# ရူဘီဒီယမ်

ရူဘီဒီယမ်  37Rb|  |
| ယေဘုယျ ဂုဏ်သတ္တိများ |
| အမည်၊ သင်္ကေတ | ရူဘီဒီယမ်, Rb |
| အသံထွက် | /rʊˈbɪdiəm/  *roo-**BID**-ee-əm* |
| အဆင်း | grey white |
| ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယားရှိ ရူဘီဒီယမ် |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

 | K ↑ **Rb** ↓ Cs |
| ခရစ်ပတွန် ← **ရူဘီဒီယမ်** → စထရွန်တီယမ် |

 |

 |
| အက်တမ် အမှတ်စဉ် (*Z*) | 37 |
| အုပ်စု၊ ဘလော့ | group 1: hydrogen and alkali metals |
| ဒြပ်စင်အလှည့်ကျဇယား | period 5 |
| ဒြပ်စင် ကဏ္ဍ |   အယ်လ်ကာလီသတ္တု |
| စံ အက်တောမစ် အလေးချိန် (±) (*A*r) | 85.4678(3)  |
| အီလက်ထရွန် ပြုပြင်မှု | [Kr] 5s1 |
| အခွံတစ်ခုလျင် အီလက်ထရွန်ပါဝင်မှု | 2, 8, 18, 8, 1 |
| ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဂုဏ်သတ္တိများ |
| ဖေ့စ် | အစိုင်အခဲ |
| အရည်ပျော်မှတ် | 312.45 K ​(39.30 °C, ​102.74 °F)  |
| အရည်ဆူမှတ် | 961 K ​(688 °C, ​1270 °F)  |
| သိပ်သည်းမှု (အခန်းအပူချိန်) | 1.532 g/cm3 |
| 1.46 g/cm3  |
| သုံးပွင့်ဆိုင်မှတ် | 312.41 K, ​? kPa  |
| Critical point | 2093 K, 16 MPa *(extrapolated)* |
| ဖျူးရှင်းအပူ | 2.19 kJ/mol  |
| အငွေ့ပျံခြင်း အပူ | 69 kJ/mol  |
| မိုလာ အပူအင်အား | 31.060 J/(mol·K)  |
| ငွေ့ရည်ဖိအား

| P (Pa) | 1 | 10 | 100 | 1 k | 10 k | 100 k |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| at T (K) | 434 | 486 | 552 | 641 | 769 | 958 |

 |
| အက်တောမစ် ဂုဏ်အင်များ |
| အောက်ဆိုဒ်ဒေးရှင်း အခြေနေ | **+1**, −1 ​(a strongly basic oxide) |
| အီလက်ထရွန် ဆန့်ကျင်ဘက်ဓာတ် | Pauling scale: 0.82  |
| အိုင်ယွန်းပြုခြင်းစွမ်းအင် | 1st: 403 kJ/mol  2nd: 2632.1 kJ/mol  3rd: 3859.4 kJ/mol   |
| အက်တောမစ် အချင်းဝက် | empirical: 248 pm  |
| ကိုဗေးလန့်အချင်းဝက် | 220±9 pm  |
| ဗန်ဒါဝေါ့စ် အချင်းဝက် | 303 pm  |
| Miscellanea |
| ပုံဆောင်ခဲ ဖွဲ့စည်းပုံ |  ​body-centered cubic (bcc) |
| အသံ၏အမြန်နှုန်း  | 1300 m/s (at 20 °C)  |
| အပူ ပြန့်ကားမှု | 90 µm/(m·K) (at r.t.) |
| အပူစီးကူးမှု | 58.2 W/(m·K)  |
| လျှပ်စစ် ခုခံမှု | 128 nΩ·m (at 20 °C)  |
| သံလိုက်ဓာတ် | paramagnetic  |
| သံလိုက် ထိတွေ့နိုင်မှု (*χ*mol) | +17.0·10−6 cm3/mol (303 K) |
| Young's modulus | 2.4 GPa  |
| Bulk modulus | 2.5 GPa  |
| Mohs hardness | 0.3  |
| Brinell hardness | 0.216 MPa  |
| CAS Number | 7440-17-7  |
| သမိုင်းကြောင်း |
| ရှာဖွေတွေ့ရှိမှု | Robert Bunsen and Gustav Kirchhoff (၁၈၆၁) |
| ပထမဆုံး ခွဲထုတ်မှု | George de Hevesy |
| အတည်ငြိမ်ဆုံး ရူဘီဒီယမ်၏ အိုင်ဆိုတုပ်များ |
|

| iso | NA | သက်တမ်းဝက် | DM | DE (MeV) | DP |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 83Rb | syn | 86.2 d | ε | – | 83Kr |
| γ | 0.52, 0.53, 0.55 | – |
| 84Rb | syn | 32.9 d | ε | – | 84Kr |
| β+ | 1.66, 0.78 | 84Kr |
| γ | 0.881 | – |
| β− | 0.892 | 84Sr |
| 85Rb | 72.17% | is stable with 48 neutrons |
| 86Rb | syn | 18.7 d | β− | 1.775 | 86Sr |
| γ | 1.0767 | – |
| 87Rb | 27.83% | 4.9×10၁၀ y | β− | 0.283 | 87Sr |

 |
|

**ရူဘီဒီယမ်**သည် အလွန်နူးညံ့ပြီး ဆင်စွယ်ရောင် သတ္တုဒြပ်စင်တစ်မျိုး ဖြစ်ပြီး၊ အုပ်စုနံပါတ်တစ် (အလ်ကာလီ သတ္တုဒြပ်စင်) တွင် ပါဝင်သည်။ ၎င်းဒြပ်စင်သည် ဓာတ်ဖို သတ္တိရှိပြီး၊ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ သာမန်အပူချိန်တွင် အရည်အဖြစ် တည်ရှိနိုင်သည်။ သို့သော် အပူချိန် မြင့်မားသော နေ့တွင် ၎င်း၏ အရည်ပျော်မှတ်သည် 40 °C ခန့်ရှိတွင် ရှိသည်။ ၎င်းဒြပ်စင်သည် လေထုထဲတွင် ရေနှင့် လျင်မြန်စွာ ဓာတ်ပြုပေါင်းစပ်နိုင်သည်။ -100 °C တွင် ရေခဲနှင့်ပင် ဓာတ်ပြုနိုင်သည်။ ဟိုက်ထရိုဂျင် ဖယ်ထုတ်နိုင်ရန်အတွက် မီးနှင့်အပူပေးရန် လိုအပ်သည်။ ရူဘီဒီယမ်သည် မာကျူရီကဲ့သို့သော ပြဒါးသတ္ထုစပ်ပုံစံ ဖြစ်ပြီး၊ gold, cesium, sodium, potassium တို့နှင့် သတ္ထုစပ် (alloy) ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ထိုသတ္တုစပ်များ၏ မီးတောက်သည် အဝါရောင်ဖျော့ဖျော့ သန်းနေသော ခရမ်းရင့်ရောင် ဖြစ်သည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ရေတပ်စမ်းသပ်ခန်းရှိ ရူဘီဒီယမ် ရေပန်းအနုမြူဆိုင်ရာ နာရီ၊
## အသုံးပြုခြင်း

ရူဘီဒီယမ် နှင့် ၎င်းပါဝင်သော ဆားများကို စီးပွားဖြစ် အနည်းငယ် အသုံးပြုသည်။ ၎င်းဒြပ်စင်ကို photocells ထုတ်လုပ်ရာတွင် လည်းကောင်း၊ လေဟာနယ်ပြွန်ထဲမှ လွတ်နေသောဓာတ်ငွေ့များကို ဖယ်ထုတ်သည့် နေရာများတွင် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ရူဘီဒီယမ်ဆားများကို ဖန်လုပ်ခြင်း၊ ဘိလပ်မြေထုတ်လုပ်ခင်းနှင့်၊ မီးရှူးမီးပန်းထုတ်လုပ်သည့် နေရာများတွင် ခရမ်းရောင် ဖြစ်ပေါ်စေရန်အတွက် အသုံးပြုသည်။ ကုန်းသွားယာဉ်များအတွက် ion engines ထဲတွင် အတည်စွမ်းအင် ဖြစ်ပေါ်စေရန်အတွက်လည်း အသုံးပြုသည်။

## သဘာဝမှာတွေ့ရှိမှုအခြေအနေ

ရူဘီဒီယမ်ကို ကမ္ဘာ့မြေမျက်နှာပြင်လွှာထဲတွင် ၁၆ ခုမြောက် အပေါများဆုံး တွေ့ရသော ဒြပ်စင်အဖြစ် သတ်မှတ်ယူဆခဲ့ကြသည်။ လွန်ခဲ့သော နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း ပြန်လည်သုံးသပ်ချက်အရ ရူဘီဒီယမ်သည် ယခင်တွက်ချက်ထားမှုထက် ပိုမိုပေါများနေသည်ကို တွေ့ရှိရသည်။ ရူဘီဒီယမ်၏ သဘာဝတွင်းထွက် မဟုတ်သော ဆက်စပ်ဒြပ်ပေါင်းများကိုလည်း ထပ်မံတွေ့ရှိရသည်။ သို့သော် ၎င်းသည် lepodite(1.5%), Pollucite နှင့် carnallite ကဲ့သို့သော အခြားတွင်းထွက်ပစ္စည်းများတွင် ပမာဏများစွာ ပါဝင်နေတတ်သည်။ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ရူဘီဒီယမ် ပမာဏကို အနည်းငယ်သာ ထုတ်လုပ်သည်။ \*\*

## ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ

### ရူဘီဒီယမ်၏ ထိတွေ့ခြင်းအပေါ်သက်ရောက်မှု

ရူဘီဒီယမ်ကို စားသုံးမိပါက အတန်အသင့် အဆိပ် ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ရူဘီဒီယမ် နှင့် ထိတွေ့ပါက အပူလောင်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။ ရူဘီဒီယမ်သည် rubidium hydroxide ဖြစ်ရန် စိုစွတ်သော အရာများနှင့် လွယ်ကူစွာ ဓာတ်ပြုသည်။ ထို့ကြောင့် မျက်လုံး နှင့် အရေပြားတို့ကို ဓာတုဗေဒသဘောအရ လောင်ကျွမ်းမှုများ ဖြစ်စေသည်။

### ရူဘီဒီယမ်နှင့် အလွန်အကြူးထိတွေ့မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရောဂါလက္ခဏာများ

အသားအရေနှင့် မျက်လုံးကို လောင်ကျွမ်းစေသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာ ကြီးထွားမှုကို လျှော့နည်းစေသည်။ ခြေလက်ဆာခြင်း၊ အရေပြားတွင် ပြည်တည်အနာဖြစ်ခြင်းနှင့် ပြင်းပြင်းထန်ထန် စိတ်တုန်လှုပ်လွယ်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည်။

## ပတ်ဝန်းကျင်သို့ သက်ရောက်မှုများ

ရူဘီဒီယမ်ကို ဇီဝဗေဒ ပိုင်းတွင် သက်ရောက်နိုင်မှု နည်းပါးသည်။ သို့သော် metabolics အပေါ်တွင် အနည်းငယ် သက်ရောက်မှု တွေ့ရသည်။ အဘယ်ကြောင့် ဆိုသော် ပိုတက်ဆီယမ်နှင့် တူညီနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ပိုတက်ဆီယမ်သည် ရူဘီဒီယမ်ထက် ပေါကြွယ်ဝသော်လည်း၊ ၎င်းဒြပ်စင် နှစ်မျိုးလုံးကို တွင်းထွက်ပစ္စည်းများနှင့် မြေဆီလွှာထဲတွင် တွေ့ရသည်။ အပင်များသည် ရူဘီဒီယမ်ကို လျင်မြန်စွာ စုပ်ယူနိုင်သည်။

## ကိုးကား