန်းပေးရန်ဟုဆိုကာ ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများကို တည်ဆောက်ခဲ့သော်လည်း၊ ဝေဖန်သူများက ယင်းစခန်းများသည် အတင်းအကြပ် ဝါဒဖြန့်ခြင်းနှင့် လုပ်အားပေးခိုင်းစေခြင်းများ ပြုလုပ်ရာနေရာများဖြစ်သည်ဟု စွပ်စွဲပြောဆိုထားကြသည်။

## ကိုးကား
# အောက်တိုဘာ

|  |
| --- |
|  |
|  |

**အောက်တိုဘာ**သည် Gregorian နှင့် Julian ပြက္ခဒိန်၏ ဒဿမမြောက် လဖြစ်သည်။ အောက်တိုဘာလတွင် ၃၁ ရက် ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် မိုးရာသီ အကုန်၊ ဆောင်းရာသီ အစ ဖြစ်သည်။

## ပွဲနေ့များ

* သီတင်းကျွတ် လပြည့် မီးထွန်းပွဲ (မြန်မာပြည်) - ၁၄ အောက်တိုဘာ ရက်နေ့
* ဒီပါဝလီ (အိန္ဒိယနိုင်ငံ)
# ၁၉၅၀

|  |
| --- |
| **၁၉၅၀** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |

|  |  |
| --- | --- |
| ထောင်စုနှစ်: | ၂ ထောင်စုနှစ် |
| ရာစုနှစ်များ: | * ၁၉ ရာစုနှစ်
* **၂၀ ရာစုနှစ် ၂၁ ရာစုနှစ်
 |
| ဆယ်စုနှစ်များ: | * ၁၉၃၀ ဆယ်စုနှစ်
* ၁၉၄၀ ဆယ်စုနှစ်
* **၁၉၅၀ ဆယ်စုနှစ် ၁၉၆၀ ဆယ်စုနှစ်
* ၁၉၇၀ ဆယ်စုနှစ်
 |
| ခုနှစ်များ: | * ၁၉၄၇
* ၁၉၄၈
* ၁၉၄၉
* **၁၉၅၀ ၁၉၅၁
* ၁၉၅၂
* ၁၉၅၃
 |

**၁၉၅၀** (MCML) သည် ဂရီဂေါရီးယန်း ပြက္ခဒိန်တွင် တနင်္ဂနွေနေ့မှ စတင်သော ပုံမှန်ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး၊ ယနေ့ခေတ် (Common Era) နှင့် *အေဒီ* (*Anno Domini*) ၏ ၁၉၅၀ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ်ဖြစ်ကာ၊ ၂ ထောင်စုနှစ်၏ ၉၅၀ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ်၊ ၂၀ ရာစုနှစ်၏ ၅၀ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး ၁၉၅၀ ဆယ်စုနှစ်၏ ၁ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ် ဖြစ်သည်။

## ဇွန်

* ၈ ဇွန် - ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ် ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့တွင် မြန်မာ - တရုတ် နှစ်နိုင်ငံသံတမန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ခဲ့သည်။
* ၂၅ ဇွန် - ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်တွင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံနှင့် မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံတို့အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကိုရီးယားစစ်ပွဲ စတင်ခဲ့သည်။

## ကိုးကား
# ၁၃၁၂

|  |  |
| --- | --- |
| ထောင်စုနှစ်: | ၂ ထောင်စုနှစ် |
| ရာစုနှစ်များ: | * ၁၃ ရာစုနှစ်
* **၁၄ ရာစုနှစ် ၁၅ ရာစုနှစ်
 |
| ဆယ်စုနှစ်များ: | * ၁၂၉၀ ဆယ်စုနှစ်
* ၁၃၀၀ ဆယ်စုနှစ်
* **၁၃၁၀ ဆယ်စုနှစ် ၁၃၂၀ ဆယ်စုနှစ်
* ၁၃၃၀ ဆယ်စုနှစ်
 |
| ခုနှစ်များ: | * ၁၃၀၉
* ၁၃၁၀
* ၁၃၁၁
* **၁၃၁၂ ၁၃၁၃
* ၁၃၁၄
* ၁၃၁၅
 |

**၁၃၁၂**

## ၁၃၁၂ ခုနှစ် မှတ်တမ်း

### ဇန်နဝါရီလ

(၁) ရက်။

### ဖေဖော်ဝါရီလ

(၁) ရက်။

### မတ်လ

(၁) ရက်။

### ဧပြီလ

(၁) ရက်။

### မေလ

(၁) ရက်။

### ဇွန်လ

(၁) ရက်။

### ဇူလိုင်လ

(၁) ရက်။

### ဩဂုတ်လ

(၁) ရက်။

### စက်တင်ဘာလ

(၁) ရက်။

### အောက်တိုဘာလ

(၁) ရက်။

### နိုဝင်ဘာလ

(၁) ရက်။

### ဒီဇင်ဘာလ

(၁) ရက်။

## ကိုးကား
# ၁၆၇၇

|  |  |
| --- | --- |
| ထောင်စုနှစ်: | ၂ ထောင်စုနှစ် |
| ရာစုနှစ်များ: | * ၁၆ ရာစုနှစ်
* **၁၇ ရာစုနှစ် ၁၈ ရာစုနှစ်
 |
| ဆယ်စုနှစ်များ: | * ၁၆၅၀ ဆယ်စုနှစ်
* ၁၆၆၀ ဆယ်စုနှစ်
* **၁၆၇၀ ဆယ်စုနှစ် ၁၆၈၀ ဆယ်စုနှစ်
* ၁၆၉၀ ဆယ်စုနှစ်
 |
| ခုနှစ်များ: | * ၁၆၇၄
* ၁၆၇၅
* ၁၆၇၆
* **၁၆၇၇ ၁၆၇၈
* ၁၆၇၉
* ၁၆၈၀
 |

**၁၆၇၇**

## ၁၆၇၇ ခုနှစ် မှတ်တမ်း

### ဇန်နဝါရီလ

(၁) ရက်။

### ဖေဖော်ဝါရီလ

(၁) ရက်။

### မတ်လ

(၁) ရက်။

### ဧပြီလ

(၁) ရက်။

### မေလ

(၁) ရက်။

### ဇွန်လ

(၁) ရက်။

### ဇူလိုင်လ

(၁) ရက်။

### ဩဂုတ်လ

(၁) ရက်။

### စက်တင်ဘာလ

(၁) ရက်။

### အောက်တိုဘာလ

(၁) ရက်။

### နိုဝင်ဘာလ

(၁) ရက်။

### ဒီဇင်ဘာလ

(၁) ရက်။

## ကိုးကား
# ၁၇၇၈

|  |  |
| --- | --- |
| ထောင်စုနှစ်: | ၂ ထောင်စုနှစ် |
| ရာစုနှစ်များ: | * ၁၇ ရာစုနှစ်
* **၁၈ ရာစုနှစ် ၁၉ ရာစုနှစ်
 |
| ဆယ်စုနှစ်များ: | * ၁၇၅၀ ဆယ်စုနှစ်
* ၁၇၆၀ ဆယ်စုနှစ်
* **၁၇၇၀ ဆယ်စုနှစ် ၁၇၈၀ ဆယ်စုနှစ်
* ၁၇၉၀ ဆယ်စုနှစ်
 |
| ခုနှစ်များ: | * ၁၇၇၅
* ၁၇၇၆
* ၁၇၇၇
* **၁၇၇၈ ၁၇၇၉
* ၁၇၈၀
* ၁၇၈၁
 |

**၁၇၇၈**

## ၁၇၇၈ ခုနှစ် မှတ်တမ်း

### ဇန်နဝါရီလ

(၁) ရက်။

### ဖေဖော်ဝါရီလ

(၁) ရက်။

### မတ်လ

(၁) ရက်။

### ဧပြီလ

(၁) ရက်။

### မေလ

(၁) ရက်။

### ဇွန်လ

(၁) ရက်။

### ဇူလိုင်လ

(၁) ရက်။

### ဩဂုတ်လ

(၁) ရက်။

### စက်တင်ဘာလ

(၁) ရက်။

### အောက်တိုဘာလ

(၁) ရက်။

### နိုဝင်ဘာလ

(၁) ရက်။

### ဒီဇင်ဘာလ

(၁) ရက်။
# ၂၀ ဩဂုတ်

|  |
| --- |
|  |

ဩဂုတ်လ၊ (၂၀)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၂၃၂)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ် ဖြစ်လျှင် (၂၃၃)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၁၃၃) ရက် ကျန်သေးသည်။

## ဖြစ်စဉ်များ

* ၂၀၂၅ - ဒီဇင်ဘာလ (၈) ရက်နေ့တွင် ကျင်းပမည့် ရွေးကောက်ပွဲ အပိုင်း (၁) တွင် ပါဝင်သည့် မြို့နယ် (၁၀၂) မြို့နယ်အား ရွေးကောက်ပွဲကောက်မရှင်က သတ်မှတ်ကြေညာခဲ့သည်။

## မွေးဖွားသူများ

## ကွယ်လွန်သူများ

## ပွဲတော်ရက်များ

## ပြင်ပလင့်ခ်များ
# ၁၉၆၁

|  |
| --- |
| **၁၉၆၁** : ဇန်နဝါရီ •  ဖေဖော်ဝါရီ •  မတ် •  ဧပြီ •  မေ •  ဇွန် •  ဇူလိုင် •  ဩဂုတ် •  စက်တင်ဘာ •  အောက်တိုဘာ •  နိုဝင်ဘာ •  ဒီဇင်ဘာ |

|  |  |
| --- | --- |
| ထောင်စုနှစ်: | ၂ ထောင်စုနှစ် |
| ရာစုနှစ်များ: | * ၁၉ ရာစုနှစ်
* **၂၀ ရာစုနှစ် ၂၁ ရာစုနှစ်
 |
| ဆယ်စုနှစ်များ: | * ၁၉၄၀ ဆယ်စုနှစ်
* ၁၉၅၀ ဆယ်စုနှစ်
* **၁၉၆၀ ဆယ်စုနှစ် ၁၉၇၀ ဆယ်စုနှစ်
* ၁၉၈၀ ဆယ်စုနှစ်
 |
| ခုနှစ်များ: | * ၁၉၅၈
* ၁၉၅၉
* ၁၉၆၀
* **၁၉၆၁ ၁၉၆၂
* ၁၉၆၃
* ၁၉၆၄
 |

**၁၉၆၁** (MCMLXI) သည် ဂရီဂေါရီးယန်း ပြက္ခဒိန်တွင် တနင်္ဂနွေနေ့မှ စတင်သော ပုံမှန်ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး၊ ယနေ့ခေတ် (Common Era) နှင့် *အေဒီ* (*Anno Domini*) ၏ ၁၉၆၁ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ်ဖြစ်ကာ၊ ၂ ထောင်စုနှစ်၏ ၉၆၁ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ်၊ ၂၀ ရာစုနှစ်၏ ၆၁ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး ၁၉၆၀ ဆယ်စုနှစ်၏ ၂ ကြိမ်မြောက် ခုနှစ် ဖြစ်သည်။

## ဇန်နဝါရီလ

* ဇန်နဝါရီ ၂၁ - ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ် ဦးမျိုးဆွေဝင်းကို မွေးဖွားခဲ့သည်။​

## ဖေဖော်ဝါရီလ

(၁) ရက်။

## မတ်လ

* ၂၁ မတ် - ပအိုဝ်းလူမျိုး နိုင်ငံရေးသမား ခွန်စံလွင်သည် ရှမ်းပြည်နယ်၊ တောင်ကြီးမြို့တွင် ၁၉၆၁ မတ် ၂၁ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။

## ဧပြီလ

(၁) ရက်။

## မေလ

* ၈ မေ - ချင်းပြည်နယ်တရားလွှတ်တော် တရားသူကြီး ဒေါ်မန်ဟောက်နျန်ကို ၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ မေ ၈ ရက်တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။

## ဇွန်လ

(၁) ရက်။

## ဇူလိုင်လ

* ဇူလိုင် ၁ - ဝေလမင်းသမီး ဒိုင်ယာနာကို မွေးဖွားခဲ့သည်။

## ဩဂုတ်လ

(၁) ရက်။

## စက်တင်ဘာလ

(၁) ရက်။

## အောက်တိုဘာလ

(၁) ရက်။

## နိုဝင်ဘာလ

(၁) ရက်။

## ဒီဇင်ဘာလ

* ၁၈ ဒီဇင်ဘာ - ပြည်သူ့ပါတီ တည်ထောင်သူ၊ ၈၈ မျိုးဆက်၊ ဦးကိုကိုကြီးသည် ၁၉၆၁ ဒီဇင်ဘာ ၁၈ တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။

## ကိုးကား
# ဝတ္ထု

**ဝတ္ထု**ဆိုသည်မှာ ရှည်လျားသော နောက်ကြောင်းရာဇဝင် တစ်ခုကိုသော်လည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် မိမိအာရုံ၌ ပေါ်ပေါက်လာသော စိတ်ကူးစိတ်သန်းအားလည်းကောင်း အမှန်တကယ် ဖြစ်သကဲ့သို့ လူအများနားလည်လွယ်ကူရန် စကားပြေဖြင့် ရေးသားခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။ အချို့ ဝတ္ထုများသည် လူသားတို့ အတွက် သုတ၊ ရသများပေးစွမ်းနိုင်သကဲ့သို့ တစ်ခါတစ်ရံတွင်လည်း ပေါကြောင်ကြောင်နိုင်လှလေသည်။
အနောက်တိုင်း ဝတ္ထုအရေးအသားကို ၁၈ ရာစုနှစ်မှ စတင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်မူ ပထမဦးဆုံးသော မြန်မာ့ကာလပေါ် ဝတ္ထုဖြစ်သည့် စာ‌ရေးဆရာကြီး ဂျိမ်းစ်လှကျော် ရေးသားခဲ့သော မောင်ရင်မောင် မမယ်မ ဝတ္ထုဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်စာရေးဆရာကြီး အယ်လက်ဇန္ဒား ဒျူးမား ရေးသားသော ‘ကောင့်အော့ မွန်တီကရစ္စတို’ (မွန်တီကရစ္စတို မြို့စားကြီး) ဝတ္ထုကိုမှီငြမ်း၍ မြန်မာတို့၏ အခြေ၊ မြန်မာတို့၏ အမြင်နှင့် ဆီလျော်အောင် ပြုပြင်ရေးသားထားသည့် ဝတ္ထုဖြစ်ပြီး ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုခေတ်က "မောင်ရင်မောင် မမယ်မဝတ္ထု"သည် အတော်လူကြိုက်များ၍ ခေတ်စားခဲ့သောကြောင့် ဝန်စာရေးဦးကြီး ရေးသားသော ‘ချဉ်ပေါင်ရွက်သည် မောင်မှိုင်း’ အစရှိသည့် ဝတ္ထုမှာလည်း လပိုင်းမျှ ခြား၍ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။
ထိုခေတ်ထိုအခါက မောင်ရင်မောင် မမယ်မ ဝတ္ထုကို မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသန ဂျာနယ်မှ ဤသို့ဝေဖန်ခဲ့သည်။
‘‘ ဝတ္ထုဟူသောအရာကို ခေတ်သစ် အဓိပ္ပာယ်အတိုင်း မြန်မာတို့က နားမလည်နိုင်ကြသေးသည့်အလျောက် စာရေးသူ (ဂျိမ်းစ်လှကျော်) က မောင်ရင်မောင် ထားခဲ့သော စာရွက်စာတမ်းများမှ ကောက်ယူ စီရင်ရေးသားသည်ဟုဆိုလျှင် သင့်လျော်မည်ဟု ယူဆပုံရသည်။ ဝတ္ထုဟုသာ ဆိုသည်။ ဝတ္ထုနှင့်မတူပဲ အကြောင်းအရာများ ဖော်ပြသော စာတမ်းနှင့် တူနေချေသည်။ ယင်းသို့ ဆိုရငြားလည်း ဤဝတ္ထုမှာ ပထမ မြန်မာဝတ္ထု ဖြစ်သောကြောင့် ရှေ့ဆောင်သူတို့ ရအပ်သော အခွင့်အရေး ရထိုက်သည်ဟု ဆိုရပေမည်။’’
ထိုခေတ်က ပထမအကြိမ် ထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်မှာ လွတ်လပ်ရေးခေတ်မှ စာအုပ်များထက် ကျနသပ်ရပ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ပုံနှိပ်စက္ကူချောဖြင့် ဂရိတ်စာလုံးစီကာ ရိုက်ထားသည်။ အတွင်းရုပ်ပုံများမှာ ပန်းချီရုပ်ပုံများ မဟုတ်ပဲ ထိုခေတ်က အင်္ဂလိပ်၊ အမေရိကန် မဂ္ဂဇင်းများတွင် ပါရှိသည့်နည်းတူ လူစင်စစ်ကို ဇာတ်ကွက်ဇာတ်လမ်းအတိုင်း သရုပ်ဆောင်စေကာ ရိုက်ကူးထားသော ဓာတ်ပုံများဖြစ်၍ ထိုဓာတ်ပုံမျိုး ၁၂ ပုံဖြင့် သရုပ်ဖော်ထားသည်။

မြန်မာ့ ဝတ္ထု စာရေးဆရာလောကတွင် ထင်ရှားသူများမှာ

* ဂျိမ်းစ်လှကျော်
* သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း
* ပီမိုးနင်း
* ရွှေဥဒေါင်း
* ဒဂုန်ရွှေမျှား
* ထီလာစစ်သူ
* မင်းယုဝေ
* လူထုဒေါ်အမာ
* ဂျာနယ်ကျော်မမလေး
* မင်းသိင်္ခ
* ပုညခင်
* သိုးဆောင်း
* ဂျူး
* လယ်တွင်းသားစောချစ်
* ချစ်ဦးညို
* အကြည်တော်
* နှင့် အခြား အမြောက်အမြားရှိကြသည်။

## ကိုးကား

[[Categoအကြင်သူသည်
ry:ဝတ္ထုများ]]
# ဝေါ့လ်ဒစ်စနီ ကုမ္ပဏီ

ဝေါ့လ်ဒစ်စနီ ကုမ္ပဏီ|  |
| ဝေါ့လ်ဒစ်စနီစတူဒီယို ၏ လုပ်ငန်းဆိုင်ရာရုံးချုပ် |
| အမျိုးအစား | အများပိုင် (အများနှင့် သက်ဆိုင်သော) |
| လုပ်ငန်း | အများဆိုင်မီဒီယာ၊ ဖျော်ဖြေရေး |
| ရှယ်ယာရောင်းဝယ်ရာနေရာ | * တမ်းပလိတ်:New York Stock Exchange
* DJIA Component
* S&P 100 Component
* S&P 500 Component
 |
| တည်ထောင်သည့်နှစ် | အောက်တိုဘာ ၁၆၊ ၁၉၂၃ (၁၉၂၃-၁၀-16) လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်မြို့၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု |
| တည်ထောင်သူများ | ဝေါ့လ်ဒစ်စနီ |
| ဌာနချုပ် | ၅၀၀ တောင်ဘူနာ ဗစ်စတာလမ်း ဘာဘန့်ခ်၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား, အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု |
| ဝန်ဆောင်မှု ဧရိယာ | ကမ္ဘာတစ်လွှား |
| အရေးပါ ပုဂ္ဂိုလ်များ | ရောဘတ် အေ အိုင်ဂျာ (ဥက္ကဋ္ဌ နှင့် စီအီးအို) |
| ထုတ်ကုန်ပစ္စည်း | (အခကြေးငွေပေးလျှင် ကြေးနန်းကြိုးဖြင့် ဆက်ပေးသော) တယ်လီဗေးရှင်း၊ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခြင်းလုပ်ငန်း၊ ရုပ်ရှင်များ၊ ဂီတ၊ ဗွီဒီယိုဂိမ်းများ၊ အပျော်အပန်းဖြေပန်းခြံများ၊ ရုပ်သံထုတ်လွှင့်ခြင်း၊ ရေဒီယို၊ ဝက်ဘ်ပေါ်တယ်လ်များ |
| ဝန်ဆောင်မှု | လိုင်စင်ထုတ်ပေးခြင်း |
| ဝင်ငွေ |  အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၅.၆၃၂ ဘီလီယံ (၂၀၁၆) |
| အခွန်မဆောင်မီ ဝင်ငွေ |  အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅.၇၂၁ ဘီလီယံ (၂၀၁၆) |
| အသားတင် ဝင်ငွေ |  အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉.၃၈၁ ဘီလီယံ (၂၀၁၆) |
| ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု |  အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉၂.၀၃၃ ဘီလီယံ (၂၀၁၆) |
| စုစုပေါင်း ရှယ်ယာတန်ဖိုး |  အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၇.၃၂၃ ဘီလီယံ(၂၀၁၆) |
| အလုပ်သမားဦးရေ | ၁၉၅၀၀၀ (၂၀၁၆) |
| ဌာနခွဲများ | ဝေါ့လ်ဒစ်စနီ စတူဒီယိုများ၊ ဒစ်စနီ မီဒီယာကွန်ယက်များ၊ ဝေါ့လ်ဒစ်စနီ ဥယျာဉ်နှင့် အပန်းဖြေစခန်းများ၊ ဒစ်စနီ သုံးစွဲသူထုတ်ကုန်များနှင့် အပြန်အလှန်အကျိုးသက်ရောက်မီဒီယာ |
| ကုမ္ပဏီခွဲ | ဝေါ့လ်ဒစ်စနီ စတူဒီယိုများ၊ ဝေါ့လ်ဒစ်စနီ အန်နီမေးရှင်း စတူဒီယိုများ၊ ကဇာတ်ရုံ၊ ရုပ်ရှင်ရုံများနှင့်ဆိုင်သော ဒစ်စနီထုတ်လုပ်မှုများ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဝေါ့လ်ဒစ်စနီ ကုမ္ပဏီ၊ ပစ်ဆာ အန်နီမေးရှင်း စတူဒီယို၊ မာဗယ်လ် ဖျော်ဖြေရေး၊ မာဗယ်လ် စတူဒီယိုများ၊ လူးကက်စ်ရုပ်ရှင် လီမီတက်၊ မပ်ပတ်စ် စတူဒီယို၊ ဒစ်စနီ-အေဘီစီ ရုပ်မြင်သံကြား ဂရု(ပ်)၊ အီးအက်စ်ပီအင်န် (၈၀%)၊ အေနှင့်အီး ကွန်ယက်များ (၅၀%)၊ ရေဒီယို ဒစ်စနီ၊ ဟူလူ (၃၂%)၊ ယူတီဗွီ ဆော့ဖ်ဝဲလ် ဆက်သွယ်ရေးများ၊ မိတ်ကာ စတူဒီယိုများ |
| ဝက်ဘ်ဆိုက် | thewaltdisneycompany.com |

**ဝေါ့လ်ဒစ်စနီ ကုမ္ပဏီ** သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားအခြေစိုက် မီဒီယာထုတ်လုပ်ရေးဆိုင်ရာ ကမ္ဘာကျော်ကုမ္ပဏီကြီးတစ်ခု ဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
# လျှပ်သို

ယနေ့ခေတ် လျှပ်သိုများ ကို စင်တီမီတာပေတံဖြင့် ယှဉ်ပြပုံ
လျှပ်သို (capacitor) ဆိုသည်မှာ လျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကို သိုလှောင်သော အီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာ တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ယခင်က ကွန်ဒင်ဆာဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ လျှပ်သိုသည် ဓာတ်ခဲတစ်ခုနှင့် အလားသဏ္ဌန်တူသော်လည်း ၎င်းသည် ပို၍ သေးငယ်ပေါ့ပါးပြီး အားဖြည့်ရာတွင် ဓာတ်ခဲထက်ပို၍ မြန်ဆန်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် အီလက်ထရွန်းနစ် ကိရိယာပေါင်းများစွာတွင် လျှပ်သိုကို အသုံးပြုနေကြသည်။

လျှပ်သိုများကို သတ္တုပြားနှစ်ခုဖြင့် ပြုလုပ်လေ့ရှိပြီး ထိုအပြားနှစ်ခုမှာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ထပ်လျှပ်ရှိပြီး နီးကပ်စွာတည်ရှိသော်လည်း ထိစပ်ခြင်း မရှိပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သတ္တုပြားများသည် လျှပ်သိုကိန်း (capacitance) အနည်းငယ်မျှကို ရရှိရန် အတွက်ပင် အလွန်ကျယ်ဝန်းသော ဧရိယာပမာဏကို လိုအပ်သောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ မျဉ်းပြိုင်ကဲ့သို့ ယှဉ်လျှက်တည်ရှိသော သတ္တုပြားများကို အခြား ပုံသဏ္ဌန် (ဥပမာ ဆလင်ဒါ ပုံသဏ္ဌန်) လိပ်ထားလေ့ ရှိသည်။ တခါတရံတွင် အထူးရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လျှပ်သိုများကို အခြားသော ပုံသဏ္ဌန်များဖြင့် တည်ဆောက်လေ့ ရှိသည်။

အီလက်ထရိုလိုက်တစ်၊ ပိုလီယက်စတာ၊ MKT၊ ကြွေသား (Ceramic) ၊ ခေါင်းစိမ်း (Greencap ) နှင့် ဖလင်ဟူ၍ လျှပ်သို အမျိုးမျိုး ရှိကြသည်။ လျှပ်သိုကိန်းသည် လျှပ်ကူးပစ္စည်း နှစ်ခု နီးကပ်စွာတည်ရှိခြင်းကြောင့်လည်း မလိုလားအပ်သည့် နေရာတွင် အလိုအလျောက် ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည်။

လျှပ်သိုအားကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိစွာ သုံးမည် ဆိုပါက လျှပ်သိုအမျိုးအစားသည် အသုံးချမည့် လုပ်ငန်းဆောင်တာပေါ်တွင် မူတည်၍ ကွဲပြားခြားနား သွားတတ်သည်။ လျှပ်သိုများသည် အရွယ်အစား အမျိုးမျိုး ဖြင့် ရှိတတ်သည်။ ပုရွက်ဆိတ်ကဲ့သို့ သေးငယ်သော လျှပ်သိုများမှာ အအေးဗူးကဲ့သို့ ကြီးမားသော လျှပ်သိုများအထိ အရွယ်အစား အမျိုးမျိုး ရှိနိုင်သည်။ အချို့သော လျှပ်သိုများမှာ အမှိုက်ပုံးကဲ့သို့သော အရွယ်အစားပင် ရှိတတ်သည်။

လျှပ်သိုများတွင် ငုတ် သို့ ခြေထောက်နှစ်ချောင်း ရှိတတ်သည်။ အများအားဖြင့် ငုတ်နှစ်ခုကို အလဲလဲ အလှယ်လှယ် အသုံးပြုနိုင်သော်လည်း အီလက်ထရိုလိုက်တစ် လျှပ်သို အမျိုးအစားတွင်မူ မှန်ကန်စွာ အသုံးပြုရန် လိုသည်။ သို့မဟုတ်ပါက ပြင်းထန်စွာ ပေါက်ကွဲနိုင်သည်။

လျှပ်သိုများသည် ဓာတ်ခဲများနှင့် အလားသဏ္ဌန်တူသည်။ ၎င်းတို့သည် စွမ်းအင်ကို သိုလှောင်ခြင်း ထုတ်လွှတ်ခြင်း ပြုနိုင်သည်။ ဓာတ်ခဲနှင့် ကွဲပြားခြားနားသော အချက်မှာ လျှပ်သိုများသည် သိုလှောင်ထားသော စွမ်းအင်များကို တစက္ကန့်၏ သေးငယ်သော အပိုင်းအခြား အတွင်းမှာပင် လျင်မြန်စွာ ထုတ်လွှတ်နိုင်သည်။

## ကိုးကား
# ၁၁ အောက်တိုဘာ

|  |
| --- |
|  |

အောက်တိုဘာလ၊ (၁၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၂၈၄)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၂၈၅)ရက်မြောက်)) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၈၁) ရက် ကျန်သေးသည်။

## ဖြစ်စဉ်များ

## မွေးဖွားသူများ

## ကွယ်လွန်သူများ

## ပွဲတော်ရက်များ

## ပြင်ပလင့်ခ်များ