Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ဘန် ဂျွန်ဆင်

ဘင်ဂျမင် ဂျွန်ဆင်၏ ပုံတူပန်းချီကား
ဗင်ဂျွန်ဆင်ကား ဒေါက်တာ ဆယ်မျူယယ်ဂျွန်ဆင် မပေါ် ပေါက်မီ နှစ်ပေါင်း ၁၅ဝ လောက်က ထွန်းကားခဲ့သော အင်္ဂလိပ်လူမျိုး စာရေးဆရာကြီးတစ်ဦး ဖြစ်သည်။ သူသည် ရှိတ်စပီးယား၊ ဗိုးမွန့်၊ ဖလက်ချားစသော ကမ္ဘာကျော်ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများနှင့် ရေးဖော်ရေးဖက် တစ်ယောက်ဖြစ်သဖြင့် ဂျွန်ဆင်၏ အရည်အသွေးကို မှန်းဆနိုင်ပေသည်။ ဤသို့ ကမ္ဘာကျော် စာရေးဆရာကြီး တစ်ဦးဖြစ်သော ဗင်ဂျွန်ဆင်ကား ပထမ၌ မထင်ရှားသော ပန်းရန်သမားတစ်ဦးသာလျှင် ဖြစ်ခဲ့၏။ ဂျွန်ဆင်သည် ပန်းရန်အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်နေယင်း အားလပ်ချိန်များတွင် ဖတ်ရန်စာအုပ်တစ်အုပ်ကို သူ့အိတ်တွင် အမြဲဆောင်ထားလေ့ရှိလေသည်။ သို့သော် ဗင်ဂျွန်ဆင် နာမည်ကျော်ကြားလာရခြင်းမှာ စာပေထူးချွန်သောကြောင့်သာ မဟုတ်ဘဲ၊ မူလဓာတ်ခံပါရမီထူးခြားမှုနှင့် ဥပဓိရုပ်ခန့်ညားမှုတို့ကြောင့်လည်း ဖြစ်ပေသည်။ ငယ်ရွယ်စဉ်က ဆိုးတေခဲ့၍ အိမ်ပြေး အဖြစ် လေလွင့်နေရာမှ ဂျွန်ဆင်သည် စစ်ထဲသို့ဝင်ရောက်ခဲ့၏။ ထိုမှတစ်ဖန် ထောင်ကျခဲ့၏။ ငယ်ရွယ်သူတို့ဘာဝ သူနှင့် ပြိုင်ဖက်တစ်ဦးအား နှစ်ယောက်ချင်း ထိုးခုတ်ပွဲ၌ အနိုင်ယူခဲ့ ဘူးလေသည်။ သို့သော်လည်း ပညာပါရမီထူးချွန်သူဖြစ်သည့် အလျောက် နောင်တစ်ခေတ်တွင် နာမည်ကျော် ကဗျာဆရာ၊ ပြဇာတ်ဆရာ၊ စာရေးဆရာတစ်ယောက် ဖြစ်ခဲ့လေသည်။ ရှိတ်စပီးယားကဲ့သို့သော ပြဇာတ်ဝိဇ္ဇာကြီးကပင် အရေးတယူ ပြုမူဆက်ဆံခဲ့ရလေသည်။ ဂျွန်ဆင်ရေးသော ပြဇာတ်တစ်ခုကို ရုံတင်ကပြရာတွင် ရှိတ်စပီးယားကိုယ်တိုင်ပါဝင် အသုံးတော်ခံခဲ့သည်။ ၁၆ဝ၃ ခုနှစ်တွင်လည်း ရှိတ်စပီးယား၏ ဝိုင်းတော်သား များသည် ဂျွန်ဆင်၏ ပထမဆုံး အလွမ်းဇာတ်လမ်းတစ်ခု ဖြစ် သော 'ဆက်ဂျေနပ်'ခေါ် ပြဇာတ်ကို လန်ဒန်မြို့ ဂလုပ်ရုံတွင် ရုံတင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက်တွင် ဂျွန်ဆင်သည် ကဗျာသီချင်းများကို ရေးသား ခဲ့ရာ သူ၏သီချင်းများကို လူကြိုက်များခဲ့၏။ စကားပြေ အရေး အသားဖက်၌လည်း နာမည်ရသူဖြစ်၏။ ဂျွန်ဆင်သည် လူချစ် လူခင်များသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက် ဖြစ်ပေသည်။ ထိုခေတ်က လန်ဒန်မြို့တွင် ထမင်းဆိုင်များ၌ ဝိုင်းဖွဲ့ စားသောက်လေ့ရှိရာ ထိုစားပွဲသောက်ပွဲများတွင် ဂျွန်ဆင်သည် ထင်ရှားခဲ့လေသည်။ လန်ဒန်မြို့ ချိပဆိုက်ရပ်ကွက်ရှိ ရေသူမထမင်းဆိုင်သို့ ဂျွန်ဆင်သည် မကြာခဏ သွားရောက်စကားပြောလေ့ ရှိ၏။ ထိုအခါ စာရေးဆရာလောင်းများသည် ဂျွန်ဆင်ကို ဂရုတစိုက် နားထောင်ကြ၏။ ဤထမင်းဆိုင်၌ပင် ဂျွန်ဆင်ကို ရှိတ်စပီးယား၊ ဗိုးမွန့်၊ ဖလက်ချားစသည့် စာရေးဆရာကျော်များနှင့်အတူ တွေ့မြင်နိုင်ပေသည်။ တစ်ခါသော် ဂျွန်ဆင်သည် စကော့လူမျိုးတို့အကြောင်းကို စောင်းပါးရိပ်ခြည် ရေးသားခဲ့ရာ အလွန်ထိမိလှသဖြင့် ပထမ ဂျိမ်းဘုရင်နှင့်အခြွေအရံတို့သည် ဒေါသူပုန်ထကာ ဂျွန်ဆင်အား ဖမ်းဆီး၍ ထောင်သွင်း အကျဉ်းချထားလေသည်။ သို့ရာတွင် မိတ်ဆွေသင်္ဂဟတို့ ကူညီသဖြင့် မကြာမီပင်ထောင်မှ လွတ်လာ ခဲ့သည်။ ထိုနောက် ဂျွန်ဆင်သည် ဘုရင်၏ယုံကြည်မှုကို ရရှိရန် ထပ်မံ ကြိုးစားခဲ့သဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် နန်းတွင်းစာဆိုဘွဲ့ထူးနှင့်တကွ ရိက္ခာတော်အဖြစ် တစ်နှစ်လျှင် ပေါင် ၂ဝဝ ကို ချီးမြှင့်ခြင်း ခံရလေသည်။

## ကိုးကား
# ဝင်ဘယ်လ်ဒမ် ချန်ပီယံရှစ်ပ်

| The Championships, Wimbledon |
| --- |
|  |
| ဝက်ဘ်ဆိုက်ဒ် |
| **Location** | Wimbledon, London Borough of Merton UK |
| **နေရာ** | The All England Lawn Tennis and Croquet Club |
| **မျက်နှာပြင်** | Grass / Outdoor (Except Centre Court during rain and consequently bad light when roof is already in play) |
| **Men's draw** | 128S (128Q) / 64D (16Q) |
| **Women's draw** | 128S (96Q) / 64D (16Q) |
| **Mixed draw** | 48D |
| **ဆုကြေးငွေ** | {{{ဆုကြေးငွေ}}} |
| ဂရင်းန်စလန်း |
| * ဩစတေးလျအိုးပင်း
* ပြင်သစ်အိုးပင်း
* ဝင်ဘယ်လ်ဒမ်
* အမေရိကန်အိုးပင်း
 |

**ဝင်ဘယ်လ်ဒမ်** တင်းနစ်ပြိုင်ပွဲသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ရှေးအကျဆုံးသော တင်းနစ်ပြိုင်ပွဲဖြစ်ပြီး ဂုဏ်သရေအရှိဆုံးဟု ယူဆကြသည်။ ၁၈၇၇ ခုနှစ် ကတည်းကပင် လန်ဒန်မြို့ ၏ ဆင်ခြေဖုံးဒေသ တစ်ခုဖြစ်သော ဝင်ဘယ်လ်ဒမ်ရှိ အောလ်အင်္ဂလန် ကလပ်တွင် ကျင်းပလေ့ ရှိကြသည်။ ဂရင်းန်စလန်းဟု ခေါ်သော တင်းနစ်ပြိုင်ပွဲကြီး ၄ ခုတွင် တစ်ခု အပါအဝင်ဖြစ်ပြီး အခြား ၃ခုမှာ ဩစတြေးလျ အိုးပင်း၊ ပြင်သစ် အိုးပင်း နှင့် အမေရိကန် အိုးပင်း တို့ဖြစ်ကြသည်။
# ဂါဘိုရိုနေမြို့

| ဂါဘိုရိုနေ |
| --- |
| မြို့တော် |
| Gaborone |
|  |
| ထိပ်မှစ: ဂါဘိုရိုနေ CBD, CBD, BITC |
| ဂါဘိုရိုနေဂါဘိုရိုနေShow map of BotswanaShow map of အာဖရိကတိုက်အားလုံး ပြသရန်Location of Gaborone in Botswana |
| ကိုဩဒိနိတ်: ﻿ / ﻿ |
| နိုင်ငံ |  ဘော့ဆွာနာ |
| ခရိုင် | အရှေ့တောင် |
| ခရိုင်ခွဲ | ဂါဘိုရိုနေ |
| တည်ထောင်သည့်နှစ် | ၁၉၆၄ |
| အမည်ပေး | ငိုဆီ ဂါဘိုရိုနေ |
| အစိုးရ |
|  • အမျိုးအစား | မြို့တော် ကော်မီရှင် အစိုးရ |
|  • အစိုးရအဖွဲ့ | ဂါဘိုရိုနေ မြို့တော် ကောင်စီ |
|  • မြို့တော်ဝန် | သာတာ ဖာသာ မာဖိုန်ဂို (BDP) |
|  • ဒု မြို့တော်ဝန် | ဆေကီဆဲ "လော့တီ" မန်ယေပေဇာ(ဘီဒီပီ) |
| ဧရိယာ |
|  • မြို့တော် | ၁၆၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၆၅ စတုရန်းမိုင်) |
| ပင်လယ်ရေ မျက်နှာပြင်အမြင့် | ၁၀၁၄ မီတာ (၃၃၂၇ ပေ) |
| လူဦးရေ (2011) |
|  • မြို့တော် | ၂၃၁၆၂၆ |
|  • ခန့်မှန်း (2020) | ၂၇၃,၆၀၂ |
|  • သိပ်သည်းမှု | ၁၄၀၀/km၂ (၃၅၀၀/sq mi) |
|  • မြို့ပြကြီး | ၄၂၁၉၀၇ |
| အချိန်ဇုန် | Central Africa Time (UTC+2) |
|  • နွေရာသီ (DST) | not observed (UTC+2) |
| Geographical area code | 3XX |
| ISO 3166 ကုဒ် | BW-SE |
| HDI (2019) | 0.807 Very high |
| ဝဘ်ဆိုက် | Gaborone City Council Website |

**ဂါဘိုရိုနေ**(အင်္ဂလိပ်: Gaborone)သည် ၂၀၁၁ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၂၃၁၆၂၆ရှိသော ဘော့ဆွာနာနိုင်ငံ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ဘော့ဆွာနာ လူဦးရေ စုစုပေါင်း၏ ၁၀% ခန့်ရှိသည်။

## ကိုးကား
# အမျိုးသား ထိုင်ဝမ် တက္ကသိုလ်

အမျိုးသား ထိုင်ဝမ် တက္ကသိုလ်
國立臺灣大學
National Taiwan University|  |
| ဆောင်ပုဒ် | 敦品勵學，愛國愛人 |
| အင်္ဂလိပ် ဆောင်ပုဒ် | Integrity, Diligence, Patriotism and Philanthropy |
| အမျိုးအစား | ပြည်သူပိုင် (အမျိုးသားအဆင့်) |
| တည်ထောင် | Founded 1928 Reorganized 1945 |
| ဥက္ကဋ္ဌ | Lee Si-Chen (李嗣涔) |
| ဆရာဦးရေ | 1,793 (full time), 1,188 (joint and adjunct) |
| ဘွဲ့ကြိုဦးရေ | 17,706 |
| ဘွဲ့လွန်ဦးရေ | 15,710 |
| တည်နေရာ | ထိုင်ပေမြို့၊ ထိုင်ဝမ် |
| ပရဝုဏ် | Urban, 1.6 km² (Greater Taipei combined), 344 km² (Nantou County combined) |
| နှီးနွယ်အဖွဲ့အစည်းများ | ASAIHL |
| ဝဘ်ဆိုဒ် | (NTU Home) |
|  |

**အမျိုးသား ထိုင်ဝမ် တက္ကသိုလ်** (國立臺灣大學) (အတိုကောက်အားဖြင့် ထိုင်တာ့) သည် ထိုင်ဝမ်ရှိ သုတေသနပြု တက္ကသိုလ်ဖြစ်ပြီး ထိုင်ပေမြို့တွင် တည်ရှိသည်။ ထိုင်ပေအပြင် ထိုင်ဝမ်၏ အခြားဒေသများတွင်လည်း တက္ကသိုလ် နယ်မြေ ၆ ခုရှိသည်။ လက်ရှိတွင် တက္ကသိုလ် လက်အောက်၌ ကောလိပ် ၁၃ ခု၊ တက္ကသိုလ် မေဂျာ ၅၄ ခု၊ မဟာတန်း မေဂျာ ၉၆ ခုနှင့် သုတေသနဌာန ၄ ခုရှိသည်။ ပညာရေး နယ်ပယ် ၁၀၀ ကျော်အတွက် ဘွဲ့များကို အပ်နှင်းလျက်ရှိသည်။ ထိုင်ဝမ်တက္ကသိုလ်သည် ထိုင်ဝမ်တွင် နံပါတ် ၁ အဆင့်ရှိပြီး ကမ္ဘာပေါ်တွင် နံပါတ် ၉၅ မြောက် အကောင်းဆုံး တက္ကသိုလ်ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် နံပါတ် ၉၄ နေရာသို့ တစ်ဆင့်တိုးလာသည်။.

ထိုင်ဝမ်တက္ကသိုလ်ကို ၁၉၂၈ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်ကိုလိုနီခေတ်၌ ထိုင်ဟိုကု တဲအိကိုကု ဒိုင်းဂါ့ကု (臺北帝國大學 - ထိုင်ပေ အင်ပါယာ တက္ကသိုလ်) ဆိုသည့် အမည်ဖြင့် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုစဉ်အခါက ဂျပန်၏ သတ္တမမြောက် အင်ပါယာ တက္ကသိုလ် ဖြစ်သည်။ ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် ပြီးနောက် တရုတ်သမ္မတနိုင်ငံ အစိုးရမှ ဂျပန်တို့ထံမှ လက်လွှဲယူကာ ၁၉၄၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အမျိုးသား ထိုင်ဝမ် တက္ကသိုလ်အဖြစ် အမည် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

## ကိုးကား
# တရုတ်အလယ်ပိုင်း

တရုတ်အလယ်ပိုင်းဒေသ
အစိမ်းရောင် = တရုတ်အလယ်ပိုင်း တိုးတက်ရေး အစီအစဉ်
**တရုတ်အလယ်ပိုင်း** (အင်္ဂလိပ်: Central China; ရိုးရှင်းတရုတ်: 华中; ရိုးရာတရုတ်: 華中; ပင်ယင်: *Huázhōng*) သည် တရုတ်နိုင်ငံ ဟဲနန်ပြည်နယ်၊ ဟူပေပြည်နယ်နှင့် ဟူနန်ပြည်နယ်တို့ ပါဝင်သော ရောထွေးနေသည့် ယဉ်ကျေးမှုများ ရှိသည့် ပထဝီဝင်ဒေသတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ရံဖန်ရံခါတွင် ကျန်းရှီးပြည်နယ်ကို ဤဒေသ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ တရုတ်အလယ်ပိုင်းဒေသသည် ယခုအခါ တရုတ်တောင်အလယ်ပိုင်းဒေသ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ အစိုးရ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် ချမှတ်ခဲ့သော တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ နိုင်ငံတော်ကောင်စီ၏ တရုတ်အလယ်ပိုင်း တိုးတက်ရေး အစီအစဉ် (Rise of Central China Plan) အရ ဆန်းရှီးပြည်နယ်နှင့် အန်းဟွေးပြည်နယ်အပါအဝင် ပတ်ဝန်းကျင် ပြည်နယ်များကို တရုတ်အလယ်ပိုင်းဒေသ ဖွံ့ဖြိုးရေးဇုန်များအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။

## အုပ်ချုပ်ရေးအပိုင်းအခြားများ

| GB | အိုင်အက်စ်အို အမှတ် | ပြည်နယ် | တရုတ်အမည် | မြို့တော် | လူဦးရေ | သိပ်သည်းမှု | ဧရိယာ | အတိုကောက်/သင်္ကေတ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| HA | 41 | ဟဲနန်ပြည်နယ် | 河南省 Hénán Shěng | ကျင့်ကျိုးမြို့ | ၉၄,၀၂၃,၅၆၇ | ၅၆၃.၀၁ | ၁၆၇,၀၀၀ | 豫 Yù |
| HB | 42 | ဟူပေပြည်နယ် | 湖北省 Húběi Shěng | ဝူဟန်မြို့ | ၅၇,၂၃၇,၇၄၀ | ၃၀၇,၈၉ | ၁၈၅,၉၀၀ | 鄂 È |
| HN | 43 | ဟူနန်ပြည်နယ် | 湖南省 Húnán Shěng | ချန်ဆားမြို့ | ၆၅,၆၈၃,၇၂၂ | ၃၁၂.၇၇ | ၂၁၀,၀၀၀ | 湘 Xiāng |

## မြို့ပြလူဦးရေ တစ်သန်းကျော်သော မြို့ကြီးများ

ပြည်နယ်မြို့တော်များအား **စာလုံးထူ**ဖြင့် ပြထားသည်။

| # | မြို့ | မြို့ပြဧရိယာ | District area | City proper | ပြည်နယ် | သန်းခေါင်စာရင်း |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ၁ | **ဝူဟန်မြို့** | ၇,၅၄၁,၅၂၇ | ၉,၇၈၅,၃၈၈ | ၉၇၈၅,၃၈၈ | HB | ၂၀၁၀ နိုဝင်ဘာ ၁ |
| ၂ | **ကျင့်ကျိုးမြို့** | ၃,၆၇၇,၀၃၂ | ၄,၂၅၃,၉၁၃ | ၈,၆၂၇,၀၈၉ | HA | ၂၀၁၀ နိုဝင်ဘာ ၁ |
| ၃ | **ချန်ဆားမြို့** | ၂,၉၆၃,၂၁၈ | ၃,၀၉၂,၂၁၃ | ၇,၀၄၀,၉၅၂ | HN | ၂၀၁၀ နိုဝင်ဘာ ၁ |
| ၄ | လို့ယန်မြို့ | ၁,၅၈၄,၄၆၃ | ၁,၉၂၆,၀၇၉ | ၆,၅၄၉,၉၄၁ | HA | ၂၀၁၀ နိုဝင်ဘာ ၁ |
| ၅ | ရှန်းဖန်မြို့ | ၁,၄၃၃,၀၅၇ | ၂,၁၉၉,၆၉၀ | ၅,၅၀၀,၃၀၇ | HB | ၂၀၁၀ နိုဝင်ဘာ ၁ |
| ၆ | ဟန်းယောင်မြို့ | ၁,၁၁၅,၆၄၅ | ၁,၁၃၃,၉၆၇ | ၇,၁၄၈,၃၄၄ | HN | ၂၀၁၀ နိုဝင်ဘာ ၁ |
| ၇ | ရီချန်းမြို့ | ၁,၀၄၉,၃၆၃ | ၁,၄၁၁,၃၈၀ | ၄,၀၅၉,၆၈၆ | HB | ၂၀၁၀ နိုဝင်ဘာ ၁ |

## မှတ်စု

## ကိုးကား
# မာနာမာမြို့

| မာနာမာမြို့ المنامة |
| --- |
| မြို့တော် |
|  |
| From Top : Bahrain World Trade Center, Manama City View, Skyline with roads, towers and harbour of Manama, Night view of Manama City |
| မာနာမာမြို့Show map of ဘာရိန်းနိုင်ငံမာနာမာမြို့Show map of ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့မာနာမာမြို့Show map of အာရပ်ကမ္ဘာမာနာမာမြို့Show map of အာရှတိုက်Location of Manama in Bahrain. |
| ကိုဩဒိနိတ်: ﻿ / ﻿ |
| နိုင်ငံ | ဘာရိန်းနိုင်ငံ |
| ဂါဗာနာရိတ် | မြို့တော် |
| အစိုးရ |
|  • မြို့တော်ဝန် | Hamad bin Isa Al Khalifa |
| ဧရိယာ |
|  • မြို့တော် | ၃၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၀ စတုရန်းမိုင်) |
| လူဦးရေ  |
|  • ခန့်မှန်း (2020) | ၂၀၀၀၀၀ |
|  • သိပ်သည်းမှု | ၅,၂၀၀/km၂ (၁၃၀၀၀/sq mi) |
|  • မြို့ပေါ် (2020) | ၄၃၆၀၀၀ |
|  • Capital Governorate (2020) | ၅၃၄၉၃၉ |
| အချိန်ဇုန် | GMT+3 |
| Block number | 3XX–4XX |
| ဝဘ်ဆိုက် | capital.gov.bh |

**မာနာမာမြို့**(အာရပ်: المنامة *al-Manāma* Bahrani pronunciation: [elmɐˈnɑːmɐ])သည် ဘာရိန်းနိုင်ငံ၏ မြို့တော်နှင့် အကြီးဆုံးမြို့ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၀ ခုနှစ်တွင် ခန့်မှန်းလူဦးရေ ၂၀၀,၀၀၀ ဦးနေထိုင်ကြသည်။ ပါရှန်းပင်လယ်ကွေ့၏ အရေးပါသော ကုန်သွယ်ရေးဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်မှာ ကြာမြင့်ခဲ့သည့်အလျှောက် မာနာမာမြို့သည် အမျိုးမျိုးအပြားပြား လွန်စွာကွဲပြားသည် လူမျိုးတို့၏ နေထိုင်ရာနေရာဖြစ်ခဲ့သည်။ ပေါ်တူဂီတို့နှင့် ပါရှန်းတို့၏ ထိန်းချုပ်ခဲ့သော ကာလများနှင့် ဆော်ဒီအာရေဗျနှင့် အိုမန်မင်းဆက်တို့၏ ကျူးကျော်မှုများ လွန်မြောက်ခဲ့သောအခါ ဘာရိန်းသည် လွတ်လပ်သော နိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် ဗြိတိသျှတို့၏ ကြီးစိုးမှုပြီးသည့် ၁၉၇၁ ခုနှစ်မှစ၍ တည်ထောင်ခဲ့သည်။

ယနေ့ခေတ်တွင် အမြွှာမြို့နှစ်မြို့ဖြစ်သော မာနာမာမြို့နှင့် မဟေးရက်မြို့(Muharraq)တို့သည် ၁၈၀၀ ခုနှစ်များတွင် တပြိုက်နက်တည်း တည်ထောင်ခဲ့ကြသော်လည်း မဟေးရက်မြို့၏ ခံစစ်အတွက် အချက်အခြာကြမှုကြောင့် ထင်ရှားကျော်ကြားသည့်အတွက်ကြောင့် ၁၉၂၃ ခုနှစ် ဘရိန်းနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့သည်။ မာနာမာမြို့သည် ကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ မြို့တော်နှင့် ဘာရိန်းကျွန်းမကြီး၏ ဝင်ပေါက်ဖြစ်၍လာခဲ့သည်။ ၂၀ ရာစုနှစ်အတွင်း ဘာရိန်းနိုင်ငံ၏ ရေနံကြွယ်ဝမှုသည် လျင်မြန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးလာမှုကို အ‌ထောက်အကူပြုခဲ့ပြီး ၁၉၉၀ ခုနှစ်များတွင် စုပေါင်း၍ အမျိုးမျိုးသော ထုတ်လုပ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုတို့သည် အခြားသော လုပ်ငန်းများအား ချဲ့ထွင်ရာ၌ အကူအညီပေးခဲ့ပြီး မာနာမာမြို့အား အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ၏ အရေးပါသော ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ဗဟိုချက်ဖြစ်ရလာခဲ့စေသည်။ မာနာမာမြို့သည် အာရပ်အဖွဲ့ချုပ်၏ ၂၀၁၂ ခုနှစ်အတွင် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာမြို့တော်နှင့် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် Globalization and World Cities Research Network ၏ ဘီတာဂလိုဘယ်စီးတီးအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။

## ကိုးကား

* Ben Hamouche၊ Mustapha (2008)။ *Manama: The Metamorphosis of an Arab Gulf City*။ Routledge။ ISBN 9781134128211။
* Dumper၊ Michael; Stanley၊ Bruce E. (2007)။ *Cities of the Middle East and North Africa: A Historical Encyclopedia*။ ABC-CLIO။ ISBN 9781576079195။
# ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ နယ်မြေ

| ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ နယ်မြေ British Indian Ocean Territory |
| --- |
|
အလံတော်

အမှတ်တံဆိပ်

 |
| **ဆောင်ပုဒ်:**"In tutela nostra Limuria" (လက်တင်) "Limuria is in our charge" |
| **နိုင်ငံတော် သီချင်း:God Save the King* |
|  |
| မြို့တော် | ဒီယေဂိုဂါစီယာ |
| ရုံးသုံး ဘာသာစကားများ | အင်္ဂလိပ် |
| လူမျိုးစု | ဗြိတိန် / အမေရိကန် ၉၅.၈၈% ၊ အခြား ၄.၁၂% |
| အမျိုးအစား | ဗြိတိသျှ ပင်လယ်ရပ်ခြား နယ်မြေ |
| အစိုးရ |
| • သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင် | ချားလ်စ် ဝေလမင်းသား |
| • Commissioner | Peter Hayes |
| • Administrator | Tom Moody |
| ဧရိယာ |
| • စုစုပေါင်း | ၅၄,၄၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ |
| • ရေထု (%) | ၉၉.၈၉ |
| လူဦးရေ |
| • ခန့်မှန်း | ၃,၀၀၀ |
| • သိပ်သည်းမှု | ၅၈.၃/km2 |
| ငွေကြေး | US$, UK£ |
| အချိန်ဇုန် | +6 |
| တယ်လီဖုန်းကုဒ် | +246 |

**ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ နယ်မြေ** (British Indian Ocean Territory (BIOT) သို့မဟုတ် ချာဂိုးကျွန်းများ) သည် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာတွင်းရှိ ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ပင်လယ်ရပ်ခြားနယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ နယ်မြေတွင် ချာဂိုးကျွန်းစုရှိ သန္တာကျွန်း ၇ ခုအပါအဝင် ကျွန်းငယ်ပေါင်း တစ်ထောင်ကျော်ခန့် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်။ စုစုပေါင်းကုန်းမြေဧရိယာမှာ ၆၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၂၃ စတုရန်းမိုင်) ခန့်ရှိသည်။

အကြီးဆုံးနှင့် တောင်ဘက်အကျဆုံးကျွန်းမှာ ဒီယေဂိုဂါစီယာ ဖြစ်ကာ ၄၄ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၁၇ စတုရန်းမိုင်) ကျယ်ဝန်းပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းတို့၏ တွဲဖက် စစ်အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုကျွန်းမှာ ပုံမှန်ခရီးသွားများ၊ သတင်းသမားများနှင့် ယခင်ကနေထိုင်ခဲ့သူများကို ဝင်ခွင့်ကန့်သတ်ထားသော ကျွန်းဖြစ်သည်။

## ကိုးကား

## ပြင်ပလင့်ခ်များ
# ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း

GDP composition of sector and labour force by occupation in the form of any component to economy. The green, red, and blue components of the colours of the countries represent the percentages for the agriculture, industry, and services sectors, respectively.

အမျိုးမျိုးသော ထုတ်လုပ်မှုများ နှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ ကို နီးစပ်ရာအလိုက် ပေါင်းစပ်စေပြီး **ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်း** ဟုခေါ်သည်။ အတိုကောက်အားဖြင့် သက်ဆိုင်ရာနယ်ပယ် နောက်တွင် လုပ်ငန်းကိုသာ ပေါင်းစပ်ပြီး အသုံးပြုကြသည်။ ဉပမာ၊ ရုပ်ရှင်လုပ်ငန်း၊ သတ္တုတွင်းလုပ်ငန်း၊ လယ်ယာလုပ်ငန်း စသည်တို့ ဖြစ်သည်။