# မန်ချူးလူမျိုး

**မန်ချူးလူမျိုး** (ᠮᠠᠨᠵᡠ, Möllendorff: *manju*; တရုတ်: 滿族, pinyin: *Mǎnzú*) များသည် အရှေ့မြောက်အာရှ ဇာတိဖွား တွန်ဂုဆစ် (Tungusic) နွယ်ဝင် လူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်၊၊ ၎င်းတို့သည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ မှ တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားသော တိုင်းရင်းသား လူမျိုးစုတစ်ခု ဖြစ်ပြီး မန်ချူးရီးယား (တရုတ်ပြည် မြောက်ဖျားပိုင်း) ဒေသမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်သည်၊၊

မန်ချူးလူမျိုး
(Manchu People)| ᠮᠠᠨᠵᡠ (manju) 满族 (Mǎnzú) |
| --- |
| မန်ချူးတော်ဝင်မိသားစုဝင်များ၊ အရပ်သားများနှင့် ရိုးရာဝတ်စုံများ |
| လူဦးရေ စုစုပေါင်း |
| (၁၀.၄ သန်းကျော် (၂၀၂၀ သန်းခေါင်စာရင်းအရ)) |
| အများစု နေထိုင်သည့် နေရာ |
|  တရုတ် (အဓိကအားဖြင့် လျောင်းနင်ပြည်နယ်၊ ဟဲပေပြည်နယ်၊ ဟေးလုံကျင်းပြည်နယ်၊ ကျိလင်းပြည်နယ် နှင့် ပေကျင်းမြို့) |
| ဘာသာစကား |
| မန်ချူးဘာသာစကား (သမိုင်းဝင်/အနည်းစု)၊ တရုတ် (Mandarin) (အဓိက) |
| ကိုးကွယ်မှု |
| ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ရှာမန်ဝါဒ (Shamanism)၊ တရုတ်ရိုးရာဘာသာ |
| ဆက်စပ် တိုင်းရင်းသား အုပ်စုများ |
| ဂျူချင်လူမျိုး၊ စီဗေးလူမျိုး၊ နာနိုင်းလူမျိုး နှင့် အခြား တွန်ဂုဆစ်လူမျိုးများ |

မန်ချူးတို့သည် သမိုင်းဝင် ဂျူချင်လူမျိုး (Jurchen) များမှ ဆင်းသက်လာသူများ ဖြစ်ကြပြီး ၁၇ ရာစုတွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ နောက်ဆုံးမင်းဆက်ဖြစ်သော ချင်မင်းဆက် (Qing Dynasty, 1636–1912) ကို တည်ထောင်ကာ တရုတ်တစ်နိုင်ငံလုံးကို နှစ်ပေါင်း ၃၀၀ နီးပါး အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်၊၊ ၎င်းတို့သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ စတုတ္ထမြောက် အကြီးဆုံး လူမျိုးစုဖြစ်ကာ ကိုယ်ပိုင်ဘာသာစကားနှင့် စာပေ (မန်ချူးအက္ခရာ) ရှိသော်လည်း ယနေ့ခေတ်တွင် အများစုမှာ တရုတ်ဘာသာစကားကိုသာ အဓိက ပြောဆိုကြသည်၊၊ မျိုးရိုးဗီဇအရ အရှေ့မြောက်အာရှသားစစ်စစ်များ ဖြစ်ကြပြီး ကိုရီးယား၊ မွန်ဂို နှင့် ဂျပန်လူမျိုးအချို့နှင့်လည်း မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုများ ရှိသည်၊၊

## သမိုင်းကြောင်း

မန်ချူးလူမျိုးတို့၏ သမိုင်းသည် အရှေ့မြောက်အာရှ၏ သမိုင်းတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘေးများသည် ရှေးဦးဂျူချင်လူမျိုး (Jurchen) များ ဖြစ်ကြသည်၊၊ ဂျူချင်တို့သည် ၁၂ ရာစုတွင် ကျင်မင်းဆက် (Jin Dynasty, 1115–1234) ကို တည်ထောင်ကာ တရုတ်ပြည်မြောက်ပိုင်းကို အုပ်ချုပ်ခဲ့ဖူးသော်လည်း မွန်ဂိုတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပြိုကွဲခဲ့ရသည်၊၊

၁၆ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ဂျူချင်ခေါင်းဆောင် နျူဟာချီ (Nurhaci) သည် ကွဲပြားနေသော ဂျူချင်မျိုးနွယ်စုများကို ပြန်လည်စုစည်းကာ "ရှစ်လံစနစ်" (Eight Banners) ဟုခေါ်သော စစ်ဘက်-အရပ်ဘက် ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းပုံကို တီထွင်ခဲ့သည်၊၊ ၁၆၁၆ ခုနှစ်တွင် ၎င်းသည် "နှောင်းပိုင်းကျင်းမင်းဆက်" (Later Jin) ကို ထူထောင်ခဲ့သည်၊၊ ၎င်း၏သားဖြစ်သူ ဟုန်ထိုက်ကျီ (Hong Taiji) လက်ထက် ၁၆၃၅ ခုနှစ်တွင် "ဂျူချင်" ဟူသောအမည်ကို "မန်ချူး" ဟု ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ၁၆၃၆ ခုနှစ်တွင် မင်းဆက်အမည်ကို "ချင်" (Qing) ဟု ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ခဲ့သည်၊၊

၁၆၄၄ ခုနှစ်တွင် မန်ချူးတို့သည် မင်မင်းဆက် ပြိုကွဲချိန်ကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ ပေကျင်းမြို့ကို သိမ်းပိုက်ကာ တရုတ်တစ်နိုင်ငံလုံးကို အုပ်ချုပ်သည့် ချင်မင်းဆက် (၁၆၄၄–၁၉၁၂) ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်၊၊ ချင်မင်းဆက်သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ နောက်ဆုံးသော နန်းဆက်ဖြစ်ပြီး မန်ချူးတို့သည် ၎င်းတို့၏ ရိုးရာဝတ်စုံ၊ စာပေနှင့် စစ်ရေးအစဉ်အလာများကို ကာလရှည်ကြာ ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုနှင့် များစွာ သွေးနှောသွားခဲ့သည်၊၊ ၁၉၁၂ ခုနှစ် ရှင်းဟိုက်တော်လှန်ရေး (Xinhai Revolution) အပြီးတွင် မန်ချူးတို့၏ အုပ်ချုပ်မှု နိဂုံးချုပ်ခဲ့ရသည်၊၊

ယနေ့ခေတ်တွင် မန်ချူးလူမျိုးများသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အသိအမှတ်ပြု တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများထဲတွင် စတုတ္ထမြောက် အကြီးဆုံးဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကားနှင့် စာပေကို ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းလျက်ရှိသည်၊၊ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ လေ့လာချက်များအရ မန်ချူးတို့သည် မြောက်ပိုင်းဟန်တရုတ်များနှင့် နီးစပ်လာသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ဖခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်သော DNA တွင် တွန်ဂုဆစ်နွယ်ဝင် (Haplogroup C2) ဝိသေသများကို ဆက်လက်တွေ့ရှိရဆဲ ဖြစ်သည်၊၊

## အကိုးအကားများ