Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ၂၅ ဇွန်

|  |
| --- |
|  |

ဇွန်လ၊ (၂၅)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၇၆)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၁၇၇)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၁၈၉) ရက် ကျန်သေးသည်။

## ဖြစ်စဉ်များ

* ၂၀၂၅ - စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ်ယူနစ် ကြားကာလဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေကို စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ်ယူနစ်အတွင်းရှိ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ဖက်ဒရယ်ယူနစ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအကြား၂၀၂၅ ဇွန် ၂၅ ရက်၊ မနက်ပိုင်းတွင် စစ်ကိုင်းဖက်ဒရယ် ပဉ္စမပုံမှန်အစည်းအဝေးတွင် အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းခဲ့ကြသည်။

## မွေးဖွားသူများ

## ကွယ်လွန်သူများ

* ၁၉၈၀ – ပန်းကန်စက် ဦးသော်၊ မြန်မာနိုင်ငံသား လုပ်ငန်းရှင်၊ နိုင်ငံရေးသမား (၁၈၉၃ မွေး)

## ပွဲတော်ရက်များ

## ပြင်ပလင့်ခ်များ
# ၂၂ ဇွန်

|  |
| --- |
|  |

ဇွန်လ၊ (၂၂)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၇၃)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၁၇၄)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၁၉၂) ရက် ကျန်သေးသည်။

## ဖြစ်စဉ်များ

## မွေးဖွားသူများ

## ကွယ်လွန်သူများ

## ပွဲတော်ရက်များ

## ပြင်ပလင့်ခ်များ
# ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်

| မဟာဗြိတိန်နှင့် မြောက်အိုင်ယာလန် ပြည်ထောင်စု ဘုရင့်နိုင်ငံတော် ၏
ဝန်ကြီးချုပ် |
| --- |
|  |
| ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ အလံတော် |
| **တာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲပုဂ္ဂိုလ် ကီယာစတားမာ** ၅ ဇူလိုင် ၂၀၂၄ (၂၀၂၄-၀၇-၀၅) မှစ၍ |
| ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ အစိုးရ ဝန်ကြီးဌာနချုပ် အစိုးရအဖွဲ့ရုံး |
| ပုံစံ | * ဂုဏ်ပြုအပ်သော
* ဝန်ကြီးချုပ် (အလွတ်သဘော)
 |
| လက်ရှိအခြေအနေ | အစိုးရအဖွဲ့အကြီးအကဲ |
| အဖွဲ့ဝင် | * အစိုးရအဖွဲ့
* ဘုရင့်အတိုင်ပင်ခံ ပရီဗီကောင်စီ
* ဗြိတိန် - ကောင်စီ
* အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီ
 |
| စံအိမ် | * အမှတ် (၁၀)၊ ဒေါင်းနင်းလမ်း
* Chequers
 |
| ခန့်အပ်သူ | ဘုရင် |
| သက်တမ်း | သူ၏ ဘုန်းတန်ခိုးတော် နှစ်သက်သည်အထိ |
| စတင်ထမ်းဆောင်သူ | ရောဗတ် ဝါလပို |
| ဖွဲ့စည်းခြင်း | ၃ ဧပြီ ၁၇၂၁ (၁၇၂၁-၀၄-03) |
| လက်ထောက် | Angela Rayner |
| လစာ | £157,372 per annum (including £81,932 MP salary) |
| ဝက်ဘ်ဆိုဒ် | 10 Downing Street |

**ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းနိုင်ငံ၏ ဝန်ကြီးချုပ်**သည် ဗြိတိန်အစိုးရ၏ အကြီးအကဲဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးချုပ်သည် တော်ဝင်အခွင့်အာဏာ အများစုကို ကျင့်သုံးခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ အချုပ်အခြာအာဏာကို အကြံပေးခြင်း၊ အစိုးရအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဝန်ကြီးများကို ရွေးချယ်သည်။ ခေတ်သစ်ဝန်ကြီးချုပ်များသည် အောက်လွှတ်တော် (အရပ်သားလွှတ်တော် / House of Commons) ၏ယုံကြည်မှုကို ကွပ်ကဲနိုင်စွမ်းရှိ၍ ပါလီမန်အမတ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြပါသည်။

## ကိုးကား
# ၂၁ ဇွန်

|  |
| --- |
|  |

ဇွန်လ၊ (၂၁)ရက်နေ့ သည် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်အရ တစ်နှစ်တာ၏ (၁၇၂)ရက်မြောက် (ရက်ထပ်နှစ်ဖြစ်လျှင် (၁၇၃)ရက်မြောက်) နေ့ရက် ဖြစ်သည်။ ယင်းတစ်နှစ်တာ ကုန်ဆုံးရန် ရက်ပေါင်း (၁၉၃) ရက် ကျန်သေးသည်။

## ဖြစ်စဉ်များ

* ၂၀၂၅ - ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ ဒါကာမြို့ရှိ ကောလိပ်တစ်ခုထဲသို့ တိုက်လေယာဉ်တစ်စီး ပျက်ကျခဲ့ရာ လူ ၂၅ ဦးထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့သည်။

## မွေးဖွားသူများ

## ကွယ်လွန်သူများ

* ၂၀၂၃ – ညီပုလေး (စာရေးဆရာ) (၁၉၅၂ မွေးဖွား)

## ပွဲတော်ရက်များ

## ပြင်ပလင့်ခ်များ
# ကျူဂါးဒင်းဥယျာဉ်

နာမည်ကျော် ကျူဂါးဒင်း တော်ဝင်ဥယျာဉ်
## ကျူဂါးဒင်းဥယျာဉ်

အင်္ဂလန်နိုင်ငံ ဆာရီနယ်အတွင်းရှိ ကျူးရွာတွင် ကျူးဂါးဒင်းခေါ် ကမ္ဘာကျော်ဘုရင့် ရုက္ခဗေဒ ဥယျာဉ် ရှိ၏။ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်သို့ လှည့်လည်သူမှန်သမျှ ထိုနေရာသို့ ရောက်လျှင် ကျူးဂါးဒင်းသို့ သွားရောက်မကြည့်သူ မရှိချေ။ သို့ဖြစ်ရာ ကျူးဂါးဒင်းသည် ကြည့်ရှုသူများနှင့် အမြဲစည်ကားလျက် ရှိလေသည်။
တတိယဂျော့ဘုရင်၏ မယ်တော်သည် ကျူးနန်းတော်နှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသော မြေ ၉ ဧကခန့်တွင် ဝီလျံ အိုက်တန် ဆိုသူအား ဥယျာဉ်ငယ်တစ်ခု ပြုစုပျိုးထောင်စေခဲ့ရာ နောင်တဖြည်းဖြည်း ပြုပြင်မွမ်းမံခြင်းဖြင့် မူလ ၉ ဧကမျှကျယ်သော ဥယျာဉ်ငယ်မှာ ဧက ၃ဝ အထိ ကျယ်ပြန့်လာလေသည်။
ထို့ပြင် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ အပင်အမျိုးမျိုးကို လိုလေသေး မရှိအောင် စုဆောင်းရှာဖွေလျက် အမျိုးမျိုးကြံဖန်ကာ စိုက်ပျိုးထားခဲ့သဖြင့် အံ့ဩဖွယ် ကောင်းလှသည်။ အထူးသဖြင့် ကျူးဂါးဒင်းသည် ဥယျာဉ်ပြုစုစိုက်ပျိုးရေးနှင့် စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာတို့၏ သုတေသနဌာနကြီးသဖွယ် ဖြစ်လာသည်။ ဂရင်းနစ် နက္ခတ် မျှော်စင်သည် နက္ခဗေဒပညာ အတွက် အကျိုးဆောင်ခဲ့သကဲ့သို့ ကျူးဂါးဒင်းသည်လည်း ရုက္ခဗေဒပညာအတွက် အကျိုးဆောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ကျူးဂါးဒင်းတွင် မျိုးပွားပြုစုပျိုးထောင်ပေးခဲ့၍ နယ်ပယ်သစ် များသို့ ယူဆောင်စိုက်ပျိုးစေခဲ့သော စီးပွားဖြစ်အပင်များမှာ ပေါင်မုံ့သီးပင်၊ နာနတ်ပင်၊ ငှက်ပျောပင်၊ လက်ဖက်ပင်၊ ကာဖီပင်၊ ကိုကိုးပင်၊ ကော်ဖတ်ပင်၊ လျှော်ထွက်အပင်များ၊ ဆိုးဆေးထွက်အပင်များ၊ ကွီနိုင်ပင် စသည်တို့ ဖြစ်လေသည်။ ကျူးဂါးဒင်းမှတစ်ဆင့် ၁၈၆ဝ ပြည့်နှစ်တွင် တောင်အမေရိကတိုက်မှ ကွီနိုင်ရရှိသော ဆင်ကိုနာပင်ကို အိန္ဒိယ သို့လည်းကောင်း၊ ကော်ဖတ်ပင်ကို ၁၈၇၅ ခုနှစ်တွင် မလ္လာယု ကျွန်းဆွယ်သို့လည်းကောင်း ယူဆောင်စိုက်ပျိုးခဲ့သည်။

ဥယျာဉ်အတွင်း၌ သီးပင်၊ ပွင့်ပင်၊ ရွက်လှပင်၊ ရှားစောင်းပင်၊ နွယ်ပင်၊ ကျောက်ပန်းပင်၊ သစ်ခွပင်မှ စ၍ အပင်မျိုးပေါင်း ၄ဝဝဝဝ ကျောက်ကို အမျိုးအစားခွဲခြား၍ စိုက်ပျိုးထားလေသည်။ သို့ဖြစ်၍ ရာသီလိုက် ပွင့်သော ပန်းပင်များပင် ကြည့်ရှု၍မကုန်နိုင်အောင် များလှသည်။

ရာသီဥတု၊ မြေမျိုးစသည့် မတူကွဲပြားသော အရပ်ဒေသများမှ ယူဆောင်ခဲ့သော အပင်များကို မှန်အမိုးအကာအိမ်များအတွင်း မူလယူဆောင်ခဲ့ရာ ဒေသ၏ ရာသီဥတုမြေမျိုး စသည်တို့နှင့် တူညီအောင် ဖန်တီး၍ ပြုစုစိုက်ပျိုးထားသဖြင့် ရာသီအလိုက် ပွင့်သီးလျက် ရှိလေသည်။ ထိုအိမ်များအပြင် စာကြည့်တိုက်၊ ပြတိုက်များနှင့် ရုက္ခဗေဒဆိုင်ရာ လက်တွေ့စမ်းသပ်ခန်းလည်း ရှိ၏။ ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ အပင်အမျိုးမျိုးကို ရှာဖွေစုဆောင်း၍ တာရှည်ခံစေရန် ဆေးစိမ်၍ ပြတိုက်တွင် ထားသည်။ ဆေးစိမ်ထားသောအပင်အမျိုးပေါင်း ငါးသန်းကျော်မျှရှိ၍ ထိုအပင်သေပြတိုက်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးဆုံးဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဝိတိုရိယဘုရင်မကြီးသည် ကျူးဂါးဒင်းကို တိုင်းသူပြည်သားတို့အား ၁၈၄ဝ ပြည့်နှစ်တွင် လွှဲအပ်ခဲ့ လေသည်။

## ကိုးကား
# ဘရုစ်လီ

| ဘရုစ်လီ |
| --- |
| Lee in the film *The Big Boss* |
| မွေးဖွား | Lee Jun-fan 李振藩 (Traditional) 李振藩 (Simplified) Lǐ Zhènfān (Mandarin) Lei Zan Faan (Cantonese) (1940-11-27)နိုဝင်ဘာ ၂၇၊ ၁၉၄၀ တရုတ်တန်း ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမြို့၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား၊ အမေရိကန် |
| ကွယ်လွန် | ဇူလိုင် ၂၀၊ ၁၉၇၃(1973-07-20) (အသက် ၃၂) Kowloon Tong, ဟောင်ကောင် |
| ထာဝရ နားခိုရာနေရာ | Lake View Cemetery, Seattle, U.S. |
| ဌာနေ | Kowloon Tong, ဟောင်ကောင် |
| နိုင်ငံလူမျိုး | ဟောင်ကောင် United States |
| မိခင်ကျောင်း | ဝါရှင်တန်တက္ကသိုလ် |
| အလုပ်အကိုင် | * သိုင်းဆရာ
* အတွေးခေါ်ပညာရှင်
* သရုပ်ဆောင်
* ဒါရိုက်တာ
* ဇာတ်ညွန်းဆရာ
* ထုတ်လုပ်သူ
 |
| တက်ကြွလှုပ်ရှားနှစ်များ | 1941–1973 |
| အိမ်ထောင်ဖက်(များ) | Linda Emery  (လက်ထပ် 1964) |
| သားသမီး | Brandon Lee (1965–1993) Shannon Lee (born 1969) |
| မိဘ(များ) | Lee Hoi-chuen (1901–1965) Grace Ho (1907–1996) |
| ဝက်ဘ်ဆိုဒ် | Bruce Lee Foundation Bruce Lee official website |

**ဘရုစ်လီ** (တရုတ်: 李小龍 **လီရှောင်လွုန်**) ဟု လူကျော်ကြားသော **လီကျိန့်ဖန်း** (တရုတ်: 李振藩; November 27, 1940 – July 20, 1973) သည် ဟောင်ကောင်အမေရိကန် သရုပ်ဆောင်၊ ဒါရိုက်တာ၊ ကိုယ်ခံပညာရှင်၊ သိုင်းနည်းပြ၊ အတွေးခေါ်ပညာရှင်၊ ဝူရှူးနှင့် ကွန်ဖူးပေါင်းစပ်ပြီး ဂျက်ကွန်ဒို ကိုယ်ပိုင် သိုင်းပညာရပ် တစ်ခုကို ဖန်တီးတီထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ ထို သိုင်းပညာရပ်ကြောင့် ယနေ့ မျက်မှောက်ခေတ် ကာလတွင် ရေပန်းစားနေသည့် MMA ( Mixed Martial Arts ) ကို ထပ်မံ မွေးဖွားလာနိုင်ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ဘရုစ်လီ ကို MMA ( Mixed Martial Arts ) ၏ ဖခင်ကြီးအဖြစ်လည်း ခေါ်ဆိုထိုက်ပေသည်။ ၂၀ရာစု၏ ကျော်ကြားသောရုပ်ပြတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် အမေရိကန်ရုပ်ရှင်လောကတွင် အာရှလူမျိုးများ ဝန်ဆံ့လာနိုင်အောင် များစွာကူညီခဲ့သည်။ သူသည် ယနေ့ခေတ်ကာလအထိ ကွန်ဖူးသိုင်းပညာ၏ ပြယုဂ် တခုအဖြစ် တည်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

## ကိုးကား
# သုံးပြည်ထောင်ခေတ် (ကိုရီးယား)

**သုံးပြည်ထောင်ခေတ်(三国時代)** (ကိုရီးယား: 삼국시대)ဆိုသည် ဂိုဂူလျော၊ ပက်ကျဲ၊ ရှီလာဟူ၍ ပြည်ထောင် ၃ ခု ကွဲခဲ့သည့်ကာလကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဂိုဂူလျောသည် နောက်အခါ ဂိုလျောဟူ၍ ဖြစ်လာပြီး ယနေ့ ကိုရီးယားဟူသော ဝေါဟာရ၏ အရင်းတည်ရာလည်း ဖြစ်သည်။ သုံးပြည်ထောင်ခေတ်ကို ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၅၇ နှစ်မှ ခရစ်တော်ပေါ်ပြီး ၆၆၈ ခုအထိဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ သုံးပြည်ထောင်ခေါ်သော်လည်း မြောက်ပိုင်း မန်ချူးရီးယားအနီးတွင် ဒုံယီ၊ တောင်ပိုင်း၌ အုတ်ဂျို၊ ဘူယို စသော အင်အားကောင်းသော ပြည်ထောင်ငယ်တို့အပြင် အခြား ခွဲထွက်ပြည်ထောင် ၇၈ ခုမျှ ရှိခဲ့သည်။

သုံးပြည်ထောင်ခေတ်တွင် ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်အပြင် မန်ချူးရီးယား၏တဝက်မျှကိုပင် ပိုင်သည်။ တောင်ပိုင်းရှိ ပတ်ဂျီနှင့် ရှီလာတို့မှာ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်တောင်ပိုင်းနှင့် တမ္မနာ (ယနေ့ ဂျယ်ဂျူးကျွန်း) တို့ကို အုပ်ချုပ်ပြီး ဂိုဂူလျောမှာ လျောင်ဒုံကျွန်းဆွယ်၊ ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်မြောက်ပိုင်းနှင့် မန်ချူးရီးယားမြေတို့ကို ပိုင်သည်။

၇ ရာစုတွင် တရုပ်မှ ထန်မင်းဆက်အကူအညီဖြင့် ရှီလာသည် ပတ်ဂျီနှင့် ဂိုဂူလျောတို့ကို အောင်နိုင်ကာ ကိုရီးယားပြည်ကို တစုတစည်းတည်းဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ တပြည်လုံးကို ရပြီးနောက် ထန်မင်းဆက်က စစ်ဘက်အုပ်ချုပ်ရေးဖြင့် အုပ်ချုပ်ရာ ရှီလာပြည်က ပြန်တွန်းလှန်သဖြင့် ရှီလာ-တန်စစ်ပွဲဖြစ်ပွားရာ ရှီလာတပ်များက ၆၇၆ ခုတွင် အပြီးတိုင် တွန်းလှန်နိုင်သဖြင့် နှောင်းကာလကို ပေါင်းစည်းသောရှီလာပြည် သို့မဟုတ် ရှီလာခေတ်နှောင်း (၆၆၈-၉၃၅) ဟု ခေါ်သည်။

## ကိုးကား
# ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာ

| Pacific Ocean |
| --- |
|  |
| ကိုဩဒိနိတ် | ﻿ / ﻿ |
|  |
| မျက်နှာပြင် ဧရိယာ | ၁၆၅,၂၅၀,၀၀၀ km2 (၆၃,၈၀၀,၀၀၀ sq mi) |
| ပျမ်းမျှအနက် | ၄,၂၈၀ m (၁၄,၀၄၀ ft) |
| အနက်ဆုံး အနက်အရှိုင်း | ၁၀,၉၁၁ m (၃၅,၇၉၇ ft) |
| ရေထုထည် | ၇၁၀,၀၀၀,၀၀၀ km3 (၁၇၀,၀၀၀,၀၀၀ cu mi) |
|  |
| ကျွန်းများ | ကျွန်းများစာရင်း |

**ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ**သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးမားဆုံး သမုဒ္ဒရာဖြစ်သည်။ ၎င်း၏အမည်မှာ လက်တင်ဘာသာ *Mare Pacificum* မှဆင်းသက်လာပြီး "ဆိတ်ငြိမ်သောပင်လယ်"ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာသည် မြောက်ဘက် အာတိတ်စက်ဝိုင်းမှ တောင်ဘက် အန္တာတိကတိုက်အထိ ကျယ်ဝန်းသည်။ အနောက်ဘက်တွင် အာရှတိုက်နှင့် ဩစတြေးလျတိုက်၊ အရှေ့ဘက်တွင် အမေရိကတိုက်တို့ တည်ရှိသည်။

ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာသည် စတုရန်း ကီလိုမီတာ ၁၆၉.၂ သန်း (စတုရန်းမိုင် ၆၅.၃ သန်း) ကျယ်ဝန်းပြီး ကမ္ဘာ့သမုဒ္ဒရာကြီးများအနက် အကြီးမားဆုံး ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ရေမျက်နှာပြင်၏ ၄၆ % ရှိကာ ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင် တခုလုံး၏ ၃၂ % ရှိသည်။ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ကုန်းမြေအားလုံး စုစုပေါင်းထက် ပိုမိုကျယ်ဝန်းသည်။

အီကွေတာသည် ၎င်းအား **မြောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ** နှင့် **တောင်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ** အဖြစ် နှစ်ပိုင်းခွဲထားသည်။ မြောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ၏ အနောက်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသည့် မာရီယာနာချောက် (Mariana Trench) သည် ၁၀၉၁၁ မီတာ (၃၅၇၉၈ ပေ) နက်ရှိုင်းပြီး ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာတွင် လည်းကောင်း ကမ္ဘာပေါ်တွင် လည်းကောင်း အနက်ရှိုင်းဆုံး ချောက်တခုဖြစ်သည်။

## ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ ပတ်လည်ရှိ နိုင်ငံနှင့် ဒေသများ

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * အမေရိကန်ဆမိုးအား
* ဩစတြေးလျ
* ဘရူနိုင်း
* ကမ္ဘောဒီးယား
* ကနေဒါ
* ချီလီ
* တရုတ်
* ကိုလံဘီယာ
* ကွတ်ကျွန်းစု
* ကော့စတာရီကာ
* အရှေ့တီမော
* အယ်ဆာဗေဒို
* အီကွေဒေါ
* ဖီဂျီ
* ပြင်သစ်ပိုလီနီးရှား
 | * ဂူအမ်
* ဂွါတီမာလာ
* ဟွန်ဒူးရပ်စ်
* အင်ဒိုနီးရှား
* ဂျပန်
* ကီရီဘတ်စ်
* မြောက်ကိုရီးယား
* တောင်ကိုရီးယား
* မလေးရှား
* မာရှယ်အိုင်းလန်း
* မက္ကဆီကို
* မိုက်ခရိုနီးရှားနိုင်ငံ
* နအူရူးနိုင်ငံ
* နယူးကယ်လီဒိုးနီးယား
* နယူးဇီလန်
* နီကာရာဂွါ
 | * နျူးအေး
* မြောက်မာရီယာနာကျွန်းစု
* ပလောင်း
* ပနားမား
* ပါပူအာ နယူးဂီနီ
* ပီရူး
* ဖိလစ်ပိုင်
* ပစ်ကိန်ကျွန်းစု
* ရုရှား
* ဆမိုးအား
* စင်ကာပူ
* ဆော်လမွန်ကျွန်းစု
* ထိုင်ဝမ်
* ဖိလစ်ပိုင်
* တိုကလောင်
* တုံဂါနိုင်ငံ
* တူဗားလူ
 | * အမေရိကန်
* ဗနွားတူနိုင်ငံ
* ဗီယက်နမ်
* ဝေါလစ်နှင့်ဖူကျူးနား
 |

## ကျမ်းကိုး
# ယော်ရှီဟီကို နိုဒါ

ယော်ရှီဟီကို နိုဒါ
**ယော်ရှီဟီကို နိုဒါ** (**Yoshihiko Noda**) (၁၉၅၇ မေလ ၂၀ ရက် ဖွား) သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ လက်ရှိ ဝန်ကြီးချုပ် ဖြစ်သည်။ သူသည် ဂျပန်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ၏ ပါတီဝင် တစ်ဦးဖြစ်ပြီး အောက်လွှတ်တော်အမတ်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ဝန်ကြီးချုပ် နာအိုတိုကန်၏ နေရာကို ဆက်ခံခဲ့ပြီး ဂျပန်ဘုရင်မှ ၂၀၁၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂ ရက်နေ့တွင် တရားဝင် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။
# အရှေ့တောင်အာရှ

| အရှေ့တောင်အာရှ |
| --- |
|  |
| ဧရိယာ | ၄,၅၀၀,၀၀၀ km2 (၁,၇၀၀,၀၀၀ sq mi) |
| လူဦးရေ | ~ ၆၁၈,၀၀၀,၀၀၀ |
| သိပ်သည်းဆ | ၁၃၅.၆/km2 (၃၅၁/sq mi) |
| နိုင်ငံများ | အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် (၁၁)* ဘရူနိုင်း
* ကမ္ဘောဒီးယား
* အရှေ့တီမော
* အင်ဒိုနီးရှား
* လာအို
* မလေးရှား
* မြန်မာ
* ဖိလစ်ပိုင်
* စင်ကာပူ
* ထိုင်း
* ဗီယက်နမ်

အခြားနယ်မြေ (၂+၁)* **Dependencies**:  Cocos (Keeling) Islands
* ခရစ္စမတ်ကျွန်း **Subdivisions**:  ကပ္ပလီကျွန်း
 |
| GDP (၂၀၁၁) | $2.158 trillion (ငွေလဲလှယ်နှုန်း) |
| GDP per capita (၂၀၁၁) | $3,538 (ငွေလဲလှယ်နှုန်း) |
| ဘာသာစကားများ | ရုံးသုံး ဘာသာစကားများ* မြန်မာ အင်္ဂလိပ် ဖိလစ်ပိုင် အင်ဒိုနီးရှား ခမာ လာအို မလေးရှား မဒရင် ပေါ်တူဂီ တမီးလ် တီတမ် ထိုင်း ဗီယက်နမ်
 |
| အချိန်ဇုန်များ | UTC+5:30 to UTC+9* UTC+5:30: Andaman and Nicobar Islands UTC+6:30: Burma, Cocos (Keeling) Islands UTC+7:00: Cambodia, Christmas Island, Indonesia, Laos, Thailand, Vietnam UTC+8:00: Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore UTC+9:00: Indonesia
 |
| မြို့တော်များ |  * ဘန်ဒါဆရီဘဂါဝမ်မြို့
* ဘန်ကောက်
* ဒီလီမြို့
* ဟနွိုင်းမြို့
* ဂျကာတာမြို့
* ကွာလာလမ်ပူမြို့
* မနီလာမြို့
* နေပြည်တော်
* ဖနွမ်းပင်မြို့
* စင်ကာပူ
* ဗီယင်ကျန်းမြို့
 |
| အကြီးဆုံးမြို့များ |  * ဘန်ဒေါင်းမြို့
* ဘန်ကောက်
* စီဘူစီးတီး
* ဟနွိုင်းမြို့
* ဟိုချီမင်းစီးတီး
* ဂျကာတာမြို့
* ကွာလာလမ်ပူမြို့
* မနီလာမြို့
* မီဒန်မြို့
* ကွီဇုန်မြို့
* စင်ကာပူ
* Surabaya
* ရန်ကုန်မြို့
 |

အာရှ၏ အရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် တည်ရှိသော ဒေသဖြစ်ပြီး SEA(South East Asia) ဟုလည်း အတိုကောက် ခေါ်သည်။ ပို၍တိကျစွာ ဆိုရသော် တရုတ်နိုင်ငံ၏ တောင်ဘက်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ၏ အရှေ့ဘက်နှင့် ဩစတေးလျနိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်တို့တွင် တည်ရှိသည်။ ကမ္ဘာ့မြေအောက်ရှိ ကျောက်လွှာကြီးများ ဆုံရာတွင် တည်ရှိသောကြောင့် မြေငလျင်နှင့် မီးတောင်လှုပ်ရှားမှုများ အများအပြားရှိသည်။

အရှေ့တောင်အာရှဒေသအား ကုန်းမကြီးဒေသ (သို့) ကျွန်းဆွယ်ဒေသ နှင့် ကျွန်းစုဒေသ ဟူ၍ နှစ်မျိုးပိုင်းခြား ရှုမြင်နိုင်သည်။ ကုန်းမကြီးဒေသတွင် တိုင်(Tai) အနွယ်များနှင့် ဩစတိုအာရှ (Austroasiatic) အနွယ်များ အများဆုံးရှိပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ အစ္စလာမ်ဘာသာ နှင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာ ဝင်များ အရေအတွက်အားဖြင့် အစဉ်လိုက် တည်ရှိကြသည်။ ကျွန်းစုဒေသတွင် ဩစတိုအာရှ (Austroasiatic) အနွယ်များ လွှမ်းမိုးကာ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင် အများဆုံး ဖြစ်ပြီး ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် အရေအတွက်က ဒုတိယလိုက်သည်။

## ပါဝင်သောနိုင်ငံများ

ကုန်းမကြီး/ကျွန်းဆွယ်ဒေသ

* ကမ္ဘောဒီးယား
* လာအို
* မြန်မာ
* ထိုင်း
* ဗီယက်နမ်

ကျွန်းစုဒေသ

* ဘရူနိုင်း
* အရှေ့တီမော
* အင်ဒိုနီးရှား
* မလေးရှား
* ဖိလစ်ပိုင်
* စင်္ကာပူ