# ရီဆုန်ရှင်

| ရီဆုန်ရှင် Yi Sun-Shin |
| --- |
|  |
| မွေးဖွား | ၂၈ ဧပြီ ၁၅၄၅ ဟန်​ဆောင်း၊ဂျိုဆွန်းပြည် |
| ကွယ်လွန် | ၁၆ ဒီဇင်ဘာ၊ ၁၅၉၈(1598-12-16) (အသက် ၅၃) တောင်ပင်လယ်ကျွန်း |
| သစ္စာခံနိုင်ငံ | ဂျိုဆွန်းပြည် |
| တိုက်ပွဲ/စစ်ပွဲများ | **Japanese invasions of Korea (1592–98) Battle of Okpo
* Battle of Sacheon (1592)
* Battle of Hansan Island
* Battle of Busan (1592)
* Battle of Myeongnyang
* Battle of Noryang
 |
| အိမ်ထောင်ဖက် | Lady Bang Lady O |

**ရီဆုန်ရှင်**သည် ဂျိုဆွန်း​ခေတ်ကိုရီးယား၏​ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ဖြစ်သည်။ ကိုရီးယား-ဂျပန် အင်ဂျင်စစ်ပွဲတွင် သူ၏​ပြောင်​မြောက်လှ​သောရဲစွမ်းသတ္တိ၊စစ်နည်းဗျူဟာ၊ သခင်ကိုချစ်ခင်မှုတို့​ကြောင့် နှစ်ဖက်နိုင်ငံလုံး​ လေးစားကြသည်။ ထိုစစ်ပွဲတွင် များပြားလှ​သော ဂျပန်​စစ်​ရေယာဉ်များကို ၁၀စင်းခန့်သာရှိ​သော မိမိတို့၏​ ရေယာဉ်များဖြင့်အ​ကောင်းဆုံး ဟန့်တားနိုင်ခဲ့သည်။

## ဘဝအစ

ဟန်​ဆောင်းတွင် ၁၅၄၅ခုနှစ် ဧပြီ၂၈တွင်​မွေးဖွားခဲ့သည်။

ငယ်စဉ်ကပင် အခြားလူငယ်များဖြင့်စစ်တိုက်ခြင်းကစားနည်းများကစားခဲ့သည်။

၁၅၇၆တွင် တပ်မ​တော်စာ​မေးပွဲ​အောင်မြင်ကာသူ၏မြှားပစ်ခြင်းကို ဒိုင်များကသ​ဘောကျခဲ့သည်။ စာ​​မေးပွဲ​အောင်ပြီးလျှင် ​မြောက်ပိုင်း​တောင်တန်း​ဒေသများရှိစစ်တပ်တွင်တာဝန်ထမ်းရသည်။

## လိပ်သင်္ဘော

လိပ်သင်္ဘော
သူ၏​အောင်မြင်မှုများထဲမှ လူသိအများဆုံးမှာလိပ်သင်္ဘောဖြစ်သည်။ သူ၏လက်​အောက်ငယ်သားများ၏အကူအညီဖြင့်သူ၏စိတ်ကူးဖြစ်​သောလိပ်သင်္ဘောကို​ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။ အချို့သတင်းများအရလိပ်သင်္ဘောမှာသူစ​ဆောက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ​ထယ်ဂျုံဘုရင်လက်ထက်ကပင်​ပေါ်ခဲ့သည်ဟုဆိုသည်။

သူ၏လိပ်သင်္ဘောမှာတစ်ဖက်စီတွင် အ​မြောက်၁၁ခုပါသည်။​ဘေးအ​ပေါက်​လေးများမှလည်း ​သေနတ်၊မြှားစသည်တို့ပစ်နိုင်သည်။ ရန်သူများသင်္ဘောချင်းကပ်၍ကူးမလာနိုင်ရန်အမိုးပါသည်။ ရန်သူဂျပန်သင်္ဘောများသည်လိပ်သင်္ဘောများထက်မြင့်၍ကူးမလာနိုင်​စေရန်ဖြစ်သည်။ သာမန်အချိန်တွင်လူ၂​ယောက် ​လှော်ရပြီးလှိုင်းထန်ချိန်တွင် လူ၅​ယောက်​လှော်ရသည့်​လှော်တက်၂၀ပါသည်။

## ​နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲ

၁၅ဒီဇင်ဘာ ၁၅၉၈တွင် ဂျပန်ဗိုလ် ရှီမာဇုဦး​ဆောင်​သောဂျပန်​ရေတပ်စုသည် စန်ချွန်းကမ်းတွင်စုကြသည်။ သူ၏​နေရာကိုသူလျှိုများ​ကြောင့် လီဆွန်းရှင်းမှာသိခဲ့သည်။

ထိုအချိန်က လီဆွန်းရှင်းတွင် ပန်နိုဆို၈၂စီး၊လိပ်သင်္ဘော၃စီးနှင့်တပ်သား၈၀၀၀သာကျန်ခဲ့သည်။ ပြည်သူများပါဝင်ကူကြသည်။

ပန်နိုဆို
ဒီဇင်ဘာ၁၆ ၁၅၉၈နံနက်ခင်း၂နာရီတွင်တိုက်ပွဲစဖြစ်သည်။ ကိုရီးယားများအင်အားနည်းမှု​ကြောင့်ဂျပန်များ​ပေါ့​လျော့ကြသည်။

ဂျပန်များဆုတ်ခွာပြီး​နောက်ကိုရီးယားများအသည်းအသန်လိုက်ကြသည်။ ထိုစဉ်ရန်သူ့တပ်မှကျည်ဆန်မှာ သူ့အားမှန်ခဲ့သည်။ ဒဏ်ရာမှာပြင်းထန်​သော်လည်းတပ်သားများကိုအသိမ​ပေး​စေ။"စစ်ပွဲမှာအရှိန်တက်​နေသည်။ ငါ၏ဝတ်စုံကိုဝတိ၍ငါ၏ဗုံကိုတီးကာငါ​သေတာကိုမ​ကြေညာနှင့်" ဟူ၍မှာခဲ့ကာမကြာမီ​သေဆုံးသွားခဲ့သည်။

သူ​သေခြင်းကိုသူ၏သားနှင့်တူသာမျက်မြင်​တွေ့ခဲ့သည်။ သူတို့၂​ယောက်မှာ လီဆွန်းရှင်း၏အ​လောင်းကိုသင်္ဘောအခန်းထဲသို့​ပြောင်းကာအခြားသူများမရိပ်မိ​အောင်လုပ်ခဲ့သည်။ ရီဆန်ရှင်း၏တူမှာ တိုက်ပွဲအတွက်သူ၏ဦး​လေးဝတ်စုံကိုဝတ်ကာ အလိုက်သင့်​နေခဲ့ရသည်။

စစ်ပွဲအတွင်း ဒုက္ခ​ရောက်​နေ​သော ချန်လင်း(လီဆွန်းရှင်း၏တပည့်)ကိုရီဆန်ရှင်း၏သင်္ဘောက အကူအညီ​ပေးခဲ့၍ ​ကျေးဇူးတင်စကားဆိုရန်လာချိန်တွင် လီဆွန်းရှင်းမဟုတ်ဘဲသူ၏တူဖြစ်​နေသည်။ ထို​အချိန်မှ ချန်လင်းမှာ လွန်စွာဝမ်းနည်း၍အင်မတန်စိတ်ထိခိုက်ကာငို​ခဲ့သည်။ ထိုသတင်းမှာပျံ့နှံ့သွားသည်။ တပ်သားများသာမကပြည်သူများပါငိုကြသည်။

သူ၏ဇာတိ အဆန်မြို့သို့ ​အ​လောင်းကိုပြန်သယ်လာကာသူ့ဖခင်အုတ်ဂူ​ဘေးတွင်မြှပ်နှံခဲ့သည်။

## အထိမ်းအမှတ်

"​သေရန်ဆန္ဒရှိသူများသည်ရှင်ကာရှင်ရန်ဆန္ဒရှိသူများသည်​သေသည်။"
ကိုရီးယားဝမ် ၁၀၀(၁၉၇၀ခုနှစ်)
## မျိုးဆက်

### Ancestors

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | 16. Yi Hyo-jo 이효조 (李孝組) |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 8. Yi Geo 이거 (李琚) |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | 17. Lady Ki 기씨 (奇氏) |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 4. Yi Baek-rok 이백록 (李百祿) |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | 18. Jin Se-beon 진세번 |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 9. Lady Jin 진씨 (陳氏) |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 2. Yi Jeong (이정 李貞) Internal Prince Deokyeon (덕연부원군 德淵府院君) |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 10. Byeon Seong 변성 |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 5. Lady Byeon 변씨 (卞氏) |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  |  |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 1. **Yi Sun-sin** 이순신 (李舜臣) |  |
|  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  |  |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 6. Byeon Su-rim 변수림 (卞守琳) |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  |  |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 3. Lady Byeon (변씨 卞氏) Lady Jeonggyeong (정경부인 貞敬夫人) |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

## ကိုးကား