Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ထုတ်လုပ်မှု

ထုတ်လုပ်ခြင်း သံသရာစက်ဝိုင်း
**ထုတ်လုပ်မှု** (သို့) **ထုတ်လုပ်ခြင်း**သည် ပစ္စည်း၊ စက်ကိရိယာ၊ နှင့် အလုပ်သမားများကို အသုံးပြု၍ အရာဝတ္ထုများအား ပြုလုပ်ရန် သို့မဟုတ် ရောင်းချရန် သို့မဟုတ် အသုံးပြုရန် အတွက်သုံးနှုံးသည်။ ရှေးယခင်က လူသားတို့သည် လက်ဖြင့် ပြုလုပ်လာခဲ့ရာမှ ယနေ့ခေတ်တွင် အဆင့်မြင့် နည်းပညာများ၊ ကွန်ပျူတာ နည်းပညာများအထိတိုးတက်၍ ကုန်ပစ္စည်းများအား ထုတ်လုပ်လာနိုင်ခြင်းကို ရည်ညွှန်း ပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းစကားစုသည် ယေဘုယျအားဖြင့် စက်မှုလက်မှု ထုတ်ကုန်လုပ်ငန်းများအတွက်လည်း ခေါ်ဆိုအသုံးပြုနိုင်သည်။ စက်မှုလက်မှု ထုတ်ကုန်လုပ်ငန်းဆိုသည်မှာ ကုန်ကြမ်းများမှ အကောင်းဆုံးသောအဆင့်မြင့် ကုန်ချောအဖြစ်ထိ ရောက်ရှိလာစေရန် ပြုလုပ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ဥပမာအနေဖြင့် အုန်းသီး၏အခွံများမှ ခြေသုတ်ခုံ ကဲ့သို့သော၊ ကြိုး ကဲ့သို့သော အိမ်သုံးကုန်ပစ္စည်းများ အဖြစ်ထိ ရောက်ရှိလာအောင် လက်အားဖြင့်သော်လည်းကောင်း၊ စက်အားဖြင့်သော်လည်းကောင်း ပြုလုပ်ပြီး ကုန်တိုက်များတွင် သိုလှောင်ခြင်း၊ ထိုမှတဆင့် လက်လီ၊ လက်ကားရောင်းချနိုင်သော ကုန်သည်ကြီးများထံသို့ ရောင်းချခြင်း၊ ၎င်းကုန်သည်ကြီးများမှ တဆင့် နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ဝယ်ယူစားသုံးသော ပြည်သူများ၊ စားသုံးသူများထံ ရောက်အောင် ရောင်းချခြင်းများကို စက်မှုလက်မှု ထုပ်ကုန်လုပ်ငန်းဟုခေါ်သည်။

## ကိုးကား
# ၂၁ ရာစုနှစ်

**၂၁ ရာစုနှစ်** သည် အေဒီခေတ်၏ လက်ရှိရာစုနှစ်ဖြစ်ပြီး ဂရီဂေါ့ရီးယန်း ပြက္ခဒိန်အရ ၂၀၀၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့မှ ၂၁၀၀ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့အထိ ကာလဖြစ်သည်။ ယင်းသည် ၃ ထောင်စုနှစ်၏ ပထမဆုံးရာစုနှစ်ဖြစ်ကာ ၂၀၀၀ ခုနှစ်များဟု သိကြသည်။

## အကူးအပြောင်းနှင့် ပြောင်းလဲမှုများ

 ရှန်ဟိုင်းမြို့ သည် တရုတ်စီးပွားရေး တဟုန်ထိုး တိုးပွားမီု၏ ပြယုဂ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၂၁ ရာစုနှစ်၏ ပထမဆုံး မှတ်သားဖွယ်မှာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စီးပွားရေး မြင့်တက်မှုနှင့် တတိယကမ္ဘာမှ ပြည်သူများသည် အကြမ်းဖက်သများ၊ ပုဂ္ဂလိကအဖွဲ့အစည်းများ၏ အာဏာသက်ရောက်မှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး အစိုးရအပေါ် ယုံကြည်မှု ပျောက်ဆုံးခြင်းဖြစ်သည်။ ရေရှည် ဂလိုဘယ်ဇေးရှင်း သက်ရောက်မှုသည် မသိရသေးပေ။ သို့သော် အာရတ်နွေဦးအကြောင်း စိုးရိမ်သူများသည် များပြားလှသည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်များမှ အစောပိုင်း အာရပ်နွေဦးသည် အာရတ်ကမ္ဘာများသို့ သက်ရောက်စေခဲ့သည်။
ဒယ်ဂျစ်တယ် တော်လှန်ရေးသည် ၁၉၈၀ ခုနှစ်များမှ ယနေ့အထိ တည်ရှိလျက်ရှိသည်။

## ကိုးကား
# ဘာထရန် ရပ်ဆဲလ်

ဘာထရန် ရပ်ဆဲလ်
## ရပ်ဆဲ၊ ဗာထရန်(ခရစ် ၁၈၇၂ ဖွား)

အားဘွဲ့ခံ ရပ်ဆဲ၏ အမည်အပြည့်အစုံမှာ ဗာထရန်
အာသာဝီလျံရပ်ဆဲ ဖြစ်သည်။ ရပ်ဆဲသည် အင်္ဂလန်ပြည်၏
နိုင်ငံရေးလောက၌ ထင်ရှားသောမျိုးရိုး ဆင်းသက်လာသူ ဖြစ်
သော်လည်း သင်္ချာပညာနှင့် ဒဿနိကဗေဒ ပညာဘက်တွင်
ထူးချွန်သူအဖြစ် နာမည်ထင်ရှားသည်။ ၁၈၇၂ ခုနှစ် မေလ
၁၈ ရက်နေ့တွင် ဝေလနယ် ထရဲလက်မြို့၌ ဖွားမြင်၍ ကိမ်း
ဗရစ်တက္ကသိုလ်၊ ထရင်နီတီကောလိပ်ကျောင်းတွင် ပညာသင်
ကြားခဲ့သည်။ ထိုတက္ကသိုလ်တွင်ပင် ကထိကအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့
ရာ ၁၉၁၆ ခုနှစ်၌ သူ၏ငြိမ်းချမ်းရေး အယူအဆများကြောင့်
နုတ်ထွက်ရလေသည်။ ပထမကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားနေစဉ် အစိုးရ
ဝါဒနှင့် ဆန့်ကျင်သော အယူအဆများကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသဖြင့်
ထောင်ဒဏ် အပြစ်ပေးခံရသည်။ ထောင်ထဲ၌ သင်္ချာဒဿနိက
ဗေဒ အခြေပြကျမ်းကို ရေးခဲ့သည်။
၁၉၂ဝ ပြည့်နှစ်မှ ၁၉၂၁ ခုနှစ်အထိ တရုတ်နိုင်ငံ ပီကင်း
တက္ကသိုလ်တွင် ဒဿနိကဗေဒပညာရပ်ကို သင်ကြားပို့ချခဲ့
သည်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ လော့အိန်းဂျလီးမြို့ရှိ ကာလီဖိုးနီးယား
တက္ကသိုလ်၌လည်း ပါမောက္ခအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ ၁၉၃၁
ခုနှစ်တွင် အားဘွဲ့ကို ဆက်ခံရရှိ၏။
အားရပ်ဆဲသည် စဉ်းစားဆင်ခြင်ဖွယ်ရာများ ပါဝင်သော
အတွေးအခေါ် နက်နဲသည့် စာပေများကို ပြုစု ရေးသားသူ
အဖြစ် ထင်ရှားသည်။ ၁၉၅ဝ ပြည့်နှစ်တွင် စာပေဆိုင်ရာ နိုဘယ်
ဆုကို ရရှိလေသည်။

## ကိုးကား
# ထိုင်ပေမြို့သစ်

| ထိုင်ပေမြို့သစ် 新北市 |
| --- |
| အထူးဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်ရေးနယ် |
|  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **အလံတော်** |  **Logo** |

 |
| အမည်ရင်းမြစ်: တရုတ်: 新北; စာပေ: "မြောက်ပိုင်းအသစ်" |
|  |
|  |
| ကိုဩဒိနိတ်: ﻿ / ﻿ |
| နိုင်ငံ |  ထိုင်ဝမ် |
| အစိုးရနေရာ | ဘန့်ချောင်း ခရိုင် |
| ခရိုင်များ |
၂၉[ပြ]
* Banqiao
* Sanchong
* Zhonghe
* Yonghe
* Xinzhuang
* Xindian
* Shulin
* Yingge
* Sanxia
* Tamsui
* Xizhi
* Ruifang
* Tucheng
* Luzhou
* Wugu
* Taishan
* Linkou
* Shenkeng
* Shiding
* Pinglin
* Sanzhi
* Shimen
* Bali
* Pingxi
* Shuangxi
* Gongliao
* Jinshan
* Wanli
* Wulai
 |
| အစိုးရ |
|  • အစိုးရအဖွဲ့ | * ထိုင်ပေမြို့သစ် အစိုးရ
* ထိုင်ပေမြို့သစ် ကောင်စီ
 |
|  • မြို့တော်ဝန် | ဟုန်းယိုယီး (ကူမင်တန်) |
| ဧရိယာ |
|  • အထူးဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်ရေးနယ် | ၂၀၅၂.၅၇ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၇၉၂.၅၀ စတုရန်းမိုင်) |
|  • မြို့ပေါ် | ၁၁၄၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၄၄၀ စတုရန်းမိုင်) |
| ဧရိယာအဆင့် | ၉ |
| လူဦးရေ (ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀၂၁ ခုနှစ်) |
|  • အထူးဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်ရေးနယ် | ၄,၀၀၈,၁၁၃ |
|  • အဆင့် | ၁ |
|  • သိပ်သည်းမှု | ၂၀၀၀/km၂ (၅၁၀၀/sq mi) |
|  • မြို့ပေါ် | ၈,၅၃၅,၀၀၀ |
|  • မြို့ပေါ် သိပ်သည်းမှု | ၇၅၀၀/km၂ (၁၉၀၀၀/sq mi) |
| အချိန်ဇုန် | အမျိုးသားစံတော်ချိန် (UTC+၈) |
| စာတိုက်သင်္ကေတ | 207, 208, 220 – 224, 226 – 228, 231 – 239, 241 – 244, 247 – 249, 251 – 253 |
| ဧရိယာကုဒ် | (0)2 |
| ISO 3166 ကုဒ် | TW-NWT |
| လေဆိပ် | ထိုင်ဝမ် ထောင်ယွမ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေဆိပ် |
| ဝဘ်ဆိုက် | foreigner.ntpc.gov.tw |

**ထိုင်ပေမြို့သစ်** (ယခင် ထိုင်ပေကောင်တီ) သည် ထိုင်ဝမ်မြောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော အထူးဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်ဖြစ်သည်။ မြို့သည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်အထိ ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ ၄,၀၀၈,၁၁၃ နေထိုင်ပြီး ၎င်းသည် ထိုင်ဝမ်၏ လူဦးရေအများဆုံးမြို့ဖြစ်သည်။ ကောက်ရှုံမြို့နောက်တွင် ဧရိယာအလိုက် ဒုတိယအကြီးဆုံး အထူးဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်ရေးနယ်ဖြစ်သည်။ ထိုင်ပေမြို့သစ်သည် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ထိုင်ပေမြို့ကို လုံး၀ ဝန်းရံထားပြီး ကျိလုံမြို့၊ အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ယိလန်ကောင်တီနှင့် အနောက်တောင်ဘက်တွင် ထောင်ယွမ်တို့နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိသည်။ ဘန့်ချောင်း ခရိုင်သည် ၎င်း၏ ဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးစိုက်ရာနေရာဖြစ်ပြီး အကြီးမားဆုံးသော ကုန်သွယ်မှုဧရိယာဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
# ငွေကြေး

အလှူခံပုံးထဲမှာကျပ်ငွေများ
**ငွေကြေး**ဆိုသည်မှာ ကုန်စည်နှင့်ဝန်ဆောင်မှုများအတွက် သို့မဟုတ် အကြွေးများကို ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန်အတွက် ပေးချေမှုပြုနိုင်သော အရာဟူသမျှကို ခေါ်သည်။ ငွေကြေး၏ အဓိက အသုံးပြုမှုမှာ ကြားခံလဲလှယ်ရေးပစ္စည်း၊ စာရင်းတစ်ခု၏ ယူနစ်ပမာဏ နှင့် တန်ဖိုးသိုလှောင်သိမ်းဆည်းခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ အချို့သောသူများသည် ငွေကြေးကို ဆိုင်းငံပေးချေမှုအတွက် စံအဖြစ်လည်း သတ်မှတ်ကြသည်။ ပိုက်ဆံသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ကုန်ပစ္စည်းများနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများအတွက် ငွေပေးချေမှုနှင့် တိုင်းပြည်အချို့ သို့မဟုတ် လူမှုစီးပွားအခြေအနေတွင် အကြွေးပြန်ဆပ်ရန် အသုံးပြုသောပစ္စည်း ဖြစ်သည်။ ပိုက်ဆံ၏ အဓိက လုပ်ငန်းဆောင်တာများအဖြစ် လဲလှယ်မှုကြားခံအဖြစ် အသုံးပြုခြင်း၊ အကောင့်တစ်ခု၏ ယူနစ် သို့မဟုတ် ငွေပေးချေမှု၏ စံသတ်မှတ်ချက် အဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ဤလုပ်ဆောင်ချက်များ ပြည့်စုံသော မည်သည့်ပစ္စည်းကိုမဆို ပိုက်ဆံဟု စဉ်းစားသတ်မှတ်နိုင်သည်။

ပိုက်ဆံကို သမိုင်းကြောင်းအရ ပြန်ကြည့်ပါက ကုန်ပစ္စည်းတစ်ခုအတွက် တည်ထောင်ခဲ့သော ဈေးကွက် ဖြစ်ရပ်ဆန်းတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ခေတ်ပြိုင်ပိုက်ဆံစနစ်များ အားလုံးနီးပါးသည် အမိန့်အာဏာထုတ်ပြန်ခြင်း အပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ ပိုက်ဆံသည် နိုင်ငံအတွင်း၌ လည်ပတ်နေသော အကြွေ နှင့် အကြွေစေ့များ အပါအဝင် ငွေကြေးအကုန် နှင့် ဘဏ်တွင်ရှိသော ငွေစု အကောင့်များလည်း ဘဏ်ပိုက်ဆံအဖြစ် ပါဝင်သည်။ ဘဏ်ပိုက်ဆံတွင် ကွန်ပျူတာစနစ်သုံး ဘဏ်လုပ်ငန်းများမှ အချက်အလက်သာ ပါဝင်မည် ဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ငွေကြေးမှာ ကျပ်ငွေဖြစ်သည်။
# ကျွန်း (ကုန်းမြေ)

ရေပတ်လည်ဝန်းရံလျက် ရှိသော ကုန်းမြေအစိတ်အပိုင်းကို ကျွန်းဟုခေါ်သော်လည်း အလွန်သေးငယ်သည့် ကုန်းမြေကို ကျွန်းငယ်ဟုခေါ်ကြသည်။ ဂရီးလန့် (Greenland)သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံး ကျွန်းကြီးတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဩစတေးလျနိုင်ငံသည်လည်း ကျွန်းတစ်ခုပင် ဖြစ်မည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကျွန်းပိုင်သောနိုင်ငံ မြောက်မြားစွာရှိသည်။

ဟီရွန်ကျွန်း၊ ဩစတေးလျနိုင်ငံ
# ဝီကီပီးဒီးယား

ဝီကီပီးဒီးယား|  ဝီကီပီးဒီးယား လိုဂို |
| အင်္ဂလိပ်ဘာသာ ဝီကီပီးဒီးယား၏ ပင်မစာမျက်နှာ |
| ဝဘ်ဆိုဒ် အမျိုးအစား | အင်တာနက် စွယ်စုံကျမ်း |
| ဖတ်ရှုရရှိနိုင်မှု | ဘာသာစကား ၂၈၇ မျိုး |
| ပိုင်ဆိုင်သူ | ဝီကီမီဒီယာ ဖောင်ဒေးရှင်း |
| ဖန်တီးသူ | ဂျင်မီဝေး၊ လာရီဆန်ဂါ |
| ဝဘ်ဆိုဒ် | wikipedia.org |
| Alexa အဆင့် | ၆(ဧပြီ ၂၀၁၅) |
| စီးပွားရေး | မဟုတ် |
| မှတ်ပုံတင်ခြင်း | Optional |
| အသုံးပြုသူ | တက်ကြွသည့် တည်းဖြတ်သူများ ၇၂,၅၉၂ ဦး(မေ ၂၀၁၅)၊ စုစုပေါင်းအသုံးပြုသူ ၁၄၂၂၀၄ |
| အသုံးပြုထားသည့် ပရိုဂရမ်းမင်း | PHP |

**ဝီကီပီးဒီးယား** ဆိုသည်မှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အခြေစိုက် ပရဟိတ အဖွဲ့အစည်း ဝီကီမီဒီယာဖောင်ဒေးရှင်းမှ ဦးဆောင်လှုပ်ရှားနေသော ဘာသာစုံနှင့် အကြောင်းအရာမျိုးစုံပါဝင်သည့် အခမဲ့ အင်တာနက် စွယ်စုံကျမ်း ပရောဂျက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဝီကီပီးဒီးယား ဆိုသောအမည်မှာ လူအများပူးပေါင်းပါဝင်ရေးသားနိုင်သော ဝက်ဘ်ဆိုဒ်နည်းပညာဖြစ်သည့် ဝီကီ (ဟာဝေယံစကားဖြစ်ပြီး မြန်မြန်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။)နှင့် စွယ်စုံကျမ်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော အင်ဆိုင်ကလိုပိဒိယ ဟူသော အင်္ဂလိပ်စကားလုံးတို့ကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဂျင်မီဝေး နှင့် လာရီဆန်ဂါ တို့က ၂၀၀၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး ဘာသာစကားမျိုးစုံတို့မှ လူတို့၏ ဗဟုသုတများကို အကျဉ်းရုံး စုစည်းရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဝီကီပီးဒီးယားတွင် ဘာသာစကား (၂၈၈)မျိုးဖြင့်ရေးသားထားသော ဆောင်းပါးပေါင်း ၃၅ သန်းကျော်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလအထိ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုသည့်အကြိမ်ပေါင်း ၁၈ ဘီလီယံ ခန့်ရှိကာ၊ လစဉ် ဝင်ရောက်ဖတ်ရှုသူ သန်းငါးရာခန့်ရှိသည်။ တစ်ကမ္ဘာလုံးအနေဖြင့်ဆိုလျှင် ဝီကီပီးဒီးယား အသုံးပြုသူ အကောင့်ပေါင်း ၁၉ သန်းခန့်ဖြစ်ကာ ၂၀၁၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ စာရင်းများအရ တက်ကြွသည့် တည်းဖြတ်သူပေါင်း ၆၉,၀၀၀ ခန့်ရှိသည်။

## ဖတ်ရှုရန်

* မြန်မာဝီကီပီးဒီးယား

## ကိုးကား

## ပြင်ပလင့်ခ်များ

* တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုက်တ် (မိုဘိုင်းလ်) – multilingual portal (အခြားဘာသာစကားဆိုဒ်များသို့ လင့်ခ်များပါဝင်သည်)
	+ တွစ်တာပေါ်ရှိ ဝီကီပီးဒီးယား
	+ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ် ပေါ်ရှိ ဝီကီပီးဒီးယား
# နယူထရွန်ကြယ်

နယူထရွန်ကြယ် RX J185635-3754 အား မြင်နိုင်သော အလင်းထဲတွင် ပထမဆုံးအကြိမ် တိုက်ရိုက် စောင့်ကြည့်လေ့လာမှု
**နယူထရွန်ကြယ်** သည် ဒြပ်ဆွဲအားပြိုကွဲမှုကြောင့် ဖြစ်တည်လာသော သိပ်သည်းသည့် ကြယ်ဖြစ်သည်။ ယင်းတို့၏ မူလကြယ်များသည် အလွန်ကြီးမားလှပြီး
ဆူပါနိုဗာ ဖြစ်စဉ်ပြီးမှ ဖြစ်တည်လာကြသည့် ကြယ်ဖြစ်သည်။ နယူထရွန်ကြယ်များသည် စကြဝဠာတွင် အသေးဆုံးကြယ်များဟု သတ်မှတ်နိုင်ပြီး အချင်းအားဖြင့်
၁၂-၁၃ ကီလိုမီတာ (၇ မိုင်) ခန့်သာရှိသည်။ နယူထရွန်ကြယ်များသည် ကြယ်တစ်ခုလုံးအား နူထရွန်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ နူထရွန်များသည် အက်တမ်ထက်
သေးငယ်သော အမှုန်များဖြစ်ကာ ပရိုတွန်ထက် အနည်းငယ်သာ ကြီးမားသည်။ နယူထရွန်ကြယ်များသည် အင်မတန် ပူပြင်းမည်ဟု ယူဆရသည်။ နယူထရွန်ကြယ်တစ်စင်းသည် နေထုထည်၏ အနည်းဆုံး ၁.၁ မှ ၃ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိသည်။ များသောအားဖြင့် အပူချိန်သည် ~၆×၁၀၅ K ရှိသည်။ နယူထရွန်ကြယ်တွင်ရှိသော သာမန်မီးခြစ်အရွယ်အစား အရာဝတ္ထုတစ်ခုသည် တန်ချိန်ပေါင်း ၅ ထရီလီယံနီးပါးခန့် အလေးချိန်ရှိမည်ဖြစ်သည်။

## ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုသမိုင်း

၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် Walter Baade နှင့် Fritz Zwicky ဆိုသူတို့က နယူထရွန်ကြယ်တည်ရှိကြောင်း အဆိုပြုခဲ့သည်။ တစ်နှစ်ကြာသော် James Chadwick မှ
နယူထရွန်ကြယ်အား ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

## လည်ပတ်မှု

နယူထရွန်ကြယ်များသည် အင်မတန်မြန်ဆန်စွာ လှည့်ပတ်ကြသည်။ မွေးကင်စကြယ်များသည်လည်း တစ်စက္ကန့်လျင် အကြိမ်ပေါင်းများစွာ
လှည့်ပတ်ကြသည်။ နယူထရွန်ကြယ်များသည်ကား တစ်စက္ကန့်လျင် အကြိမ်ရာပေါင်းများစွာ လှည့်ပတ်ကြသည်။ အကြောင်းမူ အနီးအနားရှိ
အဖော်ကြယ်ဆီမှ အရာဝတ္ထုများကို စုပ်ယူကာ အရှိန်တင်သကဲ့သို့ဖြစ်သောကြောင့်ပေတည်း။ အချိန်ကြာလာသော် လည်ပတ်နှုန်းသည်
ကျဆင်းသွားကြသည်။ သက်တမ်းရင့်သောနယူထရွန်ကြယ်များသည် တစ်စက္ကန့်လျင် အကြိမ်ရေများစွာခန့်သာ လည်ပတ်ကြတော့သည်။

## သိပ်သည်းမှုနှင့် အကွာအဝေးများ

ယခုလက်ရှိအချိန်တွင် နဂါးငွေ့တန်း ဂယ်လက်ဆီနှင့် မစ်ဂဲလ်လစ်နစ် တိမ်တိုက်တွင် နယူထရွန်ကြယ်ပေါင်း ၂ဝဝဝ အထိ သိရှိထားသည်။ အများစုမှာ
ရေဒီယို ပါလဆာများအဖြစ် ခြေရာခံမိထားသည်။ အချို့သော အနီးစပ်ဆုံး နယူထရွန်ကြယ်များမှာ RX J1856.5-375 (အလင်းနှစ် ၄ဝဝ အကွာခန့်) နှင့်
PSR J0108-1431 (အလင်းနှစ် ၄၂၄ အကွာ) တို့ဖြစ်ကြသည်။

## ဒွိနယူထရွန်ကြယ်များ

ကျွန်တော်တို့သိသည့် နယူထရွန်ကြယ်များ၏ ၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် အဖော်ကြယ်များ၏အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ကြသည်။ ဒွိနယူထရွန်ကြယ်များ၏ ဖွဲ့စည်းပုံနှင့်
ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှုများသည် ရှုပ်ထွေးလှသည်။ အဖော်ကြယ်သည် သာမန်ကြယ် သို့မဟုတ် ကြယ်ဖြူပု သို့မဟုတ် အခြားနယူရွန်ကြယ်များ ဖြစ်နိုင်သည်။ ခေတ်သစ်သီအိုရီများအရ နယူထရွန်ကြယ်များသည် တွင်းနက်အဖော်များဖြင့် တည်ရှိနိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ ယင်းဒွိစနစ်များသည် ဒြပ်ဆွဲအားလှိုင်းများ၏ အဓိကပင်ရင်းဖြစ်နိုင်သည်။ ဒွိကြယ်စနစ်တွင်ရှိသော နယူထရွန်ကြယ်များသည် X-ray များအား ထုတ်ပေးသည်။

Circinus X-1: ဒွိစနစ်နယူထရွန်ကြယ်မှ X-ray ရောင်ခြည်၊ (၂၄ ဇွန်လ ၂ဝ၁၅) Chandra X-ray Observatory
## ပြခန်း

* ဗီဒီယို - ထုထည် အချင်းမိုင် ၁၆ (၂၅ ကီလိုမီတာ) ရှိသောနယူထရွန်ကြယ်တွင် ကမ္ဘာအလုံးပေါင်း ၅ဝဝဝဝဝ ထည့်ထားနိုင်သည်။
* ဗီဒီယို - နယူထရွန်ကြယ် တိုက်မိပုံ (သရုပ်ဖော်ပြချက်)။
* ဗီဒီယို - နယူထရွန်ကြယ် ထိတိုက်မိခြင်း။

## အခြားကြည့်ရန်

* ဧရာမ ကြယ်နီ
* ကြယ်ဖြူပု
* တွင်းနက်

## ကျမ်းကိုး
# အလက်ဇန္ဒရီးယားမြို့

| အလက်ဇန္ဒရီးယား  *Alexandria* အင်္ဂလိပ် *Αλεξάνδρεια* (ဂရိ) *الإسكندرية* (အာရပ်)  |
| --- |
| မြို့ |
|  |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **အလံ** |  ၏ တံဆိပ်အမှတ်အသား **Coat of arms** |

 |
| တင်စားခေါ်ဝေါ်သည့်အမည်များ: မြေထဲပင်လယ်၏ သတို့သမီး၊ မြေထဲပင်လယ်၏ ပုလဲ |
|
အီဂျစ်နိုင်ငံအတွင်း နေရာပြပုံ
 |
| Coordinates: ﻿ / ﻿ |
| နိုင်ငံ | အီဂျစ် |
| Governorate | အလက်ဇန္ဒရီးယား |

အလက်ဇန္ဒရီးယား မြင်ကွင်းကျယ်
အလက်ဇန္ဒရီးယားရှိ လူနေအိမ်များ
အလက်ဇန္ဒရီးယားသည် အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံး မြို့ ဖြစ်ပြီး လူဦးရေ ၄.၁ သန်း ရှိကာ နိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက် အလယ်ပိုင်းတွင် မြေထဲပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် ၃၂ ကီလိုမီတာ (၂၀မိုင်) မျှ ဖြန့်ကျက် တည်ရှိသည်။ မြေထဲပင်လယ်၏ ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက်တွင် တည်ရှိသော မြို့များတွင် အကြီးဆုံးမြို့လည်း ဖြစ်သည်။ ထိုမြို့သည် အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ အကြီးဆုံး ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်ပြီး အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ သွင်းကုန် ထုတ်ကုန် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းပေးသည်။ ဘိုင်လလီယိုသီကာ အလက်ဇန္ဒရီးယား စာကြည့်တိုက်သည် အလက်ဇန္ဒရီးယား မြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ဆူးအက် တူးမြောင်းမှ သဘာဝဓာတ်ငွေ့နှင့် ရေနံပိုက်လိုင်းတို့ကြောင့် ကုန်ထုတ်လုပ်ရေး အချက်အချာကျသော မြို့တစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည်။

အလက်ဇန်းဒရီးယားမြို့ကို မဟာအလက်ဇန္ဒားက ဘီစီ ၃၃၁ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၎င်းသည် အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ မြို့တော် အဖြစ် နှစ်ပေါင်း တစ်ထောင်ကျော်မျှ တည်ရှိနေခဲ့သည်မှာ မွတ်စလင် တို့ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည် အေဒီ ၆၄၁ ခုနှစ် အထိပင် ဖြစ်သည်။ မြို့တော် အသစ်ကို ဖူစတက်တွင် တည်ထောင်ခဲ့ကာ နောင်တွင် ကိုင်ရိုမြို့ နှင့် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ အလက်ဇန္ဒရီးယားသည် ကမ္ဘာ့အံဖွယ် ခုနစ်ပါး တွင် ပါဝင်သော အလက်ဇန္ဒရီးယား မီးပြတိုက် ၊ ရှေးခေတ်အခါက အကြီးဆုံး ဖြစ်ခဲ့ဖူးသော စာကြည့်တိုက်နှင့် ကွန်အယ်လ်ရှိုကာဖာ၏ မြေအောက်သင်္ချိုင်း တို့ကြောင့် နာမည်ကျော်ကြားသည်။ အလက်ဇန္ဒရီးယား ဆိပ်ကမ်းတွင်ပြုလုပ်လျက် ရှိသော ရှေးဟောင်းသုတေသန လုပ်ငန်းများအရ မဟာအလက်ဇန္ဒား မရောက်မီ အချိန် တော်လေးမစ် မင်းဆက် အုပ်ချုပ်စဉ် အချိန်က ရှိခဲ့ဖူးသော ရာကိုတစ် ဆိုသော မြို့နှင့် မဟာအလက်ဇန္ဒား ရောက်ပြီး အချိန်၏ အသေးစိတ် အထောက်အထား တို့ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

၁၉ ရာစု မှ စ၍ အလက်ဇန္ဒရီးယားသည် နိုင်ငံတကာ သင်္ဘော သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုပ်ငန်း၏ အဓိက အချက်အချာနေရာ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် အရေးပါသော ကုန်သွယ်မှု အချက်အချာ နေရာ များတွင် တစ်ခု အပါအဝင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ မြေထဲပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်နီတို့အား ကုန်းလမ်းမှ ဆက်စပ်နေမှုနှင့် အီဂျစ် ချည်ထည်မှ အမြတ်အစွန်းများစွာ ရရှိသော ကုန်သွယ်ရေး တို့ကြောင့် ဖြစ်သည်။
# ကြယ်စုတန်း

တရုတ်တို့၏ ကြယ်မြေပုံ
ရှေးအခါက တောက်ပသော ကြယ်များကို နတ်ဘုရားအမည်များ၊ တိရစ္ဆာန်အမည်များ ပေးခဲ့သည်။ တော်လမီလက်ထက်တွင် အလ်မာကက်စ် ဆိုသူသည် ကြယ်အုပ်စု (၄၈)စုဖွဲ့၍ အမည်သတ်မှတ် ပေးခဲ့လေသည်။ သို့ရာတွင် နောင်အခါ အမည် အချို့ပယ်၍ အချို့ထပ်ဖြည့်ကြပြန်သည်။ ၁၉၃၀-ခုနှစ်တွင် ကမ္ဘာ့နက္ခပညာရှင်များ အဖွဲ့ချုပ်က ကြယ်စုများကို စက်ဝိုင်း၊ စက်ဝန်း စသည်ဖြင့် ကောင်းကင် အရှေ့အနောက်ဖြစ်စေ၊ တောင်မြောက်ဖြစ်စေ ပိုင်းခြားကာ စုစုပေါင်းကြယ်စု ၈၈ စုခွဲဝေခဲ့လေသည်။ အမည်များကို ဂရိတ်အက္ခရာနှင့် တောက်ခြင်း၊ မှိန်ခြင်းအတိုင်း အမည်ပေး၍ အက္ခရာကုန်သောအခါ ဂဏန်းတိုး၍ အမည်ပေးလေသည်။

## ကိုးကား